Slimmer Presteren Podcast

Fietsketting smeren met olie of wax, je fiets schoonmaken zonder schade en je ketting op tijd vervangen. Bijna zestig vragen aan Remco Schouten van CyclOn.In de afleveringen 277 tot en met 284 hoorde je er telkens een fragment of een korte tip uit. Hier staat het hele gesprek, ongeknipt, van de basis tot de konijnenholen.Remco Schouten is internationaal sales- en marketingmanager bij CyclOn en verantwoordelijk voor de productontwikkeling. Hij begon jong als monteur in een fietsenwinkel, fietst zijn hele leven al, en test elk prototype eerst zelf voordat het naar Team SD Worx-Protime of de Unibet Rose Rockets gaat. CyclOn maakt al ruim veertig jaar bike care in Schaijk, met ongeveer achttien mensen en eigen productie, en is actief in ruim tien landen.Wat er voorbijkomt: waarom je fiets schoonmaken niet over snelheid gaat maar over roest, waarom meteen beginnen belangrijker is dan grondig poetsen, en wat er wel en niet mag met een hogedrukspuit. Hoe je hoort dat je lagers kapot zijn. Waarom elke 1000 kilometer een nieuwe ketting onzin is, en hoe een kettingslijtagemeter je cassette redt. Of je je fietsketting te schoon kunt maken. Het complete verhaal over olie versus wax, met dry, all weather en wet lube, drip wax en hot wax. Waar precies op de ketting je smeert. Hoe je schijfremmen schoonmaakt en piepen voorkomt. En ook nog over nanocoating, stuurlint, klikpedalen, WD-40, en het gereedschap dat volgens Remco het meest wordt onderschat.Alle vragen kwamen van luisteraars, via Instagram, de WhatsApp-community en de mail.Handige bronnen en links:Meer over CyclOn:https://www.cyclonbikecare.com/nl-nl/Aflevering 277, waarin de eerste fragmenten uit dit gesprek te horen zijn:https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-14/277-fietsketting-smeren-olie-of-wax/De Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie, met Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Luister via de website, Spotify, Podimo, Apple Podcasts of elke podcast app:https://slimmer-presteren-podcast.nlHoofdstukken00:00 Wie is Remco Schouten en wat is CyclOn03:35 Ruim veertig jaar innovatie: van spuitbus naar hot wax05:51 Wat is er wetenschappelijk bekend over smeren?08:19 Hoe erg is het als je je fiets niet schoonmaakt?09:49 Fiets meteen schoonmaken of eerst laten drogen?11:52 Welk onderdeel is het kwetsbaarst voor vocht?13:48 Fiets schoonmaken met hogedrukspuit of tuinslang?17:21 Welke bike cleaner en ontvetter gebruik je?19:16 Zo hoor je of je lagers kapot zijn20:16 Ketting schoonmaken en wanneer vervangen?23:57 Kun je je fietsketting te schoon maken?26:25 Olie of wax: wat moet er op je ketting?33:08 Hot wax of drip wax: wat is het verschil?39:05 Fietsketting smeren: waar en hoe precies?42:09 Schijfremmen schoonmaken en piepen voorkomen45:57 Fiets beschermen: polish, nanocoating en stuurlint49:07 Fiets droogmaken en een geroeste ketting redden51:42 Waarom nooit WD-40 op je fietsketting52:40 Het meest onderschatte gereedschap53:43 Biologisch afbreekbaar en plantaardig onderhoud —-De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie. Zie ook:WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nlINSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcastLinkedIn: https://www.linkedin.com/company/slimmer-presteren-podcastPODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listenVRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcastMentioned in this episode:Partner CyclOn Bikecare: een glimlach voor je fiets--- Partner van Slimmer Presteren Deze aflevering bevat een advertentie van CyclOn, specialist in fietsverzorging uit Schaijk. We legden ruim veertig vragen van luisteraars over poetsen en smeren voor aan Remco Schouten van CyclOn. Zijn antwoorden hoor je van september tot en met oktober 2026 aan het eind van elke nieuwe aflevering. Wil je zelf aan de slag? In september en oktober 2026 krijg je 25% korting op het hele assortiment met de code: slimmerpresteren CyclOn Webshop

