Discover
Kontekst

Kontekst
Author: Radosław Biel
Subscribed: 6Played: 1,092Subscribe
Share
© Radosław Biel
Description
KONTEKST to jedyny taki podcast o archeologii, historii i poszukiwaniach! Wspólnie z widzami i zaproszonymi specjalistami - profesorami, doktorami i pasjonatami, w każdy czwartek o godz. 19 rozwiązujemy zagadki przeszłości i przybliżamy jak mogło wyglądać życie naszych nawet najodleglejszych przodków. Pozycja obowiązkowa dla każdego miłośnika archeologii.
145 Episodes
Reverse
Najstarsze, największe i najważniejsze, tym są „Archeologiczne Sensacje 2025”! Z dumą prezentujemy dziesięć najważniejszych odkryć, wydarzeń i projektów polskiej archeologii – zwycięzców w poszczególnych kategoriach, wyłonionych przez kapitułę konkursową oraz głosowanie publiczność. To już szósta edycja dorocznego, ogólnopolskiego podsumowania organizowanego przez czasopismo „Archeologia Żywa” we współpracy z innymi redakcjami i osobami zajmującymi się popularyzacją wiedzy o przeszłości.:::::: SKŁAD KONKURSOWEJ KAPITUŁY ::::::@odkrywcagemo2001 – Andrzej Daczkowski@Igor_Triglav – Igor Górewicz@Wiedzma_od_wiedzy – dr Anna Jankowiak@RadiowaJedynkaPR – Katarzyna Kobylecka@historiajakiejnieznacie – Cezary Korycki@Tygodnik_Polityka – Agnieszka Krzemińska@mrocznewieki – Michał Kuźniar@HistorycznyTop – Szymon Słodowyhttps://naukawpolsce.pl/ – Anna Ślązak@PozaHoryzontem-u3p – Szymon ZdziebłowskiGOSPODARZ @ArcheologiaZywa – dr Radosław Biel.
Gdy mówimy o Celtach na ziemiach dzisiejszej Polski, większość osób myśli o pojedynczych znaleziskach – jakby nasi sąsiedzi z południa tylko przejazdem mijali Karpaty. Tymczasem na południowym skraju Górnego Śląska, w Nowej Cerekwi, rozwijała się jedna z najważniejszych osad celtyckich na północ od gór. Miejsce, gdzie spotykały się szlaki handlowe, gdzie działały warsztaty, a w ziemi do dziś leżą setki spektakularnych artefaktów epoki żelaza. Opowiada dr Przemysław Dulęba.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Zamek Kolno – strażnica, komora celna i miejsce dramatycznej bitwy 1443 roku – jest już od dłuższego celem badań wrocławskich badaczy. To właśnie stąd pochodzi klejnot z ametystu sprzed około 600 lat, odnaleziony w fosie niczym zguba z książęcej biżuterii. Niesamowite znaleziska nie kończą się jednak na tym! Tysiące fragmentów ceramiki, unikatowe militaria, włącznie z całymi bełtami, uzbrojenie ochronne i monety. To wszystko zamknięte w istnej kapsule czasu. Kim byli jego mieszkańcy i kto zniszczył obiekt w dzień św. Małgorzaty? Opowiada dr hab. Lech Marek, prof. UWr.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Tym razem w cyklu #KONTEKST zajrzymy na samo pogranicze świata Piastów i Rurykowiczów – do Grodów Czerwieńskich, jednego z najbardziej fascynujących obszarów Europy Środkowo-Wschodniej X–XIII wieku. To będzie opowieść o potędze i upadkach, o granicach, które nigdy nie były prostą linią na mapie, a przede wszystkim o grodzisku w Czermnie i Gródku – od wielu lat badanym przez interdyscyplinarne zespoły naukowe. Opowiada dr hab. Marcin Wołoszyn, prof. UR.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Tym razem zanurzymy się w świecie sag islandzkich i średniowiecznych opowieści o kontaktach Skandynawów ze Słowiańszczyzną Zachodnią oraz strefą bałtycką. To nie tylko podróż w głąb literatury staronordyckiej, ale też okazja, by poznać kulisy najnowszych polskojęzycznych wydań trzech kluczowych sag, przygotowanych w ramach projektu „A austrvega”: https://bit.ly/sagi-a-austrvega Opowiadają: dr hab. Jakub Morawiec, prof. UŚ, dr Remigiusz Gogosz oraz dr Grzegorz Bartusik.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Tym razem przenosimy się na Pomorze Zachodnie, by zajrzeć w miejsca, do których rzadko dociera światło dzienne – krypt szlachty pomorskiej z XVI–XIX wieku. To będzie opowieść o trudnej historii regionu, o zapomnianych rodach i o pamięci, którą zatarły wojny oraz powojenne „odwety”. Ale też o odkryciach, które pozwalają przywrócić imiona tym, których pochłonęła historia. W skład zespołu badawczego wchodzą dr Joanna Rennwanz z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, dr Monika Ogiewa-Sejnota z Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Stargardzie, kierownik prac dr. hab. Marcin Majewski, prof. US, a dziś opowiadać będzie dr Katarzyna Ślusarska z Uniwersytetu Szczecińskiego.