Bureau Buitenland

Oman is vandaag het toneel van een groot diplomatiek schaakspel tussen Iran en de Verenigde Staten. Na weken van oplopende spanningen, dreigementen over en weer en een oorlog die als schaduw boven de markt hangt, spreken beide landen nu over een mogelijke deal. Wat ligt er precies op tafel? En welke rol spelen de landen in de regio, die vrezen voor een escalatie als de onderhandelingen vandaag klappen? Daarover collega en Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda. (10:20) Rondje Europa met Gabriel Zucman In onze podcast Europa Draait Door spreekt collega Tom Dohle met de Franse econoom Gabriel Zucman. Hij geldt internationaal als dé autoriteit op het gebied van belastingontwijking door miljardairs en presenteert nu een concreet plan om daar een einde aan te maken. (12:03) Hoe het Amerikaanse protest verandert De Amerikaanse midterms zijn nog ver weg, maar president Trump zegt nu al dat de verkiezingen ‘genationaliseerd’ moeten worden. Die uitspraken komen op een moment dat zijn populariteit afneemt en het verzet tegen hem groeit en van vorm verandert. We spreken erover met historicus en Amerikakenner James Kennedy. Presentatie: Nadia Moussaid.

In Oekraïne heerst de zwaarste oorlogswinter ooit. Tegelijkertijd blijft Rusland de energie-infrastructuur op grote schaal aanvallen. Veel huishoudens zitten in temperaturen ver onder het vriespunt. Doet Europa wel genoeg om de Oekraïners te helpen? We spreken met Europarlementariër Bart Groothuis en onze Oekraïne-verslaggever Michiel Driebergen over hoe de Oekraïners de winter door proberen te komen. (14:40) Verzet tegen ICE vanuit Nederland Het protest tegen de immigratiepolitie ICE zwelt aan in de VS. Maar niet alleen daar: vanuit Nederland runt de Ierse Dominick Skinner de ICE List, een activistische organisatie die de identiteit van agenten achterhaalt en openbaar maakt. Collega en redacteur Djuna Kramer sprak met hem.  Presentatie: Sophie Derksen

Vandaag komen Russische en Oekraïense delegaties in Abu Dhabi bij elkaar voor vredesonderhandelingen. Ondertussen blijven de aanvallen van Rusland op het Oekraïense energienet doorgaan. De Financial Times meldt dat de VS en Europa werk willen maken van westerse troepen in Oekraïne. En zouden willen ingrijpen in geval van een geschonden staakt-het-vuren. Daarover Michelle Haas, onderzoeker aan het instituut voor internationale en Europese studies in Gent. (09:54) Winnaar Free Press Award Collega Noëlle Habraken is te gast.  (11:33) Nucleaire wapenwedloop tussen grootmachten Morgen loopt het belangrijkste kernwapenverdrag tussen de VS en Rusland af. Het ziet er voorlopig naar uit dat het niet verlengd zal worden. Wat betekent dat voor de internationale orde en veiligheid? Te gast is Wannes Verstraete, onderzoeker op het gebied van nucleaire afschrikking en wapenbeheersing aan de Vrije Universiteit Brussel. Presentatie Nadia Moussaid

Prinses Mette-Marit ligt onder vuur na contact met zedendelinquent Jeffrey Epstein. Maar het blijft niet bij haar: ook oud-premier Jagland en topdiplomaat Rød-Larsen duiken op in de vrijgegeven files. Wat betekent dit voor een land dat zichzelf graag op de schouders mag kloppen als kampioen transparantie, mensenrechten en diplomatie? Correspondent Jeroen Visser van de Volkskrant over het Scandinavische gidsland dat worstelt met zijn eigen elite. (11:19) Journalistiek in Soedan onder vuur In het door oorlog verscheurde Soedan wordt journalistiek vrijwel onmogelijk gemaakt. Internationale journalisten komen het land moeilijk in, lokale journalisten wordt de mond gesnoerd. Toch ligt de journalistiek niet volledig stil. Collega-redacteur Noëlle Habraken sprak met Soedanese journalisten die, met risico voor eigen leven, manieren vinden om elkaar, en de buitenwereld te informeren. Voor welke uitdagingen staan zij? Presentatie: Sophie Derkzen

Nadat Nederland de afgelopen twee jaar minder zichtbaar was op Europees- en wereldtoneel, gaat Nederland weer meedoen. Juist in geopolitiek onrustige tijden moet ons land vooroplopen, schrijven de coalitiepartijen in hun akkoord. Over die nieuwe Nederlandse ambities op buitenlandgebied praten we verder met Anna van Zoest, directeur van de Atlantische Commissie, en Beatrice de Graaf, historicus en onderzoeker op het gebied van nationale veiligheid. Presentatie: Sophie Derkzen

