Discover
فکتنامه | Factnameh
![فکتنامه | Factnameh فکتنامه | Factnameh](https://is1-ssl.mzstatic.com/image/thumb/Podcasts114/v4/6c/e2/d5/6ce2d5b7-9934-10f3-357a-387f77316a61/mza_9659391155865899780.png/400x400bb.jpg)
197 Episodes
Reverse
در ابتدای قسمت ۱۷۹ پادکست هفتگی فکتنامه، بعد از مقدمه، به سه ادعای نادرستی که در حاشیه بازداشت پاول دورف، مدیر و مالک پیامرسان تلگرام منتشر شده بود اشاره کردیم.
در ادامه ضمن مرور فکتچک مربوط به یک تجاوز انتقامجویانه در پاکستان، سابقه این مساله در پاکستان را هم بیان کردیم.
در روزهای گذشته، از ویدیوی کوتاه یک کارناوال در اسپانیا برداشت نادرستی شده بود که گزارش درستیسنجی مربوط به آن را در این اپیزود مرور کردهایم.
یکی از ادعاهای پرحاشیه روزهای اخیر، آمار زایمان اتباع افغانستانی در کرج بود. در این قسمت از پادکست توضیح دادیم که صحبتهای یک مقام بیمه سلامت در این باره چگونه به یک خبر تحریفشده تبدیل شد.
پس از آن، ادعای بیاساس ماهیگیری چینیها در دریای خزر را مرور کردیم و سپس سراغ کامنتهای مخاطبان رفتیم.
در بخش مرور کامنتها، به یک توضیح ضروری درباره برخی نگرانیها از حضور مهاجران افغانستانی در ایران اشاره کردهایم.
00:00:58 مقدمه
00:04:52 اطلاعات نادرست حاشیه بازداشت موسس پیامرسان تلگرام
00:15:29 درباره تجاوز انتقامجویانه در پاکستان چه میدانیم؟
00:21:59 توصیف نادرست از ویدیوی یک کارناوال سالانه با حضور کودکان
00:27:04 خبر تحریفشده درباره آمار زایمان اتباع غیرایرانی در کرج
00:31:54 ادعای بیاساس ماهیگیری چینیها در دریای خزر
00:37:20 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند.
پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید.
فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم:
فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه
ویدئوهای آموزشی مکتبخانه
اطلاعات نادرست حاشیه بازداشت موسس پیامرسان تلگرام
درباره تجاوز انتقامجویانه در پاکستان چه میدانیم؟
توصیف نادرست از ویدیوی یک کارناوال سالانه با حضور کودکان
خبر تحریفشده درباره آمار زایمان اتباع غیرایرانی در کرج
ادعای بیاساس ماهیگیری چینیها در دریای خزر
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کستباکس
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود.
این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند.
در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غیرمستقیم بر ادبیات منتقدان و مخالفان نیز تأثیر گذاشته است.
دومین قسمت از سریپادکستهای «واژهنامه دروغپراکنی» به «مردم جهان» و نحوه استفاده جمهوری اسلامی از این عبارت پرداختهایم.
بسیاری از ادعاهای مسئولان ایرانی در مورد جهان، کلیدواژه «مردم جهان» را یدک میکشند؛ آمار و اخباری ساختگی که همواره بخش بسیار مهمی از تبلیغات رسمی حکومت جمهوری اسلامی را تشکیل دادهاند.
هدف از تولید این خبرها، ایجاد این تصور در داخل بوده که وضعیت مملکت، از مرفهترین کشورهای جهان هم بهتر است، یا اینکه رهبران نظام، از همه رهبران دنیا تواناترند.
کارکرد مشخص این تصویرسازی، ایجاد نوعی رضایت کاذب بین اقشاری است که امکان دارد چنان خبرهایی را کموبیش باور کنند.
در این پادکست، مثالها و موارد مختلفی از نحوه استفاده حکومت ایران از «مردم جهان» را مرور کردهایم؛ مواردی که در اظهارات و ادعاهای طیف گستردهای از مسئولان، از روحالله خمینی گرفته تا علی خامنهای به چشم میخورد.
پادکست «واژهنامه دروغپراکنی» به همراه مقاله مرتبط با آن، هر دو هفته یکبار چهارشنبهها در پادگیرها و سایت فکتنامه منتشر خواهد شد.
نسخه متنی قسمت دوم پادکست واژهنامه دروغپراکنی در سایت فکتنامه
در ابتدا و انتهای قسمت ۱۷۸ پادکست هفتگی فکتنامه به بازداشت پاول دورف، مدیر پیامرسان تلگرام و خبرهای مربوط به آن اشاره کردهایم که از جمله اخبار مهم این روزها محسوب میشود.
دو فکتچک مربوط به موضوعات جمعیتی، از جمله گزارشهایی هستند که در این پادکست به مرور آنها پرداختیم؛ نخست ادعایی شاخدار درباره اینکه مهاجران افغانستانی به زودی به نژاد اول ایران تبدیل خواهند شد و دوم، برآوردی درباره جمعیت حال حاضر ایران که اثبات یا رد آن نیازمند دسترسی به یک آمار مهم است.
ادعای تکراری درباره فواید سینهزنیهای مرسوم در عزاداریهای مختلف، به ویژه محرم، از دیگر گزارشهایی است که در این قسمت پادکست مرور کردهایم.
یک عکس قدیمی از دست دادن و تعظیم فردی در برابر محمدرضا شاه با این توضیح منتشر شده بود که آن فرد، پدر دونالد ترامپ است. درباره رد این ادعا و ماجرای اصلی آن عکس نیز در این پادکست صحبت کردهایم.
00:00:56 مقدمه
00:04:13 ادعای شاخدار درباره جمعیت مهاجران افغانستانی و رشد آن
00:09:47 آیا جمعیت ایران در حال حاضر ۹۱ میلیون نفر است؟
00:16:37 سینهزنی، کنسرت آمریکایی و کاهش غم و اضطراب
00:26:00 ادعای نادرست تعظیم پدر دونالد ترامپ در برابر شاه
00:30:37 ادعای تعلیق خرید ۸۰ جنگنده، بهخاطر بازداشت پاول دورف
00:32:19 کامنتها
پادکست این هفته را رزا، از اعضای تحریریه فکتنامه، اجرا کرده است. این پادکست بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند.
پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید.
فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم:
فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه
ویدئوهای آموزشی مکتبخانه
ادعای شاخدار درباره جمعیت مهاجران افغانستانی و رشد آن در ایران
آیا جمعیت ایران در حال حاضر ۹۱ میلیون نفر است؟
سینهزنی، کنسرت آمریکایی و کاهش غم و اضطراب
ادعای نادرست تعظیم پدر دونالد ترامپ در برابر شاه
ادعای تعلیق خرید ۸۰ جنگنده از فرانسه، بهخاطر بازداشت پاول دورف
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کستباکس
«پروژه جمعیت» در ایران بیش از یک دهه پیش با دستور رهبر جمهوری اسلامی برای افزایش جمعیت کلید خورد و به سرعت تبدیل به یکی از کلانترین و پرهزینهترین پروژههای کلان در ایران شد.
سالانه هزاران میلیارد تومان از منابع بودجه، با مشارکت نهادها و گروههای ذینفع هوادار حکومت برای پیشبرد این پروژه هزینه میشود، اما نهتنها تغییری در روند تغییرات جمعیتی رخ نداده، بلکه طبق آمار رسمی روند نزولی شاخصهای جمعیتی به نسبت قبل شتاب بیشتری پیدا کردهاند.