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Święty Graal, tajemnicze ruiny, ukryte skarby, klątwa mistrza zakonnego, okultyzm, tajne bractwa i magia – przez wieki templariusze obrastali legendami. Ale kim naprawdę byli? Czym zajmowali się na ziemiach Piastów, gdzie znajdowały się ich komandorie i jaką rolę odgrywali w polityce oraz gospodarce średniowiecznej Polski?O prawdziwym dziedzictwie templariuszy opowiada dr Kamil Wasilkiewicz z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – współredaktor książki „Templariusze. Historia i dziedzictwo”::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Neandertalczycy w Zwoleniu? Tak jest! Tym razem w cyklu #KONTEKST opowiadamy o najnowszych wynikach badań w dolinie rzeki Zwoleńki i jednym z najbardziej na północ wysuniętych stanowisk neandertalczyków na ziemiach dzisiejszej Polski! Opowiadają prof. dr hab. Barbara Woronko, dr hab. Katarzyna Pyżewicz oraz dr Witold Grużdź.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Dziś porozmawiamy o tym, jak przejść od dat względnych do twardych liczb i jak zsynchronizować dzieje Niżu Polskiego z chronologią celtyckiej Europy i świata śródziemnomorskiego. Wszystko po to, by odpowiedzieć na jedno z kluczowych pytań polskiej archeologii: kiedy i jak szybko ukształtowała się kultura przeworska. Opowiada dr hab. Piotr Łuczkiewicz, prof. UMCS.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Po wakacyjnej przerwie wracamy do Was z prawdziwą archeologiczną petardą w cyklu #KONTEKST! Dzisiejszy temat to jeden z najważniejszych symboli polskiej archeologii – słynna waza z Bronocic, czyli najstarsze znane na świecie przedstawienie pojazdu kołowego. O tym niezwykłym zabytku, kulisach jego odkrycia, ogólnie początkach transportu kołowego i swojej najnowszej książce opowiada prof. dr hab. JANUSZ KRUK.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
W tym odcinku przyjrzymy się nowożytnemu cmentarzysku w Pniu – miejscu, które wzbudziło ogromne zainteresowanie w Polsce i za granicą. Odkrycie jednego z pochówków, zabezpieczonego sierpem i kłódką, stało się tematem licznych artykułów i dyskusji, a zaprezentowana w zeszłym roku rekonstrukcja twarzy tzw. „Zosi” sprawiła, że mogliśmy dosłownie spojrzeć w oczy przeszłości. Opowiadają dr hab. Dariusz Poliński, prof. UMK, dr inż. Maria Cybulska, dr Łukasz Czyżewski.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Chodlik – wielki gród Słowian na Lubelszczyźnie! To jedno z najbardziej zagadkowych stanowisk archeologicznych wczesnego średniowiecza, którego monumentalne wały do dziś budzą podziw. Jaką rolę pełnił ten ogromny ośrodek i dlaczego opustoszał przed powstaniem państwa Piastów? O tajemnicach grodziska opowiada dr Łukasz Miechowicz.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
W surowym krajobrazie północnej Szkocji do dziś można dostrzec pozostałości niezwykłych kamiennych wież sprzed ponad 2000 lat. Wznoszone od Hebrydów, przez Orkady i Szetlandy, aż po Caithness i Sutherland: brochs – monumentalne konstrukcje epoki żelaza – wciąż budzą pytania o swoją funkcję. Czy były fortecami? Rezydencjami elit? A może miały jeszcze inne znaczenie? Opowiada dr Cezary Namirski.Książkę „Pradziejowe wieże północy: brochs i epoka żelaza w Szkocji” możecie zamówić pod tym adresem: https://tyniec.com.pl/homini/2388-pradziejowe-wieze-polnocy-brochs-i-epoka-zelaza-w-szkocji-9788382053210.html::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Od kilku lat zespół badawczy projektu „Bioregion Biebrza. Rzeka i człowiek” eksploruje stanowiska archeologiczne ukryte wśród torfowisk Biebrzańskiego Parku Narodowego. To region, który z perspektywy dotychczasowych podręczników było białą plamą na mapie pradziejowego osadnictwa.Najnowsze badania ujawniły jednak bogaty materiał zabytkowy – od narzędzi krzemiennych schyłkowego paleolitu, przez ślady pasterskich społeczności epoki żelaza, aż po konstrukcje z epoki kamienia, zapieczętowane przez kolejne warstwy organicznych osadów. Czy najnowsze odkrycia zmienią pogląd na rozwój subneolitu w tej części Europy? Opowiadają Adam Wawrusiewicz, dr Michał Przeździecki oraz dr Marcin Frączek.