Discover
ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ
ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ
Author: RFI ខេមរភាសា / Khmer
Subscribed: 463Played: 4,091Subscribe
Share
© France Médias Monde
Description
រៀងរាល់ថ្ងៃ ពីថ្ងៃចន្ទ ដល់ថ្ងៃអាទិត្យ យើងនឹងលើកយកព្រឹត្តិការណ៍ក្តៅគគុកជាងគេបង្អស់មួយ នៅកម្ពុជា មកពន្យល់ ដោយមានអន្តរាគមន៍ពីឥស្សរជននយោបាយ អ្នកជំនាញ ឬមន្រ្តីសង្គមស៊ីវិល។
1993 Episodes
Reverse
សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបានអូសបន្លាយអស់រយៈពេលជាង ១០ថ្ងៃ និងបានបណ្តាលឲ្យតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃនៅគ្រប់ប្រទេសលើលោក ក្នុងនោះក៏មានកម្ពុជាមួយដែរ។ ការឡើងថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈ សម្រាប់កម្ពុជាដែលមានសេដ្ឋកិច្ចទន់ខ្សោយនៅឡើយបានជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់វិស័យជាច្រើន ក្នុងនោះក៏មានវិស័យទេសចរណ៍ផងដែរ។ តើកម្ពុជាគួរធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពទេសចរណ៍ក្នុងពេលប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ?
នៅយប់ថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នគរបាលរាជធានីភ្នំពេញចាប់ផ្តើមរឹតបន្តឹងឡើងវិញនូវច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក និងការត្រួតពិនិត្យជាតិអាល់កុលលើអ្នកបើកបរយានយន្តនាពេលរាត្រី។ យុទ្ធនាការនេះចាប់ផ្តើមឡើងវិញ ខណៈករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដែលបង្កឡើងដោយការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងនៅតែបន្តមាន។ អ្នកតាមដានសង្គមចង់ឃើញការអនុវត្តច្បាប់ និងការត្រួតពិនិត្យជាតិអាល់កុលលើអ្នកបើកបរយានយន្តជាប្រចាំ។ ចំណែកអ្នកជំនាញចង់ឲ្យមានច្បាប់ស្តីពីគ្រឿងស្រវឹងទន្ទឹមគ្នានឹងការត្រួតពិនិត្យជាតិស្រវឹងលើអ្នកបើកបរយានយន្ត។
វិបត្តិសង្គ្រាមនៅដើមបូព៌ានឹងធ្វើឲ្យតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅកម្ពុជាប្រែប្រួលក្នុងចន្លោះ ៣ថ្ងៃម្តង។ ជាការប្រែប្រួលតម្លៃប្រេង មុនកាលកំណត់ ដែលតែងតែធ្វើឡើងក្នុងចន្លោះ ១០ថ្ងៃម្តង។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក គឹម មាសសុខសីហា អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្ក្រាបការក្លែងបន្លំ ហៅកាត់ ក.ប.ប។ ការហក់ឡើងយ៉ាងគំហុកនៃតម្លៃប្រេងនៅកម្ពុជាបែបនេះត្រូវបានអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមើលឃើញថា នឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋខ្មែរក្នុងវិស័យផលិតកម្ម និងដឹកជញ្ជូន។ ទន្ទឹមគ្នានេះ អ្នកជំនាញព្រមានពីអតិផរណា ទំនិញឡើងថ្លៃ ដែលនឹងនាំឲ្យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមានការថមថយចុះជាងមុន។ តើការកើនឡើងតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈពេលនេះនឹងជះផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះដល់ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ពលរដ្ឋនៅកម្ពុជា?
