Opium

Annemieke Bosman in gesprek met toneelschrijvers Joeri Heegstra en Max Wind. Voor het Nationale Theater schrijven zij de nieuwe voorstelling Operation Hellfire van theaterregisseur Eric de Vroedt, een politieke thriller over het Internationaal Strafhof over de vraag: werkt het internationaal recht écht voor iedereen?  Operation Hellfire is een politieke satire waarin recht, macht en moraal hard botsen. Een ‘what-if’ die angstig dicht bij de werkelijkheid komt. Ter ere van het 25-jarig bestaan van het Internationaal Strafhof (ICC), organiseert de premier van Nederland een internationale top. Eregast is een oud-president van Amerika. Maar dan gebeurt het ondenkbare. Direct na zijn speech wordt hij gearresteerd door het Strafhof. Live op tv, voor het oog van de wereld. De reactie uit Washington volgt razendsnel. De American Service-Members’ Protection Act wordt geactiveerd: een wet die Amerikanen beschermt tegen vervolging door het Strafhof. Zelfs als dat een aanval op Nederland betekent. Het Strafhof weigert te buigen. De spanning stijgt, de wereld kijkt toe, de druk op Den Haag wordt steeds groter. Hoever durft Nederland te gaan om vrede en recht te verdedigen?

Annemieke Bosman praat met schrijver Mohammed Benzakour over zijn boek "Het lied van Agilouz". Als Mohammed Benzakour verneemt dat zijn moeder nooit meer volledig zal genezen van een herseninfarct, wandelt hij terneergeslagen door het park. Plots hoort hij een jubelend geluid dat hij nauwelijks kan thuisbrengen. Vanuit een boomtop kwinkeleert een vogeltje alsof het hem wil verleiden. Benzakour vergeet voor even zijn verdriet. Tussen hem en het vogeltje, dat hij Agilouz noemt, ontstaat een ongewone vriendschap. Vol overgave stort Benzakour zich op het vogelen. De koekoek, het winterkoninkje, het prachtvinkje; steeds weer raakt hij verliefd. Hij leest, hij gluurt, hij peinst, hij fantaseert. Wanneer hij hoort dat er in vogelparadijs Indonesië méér exemplaren in kooitjes zitten dan er rondvliegen, besluit hij daar eigenhandig wat aan te doen en pakt de koffers. Maar hoe verstandig is dat? Kunnen die vogels in het wild wel overleven? Is het wel zo kies om andermans vogels stiekem los te laten?

Brecht van Hulten in gesprek met harpist Remy van Kesteren. Komend weekend (18 april) wordt het festival 1000 Strings gehouden, een nieuw festival, ontstaan vanuit het Dutch Harp Festival, in Tivoli Vredenburg in Utrecht. In prachtig aangeklede zalen, omgetoverd met visuals, projecties en lichtinstallaties, brengen we grensverleggende musici en artiesten die op het punt staan door te breken. Van ambient tot pop, jazz, folk en klassiek en alles daartussenin. Met bijzondere samenwerkingen en unieke geluidsinstallaties is er van alles te ontdekken! Met de harp als middelpunt brengt het festival artiesten van alle continenten samen in een programma dat laat zien hoe snaarinstrumenten al eeuwenlang worden ingezet als instrument van verbinding, identiteit en verzet. "Muziek is ons verzet" - die overtuiging vormt het inhoudelijke hart van deze festivaleditie. Het is ook de kern van de missie van Musicians Without Borders, de internationale organisatie die muziek inzet in conflictgebieden en verdeelde gemeenschappen. Artistiekleider Remy van Kesteren, ambassadeur van Musicians Without Borders, opent het festival met een concert waarin deze visie centraal staat. Tijdens deze opening brengt Trijntje Oosterhuis speciaal voor 1000 Strings gearrangeerde muziek van Stevie Wonder, waarin haar stem en de harp samenkomen in een bijzondere muzikale dialoog. In een tijd waarin culturele grenzen steeds vaker worden getrokken, kiest 1000 Strings bewust voor het tegenovergestelde: ontmoeting, uitwisseling en muzikale verbondenheid.