En: de laatste stand van zaken in Iran. Opnieuw werd dit weekend gespeculeerd over een mogelijke militaire interventie in Iran door de VS. Dat is er niet van gekomen. Abdou Bouzerda schuift aan in de televisiestudio om de laatste stand van zaken te bespreken. (11:00) Donald Trump vs. Bad Bunny De grammys stonden dit weekend extra in de schijnwerpers, dit vanwege de vele toespraken die de onrust rondom ICE adresseerden. Winnaar Bad Bunny, die over twee weken de halftime show van de Superbowl verzorgt, lijkt terecht te zijn gekomen in een krachtmeting met de regering-Trump. Historici en Amerikakenners James Kennedy en Christianne Alvarado over de onrust in de Verenigde Staten. Presentatie: Bram Vermeulen

Duitsland moet een modern land worden met een sterke concurrentiepositie: dat zijn de beloftes van bondskanselier Friedrich Merz. Daarom worden plannen gepresenteerd om het toeslagenstelsel ingrijpend te hervormen. En als het aan Merz ligt, gaan de Duitsers ook méér werken, en zich mínder ziek melden. Het zijn standpunten die niet iedereen kan waarderen, vertelt Jeroen Reygaert (VRT).  (13:58) Pakistan zet duizenden Afghanen uit  Pakistan voert momenteel een grootscheepse uitzettingscampagne uit tegen Afghanen, waaronder families die al sinds de jaren zeventig in het land zijn gebleven , maar ook mensen die vier jaar geleden vluchtten toen de Taliban de macht heroverden. Correspondent Wilma van der Maten bezocht een gropep vluchtelingen  een stadspark in Islamabad. Presentatie: Sophie Derkzen

Voor het eerst sinds acht jaar reist er weer een Britse leider naar China. Premier Keir Starmer ontmoet president Xi Jinping in de hoop economische deals te sluiten, ondanks de uiterst gespannen relatie en recente aan China gelinkte cyberaanvallen in het VK. Volgens politicoloog Casper Kirkels, gespecialiseerd in het Verenigd Koninkrijk en verbonden aan de Radboud Universiteit, lijkt het bezoek vooral ook bedoeld om af te leiden van binnenlandse problemen van de Britse regering. (08:37) Iran op een kruispunt Opnieuw stuurt de VS een armada richting Iran. De Amerikaanse president blijft dreigen met een aanval, maar zet de deur ook op een kier voor een mogelijke deal. Het regime in Teheran waarschuwt op zijn beurt voor een totale oorlog. Hoe kijken de Iraniërs naar de toekomst, nu de schattingen van het aantal doden als gevolg van de grootschalige protesten uiteenlopen tot in de vele duizenden? En welke opties heeft het regime? Daarover de Nederlandse Iraniër Matin Abbasi en Erwin van Veen, conflictanalist bij Instituut Clingendael. Presentatie: Sophie Derkzen.

Zelfs Xi’s hoogste militaire leider en trouwe jeugdvriend is nu onderwerp van een anti-corruptieonderzoek. Onenigheid over de mogelijke inname van Taiwan zou hierbij een rol spelen. De Chinese leider duldt geen interne kritiek. Wat zegt dit over de stabiliteit van het Chinese leger? En wat betekent het voor de dreiging richting Taiwan? Daarover spreken we met sinoloog Casper Wits van de Universiteit Leiden.  (12:16) Middenmachten bepalen de wereldorde van morgen In hun Geopolitiek Perspectief stellen onderzoekers van Clingendael Instituut dat niet alleen grootmachten als de VS en China het internationale speelveld de komende jaren zullen bepalen. Juist de zogeheten middenmachten, landen met aanzienlijke economische, diplomatieke en militaire capaciteit, krijgen een sleutelrol in de wereldorde van morgen. Onderzoeker Koen Aartsma vertelt hoe een middenmacht succesvol kan zijn, en waarschuwt dat Nederland kan degraderen op het wereldtoneel.  Presentatie: Nadia Moussaid

Het doodschieten van de 37-jarige Alex Pretti door agenten van de grenspolitie in de stad Minneapolis doet veel stof opwaaien in de VS. Het wakkert niet alleen grote protesten aan. Ook lijken er barsten te ontstaan in de samenleving zelf. Terwijl de Trump-regering het optreden van de grenspolitie ICE verdedigt, groeien de zorgen over een land dat afglijdt naar een autocratie. Hoe weerbaar is de democratie en wat voor vorm van verzet ontstaat er nu? Collega-presentator en Amerikakenner Laila Frank vanuit Los Angeles. (13:54) Europa gooit het roer om De ‘Groenland-crisis’ heeft Europese leiders wakker geschud. De afhankelijkheid van de Verenigde Staten moet, in ieder geval voor de komende jaren, drastisch worden teruggeschroefd. Maar dit is niet alleen slecht nieuws. Europa heeft namelijk meer in haar economische en technologische mars dan vaak wordt gedacht en gepredikt, meldde ING-hoofdeconoom Marieke Blom gisteravond bij Bureau Buitenland TV. Over hoe we dat nu precies doen, dat losweken, praten we vandaag verder met Sander Tordoir, hoofdeconoom bij het Centre for European Reform. Presentatie: Nadia Moussaid