ថ្ងៃទី៨ មីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ជាទិវាអន្តរជាតិនារីលើកទី១១៥ ដែលពិភពលោកបានផ្តោតសំខាន់លើសិទ្ធិ និងតួនាទីរបស់ស្ត្រីក្នុងសង្គម។ ស្ថិតនៅក្នុងបរិបទជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្រុមអង្គការអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួនដែលធ្វើការងារជាមួយជនភៀសសឹក បានលើកឡើងថា ស្ត្រី និងកុមារកម្ពុជាជាច្រើនកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហានៅក្នុងជំរុំស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្ន។ បញ្ហាទាំងនោះរួមមានស្ថានភាពរស់នៅ ការមើលថែទាំកូន ការអប់រំ កង្វះបង្គន់អនាម័យ និងបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្ត។ លើសពីនេះ អង្គការទាំងនោះក៏បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភអំពីសុវត្ថិភាព និងភាពឯកជនរបស់ស្ត្រី ដែលរស់នៅក្នុងជំរំជនភៀសសឹកមានលក្ខខណ្ឌមិនសូវសមស្រប។ ដោយឡែកស្រ្តីទីមួយកម្ពុជាលោកស្រី ពេជ ចន្ទមុនី បានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតែងយកចិត្តទុក និងគាំទ្រដល់ជនភៀសសឹកគ្រប់រូបជាពិសេសសម្រាប់ស្រី្ត និងកុមារ។
អគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ នៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានព្រមានប្រើវិធានរដ្ឋបាល និងផាកពិន័យចំពោះម្ចាស់ស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈ ដែលលក់ប្រេងឥន្ធនៈថ្លៃជាងការកំណត់របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នៅគ្រាដែលតម្លៃប្រេងពិភពលោកហក់ឡើង ដោយសារតែសង្គ្រាមនៅតំបន់ដើមបូព៌ា។ ការព្រមាននេះ ធ្វើឡើង ខណៈដែលតម្លៃប្រេងសាំងធម្មតា លក់រាយនៅតាមស្ថានីយតូចតាច និងការលក់រាយនៅតាមផ្ទះខ្លះ ត្រូវបានជនឆ្លៀតឱកាសដំឡើងថ្លៃរហូតដល់ចន្លោះពី៦ ទៅ៧ពាន់រៀលក្នុង ១លីត្រ។ តែក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានកំណត់ឲ្យលក់ប្រេងសាំងធម្មតាក្នុងតម្លៃ ៣៨៥០រៀលក្នុង ១លីត្រ ចាប់ថ្ងៃទី១ ដល់ ថ្ងៃទី១០មីនា ឆ្នាំ២០២៦។ តើគួរមានយន្តការអ្វីខ្លះដើម្បីចាត់វិធានការទៅលើអ្នកលក់ប្រេងឥន្ធនៈ ដែលលក់ថ្លៃជាងការកំណត់របស់រដ្ឋ?
សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាបានប្រកាសរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍សង្ក្រាន្ត នៅទីក្រុងភ្នំពេញ រយៈពេល៦ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ ដើម្បីអបអរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីខ្មែរ។ តែការប្រារព្ធព្រឹត្តិការណ៍សង្ក្រាន្តឆ្នាំនេះមិនត្រូវបានរៀបចំឡើងលក្ខណៈធំដុំ សប្បាយទ្រហឹងអឺងកងអ្វីឡើយ ពោលគឺគ្មានការប្រគុំតន្ត្រី និងគ្មានការលេងបាញ់ទឹកកម្សាន្តដូចរាល់ឆ្នាំឡើយ។ ប្រធានសហភាពសម្ព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានពន្យល់ថា ការមិនរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍សង្ក្រាន្តឆ្នាំនេះឱ្យហ៊ឹកហ៊ាក់ដូចសព្វមួយដង ក្រោមហេតុផលគិតគូដល់ទុក្ខលំបាករបស់ជនភៀសសឹក និងកងទ័ពជួរមុខកម្ពុជា។ អ្នកវិភាគសង្គម គាំទ្រចំពោះគំនិតដែលបន្តរៀបចំសង្ក្រាន្តឆ្នាំនេះ តែពួកគេចាត់ទុកថា ការហាមប្រាមមិនឱ្យលេងបាញ់ទឹកកម្សាន្តអាចពិបាកទៅរួច ខណៈសកម្មភាពកម្សាន្តមួយនេះបានដក់ជាប់ក្នុងផ្នត់គំនិតពលរដ្ឋ និងយុវជនខ្មែរទៅហើយ។
ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងប្រាប់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AFP កាលពីពេលថ្មីៗនេះដោយទទួលស្គាល់ថា ឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញបានបំផ្លាញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងបន្សល់ទុកកេរ្តិ៍ឈ្មោះអាក្រក់សម្រាប់កម្ពុជា។ ការថ្លែងរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដូចនេះធ្វើឡើង ស្របពេលដែលអាជ្ញាធរខ្មែរបាន និងកំពុងបើកយុទ្ធនាការបោសសម្អាតឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញឲ្យអស់ពីទូទាំងប្រទេសនៅអំឡុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ។ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមនានាមើលឃើញថា កម្ពុជាត្រូវមានយន្តការសមស្របក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនដោយមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើឆបោកតាមអនឡាញ។ តែខ្លះទៀតនៅបន្តបារម្ភពីប្រសិទ្ធភាពនៃការលុបបំបាត់ឧក្រិដ្ឋកម្មមួយនេះ៕
ក្រុមអ្នកជំនាញព្រមានថា តម្លៃប្រេងនៅលើពិភពលោករួមទាំងកម្ពុជាបាន និងកំពុងហក់ឡើងថ្លៃខ្ពស់ ខណៈសង្គ្រាមបន្តផ្ទុះឡើង នៅតាមបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ដើមបូព៌ា។ តាមអ្នកជំនាញ កាលណាតម្លៃប្រេងហក់ឡើងថ្លៃខ្ពស់ នោះវារុញច្រានឲ្យតម្លៃទំនិញផ្សេងៗទៀតឡើងថ្លៃទៅតាមនោះដែរ។ នេះជាផលវិបាកមួយដែលធ្លាក់ទៅលើអ្នកប្រើប្រាស់។ តើកម្ពុជាគួរត្រៀមខ្លួនយ៉ាងណា ដើម្បីទប់ទល់ការឡើងថ្លៃប្រេង និងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពលរដ្ឋខ្មែរ?
បណ្តាប្រទេសក្នុងពិភពលោក និងស្ថាប័នព័ត៌មានអន្តរជាតិកំពុងងាកទៅចាប់អារម្មណ៍ជម្លោះនៅតំបន់ដើមបូព៌ាដែលកំពុងឡើងកម្តៅកាន់តែខ្លាំង។ អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយកម្ពុជាខ្លះយល់ថា ជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ ថៃហាក់លែងជារឿងអារម្មណ៍របស់អន្តរជាតិដូចមុនទៀតឡើយ។ តែសម្រាប់អ្នកខ្លះទៀត អ្វីដែលកំពុងកើតឡើងនៅតំបន់ដើមបូព៌ាពេលនេះបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា អ្នកខ្លាំងអាចប្រើកម្លាំងយោធា ឬឥទ្ធិពលនយោបាយដោយមិនខ្វល់ពីច្បាប់អន្តរជាតិ។ ក្នុងករណីនេះ អ្នកជំនាញជំរុញឲ្យកម្ពុជាពង្រឹងវិស័យការពារជាតិកាន់តែរឹងមាំ ពិសេសការពិពិធកម្មទំនាក់ទំនងការទូត និងឯកភាពជាតិ។ តើជម្លោះនៅតំបន់ដើមបូព៌ាអាចជះឥទ្ធិពលលើដំណោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃដែរ ឬទេ?