Leonard Evers in gesprek met podcastmaker Simone Eleveld. Samen met Jop de Vrieze maakte ze de podcast Kwammie Rocket’s Quarantaine Radio Show, een zesdelige podcast over hoe de lockdowns de levens van mensen veranderden. We horen uiteenlopende verhalen van mensen die in de coronaperiode voor ingewikkelde dilemma’s kwamen te staan. Achteraf worstelen ze met de vraag: heb ik de juiste keuzes gemaakt? Een wetenschapper wordt met de dood bedreigd. Een pril stel ontdekt dat ze een kind verwachten als de grenzen sluiten en ze vastzitten in Marokko. Een man probeert zijn verstand te bewaren terwijl hij zonder afleiding 23 uur per dag opgesloten zit in zijn cel. Ondertussen houdt huiskamer-dj Kwammie Rocket de sfeer erin met zijn vintage jazz radio show.

Annemieke Bosman in gesprek met Pieter van Huystee. In de nieuwe documentaire De Indische Tafel, Jongens van de Japanse kampen, volgt Pieter van Huystee een groep mannen van in de negentig die wekelijks samenkomen voor hun Indonesische lunch. Zij blikken voor het eerst openhartig terug op hun jeugd in de Japanse kampen in het voormalig Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog, een periode die ze hun hele leven grotendeels stil hebben gehouden. De film biedt een indringend en persoonlijk perspectief op herinneringen aan oorlog, koloniale macht en de impact daarvan op generaties.  Pieter van Huystee is documentairemaker en producent en geldt als een van de toonaangevende stemmen binnen de Nederlandse documentaire wereld. Eerder maakte Van Huystee de documentaire Als ik mijn ogen sluit. leven met de Japanse kampen, waarin hij vrouwen en kinderen aan het woord laat, die de Japanse kampen in Nederlands-Indië hebben meegemaakt? Welke wonden en trauma’s zijn daarbij achtergebleven en hoe zijn ze daar tijdens hun leven mee omgegaan?  De Indische Tafel, Jongens van de Japanse kampen ging in première tijdens het Movies that Matter Festival, en is sinds 2 april te zien in de bioscopen.

Annemieke Bosman praat met literair journalist Hans Bouman over het oeuvre van de Engelse schrijver Julian Barnes. De aanleiding is Vertrek(punt), het boek waarmee Barnes zijn schrijfcarrière afsluit. Vertrek(punt) is het aangekondigde slotakkoord van een rijk, veelzijdig oeuvre, een boek over oude vrienden en de naderende dood, over herinnering en waarheid en hoe die twee constant in elkaar grijpen. Julian Barnes op z’n best, en een absoluut hoogtepunt in het oeuvre van de schrijver van onder andere ‘Het enige verhaal’ en ‘Alsof het voorbij is’. Twee dingen alvast: 1. Er komt heus een verhaal (of een verhaal binnen het verhaal), maar nog niet; en 2. Dit is mijn laatste boek.’ De jeugdliefde tussen Stephen en Jean vlamt na 40 jaar weer op; Julian heeft er opnieuw een hand in. Van het een komt het ander, en vlak daarna is hij getuige op hun trouwerij. Maar hoe betrouwbaar is Julian – als vriend, als geschiedschrijver, als verteller? Het feilbare geheugen, de ongrijpbare waarheid, de manipulaties van de schrijver: Vertrek(punt) stipt bondig maar elegant de grote thema’s aan van een heel (schrijvers)- leven. Een leven met een naderend einde, dat Barnes – geheel in karakter – stoïcijns probeert tegemoet te treden. En hoe het afloopt met Stephen en Jean? ‘Ik vertel je de rest een andere keer.’