Afgelopen week kreeg Donald Trump veel aandacht voor zijn alternatief voor de Verenigde Naties: zijn Vredesraad. David van Reybrouck, Denker der Nederlanden, neemt ons mee in de geschiedenis van de moderne diplomatie, econoom Marieke Blom was in Davos bij het World Economic Forum en Midden-Oosten-kenner Abdou Bouzerda is er over de spanningen rondom Iran. Presentatie: Sophie Derkzen.

Vandaag vindt de eerste trilaterale ontmoeting tussen Rusland, de VS en Oekraïne plaats in Abu Dhabi. Op de agenda staan gevoelige kwesties als veiligheidsgaranties en afstaan van gebied. Maar de ontmoeting krijgt een nieuwe wending, nu Oekraïne felle kritiek uit op de EU en VS. Te gast Jens Franssen, defensiedeskundige van de VRT. (10:58) EU wil in zee met India  Volgende week stapt Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie in het vliegtuig naar India, vastbesloten om daar wat zij noemt ‘de moeder des deals’ te sluiten. India staat al lang bovenaan het verlanglijstje van de EU. En dat krijgt nu vaart door al het tumult op het wereldtoneel. Tegelijk leven er groeiende zorgen over de democratie in India. Hoe wenselijk is India als partner? Daarover hoogleraar Haroon Sheikh, verbonden aan de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, en Lisa Dupuy, oud-correspondent India. Presentatie: Nadia Moussaid

De opluchting overheerst in Europa nu de Groenland-crisis niet verder lijkt te escaleren. Maar voor hoelang? President Trump liet deze week, zacht gezegd, een opmerkelijke vorm van internationale diplomatie zien. Ook lijkt hij de Verenigde Naties te passeren door de oprichting van zijn eigen 'Board of Peace'. Wie een miljard dollar betaalt mag meedoen. In Bureau Buitenland voormalig topdiplomaat Robert Serry over de nieuwe wereldorde waar de Amerikaanse president hard aan bouwt. *In de uitzending zeggen we dat Poetin al deel uit maakt van de board of peace, maar hij heeft enkel niet afwijzend gereageerd op de uitnodiging.  (16:23) Belangrijk handelsverdrag Europa weer ter discussie Het is de zoveelste keer dat het Mercosur-verdrag uitgesteld dreigt te worden. Het verdrag, dat de handel tussen Zuid-Amerikaanse landen en de EU moet stimuleren, zou volgens critici Europese boeren in de weg zitten en hebben daarom gepleit dat rechters van het Europees Hof zich nog een keer buigen over de inhoud van de deal. Staat de EU nog voor het verdrag is ingegaan al bekend als onbetrouwbare partner? En hoe verstandig is dat, in deze tijd dat Europa nieuwe bondgenoten goed gebruiken kan? Daarover Barbara Hogenboom, directeur van het Centrum voor LatijnsAmerikastudies van de UvA.   Presentatie: Nadia Moussaid

Op het Wereld Economisch Forum in Davos zou vandaag een steunpakket voor Oekraïne worden aangekondigd. Maar de dreigementen van Donald Trump om Groenland in te nemen overschaduwen alles. Hoe moet het verder met de steun aan Oekraïne, nu de Navo nagegoeg dood is? En hoe kijkt het Kremlin naar de geopolitieke capriolen van de Amerikaanse regering? Daarover Rusland-kenner Hubert Smeets en vanuit Kyiv verslaggever Michiel Driebergen.  (14:09) VS slaat gat in wereldwijde gezondheidszorg  De Verenigde Staten stappen morgen definitief uit de Wereldgezondheidsorganisatie. Sinds de aankondiging daarvan, een jaar geleden, heeft dat al ernstige gevolgen voor gezondheidszorg wereldwijd. Preventie en bestrijding van ziekten zoals malaria, cholera en aids komt onder grote druk te staan, met vooral gevolgen voor de toch al kwetsbare landen. Veld-epidemioloog Amrish Baidjoe ziet die gevolgen met eigen ogen, en maakt zich zorgen. Presentatie: Nadia Moussaid

De komende dagen zal op het jaarlijkse Economische Wereldforum in Davos vooral één onderwerp de agenda’s beheersen: de toekomst van de relatie tussen Europa en de VS. Uit alles blijkt dat de Europese landen klaar zijn met het Amerikaanse machtsvertoon, maar wat kan Europa doen? Te gast zijn politicoloog Hendrik Vos, directeur van het Centrum voor EU-studies aan de Gentse Universiteit, en Europarlementslid Ingeborg ter Laak van het CDA, lid van de delegatie voor de VS van de buitenlandcommissie.  Presentatie: Nadia Moussaid.