در ششمین قسمت این پادکست درباره «پروژه جمعیت»، ابعاد و هزینههای آن و بعضی مسائل دیگر مربوط به این ماجرا صحبت کردهایم.
هزارداستان بودجه، کار مشترک فکتنامه و رادیو فردا؛ پادکستی برای بازخوانی ماجراهای شنیدنی در لابلای تبصرهها، بندها و ردیفهای بودجه.
هزارداستان بودجه در کستباکس
هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا
سایت ایرانبودجه
قانون بودجه ۱۴۰۳ صفحات ۴، ۱۷، ۱۸، ۹۷، ۱۵۰، ۱۶۳، ۱۶۴، ۱۶۷ و ۱۶۸
گزارش بیبیسی درباره هدفگذاری دولت احمدینژاد برای جمعیت ۱۵۰ میلیونی در سال ۸۹
اشاره عمومی خامنهای به جمعیت ۱۵۰ میلیون نفری در مرداد ۱۳۹۰
چند نمونه از اطلاعات نادرست درباره جمعیت
در ابتدای قسمت ۱۷۷ پادکست فکتنامه، پس از معرفی پادکست جدید «واژهنامه دروغپراکنی» و مرور کوتاه چند خبر و ادعا، به سراغ فکتچکهای هفته اخیر رفتیم.
دو ادعای مرتبط با گزینههای پیشنهادی کابینه مسعود پزشکیان را فکتچک کردیم؛ گزینههایی که البته ساعاتی پیش از ضبط پادکست این هفته، همگی از مجلس رای اعتماد گرفتند؛ آن هم در پروسهای که بیحاشیه نبود.
ادعای اول به رتبه علمی ستار هاشمی، وزیر ارتباطات، مربوط میشد و دومین ادعا نیز از سوی عبدالناصر همتی وزیر اقتصاد مطرح شده بود که هر دو را فکتچک کردیم.
در روزهای اخیر خبرها و ویدیوهایی منتشر شد که ادعا میکرد پلیس بریتانیا چند نفر را بخاطر پستهایی در شبکههای اجتماعی بازداشت کرده است. این موضوع را فکتچک کردیم و جداگانه درباره ادعا و ویدیوهایش صحبت کردیم.
یکی از مقامهای شرکت توانیر درباره رشد مصرف برق در ایران آماری ارائه کرده بود که هرچند بیربط با واقعیت نبود اما یک نکته مهم در آن نادیده گرفته شده بود.
یکی از پربحثترین و پرحاشیهترین موضوعات روزهای اخیر، درخواست مبینا نعمتزاده برای تحصیل بدون کنکور در رشته پزشکی بود. ادعایی که در یکی از برنامههای صداوسیما مطرح شده بود، باعث شد حواشی این مساله بیشتر شود. ما این ادعا را درستیسنجی کردیم.
آخرین فکتچک این هفته، مربوط به این ادعا بود که کارتون «باب اسفنجی» موجب به وجود آمدن یا تشدید عارضه نقص توجه و تمرکز در کودکان میشود. در این پادکست درباره فکتچک این ادعا توضیح دادیم.
00:01:32 مقدمه
00:08:54 وزیر پیشنهادی ارتباطات در لیست «دو درصد محققان برتر جهان» است؟
00:22:23 بانک مرکزی چقدر ارز به بازار تزریق کردهاست؟
00:28:24 رشد مصرف برق در ایران
00:31:58 بازداشت و حکم زندان بهخاطر ایجاد تنفر نژادی در فیسبوک
00:38:36 درباره تحصیل مبینا نعمتزاده در رشته پزشکی چه میدانیم؟
00:47:47 باب اسفنجی و عارضه نقص توجه و تمرکز
00:54:55 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند.
پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید.
فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم:
فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه
ویدئوهای آموزشی مکتبخانه
وزیر پیشنهادی ارتباطات در لیست «دو درصد محققان برتر جهان» است؟
بانک مرکزی چقدر ارز به بازار تزریق کردهاست؟
بازداشت و حکم زندان بهخاطر ایجاد تنفر نژادی در فیسبوک
رشد مصرف برق در ایران
درباره تحصیل مبینا نعمتزاده در رشته پزشکی چه میدانیم؟
باب اسفنجی و عارضه نقص توجه و تمرکز
تصویر جعلی روزنامه اطلاعات درباره تبریک محمدرضا شاه برای جدایی بحرین
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کستباکس
پادکست و مجموعهمقالات «واژهنامه دروغپراکنی» به کلیدواژههایی میپردازد که در گفتمان رسمی حکومت ایران برای انتشار ادعاهای بیمبنای خود استفاده میشود. این کلیدواژهها طی چندین دهه به طور سیستماتیک از سوی مقامات ارشد و رسانههای دولتی ایران استفاده و به تدریج به بخشی جداییناپذیر از سازوکار انتشار اطلاعات نادرست در ایران تبدیل شدهاند.
در نتیجه این کلیدواژهها نقش تعیینکنندهای در تبلیغ باورهای نادرست و غیرمستند در جامعه ایران داشتهاند، تا جایی که نه تنها بر حامیان حکومت ایران، بلکه بهطور غیرمستقیم بر ادبیات منتقدان و مخالفان نیز تأثیر گذاشته است.
نخستین قسمت از سریپادکستهای «واژهنامه دروغپراکنی» به واژه «مردم» و نحوه استفاده جمهوری اسلامی از این کلمه پرداختهایم.
در طول چند دهه برخورد خشونتآمیز حکومت ایران با زنان بر سر حجاب، بویژه در سالهای اخیر، چهرههای حکومتی، تحمیل حجاب را از اهداف اصلی «مردم» دانستهاند.
آنها همچنین مدعی هستند که با وجود همه مشکلات «مردم» اصل نظام را قبول دارند. در پرونده هستهای نیز بارها اعلام کردهاند که «مردم» مشکلی با تحریمها ندارند و مایلند نظام، برنامه هستهای را ادامه دهد.
در این پادکست، مثالها و موارد بیشتری از نحوه استفاده حکومت ایران از «مردم» را مرور کردهایم.
پادکست «واژهنامه دروغپراکنی» به همراه مقاله مرتبط با آن، هر دو هفته یکبار چهارشنبهها در پادگیرها و سایت فکتنامه منتشر خواهد شد.
در ابتدای قسمت ۱۷۶ پادکست هفتگی فکتنامه بعد از اشاره به چند خبر مهم این روزها، درستیسنجی خبری را مرور کردیم که ادعا میکرد دستور خامنهای برای حمله به اسرائیل بعد از کشته شدن اسماعیل هنیه در تهران، باعث ریزش شدید در بازارهای سهام دنیا شده است؛ ادعایی که از ما نشان نادرست گرفت.
پررنگترین موضوع پادکست این هفته، سوژههای مرتبط با تحولات اخیر بنگلادش است. در این ارتباط چهار ویدیو را در دو گزارش مختلف درستیسنجی کردیم و همگی نشانهای نادرست و شاخدار گرفتند. در قسمت ۱۷۶ پادکست، این ویدیوها و دلایل فکتنامه برای رد ادعاهای مربوط به آن را مرور کردهایم.
اخیرا تصویری ساختگی از یک نظرسنجی در کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل منتشر و به طور گسترده دست به دست شد که ادعا میکرد «تجاوز جنسی به اسرای فلسطینی» را به رأی گذاشته است؛ در حالی که چنین خبری صحت ندارد. درباره این موضوع در پادکست صحبت کردهایم.