សហភាពអង្គការសង្គមស៊ីវិល ដែលស្និទ្ធនឹងរដ្ឋាភិបាល បានដាក់ញត្តិទៅ លោក ស សុខា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីស្នើឲ្យដកសញ្ជាតិខ្មែរពីមេដឹកនាំនយោបាយជំទាស់លោក សម រង្ស៊ី។ ការទាមទារនេះ ធ្វើឡើង ដោយសារតែក្រុមដែលមាននិន្នាការគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចោទថា អតីតប្រមុខបក្សប្រឆាំងនៅកម្ពុជា បានបង្កើត «រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣ តុលា» ដោយគប់គិតជាមួយថៃ ដើម្បីមកប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ តែអ្នកនាំពាក្យ «រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣ តុលា» យល់ថា អ្នកជំទាស់នឹងលោកសម រង្ស៊ី ខ្លាចឥទ្ធិពលរបស់លោក សម រង្ស៊ី នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ទើបបានជាពួកគេចេញធ្វើយុទ្ធនាការទាមទារឲ្យដកសញ្ជាតិ លោក សម រង្ស៊ី ដែលជាអតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងជាអតីតដៃគូប្រជែងនយោបាយដ៏ស្រួចស្រាល់របស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន។
លោកស្រី Louise Mushikiwabo អគ្គលេខាធិការនៃអង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី (OIF) នឹងមកបំពេញទស្សនកិច្ចការងារនៅប្រទេសកម្ពុជាចំនួន៣ថ្ងៃ នាខែមីនាខាងមុខនេះ ដើម្បីត្រៀមរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទី២០ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់១៦ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០២៦ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៨កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។ អ្នកជំនាញកិច្ចការអន្តរជាតិមួយចំនួនលើកឡើងថា ការដែលកម្ពុជាទទួលបានសិទ្ធិធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំប្រទេសនិយាយភាសាបារាំងហ្វ្រង់កូហ្វូនី គឺជាឱកាសដ៏មានមោទនភាពមួយសម្រាប់ធ្វើពិពិធកម្មការទូត និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។ អ្នកជំនាញខ្លះយល់ថា កម្ពុជាអាចប្រើប្រាស់វេទិកាអន្តរជាតិមួយនេះ ដើម្បីបង្ហាញជំហររបស់កម្ពុជាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនខ្មែរ-ថៃដោយសន្តិវិធី និងស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ តើកម្ពុជានឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍អ្វីខ្លះក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលប្រទេសនិយាយភាសាបារាំងហ្វ្រង់កូហ្វូនី ឆ្នាំ២០២៦?
អតីតប្រធានបក្សកម្លាំងជាតិ លោក ស៊ុន ចន្ធី ត្រូវបានដោះលែងឲ្យមានសេរីភាព ខណៈដែលការអនុវត្តទោសទៅតាមការសម្រេចរបស់តុលាការរយៈពេល ២ឆ្នាំ ជិតផុតកំណត់។ សកម្មជននយោបាយប្រឆាំងមួយចំនួនទៀតក៏ត្រូវបានដោះលែងដែរ ក្រោមហេតុផលអនុវត្តទោសគ្រប់តាមការកំណត់។ អ្នកតាមដានសង្គម កត់សំគាល់ថា ការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ និងសកម្មជនប្រឆាំងពេលនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលមានការទទូចឲ្យមានការបង្រួបបង្រួមជាតិខ្មែរឡើងវិញ គ្រាដែលថៃកំពុងឈ្លានពានកម្ពុជា និងស្របពេលដែលកម្ពុជាកំពុងស្វែងរការគាំទ្រពីអន្តរជាតិ។ តើការដោះលែងអ្នកនយោបាយប្រឆាំងមួយចំនួននៅកម្ពុជានាពេលនេះបង្ហាញពីសញ្ញាផ្សះផ្សាជាតិ?