Na dagen van strijd hebben de Syrische regering en Koerdische SDF een staakt-het-vuren en akkoord bereikt, waarbij de SDF haar zelfbestuur opgeeft. Damascus krijgt zo bijna het hele land weer onder centraal gezag, inclusief sleutelgebieden zoals gas- en olievelden. Is dit vrede of een gedwongen capitulatie? We vragen het Midden-Oosten-correspondent voor de Volkskrant Jenne Jan Holtland. De architecten van Trumps tweede termijn Een jaar na Trumps terugkeer in het Witte Huis blijkt dat niet alleen de president zelf, maar vooral een kleine groep strategen en vertrouwelingen het Amerikaanse beleid stuurt. Van strengere immigratiewetten tot militair ingrijpen, deze adviseurs bepalen mede de koers van Amerika. Wie zijn deze invloedrijke figuren en wat drijft hun aanpak? Daarover spreken we met twee kenners die Trump van dichtbij hebben gevolgd: VRT-journalist Bjorn Soenens en Casper Thomas van De Groene Amsterdammer. Presentatie: Laila Frank

Venezuela en Iran, ze hebben allebei veel olie en gas. Via de controle van die brandstoffen kan Amerika zijn eigen burgers tevreden houden en zijn vijanden afknijpen. Onderzoeker Mathieu Blondeel en Bureau Buitenland-redacteur Tom Dohle over Trumps obsessie met fossiele brandstoffen. Presentatie: Sophie Derkzen

Volgens de Amerikaanse gezant Steve Witkoff is in Gaza deze week de tweede fase begonnen van het akkoord. Na het staakt-het-vuren moet er nu een bestuur komen en moet er worden ontwapend. Netanyahu noemde deze verklaring meteen ’symbolisch’ en Hamas reageerde voorzichtig, maar zweeg over ontwapenen. Is hier de wens de vader van de gedachte? Want ondertussen is de winterse situatie voor de burgers in Gaza schrijnend, en vallen er nog dagelijks slachtoffers. Hierover te gast Peter Malcontent. (11.58) De dromen van Kirgizische jongeren Kirgistan; een land dat bijna niemand in Nederland goed kent. Juist daarom wilde journalist Thijs Broekkamp erheen. In zijn boek Het land van de Kirgiezen volgt hij jonge Kirgiziërs die strijden tussen traditie, hoop en vrijheid, en die hem een verrassend beeld van hun land lieten zien.  Presentatie: Laila Frank

Iran is het toneel van de grootste opstand in decennia. De golf van protesten lijken een nieuwe fase in te gaan, nu het regime hard terugslaat. Met meer dan 3000 doden tot gevolg, volgens HRW. Intussen hangt een Amerikaanse dreiging in de lucht – al laat president Trump ongewis hoe een eventuele Amerikaanse aanval eruit kan zien. De golfstaten proberen onder leiding van Saoedi-Arabië verdere escalatie in de regio te voorkomen. Daarover historicus Peyman Jafari en arabist Leo Kwarten.  Presentatie: Sophie Derkzen.

Opnieuw voert Rusland grootschalige drone- en raketaanvallen op de energiesector in Oekraïne. Met name grote steden als Kyiv zijn het doelwit waardoor honderdduizenden huishoudens zonder stroom zitten. Het lijkt inmiddels een bekende vertrouwde tactiek van de Russen om elke winter de Oekraïners in de kou te zetten. Maar nu worden de aanvallen intenser, en is de vraag hoe Oekraïne standhoudt. We vragen het correspondent Michiel Driebergen. Schijnverkiezingen in Oeganda Donderdag zijn verkiezingen in Oeganda, maar de uitslag staat vrijwel vast. De echte vraag is wie de 81 jaar oude president Yoweri Museveni gaat opvolgen. Hij schuift zijn eigen zoon naar voren terwijl alle andere oppositie op hardhandige wijze monddood wordt gemaakt. Toch blijft Nederland Oeganda zien als een mogelijke terugkeerhub voor migranten, een idee dat ook binnen Europese regelgeving steeds serieuzer wordt besproken. Meet Nederland hier met twee maten? We spreken erover met Koert Lindijer, Afrika-correspondent, en Marlou Schrover, hoogleraar migratiegeschiedenis aan de Universiteit van leiden. Presentatie: Laila Frank.