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Jak wyglądały rytuały pogrzebowe w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza? Co możemy powiedzieć o ludziach żyjących na ziemiach dzisiejszej Polski ponad 2500 lat temu? W tym odcinku zagłębiamy się w tajemnice cmentarzyska birytualnego w Opolu-Groszowicach, gdzie odkryto 45 grobów kryjących zarówno pochówki ciałopalne, jak i szkieletowe. Opowiada dr hab. Tomasz Purowski, prof. IAEPAN – archeolog specjalizujący się w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza, autor licznych publikacji naukowych, ekspert w badaniach nad osadnictwem i obrządkiem pogrzebowym.Nagranie powstało w ramach projektu „Birytualne cmentarzysko z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza odkryte w Opolu-Groszowicach”, dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach konkursu „Ochrona zabytków archeologicznych 2023”.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Dlaczego ponad 5000 lat temu Wysoczyzna Kańczucka odgrywała kluczową rolę w rozwoju społeczności rolników młodszej epoki kamienia? Najnowsze badania archeologiczne ujawniają, że ówczesne osadnictwo było znacznie bardziej rozwinięte, niż sądziliśmy do tej pory. Wśród odkryć znalazły się choćby monumentalne cmentarzyska, które stanowią jedne z najbardziej wysuniętych na południowy wschód przejawów monumentalnej architektury grobowej w tamtych czasach! O osadnictwie, cmentarzyskach, a także odkrywanych zabytkach kultury pucharów lejkowatych oraz kultury ceramiki sznurowej opowiadają dr Dariusz Król i dr Michał Głowacz.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Tym razem w cyklu #KONTEKST porozmawiamy o różnych obliczach archeologii wojny — od początków zjawiska wojny w dziejach ludzkości, przez psychologiczne i społeczne aspekty konfliktów, aż po to, jak współczesna archeologia bada ślady dawnych bitew, przemocy i fortyfikacji. Opowiada dr hab. Bartosz Kontny, prof. UW.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
W tym odcinku serii 'Kontekst' prowadzonej przez Radosława Biela, przenosimy się do Gościkowa-Paradyżu, gdzie badania archeologiczne i architektoniczne ujawniają fascynujące historie dawnych zabudowań. Prezentujemy najnowsze odkrycia dotyczące średniowiecznych warstw osadniczych, architektonicznych tajemnic cysterskiego opactwa oraz barokowej przebudowy kompleksu. Odcinek zawiera także zapowiedź nadchodzących Europejskich Dni Archeologii 2025. Gośćmi są dr Arkadiusz Michalak, dyrektor Muzeum Archeologicznego Środkowego na Dodrze, oraz dr hab. inż. arch. Andrzej Legendziewicz profesor Politechniki Wrocławskiej.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
W tym odcinku opowiadamy o wyjątkowych odkryciach archeologicznych w Kazimierzy Wielkiej. Pod szkolnym boiskiem i trawnikiem Regionalnej Placówki Opiekuńczo-Terapeutycznej archeolodzy odkryli jedno z najciekawszych stanowisk ostatnich lat. Dowiecie się o pozostałościach osadnictwa malickiej kultury neolitu, i spektakularnych grobach z okresu wpływów rzymskich, w tym znalezionej situli z brązu z wyobrażeniem delfinów. Podziwiajcie fascynujące znaleziska i dowiedzcie się, jak wyglądały dawne rytuały pogrzebowe oraz codzienne życie mieszkańców terenów dzisiejszej Kazimierzy Wielkiej od neolitu po okres wpływów rzymskich. Uzyskane wyniki badań przedstawia dr Joanna Zagórska-Telega z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Marcin M. Przybyła z firmy archeologicznej „Pryncypat”.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
W tym odcinku przyjrzymy się pozornie niepozornemu, a jednak niezwykle informacyjnemu elementowi ludzkiego szkieletu – zębom. Co można z nich wyczytać? Bardzo wiele – od diety, przez pochodzenie, aż po wiek czy nawet status społeczny! O znaczeniu zębów w archeologii i antropologii opowiadać będzie prof. dr hab. Jacek Tomczyk.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/


