سوژه بعدی، استفاده از یک خبر قدیمی برای ساخت و انتشار یک اسکرینشاتِ ساختگی است؛ خبری که از تجاوز گروهی چند مهاجر افغانستانی در یک روستا طی روزهای اخیر حکایت داشت اما در اصل و ابعاد خبر، تاریخ آن و جعل صفحه خبری منتسب به ایرنا، دستکاری گستردهای انجام شده بود.
پیش از مرور کامنتها نیز فکتچک یه تصویر جعلی دیگر را مرور کردیم که ادعا میکرد رئیسجمهور فرانسه و محافظش در حال بوسیدن لبهای یکدیگر هستند.
00:01:31 مقدمه
00:06:08 فرمان حمله خامنهای به اسرائیل، بر بازارهای سهام تاثیر گذاشت؟
00:13:21 ادعای شاخدار فروش زنان هندو در بنگلادش به عنوان برده
00:19:53 چند ویدیوی نادرست مرتبط با رویدادهای اخیر بنگلادش
00:28:55 ادعای شاخدار نظرسنجی درباره تجاوز جنسی به اسرای فلسطینی در اسرائیل
00:32:45 جعل و بازنشر یک خبر قدیمی درباره مهاجران افغانستانی
00:38:55 تصویر جعلی بوسه مکرون و محافظ شخصیاش روی قایق
00:43:07 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند.
پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید.
فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم:
فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه
ویدئوهای آموزشی مکتبخانه
فرمان حمله رهبر جمهوری اسلامی به اسرائیل، بر بازارهای سهام تاثیر گذاشت؟
ادعای شاخدار فروش زنان هندو در بنگلادش به عنوان برده
چند ویدیوی نادرست مرتبط با رویدادهای اخیر بنگلادش
ادعای شاخدار نظرسنجی درباره تجاوز جنسی به اسرای فلسطینی در اسرائیل
جعل و بازنشر یک خبر قدیمی درباره مهاجران افغانستانی
تصویر جعلی بوسه مکرون و محافظ شخصیاش روی قایق
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کستباکس
لینک نظرخواهی آنلاین فکتنامه
در بودجه سالانه کشور دو بار به مالیات «آستان قدس رضوی» اشاره شده. یک بار در بخش منابع و درآمدها با عنوان «مالیات شرکتها و موسسات اقتصادی وابسته به آستان قدس» و دومی در بخش مصارف و هزینهها با عنوان «استرداد مالیات شرکتها و موسسات اقتصادی وابسته به آستان قدس».
در پنجمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، سراغ قصه عجیب و بدهوبستان مالیاتی آستان و قدس و سایر بنگاههیا بزرگ اقتصادی رفتیم که همگی زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی اداره میشوند و با صلاحدید او از پرداخت مالیات معاف شدهاند.
هزارداستان بودجه، کار مشترک فکتنامه و رادیو فردا؛ پادکستی برای بازخوانی ماجراهای شنیدنی در لابلای تبصرهها، بندها و ردیفهای بودجه.
هزارداستان بودجه در کستباکس
هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا
سایت ایرانبودجه
قانون بودجه ۱۴۰۳ صفحات ۳۳، ۱۴۶، ۱۵۰ و ۱۶۶
توضیحات ابراهیم رئیسی درباره مالیات آستان قدس
فکتچک گفتههای ابراهیم رئیسی درباره مالیات آستان قدس
فکتچک ادعای نماینده مجلس درباره مالیات شرکتهای زیرمجموعه رهبر
یکی از مهمترین خبرهای روزهای اخیر، کشته شدن اسماعیل هنیه، از رهبران ارشد حماس، در تهران بود. در ابتدای قسمت ۱۷۵ پادکست فکتنامه به دو گزارشی اشاره کردیم که بیارتباط به این موضوع نیست.
ابتدا فکتچک مربوط به عکس دستکاریشدهای از اسماعیل قاآنی را مرور کردیم. قاآنی فرمانده نیروی قدس سپاه است و برخی با انتشار این عکس به کنایه نوشتند که او از ترس اسرائیل با لباس مبدل تردد میکند.
بهتازگی اینستاگرام در ترکیه مسدود شد و گمانهزنیهایی از ارتباط این تصمیم با حواشی بعد از کشته شدن هنیه مطرح شد؛ اما ما به آن نشان غیرقابل اثبات دادیم.
از پرحاشیهترین اتفاقات اخیر، حرف و حدیثها درباره جنسیت بوکسور الجزایری در المپیک پاریس بود و اینکه آیا «ایمان خلیف» ترنسجندری است که در مسابقات زنان شرکت میکند یا نه. فکتچک مربوط به این ادعاها را در این اپیزود مرور کردهایم.
همزمان با انتشار گزارشهایی از قطعی برق در تهران و چندین شهر ایران، نموداری درباره مقایسه مصرف برق در ایران و چند کشور مورد توجه قرار گرفت که حاوی دادههای نادرستی بود. توضیحات ما درباره این این نمودار را در این قسمت خواهید شنید.
دو عکس دیگر هم در این هفته دستمایه فکتچکهای ما شد. تصویری که گفته میشد مربوط به تصرف محل اقامت نخستوزیر مستعفی بنگلادش و تختخواب اوست، اما عکسی قدیمی و مربوط به سریلانکاست.
عکس بعدی، به بالا گرفتن تنش میان جمهوری اسلامی ایران و نیروهای تحت حمایت آن با اسرائیل برمیگردد. یک تصویر از نتانیاهو پخش و ادعا شد حزبالله لبنان آن را منتشر و او را تهدید کرده که کاملا در تیررس است. ما این عکس و ادعا را درستیسنجی کردیم.
همچنین از مخاطبان درخواست کردهایم که در نظرخواهی آنلاین فکتنامه شرکت کنند و لینک آن را در توضیحات این قسمت گذاشتهایم.
00:01:34 مقدمه
00:03:43 عکس ساختگی اسماعیل قاآنی با حجاب
00:10:31 فیلتر شدن اینستاگرام در ترکیه
00:18:27 درباره ایمان خلیف، بوکسور الجزایری چه میدانیم؟
00:32:49 نمودار و آمارهای نادرست از مصرف برق ایران و چند کشور دیگر
00:39:00 عکس نادرست در مورد اعتراضهای اخیر بنگلادش
00:42:03 عکس جعلی تهدید نتانیاهو
00:45:05 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند.
پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید.
فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم:
فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه
ویدئوهای آموزشی مکتبخانه
عکس ساختگی اسماعیل قاآنی با حجاب
فیلتر شدن اینستاگرام در ترکیه
درباره ایمان خلیف، بوکسور الجزایری چه میدانیم؟
نمودار و آمارهای نادرست از مصرف برق ایران و چند کشور دیگر
عکس نادرست در مورد اعتراضهای اخیر بنگلادش
عکس جعلی تهدید نتانیاهو
لینک نظرخواهی آنلاین فکتنامه
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کستباکس
در ابتدای قسمت ۱۷۴ پادکست هفتگی فکتنامه درباره دو خبر مهم این روزها توضیحاتی دادیم و سپس سراغ مرور فکتچکها رفتیم.
ابتدا به مصاحبه یک نماینده مجلس شورای اسلامی درباره موضوع فیلترینگ پرداختیم؛ مصاحبهای که کوتاه بود اما کلکسیونی از ادعاهای نادرست و شاخدار را در خود داشت.