Annemieke Bosman praat met straatkunstenaar Frank de Ruwe, beter bekend als Streetart Frankey, over zijn leven en werk. Aanleiding is de documentaire Streetart Frankey van Peter Wingender, die vanaf aanstaande donderdag in de bioscoop te zien is. Met zijn urban interventies verrast Streetart Frankey de stad met werk dat tot de verbeelding spreekt. Hij tovert daarmee glimlachen op vele gezichten, maar de drijfveer erachter is serieuzer dan het lijkt. Wat begint als luchtige speldenprikjes in het straatbeeld, groeit uit tot een zoektocht: hoe blijf je lichtvoetig als vrijheid en democratie steeds meer onder druk komen te staan? Van Amsterdam tot New York volgt de film een kunstenaar die met flair, humor en jeugdige overmoed zijn plek zoekt tussen straat en museum, grap en statement.

Brecht van Hulten praat met journalisten Maarten en Billie Slagboom over hun fotoboek Hier woont alleen de tijd - De overgave. Al tien jaar werken verlaten, vervallen gebouwen als een magneet op vader en dochter Maarten en Billie Slagboom. Eenmaal binnen lijkt het op het eerste gezicht alsof de tijd bevroren is, maar niets is minder waar. Wat ze zien is hoe de natuur in de gedaante van varens, schimmels, algen en mossen haar plek weer opeist in een omgeving die volledig door mensen is gemaakt. In Hier woont alleen de tijd – De overgave legt het duo vast hoe alles wat we een leven lang proberen te beheersen weer opgaat in het grote geheel, hoe ratio en doelmatigheid zich overgeven aan de willekeur en het mysterie van de natuur. Het nieuwe leven dat zo in het gebouw wordt geblazen, is even opwindend als geruststellend. Maarten Slagboom (1970) is journalist en werkt als eindredacteur voor de VPRO. Billie Slagboom (2001) is journalist en werkt onder meer voor het Financieele Dagblad. Naast twee eerdere delen van Hier woont alleen de tijd publiceerden ze samen ook het boek Sleutelscènes, een pelgrimstocht langs klassieke filmlocaties.

Beitske de Jong praat met schrijver en theatermaker Maaike Neuville over haar tweede roman De Stormen. Actrice Abbie Delange bereidt zich voor om een rol te spelen in een historische film gebaseerd op het levensverhaal van Therese Mae Smith, een Ierse schrijver uit de vroege twintigste eeuw. De rol confronteert Abbie met demonen uit haar verleden die ze liever niet meer in de ogen kijkt. Tijdens de draaiperiode verweven de levens van Abbie en Therese zich op mysterieuze wijze met elkaar. Moederschap, rouw en seksualiteit klinken zich aan elkaar vast in De Stormen. Ook thema’s als psychische gezondheid, beeldvorming en de plaats van de vrouwelijke kunstenaar in de maatschappij, lichamelijkheid en de wilde, ontembare natuur maken hun opwachting in deze wervelende roman. Dagdagelijkse observaties worden afgewisseld met diepe duiken in de innerlijke leefwereld van twee vrouwen die voorbestemd lijken om, voorbij de grenzen van de dood en over de eeuwen heen, met elkaar verenigd te worden. Maaike Neuville (1983) is auteur, speler en regisseur. Ze speelde in tal van films en televisieseries. Bij KVS speelde ze in Bovary en maakte ze onder meer Op een bankje, op een dag en Ifigeneia. In 2023 verscheen haar debuutroman Zij.

Annemieke Bosman in gesprek met Lieke Wijnia, voormalig hoofd collectie bij Stedelijk Museum Schiedam en een van de curatoren van de tentoonstelling Yves Klein en zijn kunstenaarsfamilie Frits, Marie en Rotraut. Dit voorjaar is in het Stedelijk Museum Schiedam de tentoonstelling Yves Klein en zijn kunstenaarsfamilie Frits, Marie en Rotraut te zien. Daarin wordt voor het eerst de oeuvres samengebracht van de familie Klein, bestaande uit Yves Klein (1928 – 1962), zijn ouders Frits Klein (1898 – 1990) en Marie Raymond (1908 - 1988), en zijn vrouw Rotraut Uecker (1938). Terwijl Yves Klein wereldberoemd werd met zijn iconische monochrome schilderijen, weten minder mensen dat zijn familieleden ook succesvolle kunstenaars waren met passie voor kleur en de kosmos. Ook minder bekend is dat de ouders van Yves Klein naast de Franse ook de Nederlandse nationaliteit hadden, waardoor er altijd een band met Nederland is geweest. In de tentoonstelling komt niet alleen de artistieke uitwisseling tussen de familieleden naar voren, maar ook de connecties van de familie Klein met Nederland, en in het bijzonder met Stedelijk Museum Schiedam, dat een aantal werken van Frits Klein in de collectie heeft. In deze tentoonstelling zijn, voor het eerst sinds 65 jaar in Nederland, circa dertig werken van Yves Klein te zien en veertig werken van zijn familieleden.