ថ្លែងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ កាលពីថ្ងៃអង្គារទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ លោក ស៊ីហាស័ក ភួងកេតកែវ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃ បានចោទសួរថា តើកម្ពុជាចង់បានសន្តិភាព ឬចង់បានជម្លោះ ដែលធ្វើឲ្យមានការបាត់បង់ និងការឈឺចាប់? សាររបស់ប្រមុខការទូតថៃ នៅលើវេទិការបស់ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ត្រូវអ្នកឃ្លាំមើលយកមកវែកញែក ថា ជាការគំរាមកំហែងដោយត្រង់ៗ គ្មានលាក់លៀម មកលើកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែ ជាមួយគ្នានេះ បើតាមអ្នកវិភាគ ថៃក៏ឆ្លៀតប្រើវេទិការបស់ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ដើម្បីបង្ហាញប្រាប់ពិភពលោកថា ខ្លួនគឺជាជនរងគ្រោះ និងចង់បានសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា។
នៅក្រោមហេតុផលកាត់បន្ថយការចំណាយ ប្រមុខការពារជាតិថៃ លោក Nattaphon Nakpanich បានអះអាងកាលពីថ្ងៃចន្ទទី២៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ថាក្រសួងការពារជាតិបានស្នើទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាការពារជាតិឲ្យដកកងទ័ពថៃបន្តិចម្តងៗ ដែលឈរជើង នៅតាមព្រំដែន កម្ពុជា-ថៃ។ តែទន្ទឹមគ្នានេះ លោក Nattaphon ក៏បានបញ្ជាក់ថា សម្រាប់ពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខ វានៅតែជារឿងចាំបាច់ក្នុងការរក្សាវត្តមានយោធានៅតាមព្រំដែន ព្រោះថាព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរនៅមិនទាន់មាន ការកំណត់ច្បាស់លាស់ ជាពិសេសនៅតំបន់ ដែលយោធាថៃដណ្តើមបានអំឡុងពេលមានការប្រយុទ្ធគ្នាជាមួយកម្ពុជាកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ តើអ្វីទៅជាចេតនាពិតរបស់ថៃ ដែលស្នើកាត់កងទ័ពរបស់ខ្លួននៅតាមព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា?
ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានផ្សព្វផ្សាយអំពីដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏ជោគជ័យរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅលើទឹកដីអាមេរិក និងការចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពលើកទី១ ដែលរៀបចំធ្វើនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា នៅថ្ងៃអាទិត្យទី២២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានរៀបរាប់ រាល់ជំនួបរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ជាមួយបណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំមួយចំនួន និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិក។ នៅរាល់ជំនួប ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានលើកឡើងពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច សន្តិសុខ និងបញ្ហាឈ្លានពានរបស់ថៃមកលើទឹកដីកម្ពុជា។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅលើសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងជួយឲ្យពិភពលោកដឹងច្បាស់ពីការឈ្លានពានរបស់ថៃមកលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាដែរឬទេ?
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក ស៊ីហាសាក់ ភួងកេតកែវ បានព្រមានលើកយករឿងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យានៅកម្ពុជា ទៅប្រាប់ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ នាសប្តាហ៍ក្រោយនេះ។ ភាគីថៃទំនងចង់សងសឹកកម្ពុជាវិញ បន្ទាប់ពីប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រាប់បណ្តាញសារព័ត៌មានអន្តរជាតិធំៗ រួមមាន Fox News និង Reuters ថា យោធាថៃនៅតែបន្តឈរជើងកាន់កាប់ ចូលជ្រៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា នៅតាមព្រំដែនជាច្រើនទីតាំង ក្រោយពីមានបទឈប់បាញ់។ តើវាជារឿងត្រឹមត្រូវដែរឬទេ ដែលថៃចង់លើកករណីឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា ទៅប្រាប់ពិភពលោក ដើម្បីការពារទង្វើឈ្លានពានរបស់ថៃមកលើកម្ពុជា?