در ادامه درستیسنجی یک ویدیوی پرحاشیه را مرور کردیم که مدعی بود پارتی افغانستانیها در سعادتآباد تهران است اما توضیح دادیم که ادعای درستی نیست و اصل ماجرا چه بود.
خبرگزاری ایرنا این هفته چند ادعای نادرست و شاخدار منتشر کرده بود. این خبرگزاری تقریبا همزمان با برگزاری افتتاحیه المپیک ۲۰۲۴ پاریس مدعی شده بود که امانوئل مکرون دستور داده حمل پرچم فلسطین در این المپیک ممنوع شود. این موضوع را فکتچک کردیم و در این پادکست اشاره کردهایم.
ایرنا همچنین با انتشار عکسی قدیمی مدعی شده بود که مربوط به انفجار یک خودرو در تلآویو است و در گزارشی نیز ادعای رکوردشکنی دولت ابراهیم رئیسی در جذب سرمایهگذاری خارجی را مطرح کرده بود. مرور گزارشهای هر دو موضوع را در این قسمت خواهید شنید.
رئیس کل بانک مرکزی به تازگی گفته بود ضریب جینی در ایران کاهش یافته و به کمترین میزان یک دهه اخیر رسیده است. ما با بیان یک توضیح ضروری درباره معنا و مفهوم ضریب جینی، به این ادعا نشان درست دادیم.
آخرین فکتچکی که در این قسمت پادکست مرور کردهایم مربوط به یک ویدیوی طنز است که برخی گفته بودند به پخش مسابقات زنان در المپیک پاریس از شبکه سوم سیما مربوط میشود.
00:01:41 مقدمه
00:06:01 ادعای نادرست درباره عدم نقش مجلس در فیلترینگ
00:11:38 ویدیوی نادرست پارتی افغانستانیها در سعادت آباد تهران
00:17:42 حمل پرچم فلسطین در المپیک پاریس ممنوع نیست
00:23:54 ادعای رئیس کل بانک مرکزی درباره کاهش ضریب جینی
00:29:19 استفاده ایرنا از عکسی قدیمی برای یک خبر مربوط به اسرائیل
00:32:16 آمار نادرست ایرنا درباره رکوردشکنی دولت رئیسی در سرمایهگذاری خارجی
00:36:31 ویدیوی طنز پخش مسابقات المپیک زنان از شبکه سه سیما
00:42:08 کامنتها
پادکست این هفته فکتنامه را فرهاد و رزا اجرا کردهاند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند.
پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید.
فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم:
فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه
ویدئوهای آموزشی مکتبخانه
ادعای نادرست درباره عدم نقش مجلس در فیلترینگ
ویدیوی نادرست پارتی افغانستانیها در سعادت آباد تهران
حمل پرچم فلسطین در المپیک پاریس ممنوع نیست
ادعای رئیس کل بانک مرکزی درباره کاهش ضریب جینی
استفاده ایرنا از عکسی قدیمی برای یک خبر مربوط به اسرائیل
آمار نادرست ایرنا درباره رکوردشکنی دولت رئیسی در سرمایهگذاری خارجی
ویدیوی طنز پخش مسابقات المپیک زنان از شبکه سه سیما
گزارش فکتنامه درباره انیمیشن سیمپسونها
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کستباکس
سالهاست هدفمندی یارانهها یکی از منابع تامین مالی نهادهای مذهبی و تبلیغاتی، مانند صدا و سیما، بسیج، حوزههای علمیه، نمایندگیهای ولی فقیه و دهها سازمان و نهاد مذهبی و تبلیغاتی دیگر است؛ پولی که از سال ۱۳۹۰، با اجرای قانون هدفمندی یارانهها از بودجه عمومی کشور جدا شد تا به صورت یارانه مستقیم به مردم پرداخت شود؛ اما به مرور زمان تبدیل به حیاط خلوت بودجه و یکی از منابع تامین مالی نهادهایی شد که از بودجه عمومی بینصیب نیستند.
در چهارمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، سراغ داستان هدفمندی یارانهها و آخرو عاقبت عجیب آن رفتهایم.
هزارداستان بودجه، کار مشترک فکتنامه و رادیو فردا؛ پادکستی برای بازخوانی ماجراهای شنیدنی در لابلای تبصرهها، بندها و ردیفهای بودجه.
هزارداستان بودجه در کستباکس
هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا
سایت ایرانبودجه
قانون بودجه ۱۴۰۰ جدول شماره ۱۷ صفحات ۳۵۱ تا ۳۵۸
قانون بودجه ۱۴۰۱، جدول ۲-۲۴ صفحات ۷۵ تا ۷۸
قانون هدفمندی یارانهها (لینک بایگانیشده)
در قسمت ۱۷۳ پادکست هفتگی فکتنامه چند فکتچک را مرور کردیم که مستقیم و غیرمستقیم به موضوعات خارج از ایران مربوط میشوند.
ابتدا سراغ این ادعا رفتیم که گفته شده بود طی یک رفراندوم، حجاب در سوئیس ممنوع شده و اسلام دیگر به رسمیت شناخته نمیشود؛ ادعایی که البته نادرست بود.
بعد از تلاش ناموفق برای ترور دونالد ترامپ، چند شایعه و حاشیه مطرح شد و در یکی از آنها نام ایران هم به میان آمد. ادعای ایرانی بودن دوستدختر ضارب ترامپ و همچنین ادعای پیشگویی این ترور توسط یک فرد مسیحی، از موضوعاتی هستند که در این قسمت به آنها اشاره کردیم.
اما این تنها دفعاتی نبود که پای آمریکا به فکتچکهای ما باز شد. رابطه کامالا هریس و یک سیاستمدار با نفوذ حزب دموکرات در حدود سه دهه قبل و جعل خبر فوت جیمی کارتر از سوی یک کاربر توییتر نیز به سوژههای این هفته ما تبدیل شدند.
یاسر جبرائیلی از افراد نزدیک به حکومت ایران که بارها ادعاهای اقتصادی عجیبی را مطرح کرده، اینبار به یک مقایسه گمراهکننده بین فقر و گرسنگی در آمریکا و ایران پرداخته است.
یکی از مهمترین اتفاقات روزهای اخیر، بروز اختلال گسترده کامپیوتری و اینترنتی در جهان به دلیل بهروزرسانی معیوب یک شرکت تولید نرمافزار امنیت سایبری بود. در ایران، این خبر و نیز بروز نیافتن اختلالی جدی در این کشور با یک روایت گمراهکننده همراه شد.
چند سالی است که در شبکههای اجتماعی میگویند جک استراو وزیر خارجه پیشین بریتانیا در کتابش درباره حمله به سفارت انگلیس در تهران ادعا کرده که بطریهای مشروب شکسته نشدند، بلکه دزدیده شدند. ما این کتاب را بررسی کردیم و در این قسمت پادکست، آن را مرور کردهایم.
گزارش پایانی پادکست این هفته، بیان حقایقی درباره «تب دِنگی» است؛ بیماریای که این روزها در برخی نقاط ایران شیوع پیدا کرده و دستکم یک مرگ ناشی از آن در آمارهای رسمی اعلام شده است.