Annemieke Bosman praat met dichter Anne Vegter over haar nieuwe bundel Projectmedewerkers. Daarnaast vormt Anne dit jaar samen met dichters Alara Adilow en Hélène Gelèns de jury voor de Grote Poëzieprijs 2026. In Opium onthult ze vanavond welke dichter als tweede kans maakt op die prestigieuze prijs. Een stabat mater – zo laat de poëzie van Anne Vegter in Projectmedewerkers zich misschien het best omschrijven. Of moeten we haar gedichten als lyrische familieopstellingen interpreteren? Want hoe verhoudt de moeder zich tot de voormoeders? En hoe verhoudt ze zich tot de zoon, de zonen en zichzelf? Vegter verzet de stoelen, steeds opnieuw, tot een veelkantig beeld ontstaat van complexe gezinsdynamiek in een stressvolle wereld. Anne Vegter (1958) is auteur van dichtbundels, kinderboeken, theatermonologen en verhalen. Ze ontving talrijke literaire prijzen, waaronder de Anna Blaman Prijs in 2004 voor haar hele oeuvre en de Ida Gerhardt Poëzieprijs in 2022. Van 2013 tot 2017 was ze Dichter des Vaderlands; in 2021 en in 2022 stadsdichter van Rotterdam.

Leonard Evers praat met regisseur Mees Peijnenburg over zijn nieuwe film A Family. A Family is de tweede speelfilm van regisseur Mees Peijnenburg met rollen van Finn Vogels als Eli, Celeste Holsheimer als Nina, en met Carice van Houten (Game of Thrones, Black Book, Instinct) als hun moeder Maria, en de Belgische acteur Pieter Embrechts (Instinct, Stromboli, The Balloonist) als hun vader Jacob. Gevangen in de strijd van de scheiding van hun ouders, trekken Nina en Eli zich terug in hun eigen wereld, verscheurd tussen loyaliteit, woede en het verlangen om gezien te worden. Vanuit twee spiegelende perspectieven ontvouwt zich één verhaal dat laat zien hoe liefde kan breken en toch de weg naar huis kan vinden. A Family ging in wereldpremière op het Filmfestival van Berlijn en ontving daar de Special Mention in de sectie Generation.

Leonard Evers in gesprek met filmregisseur Mark Bakker. Bakker regisseerde de documentaire The Road to Fenix. Daarin wordt de lange, soms kronkelige maar altijd interessante weg getoond van de historische Rotterdamse havenloods naar een sprankelende nieuwe museale aanwinst voor heel Nederland, waar inmiddels al meer dan 300.000 bezoekers van genoten hebben. Vijf jaar lang filmden de makers het proces van het kunstmuseum over migratie in wording achter de schermen, van de eerste schets tot de koninklijke opening, met alle strubbelingen, dilemma’s en successen daartussen. De film over het nieuwste icoon van de Maasstad beleeft zijn wereldpremière op het International Film Festival Rotterdam. Mark Bakker maakte portretten van Karsu, Karin Bloemen, Paul van Vliet en Jan Rot. Ook verzorgde hij de camera bij de veelgeprezen documentaire over voetbalclub Ajax: Daar hoorden zij engelen zingen van regisseur Roel van Dalen.