តុលាការកំពូលអាមេរិក នៅថ្ងៃសុក្រទី២០កុម្ភៈ បានចេញសាលក្រមបញ្ជាឲ្យលុបចោលពន្ធបដិការដែលលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានដាក់លើគ្រប់ប្រទេសក្នុងពិភពលោក ដោយរាប់ទាំងកម្ពុជាផង ដែលត្រូវជាប់ក្នុងអត្រាពន្ធ១៩%។ ប្រតិកម្មតបនឹងសាលក្រមរបស់តុលាការកំពូលអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃសុក្រដដែលបានប្រកាសភ្លាមៗពីការដាក់ចេញ អត្រាពន្ធថ្មី១០% លើបណ្តាប្រទេសទាំងអស់ រាប់ទាំងកម្ពុជា។ អ្នកជំនាញក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចមើលឃើញថា ការលុបពន្ធគយជាសកលរបស់អាមេរិកពីសំណាក់តុលាការកំពូល ជាឱកាសទាក់ទាញការវិនិយោគ និងបង្កើនផលិតកម្មនៅក្នុងប្រទេស។ តើសាលក្រមរបស់តុលាការកំពូល និងការប្រកាសអត្រាពន្ធថ្មី១០% ជះឥទ្ធិពលអ្វីខ្លះលើកម្ពុជា?
ឆ្លៀតឱកាសចូលរួមកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពនៅសហរដ្ឋអាមេរិក នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានផ្តល់បទសម្ភាសផ្តាច់មុខឱ្យស្ថាប័នព័ត៌មានអន្តរជាតិ Reuters និង Fox News ដោយលើកឡើងពីការបន្តកាន់កាប់ជ្រៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជាពីសំណាក់យោធាថៃ ទោះជាមានបទឈប់បាញ់ក៏ដោយ។ អ្វីដែលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានធ្វើនេះត្រូវបានអ្នកតាមដានកិច្ចការអន្តរជាតិនានាយល់ថា គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រការទូតវាយលុកដ៏មានប្រសិទ្ធភាព និងដើម្បីឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិបានដឹងពីការពិតនៃជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃដែលបានបិទបាំងដោយឥទ្ធិពលនយោបាយក្នុងតំបន់។
ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានអង់គ្លេស Reuters និងសារព័ត៌មានកូរ៉េ Chosun បានចុះផ្សាយផ្ទួនៗគ្នាដោយកត់សម្គាល់ឃើញថា កម្ពុជាកំពុងបត់បែនគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ខ្លួនដើម្បីស្វែងរកទំនាក់ទំនងល្អឡើងវិញជាមួយអាមេរិក។ បើតាម Chosun កម្ពុជាបានងាករកអាមេរិកដោយសារចិនមិនបានអើពើនឹងកម្ពុជាទាល់តែសោះនៅពេលមានសង្រ្គាមព្រំដែនជាមួយថៃ។ តែនៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយ Reuters លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមិនជ្រើសអ្នកណាទេរវាងអាមេរិក និងចិន។ អ្នកតាមដានកិច្ចការអន្តរជាតិមើលឃើញថា អ្វីដែលកម្ពុជាកំពុងធ្វើពេលនេះគឺជាការធ្វើពិពធកម្មគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ខ្លួននៅក្នុងបរិបទនៃភាពតានតឹងព្រំដែន។ តើកម្ពុជាគួរប្រកាន់យកគោលនយោបាយការបរទេសបែបណានៅក្នុងបរិបទជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ?
នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៩ កុម្ភៈ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងចូលរួមនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពដែលផ្តួចផ្តើមឡើងដោយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ បន្ទាប់ពីអាមេរិក លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងបន្តដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសអឺរ៉ុបមួយចំនួនរហូតដល់ចុងខែកុម្ភៈ។ អ្នកវិភាគខ្លះមើលឃើញថា ដំណើរទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសអឺរ៉ុបមួយចំនួនរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាឱកាសដ៏ល្អរបស់កម្ពុជា ដើម្បីប្រាប់អន្តរជាតិពីការឈ្លានពានរបស់ថៃលើទឹកដីកម្ពុជា។ តែអ្នកវិភាគខ្លះទៀតយល់ឃើញថា វត្តមានរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅបរទេសពេលនេះទំនងជាយឺតយ៉ាវបន្តិច ដើម្បីប្រាប់អន្តរជាតិពីជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ៕