00:01:28 مقدمه
00:05:18 حجاب در سوئیس ممنوع نشده است
00:10:57 ادعای نادرست درباره ایرانیبودن دوستدختر ضارب دونالد ترامپ
00:14:48 ادعای گمراهکننده درباره پیشگویی حمله به ترامپ
00:21:37 رابطه عاشقانه کامالا هریس و ویلی براون
00:27:57 خبر جعلی مرگ جیمی کارتر
00:30:55 ادعای گمراهکننده جبرائیلی درباره گرسنگی ۴۲ میلیون نفر در آمریکا
00:38:14 عدم بروز اختلال در ایران بعد از مشکلات جهانی ویندوز
00:45:30 حمله به سفارت بریتانیا و عاقبت بطریهای مشروبات الکلی
00:50:31 درباره تب دنگی چه میدانیم؟
00:58:20 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند.
پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید.
فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم:
فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه
ویدئوهای آموزشی مکتبخانه
حجاب در سوئیس ممنوع نشده است
ادعای نادرست درباره ایرانیبودن دوستدختر ضارب دونالد ترامپ
ادعای گمراهکننده درباره پیشگویی حمله به ترامپ
رابطه عاشقانه کامالا هریس و ویلی براون
خبر جعلی مرگ جیمی کارتر
ادعای گمراهکننده جبرائیلی درباره گرسنگی ۴۲ میلیون نفر در آمریکا
عدم بروز اختلال در ایران بعد از مشکلات جهانی ویندوز
حمله به سفارت بریتانیا و عاقبت بطریهای مشروبات الکلی
درباره تب دنگی چه میدانیم؟
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کستباکس
در قسمت ۱۷۲ پادکست فکتنامه، دو سوژه پر حرف و حدیث را مرور کردیم که یکی از آنها واکنشهای زیادی را برانگیخت.
در ابتدا، پاسخمان به این سوال را مرور کردیم که آیا تحلیل نتایج انتخابات براساس قانون بنفورد، اعتبار دارد؟ پس از اعلام نتایج دور دوم انتخابات شائبههایی درباره صحت آمارهای اعلامی با استناد به قانون ریاضی بنفورد مطرح شد. ما این موضوع را بررسی کردیم و در یک گزارش بدون نشان به آن پاسخ دادیم.
موضوع بعدی، یعنی پربحثترین فکتچک هفته قبل ما، بررسی این ادعا بود که مسعود پزشکیان باسوادترین رئیسجمهور تاریخ جهان است؛ ادعایی که در به آن نشان «شاخدار» دادیم و بعد از بازخوردهای زیاد، مجددا بررسی و در نهایت نشان آن را تمدید کردیم.
موضوع مهاجران افغانستانی در ایران همچنان واکنشهای زیادی دارد و این بار ادعایی درباره شیوع بیماری جذام به دلیل انتقال آن از سمت این مهاجران مطرح شده بود که بررسی و فکتچک آن را در این قسمت مرور کردیم.
در این هفته دو فکتچک مرتبط با موضوعات اعتقادی هم داشتیم؛ نخست بررسی ادعایی درباره اعتقادات مذهبی ایرانیان در دهه ۱۳۵۰ شمسی و دوم، درستیسنجی یک ادعای اینستاگرامی درباره وجود «روز حسین» تقویم آمریکا. اولی - با کمی تخفیف - نشان نیمهدرست و دومی نشان نادرست از ما دریافت کرد.
برای چندمینبار یک ادعای تکراری با استناد به یک سری پژوهش تکراری درباره ضریب هوشی (IQ) ایرانیها و رتبه آن در جهان مطرح شد که ما بررسی کردیم و برای چندمین بار به آن نشان نادرست دادیم.
آخرین گزارشی که در پادکست این هفته مرور کردیم، سوژه و فکتچک نسبتا متفاوتی بود. یک حساب کاربری ادعا کرد محمدرضا پهلوی تنها پادشاه ایرانی است که به حج رفته است. این موضوع در شبکههای اجتماعی و برخی رسانهها دست به دست شد. هرچند در ابتدا کمی عجیب به نظر میرسید اما بررسی دقیقتر موجب شد به آن نشان «درست» بدهیم.
00:01:33 مقدمه
00:02:32 تحلیل نتایج انتخابات براساس قانون بنفورد چقدر اعتبار دارد؟
00:14:10 ادعا درباره «باسوادی» پزشکیان در مقایسه با روسای جمهوری سایر کشورها
00:29:34 ادعای نادرست درباره نقش مهاجران افغانستانی در شیوع جذام در ایران
00:44:06 اعتقادات ایرانیان در دهه ۱۳۵۰
00:49:32 آیا «روز حسین» در تقویم آمریکا وجود دارد؟
00:53:56 ادعای نادرست درباره ضریب هوشی ایرانیان
01:00:33 کدام یک از شاهان ایران به حج رفتند؟
01:08:12 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند.
پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید.
فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم:
فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه
ویدئوهای آموزشی مکتبخانه
تحلیل نتایج انتخابات براساس قانون بنفورد چقدر اعتبار دارد؟
ادعا درباره «باسوادی» پزشکیان در مقایسه با روسای جمهوری سایر کشورها
ادعای نادرست درباره نقش مهاجران افغانستانی در شیوع جذام در ایران
اعتقادات ایرانیان در دهه ۱۳۵۰
آیا «روز حسین» در تقویم آمریکا وجود دارد؟
ادعای نادرست درباره ضریب هوشی ایرانیان
کدام یک از شاهان ایران به حج رفتند؟
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کستباکس
در ایران دستکم ۱۴ هزار کتابخانه فعال وجود دارد، از این میان اما ماجرای یکی، سالی چند میلیارد تومان با بقیه فرق دارد.
در سومین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه»، سراغ داستان کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی رفتهایم؛ کتابخانه، موزه و یکی از بزرگترین مراکز جمعآوری و نگهداری کتابهای خطی که سالها است هزینههای آن از بودجه عمومی تامین میشود.
هزارداستان بودجه، کار مشترک فکتنامه و رادیو فردا؛ پادکستی برای بازخوانی ماجراهای شنیدنی در لابلای تبصرهها، بندها و ردیفهای بودجه.
لینکهای تکمیلی:
هزارداستان بودجه در کستباکس
هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا
سایت ایرانبودجه
سایت کتابخانه آیتالله مرعشی
مقاله گزارشی از پراکندگی نسخههای خطی اسلامی در برخی کتابخانههای مهم جهان
گزارشی از وضعیت کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی/ خبرگزاری رسا
قسمت ۱۷۱ پادکست هفتگی فکتنامه هم مانند سه شماره اخیر بیتاثیر از فضای انتخابات و بعد از انتخابات ریاست جمهوری در ایران نبود. در این قسمت ابتدا درباره پروفایل مسعود پزشکیان در وبسایت فکتنامه توضیح دادیم؛ کسی که به عنوان نهمین رئیس جمهوری در ایران اعلام شد و از این به بعد ادعاهای بیشتری از او و دولتش را درستیسنجی خواهیم کرد.
در بخش ابتدایی مرور فکتچکهای این هفته به یک تصویر ساختگی اشاره کردیم که ادعا میکرد رئیس ستاد انتخابات سعید جلیلی را در حال حمله به سفارت عربستان سعودی در تهران نشان میدهد.
در ادامه یک گزارش بدون نشان (بدون نشانهای ششگانه میرزا در فکتنامه) اشاره کردیم که به تلاش مقامهای حکومت ایران برای توجیه قطع و محدود کردن اینترنت میپردازد؛ تلاشی که مربوط به امروز و دیروز نیست و سابقهای به اندازه ربع قرن دارد.
تمام آمارهای نتیجه نهایی شمارش آرا در دور اول انتخابات اخیر ایران از جمله آرای چهار نامزد نهایی و همچنین آرای باطله، مضرب ۳ بودند. این هفته یک گزارش مفصل درباره این ابهامِ پربحث و پرحاشیه در فکتنامه منتشر شد و در این قسمت پادکست آن را مرور کردهایم.