Annemieke Bosman in gesprek met filmmaker Maasja Ooms over haar nieuwe film Mijn woord tegen het mijne. Een op de tien mensen hoort stemmen. In Mijn woord tegen het mijne van Maasja Ooms – bekend van het invloedrijke drieluik Alicia, Jason, Rotjochies – maken we kennis met vijf mensen die leven met dit fenomeen. Iemand heeft één stem, een ander negentien. De ene stem wil beschermen, de ander beschadigen. De hoofdpersonen bevinden zich in een therapeutische setting, waar een psychiater – voor de kijker buiten beeld ­– een gesprek leidt over, maar ook mét hun stemmen. Wie zijn ze? Waarom zijn ze zo vijandig? Wat willen ze eigenlijk? Deze revolutionair andere benadering opent deuren naar meer inzicht en acceptatie van wat zich in hun hoofd afspeelt. De film Mijn woord tegen het mijne van Maasja Ooms is vanaf donderdag in de bioscopen te zien en won eerder de IDFA Award for Beste Nederlandse film en de Audience Award op het InScience Filmfestival. Afgelopen week werd de film op het prestigieuze One World Festival in Praag bekroond met de hoofdprijs in de internationale competitie.

Annemieke Bosman in gesprek met Splinter Chabot. Na het succes van Confettiregen komt Chabot met een nieuwe roman Twee Prinsen. Hoofdpersoon in Twee Prinsen is Richard, die naar Rome vlucht, waar hij de engelachtige Matteo ontmoet. Terwijl de twintigers de eeuwige stad en elkaar ontdekken, probeert Richard zich te verzoenen met zijn verleden. Verlost van zijn streng gereformeerde ouders en het grauwe platteland lijkt Richard voor niets en niemand bang, maar zijn stoerheid blijkt al snel een pose, een schild waarmee hij zijn onzekerheden probeert te verbergen. Het is de liefde van de speelse, sensuele Matteo die hem helpt zijn angsten te overwinnen. Voor korte tijd is Rome de hemel op aarde, totdat Richard en Matteo zich ook daar moeten verstoppen voor de blikken, meningen en vuisten van anderen. Deze keer zal Richard het er niet bij laten zitten. Twee Prinsen is een meeslepende roman over vrijheid en onvrijheid, over religie, liefde en lust en over twee jongens die voor even het sprookje leven dat al eeuwen niet mag bestaan. Splinter Chabot is schrijver, politicoloog en programmamaker. Zijn debuut roman Confettiregen werd een enorme bestseller en wordt verfilmd door Michiel van Erp. Vervolgens verschenen Roze Brieven - een bundel van de meest bijzondere, grappige, verdrietige en hoopvolle reacties die hij naar aanleiding van dit boek kreeg - en als de Hemel genoeg ruimte heeft. In 2024 schreef hij het Boekenweekgeschenk Gezinsverpakking samen met zijn familie. Het werk van Splinter werd veelvuldig bekroond.

Brecht van Hulten praat met choreografen Conny Janssen en Patricia van Deutekom over de voorstelling INSTINCT die zij samen maakten voor Conny Janssen Danst. Hoe houd je in een wereld vol drukte, snelheid en verwachtingen contact met wat je diep van binnen écht voelt? In INSTINCT, de nieuwe grotezaalvoorstelling van Conny Janssen Danst, onderzoeken twaalf dansers wat er gebeurt als het oergevoel niet langer te onderdrukken is. De dansers van Conny Janssen Danst gaan in INSTINCT een fysieke en emotionele uitdaging aan: vijf kwartier lang blijven ze onafgebroken op de vloer, reagerend op elkaar, op de omgeving en op impulsen die wringen om gehoord te worden. We zien hoe de mens balanceert tussen dwingende structuren die ons zijn aangeleerd en het natuurlijke, dierlijke gedrag dat we in ons dragen. Wat gebeurt er met je wanneer dat spanningsveld je onder druk zet? Bijt je je vast, ga je het gevecht aan of probeer je te ontsnappen? Voor het eerst in haar carrière ontstaat een choreografie van artistiek leider Conny Janssen in co-creatie. Ze nodigt voor INSTINCT choreograaf Patricia van Deutekom uit, bekend om haar krachtige, ongepolijste maar fijngevoelige danstaal.