در روز رایگیری دور دوم انتخابات یک ادعا درباره رای دادن علی خامنهای مطرح شد که آن را درستیسنجی کردیم و همچنین به ادعای شاخداری درباره پیام تبریک جمیله علمالهدی به مسعود پزشکیان پرداختیم.
بعد از انتشار آمارهای نهایی دور دوم انتخابات، ادعا شد که میزان آرا صندوقهای خارج از کشور چهار برابر شده است؛ ادعایی که آن را بررسی کردیم و به آن نشان «گمراهکننده» دادیم.
موضوع غیرانتخاباتی این هفته هم به ویدیویی مربوط میشود که در توضیح آن ادعا شده بود عدهای در حال دستبوسی از شهردار مسلمان شهر برایتون انگلستان هستند.
در پایان و البته پیش از مرور کامنتهای مخاطبان، گزارشی از متن و حاشیه تازهترین کنفرانس جهانی فکتچکینگ (Global Fact) را خواهید شنید.
00:01:51 مقدمه
00:03:52 تصویر ساختگی از رئیس ستاد انتخابات جلیلی در حال حمله به سفارت عربستان
00:05:51 آیا قطع اینترنت در شرایط اضطراری پروتکلهای جهانی دارد؟
00:16:19 آیا تعداد آرای مرحله اول انتخابات ضرب در سه شدهاند؟
00:27:29 ادعای نادرست درباره اینکه خامنهای رای خود را در مقابل هیات اجرایی صندوق نوشت
00:32:01 ادعای شاخدار درباره تبریک جمیله علمالهدی به مسعود پزشکیان
00:33:51 ادعای گمراهکننده درباره مشارکت چهار برابر در صندوقهای خارج از کشور
00:36:59 کلیپی که با عنوان دستبوسی از شهردار مسلمان برایتون منتشر شده است
00:41:28 گزارش کنفرانس جهانی فکتچکینگ
01:18:20 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند.
پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید.
فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم:
فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه
ویدئوهای آموزشی مکتبخانه
تصویر ساختگی از رئیس ستاد انتخابات جلیلی در حال حمله به سفارت عربستان
آیا قطع اینترنت در شرایط اضطراری پروتکلهای جهانی دارد؟
آیا تعداد آرای مرحله اول انتخابات ضرب در سه شدهاند؟
ادعای نادرست درباره اینکه خامنهای رای خود را در مقابل هیات اجرایی صندوق نوشت
ادعای شاخدار درباره تبریک جمیله علم الهدی به مسعود پزشکیان
ادعای گمراهکننده درباره مشارکت چهار برابر در صندوقهای خارج از کشور
کلیپی که با عنوان دستبوسی از شهردار مسلمان برایتون منتشر شده است
گزارش گلوبالفکت یازدهم از سارایوو
پروفایل مسعود پزشکیان در سایت فکتنامه
کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کستباکس
مستند «بزرگنمایی یا عددسازی؛ در انقلاب ۵۷ چند نفر کشته شدند؟»
قسمت ۱۷۰ پادکست هفتگی فکتنامه نیز مانند قسمت قبلی به مناظرهها و ادعاهای نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در ایران پرداخته است. این انتخابات به دور دوم رفت و دو مناظره دیگر بین مسعود پزشکیان و سعید جلیلی به عنوان کاندیداهای نهایی برگزار شد و فکتنامه نیز روند درستیسنجی همزمان این مناظرهها را در هفته اخیر نیز ادامه داد؛ مناظرههایی که کمی متفاوت از دور نخست برگزار شد و نامزدها بارها به بحث و جدل با یکدیگر پرداختند.
در ابتدا توضیح دادیم که چرا درباره کنفرانس جهانی فکتچکرها (Global Fact) در این قسمت گزارشی ندادهایم و چند کلمهای هم درباره پادکست «هزار داستان بودجه» و سوژه جذاب و عجیب قسمت دوم این پادکست حرف زدهایم.
در ادامه پادکست این هفته فکتچکهای مناظره اول در دور دوم انتخابات را مرور کردیم. در این مناظره ۶ درستیسنجی همزمان انجام شد که ۲ ادعا نادرست و ۲ ادعا درست و یک ادعا نیز گمراهکننده بود.
سپس به مرور درستیسنجی صحبتهای مطرحشده در مناظره دوم پرداختیم. در دومین و آخرین مناظره جلیلی و پزشکیان، در مجموع ۹ ادعا را درستیسنجی کردیم که البته یکی از آنها تکرار یک ادعا از سوی جلیلی بود و قبلا آن را فکتچک کرده بودیم. یک ادعا نیز از سوی پزشکیان مطرح شد اما در میان درستیسنجیهای مناظره از قلم افتاد و بعد از ضبط پادکست منتشر شد و در نتیجه در این قسمت به آن اشاره نشده است. او گفته بود «در دولت رئیسی قیمت گوشت هشت برابر شد». ما به آن نشان «نادرست» دادیم، چون هرچند قیمت گوشت طی سالهای اخیر افزایش چشمگیری داشته اما طبق دادههای مرکز آمار، متوسط قیمت گوشت گوسفند در مناطق شهری از مرداد ۱۴۰۰ تا اردیبهشت ۱۴۰۳ به میزان ۴/۵ برابر و متوسط قیمت گوشت گوساله ۴ برابر شده است.
به جز این دو فکتچک، از هفت درستیسنجی باقیمانده، یک ادعا نیمهدرست بود، ۳ ادعا نشان گمراهکننده و ۳ ادعا نیز نشان نادرست دریافت کردند.
در پایان این قسمت پادکست هفتگی فکتنامه، ادعای فرمانده کل سپاه درباره تفاوت محبوبیت ابراهیم رئیسی و حسن روحانی را مرور کردیم و توضیح دادیم که چرا به آن نشان «نادرست» دادهایم.
00:01:34 مقدمه
00:04:19 درستیسنجیهای مناظره اول جلیلی و پزشکیان
00:17:58 درستیسنجیهای مناظره دوم پزشکیان و جلیلی
00:33:17 ادعای نادرست فرمانده سپاه درباره نظرسنجی گالوپ
00:38:23 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند.
پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید.
فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم:
فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه
ویدئوهای آموزشی مکتبخانه
درستیسنجی ادعاهای مسعود پزشکیان در مناظرهها
درستیسنجی ادعاهای سعید جلیلی در مناظرهها
ادعای نادرست فرمانده سپاه درباره نظرسنجی گالوپ
لینک کانال «هزار داستان بودجه» در کستباکس
«چندهزار میلیارد تومان انتخابات»؛ در دومین قسمت پادکست هزار داستان بودجه، درباره انتخابات و هزینههای آن صحبت کردهایم؛ اینکه هر انتخابات چقدر خرج دارد و پول آن از کجا تامین میشود؟
در این قسمت همچنین درباره هزینههای نامزدها و ماجرای عجیب تامین مالی انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۳ صحبت کردهایم.
این قسمت که یک هفته پیش در رادیو فردا منتشر شده، حالا در کانال فکتنامه در دسترس شما است.
«هزارداستان بودجه»، کار مشترک فکتنامه و رادیو فردا، پادکستی برای بازخوانی ماجراهای بودار و کمتر شنیده شده، از لابلای تبصرهها، بندها و ردیفهای بودجه سالانه کل کشور است که هر دو هفته یکبار منتشر میشود.
این پادکست یک هفته زودتر در رادیو فردا منتشر شده است.
لینک کانال کستباکس هزارداستان بودجه
قسمت ۱۶۹ پادکست هفتگی فکتنامه به طور کامل انتخاباتی است. در قسمت قبل اظهارات نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم در مناظره اول را بررسی کردیم و در این قسمت درستیسنجی ادعاهای کاندیداها در چهار مناظره دیگر را مرور کردهایم.
در مقدمه این قسمت توضیح دادهایم که چرا درستیسنجی زنده این مناظرهها مهم است و دلایل و روش پرداختن ما به موضوع انتخابات چه بوده است.
در ادامه به مرور درستیسنجی مناظره دوم پرداختیم؛ شامل ۹ فکتچک با ۳ نشان «نادرست»، ۳ نشان «گمراهکننده»، ۲ نشان «نیمهدرست» و یک نشان «غیرقابل اثبات».
بعد از آن سراغ درستیسنجیهای مناظره سوم رفتیم که ۱۱ ادعا را شامل میشد و از این تعداد، چهار ادعا نشان «شاخدار»، سه ادعا «نادرست»، دو ادعا «گمراهکننده»، یک ادعا «نیمه درست» و یک ادعا نشان «غیرقابل اثبات» گرفتند.
در ادامه پادکست این هفته به مرور فکتچک مناظرههای چهارم و پنجم پرداختیم. از میان مجموعا ۱۴ درستیسنجی انجامشده در این دو مناظره ۸ ادعا نشان «گمراهکننده»، ۳ ادعا نشان «نادرست» و ۲ ادعا نشان «شاخدار» گرفتند و یک ادعای «غیرقابل اثبات» هم به فهرست ادعاهای بررسی شده نامزدها در مناظرههای انتخابات ۱۴۰۳ اضافه شد.
بعد از ضبط این قسمت از پادکست و پیش از انتشار آن، دو نفر از نامزدهای انتخابات یعنی امیرحسین قاضیزاده هاشمی و علیرضا زاکانی از حضور در انتخابات انصراف دادند. بیشترین آمار مربوط به فکتچکهای انتخاباتی مربوط به این دو نفر بود و بسیاری از ادعاهای آنها نشان گمراهکننده، نادرست یا شاخدار دریافت کرد.
پس از مناظرهها، به مرور درستیسنجی دو ادعای انتخاباتی دیگر پرداختیم؛ ابتدا درباره یک اینفوگرافیک پر حرف و حدیث یکی از رسانهها که به سهم دولتها در فیلترینگ و وضعیت اینترنت اشاره میکرد و ادعای شاخداری را مطرح کرده بود و سپس ویدیویی دستکاریشده از سریال سیمپسونها درباره سرنوشت انتخابات ریاست جمهوری در ایران که ظاهرا یک شوخی بوده اما برخی آن را جدی گرفتهاند.
00:01:43 مقدمه
00:14:01 درستیسنجیهای مناظره دوم
00:28:54 درستیسنجیهای مناظره سوم
00:47:52 درستیسنجیهای مناظرههای چهارم و پنجم
01:15:46 اینفوگرافیک شاخدار درباره سهم هر دولت در فیلترینگ
01:21:42 پیشبینی نتیجه انتخابات ۱۴۰۳ ایران توسط سیمپسونها!
01:25:22 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی به همراه نیوشا و آرین کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند.
پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید.
فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم:
فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه
ویدئوهای آموزشی مکتبخانه
درستیسنجیهای اولین مناظره انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم
درستیسنجیهای دومین مناظره انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم
درستیسنجیهای سومین مناظره انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم
درستیسنجیهای چهارمین و پنجمین مناظره انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم
اینفوگرافیک شاخدار درباره سهم هر دولت در فیلترینگ
پیشبینی نتیجه انتخابات ۱۴۰۳ ایران توسط سیمپسونها!
لینک کانال «هزار داستان بودجه» در کستباکس
قسمت ۱۶۸ پادکست هفتگی #فکتنامه را با درستیسنجی خبرسازیها در مورد حکم اخیر دادگاه عالی انتاریو در کانادا درباره پرونده ساقط کردن هواپیمای اوکراینی آغاز کردیم.
در ادامه این قسمت به مرور نخستین مناظره نامزدهای #انتخابات ریاست جمهوری دوره چهاردهم پرداختیم و فکتچکهایی را که همزمان با برگزاری این #مناظره یعنی دوشنبه شب ۲۸ خرداد انجام دادیم، بررسی و یادآوری کردهایم.
در این مناظره ۱۲ اظهارنظر و ادعای کاندیداها بطور همزمان فکتچک شد، در یک مورد نیز یکی از نامزدها به اظهارنظری نیمهدرست استناد کرد که پیشتر فکتچک شده بود و همان درستیسنجی قبلی را یادآوری کردیم و یک مورد کار درستیسنجی نیز به ساعاتی بعد از مناظره موکول و در ادامه در فکتنامه منتشر شد.
به جز اینها، برخی از نامزدها در برنامههای دیگر انتخاباتی نیز اظهاراتی مطرح کردند که مورد بررسی قرار گرفتند. پیش از این مناظره، زاکانی ادعای نادرستی درباره حجاببانهای متروی تهران بیان کرده بود که درمورد آن صحبت کردیم و بعد از مناظره نیز محمدجواد ظریف در کنار مسعود پزشکیان به نمودارهایی در حوزه اقتصاد ایران اشاره کرد که یک نکته گمراهکننده داشت.
همچنین یک خبر جعلی انتخاباتی به محمدرضا شفیعی کدکنی نسبت داده شده بود که فکتچک کردیم و در این قسمت پادکست به آن اشاره شده است.
محمود احمدینژاد نیز چند روز قبل آمارهایی از درآمد نفتی دولتهای خود داده بود که به سوژه یکی از فکتچکهای ما تبدیل شد.
00:01:21 مقدمه
00:05:54 ادعاهای نادرست درباره حکم دادگاه انتاریو و شلیک به هواپیمای اوکراینی
00:14:34 فکتچکهای مناظره اول
00:47:44 نمودارهای گمراهکننده پزشکیان از «رشد، تورم و فروش نفت»
00:51:58 زاکانی و فکتهایی درباره دخترش، نوهاش و دامادش
00:57:13 ادعای شهردار تهران درباره حجاببانها در مترو
01:02:55 نقل قول جعلی منسوب به شفیعی کدکنی درباره حمایت از پزشکیان
01:06:04 اظهارات نادرست احمدینژاد درباره درآمدها و هزینههای نفتی
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی میکند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری، شان جم و نادر صمدی کار تهیه و تولید این قسمت را بر عهده داشتهاند.
پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید.
فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم:
فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه
ویدئوهای آموزشی مکتبخانه
ادعاهای نادرست درباره حکم دادگاه انتاریو و شلیک به هواپیمای اوکراینی
لینک پروفایل قاضیزاده هاشمی در فکتنامه
لینک پروفایل قالیباف در فکتنامه
لینک پروفایل پزشکیان در فکتنامه
لینک پروفایل زاکانی در فکتنامه
لینک پروفایل جلیلی در فکتنامه
نمودارهای گمراهکننده پزشکیان از «رشد، تورم و فروش نفت»
زاکانی و فکتهایی درباره دخترش، نوهاش و دامادش
ادعای شهردار تهران درباره حجاببانها در مترو
نقل قول جعلی منسوب به شفیعی کدکنی درباره حمایت از پزشکیان
اظهارات نادرست احمدینژاد درباره درآمدها و هزینههای نفتی
لینک مستند «خامنهای و توطئه کرونا» در یوتیوب فکتنامه
لینک پروژه «اینترنت آباد» فکتنامه
لینک کانال «هزار داستان بودجه» در کستباکس
اولین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه» به ماجرای بوی مشکوکی اختصاص دارد که از سه دهه پیش تاکنون، در فاصله مرقد تا فرودگاه امام خمینی احساس میشود. بویی که به رغم صرف صدها میلیارد تومان، از منابع بودجه عمومی کشور برای رفع و رجوعش، هنوز حتی منشاء آن هم مشخص نشده است.