Annemieke Bosman praat met regisseur Roxanne Stam en actrice Tara Hetharia over de Telefilm Met oprechte deelneming. Wanneer Eli (22) haar vader verliest, verliest haar oma Winnie (76) haar zoon. Overweldigd door rouw en gefrustreerd dat zelfs haar beste vriendin niet begrijpt hoe ze zich voelt, besluit Eli – ook tot haar eigen verbazing – met Winnie mee te gaan op een seniorenreis. In de hoop dat ze met haar oma wél haar verdriet kan delen, neemt ze die reisgenoten maar voor lief. Maar hoe rouw je als je 22 bent? Hoe ga je om met het Indisch zwijgen van je oma? En wat moet je als Gen-Z’er tussen de Boomers? Met oprechte deelneming was zaterdag 21 maart te zien bij de VPRO op NPO 3 en terug te zien op NPO Start.

Annemieke Bosman praat met schrijver, muzikant en journalist Aakfe Romeijn. Zij stelde de bundel Eet meer mensenvlees samen waarvoor ze haar favoriete verhalen van schrijver F. Bordewijk uitkoos en van een inleiding voorzag. Grondwerker-goulash, Sovjetworst, Ambassadeurskop: de kannibalistische gerechten die Bordewijk de lezer voorschotelt in zijn verhaal Eet meer mensenvlees zijn al even hilarisch als verontrustend, en laten precies zien wat Bordewijks verhalen zo sterk maakt: de hoekige stijl, rijke fantasie, duistere humor en onversneden maatschappijkritiek. Bordewijk werd bekend met zijn romans, maar zijn oeuvre omvat eveneens tientallen kortverhalen, die uitwaaieren van magisch realisme tot vlijmscherpe klucht. Van gebouwen die tot leven komen en de hoofdrol overnemen tot tragikomische kijkjes achter de schermen van de vooroorlogse advocatenpraktijk – om steeds maar weer terug te komen bij Bordewijks grootste fascinatie: de diepzwarte randjes van de menselijke geest.

Annemieke Bosman in gesprek met Saskia Bak, directeur van Museum Arnhem. Dit voorjaar is in Museum Arnhem de tentoonstelling Naakt dat raakt. Daarin zie je hoe kunstenaars het naakte lichaam gebruiken om thema's als vrijheid, identiteit en ongelijkheid te bespreken. Je ziet geen perfecte of bewerkte lichamen, maar echte mensen, met alle zogenaamde oneffenheden die daarbij horen. Soms zijn de beelden mooi, soms ongemakkelijk, maar ze laten je altijd nadenken over hoe we naar onszelf en naar anderen kijken. De tentoonstelling Naakt dat raakt toont kunst van 1920 tot nu: van schilderijen tot hedendaagse fotografie en performances van kunstenaars als Louise Bourgeois, Bas Kosters, Carla van de Puttelaar, Erwin Olaf en Nan Goldin.

Te gast bij Annemieke Bosman filmmaker Abdelkarim en acteur Mohammed Chaara. Deze week is de nieuwe speelfilm Porte Bagage te zien in de bioscopen. Porte Bagage vertelt een aangrijpend en universeel verhaal van verlies en de onuitgesproken en vaak ingewikkelde emoties binnen een familie. Wanneer mantelzorger Noor haar droombaan als chef-kok in Parijs krijgt aangeboden, kan zij niet langer zorgen voor haar vader Musa, die aan dementie lijdt. Als oplossing helpt zij hem te emigreren naar Marokko, wat op weerstand stuit bij de rest van de familie. Porte Bagage is de eerste speelfilm van productiehuis Zouka (opgericht door broer en zus Abdelkarim en Asma El-Fassi), dat eerder grote successen had met de documentaires Mijn vader de expat en Toen ma naar Mars vertrok.