تا امروز پای دهها نهاد سیاسی و عمومی کشور، از دفتر رهبر تا ریاست جمهوری، سازمان محیط زیست، استانداری، شهرداری تهران… به این ماجرای بودار باز شده، اما تا حالا هیچ پیشرفتی به دست نیامده است…
«هزارداستان بودجه»، کار مشترک فکتنامه و رادیو فردا، پادکستی برای بازخوانی ماجراهای بودار و کمتر شنیده شده، از لابلای تبصرهها، بندها و ردیفهای بودجه سالانه کل کشور است.
این پادکست یک هفته زودتر در رادیو فردا منتشر شده است.
لینک رادیو فردا: https://www.radiofarda.com/z/23229 لینک کانال کستباکس هزارداستان بودجه https://castbox.fm/channel/%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87-id6179207?country=us
Top Podcasts
The Best New Comedy Podcast Right Now – June 2024The Best News Podcast Right Now – June 2024The Best New Business Podcast Right Now – June 2024The Best New Sports Podcast Right Now – June 2024The Best New True Crime Podcast Right Now – June 2024The Best New Joe Rogan Experience Podcast Right Now – June 20The Best New Dan Bongino Show Podcast Right Now – June 20The Best New Mark Levin Podcast – June 2024
از مقام معظم اخلاقی بهتون؛! خبر آمار زایمان افاغنه البرز به روش اسلام "صحیح" است. اولاً با احتساب تمرکز و تجمع فیوجها در اطراف کرج، اگر فقط "یکروز" به لحاظ امار زایمانها حتی "فقط در کرج" و همچنین "فقط در یک بیمارستان" چنین آماری [که میتواند تا مثبتمنفی پنجاهدرصد هم تلرانس تقریبی و آماری هم داشته باشد] صدق کند، فلذا هیچ دروغی از آن مسئول عرزشی جمبوریکاملاًاسلامی و رسانه تحتامر منتشر نشده و معاندین درحال عملیات روانی برای چاکدادن [ایجاد شکاف] بین مردم و مسئولین [خصوصاً پاکدست] هستند.
درمورد تجاوز انتقامجویانه؛ از آنجا که متحجرین پاکستان مادرِ منطقه و جغرافیای اون خطه رو برای اجرای اسلام ساییدن و نظر به دستورات متوحشانه اسلام که رسماً بعد از الصاق صفاتی نظیر مشرک ک کافر و ... انجام وحشیانهترین تجاوزها رو جزو حقوقحقه مسلمین (خاصه در جنگها) میشمارد، لذا پاکستانیها درحال اجرای مشتقاتی از فرائض و وظایف اعتقادیشون هستند و قطعاً شماها که به کرات پته اسلام رو آبدادهاین قطعاً آماده الصاق صفات مجوز زا برای چنین مجازاتهایی بوده و النهایه شلکنین حالشو ببرین والا به امام خمینی
به فکتنامه؛ بسمهی تَهآلا توروامام خمینی از تمجید اجرای روزا بکشین بیرون محض آگاهی؛ اجرای روزا بسیار بیانرژی-خطی-صدای ناجذاب(حالا حسب سلیقه) است. مخاطبان عرزشی (یا وارد شده به بازی راهافتاده توسط عرازشه) هم لطفاً از جودادن و سوژهکردن روزا و کشیدن سطح نقدکامنتهای مدیومی مثل فکتنامه به این موضوعات بیضماتیک!!! از انواع روشهای خودداری و پیشگیری استفاده کنید. بچهبازیش نکنین. چهارتا آدم سر به تن ارزنده (غیرازمن) این برنامه رو رفرنس میگیرن بعد هربار روزا میاد ... فرهاد ورضا؛ قضیه رو مهارش کنین
جمعیت افغانها در شهرری و شابدالعظیم و اطرافش خیلی زیاد به نظر میرسه چون رفت و آمدشون زیاده و خیلی به خرید و زیارت و گردش و اینا میرن و من از یه راننده شنیدم که میگفت اگر افغانی ها نبودن ما بعد کرونا اصلا کاسبی نداشتیم. هم شاگردا و هم مشتری های مغازه ها اعم از خوراکی فروشی یا لباس فروشی ها اغلب افغانستانین. توی بعضی مدرسه های ابتدایی و استثنایی توی هر کلاسی بیشتر از نصفشون دانش آموزان افغانستانین. توی مراسمهای مذهبی حضور پررنگی دارن و جمعیت بزرگی از هیئتی ها و نذری بگیر ها رو تشکیل میدن 😁😁
فکت چک تجاوز در پاکستان خیلی عجیب و کثیف بود. نشستن توافق هم نوشتن
خدب و شنیدنی بود
آخراپیزود گفتین شنونده ها لطف دارن به شما نه اقا ما به شمالطف نداریم شما کارتون درسته
🙏🙏👏👏
"خانواده شهدا" رو هم جزو واژهنامه قرار بدید.
درود اقا فرهاد محبت کن هفته دیگه یادی از * جوانان وطن،قهرمانهای راه آزادی،شهدای راه آزادی و مادران دادخواه * کنید با نزدیک شدن به دومین سالگرد * مهسا امینی * و خیزش انقلابی ملت شریف ایران✌️🌹✌️🌹✌️ باسپاس
صرفاً جهت خوندن اسمم در اخر اپیزود بعدی
🙏🙏
یه چیزِ عجیبه دیگه تو استان فارس من دیدم، پان تُرکیسم رادیکالی که تو ترکهای استان فارس اتفاق افتاده طوریه که خودشون رو ایرانی نمیدونن، پرچم ترکیه تو خونه مغازه پشت ماشین همه جا زدن، خیلی اتفاقی و سِکرِت اینا دارن عوض میشن، لطفا اگه ممکنه یه تحقیقی کنین احتمالا این میتونه خطرناک باشه
🙏🙏
بالاخره تونستم یه اپیزود رو توی هفتههای اخیر توی خود جمعه گوش کنم!!!
و ضمنا مستند باید به شکلی مشابه «پرونده» داشته باشه و اطلاعات بیشتری نسبت به یه فکتچک نیاز داره به نظرم ولی پیشنهاد ایده خیلی میتونه خوب باشه
ولی من هنوزم نمیدونم «افغان» یا «افغانی» درسته یا «افغانستانی» چون به ایرانیها نمیگیم «ایری» ولی به تاجیکستانیها میگیم «تاجیک» ولی به خوزستانیها نمیگیم «خوزی» یا «خوز»!!! چی درسته واقعا؟!
الان یکی میآد میگه: «من خودم دیدم که همهجا افغانستانیا میزان و ایرانی پیدا نمیشه اصلا!» و این «دیدهها» رو با «آمارها[ی دستوپاشکسته]» مقایسه میکنه و دومی رو میبره زیر سؤال!!!
👍👍
عالی مثل همیشه