Hoeveel koolhydraten neem jij per uur tijdens een marathon? En hoe lang taper je eigenlijk?102 luisteraars van de Slimmer Presteren Podcast deelden hun aanpak, van stapelen tot drinken onderweg.Het luisteraarsonderzoek is opgezet door Fleur Hesselink, inmiddels student bewegingswetenschappen. Zij meldde zich in haar tussenjaar op eigen initiatief en zette het onderzoek op samen met wetenschapsjournalist Jurgen van Teeffelen. Met Gerrit Heijkoop en sportarts Guido Vroemen bespreekt hij wat de antwoorden zeggen. Hoe lang taperen ervaren marathonlopers, en hoe stapelen ze? Hoeveel gels en drinken nemen ze onderweg? Waarom sta je na het stapelen zwaarder aan de start? En wanneer laat je maag-darmklachten onderzoeken?Vragen die in deze aflevering worden beantwoord:1. Welke voeding rondom de marathon gebruiken ervaren lopers?In het luisteraarsonderzoek van de Slimmer Presteren Podcast zetten vrijwel alle 102 marathonlopers bewust koolhydraten in: in de dagen voor de race door te stapelen en tijdens de race met gels, sportdrank of gewone voeding. De invulling verschilt sterk. Sommigen eten vooral wat meer pasta en witbrood en schrappen vezels, anderen rekenen precies in grammen per kilo lichaamsgewicht. Volgens Jurgen van Teeffelen laat dat zien dat iedere loper zelf ontdekt wat werkt, binnen de richting die de wetenschap geeft.2. Hoeveel koolhydraten per uur nemen marathonlopers tijdens de race?De 102 deelnemers aan het luisteraarsonderzoek nemen gemiddeld 70 gram koolhydraten per uur, met uitschieters van 20 tot 140 gram. Ongeveer acht op de tien zitten tussen de 60 en 90 gram per uur, de bandbreedte waarin volgens sportarts Guido Vroemen de meeste lopers zitten. De richtlijnen noemen tot 90 gram per uur bij inspanning langer dan tweeënhalf uur. Guido zou daarnaast naar lichaamsgewicht kijken. Per kilo komen de deelnemers gemiddeld uit op 0,95 gram per uur.3. Wat is koolhydraten stapelen voor een marathon?Bij koolhydraten stapelen, ook carb-loading genoemd, vul je in de laatste dagen voor de marathon je glycogeenvoorraden zo goed mogelijk aan. De internationale richtlijn voor sportvoeding noemt 10 tot 12 gram koolhydraten per kilo lichaamsgewicht per dag, gedurende 36 tot 48 uur voor de start. Volgens sportarts Guido Vroemen hoef je daarvoor niet meer te eten. Je eet normale hoeveelheden, maar laat de verhouding doorslaan naar koolhydraten. Veel lopers schrappen in die dagen ook vezels.4. Waarom word je zwaarder van koolhydraten stapelen voor de marathon?Koolhydraten sla je op als glycogeen, en glycogeen bindt vocht. Daardoor sta je na goed stapelen volgens sportarts Guido Vroemen een kilo of twee zwaarder aan de start. Dat is geen probleem, maar precies de brandstof die je onderweg nodig hebt. Ben je in de laatste dagen juist te licht, dan ben je niet goed gevuld en ga je eerder stuk. Presentator Gerrit Heijkoop laat de weegschaal in die dagen bewust staan, zodat het extra gewicht hem niet onrustig maakt.5. Hoeveel weken taper je voor een marathon?Onder de 102 deelnemers aan het luisteraarsonderzoek is drie weken taperen het populairst, gekozen door 44 lopers, gevolgd door twee weken met 36 lopers. Vaste vuistregels bestaan volgens Jurgen van Teeffelen niet. Belangrijker dan het precieze aantal weken is wat je in die periode doet. Volgens sportarts Guido Vroemen gaat het totale volume omlaag, maar blijf je prikkelen met korte intervallen. Zo sta je fris aan de start zonder je opgebouwde conditie te verliezen.6. Wanneer laat je maag-darmklachten bij het hardlopen onderzoeken?Bijna de helft van de 102 marathonlopers in het luisteraarsonderzoek kent maag-darmklachten, vooral misselijkheid, aandrang en krampen. Volgens sportarts Guido Vroemen is verder onderzoek gerechtvaardigd als je al veel hebt geprobeerd en getest, de gangbare adviezen hebt gevolgd en toch steeds dezelfde klachten houdt. Dan kan er iets anders spelen, bijvoorbeeld in aanleg of anatomie. Jurgen van Teeffelen noemt ook een mogelijke intolerantie. Kijk daarbij of de klachten alleen in wedstrijden optreden of ook in training.Handige bronnen en links:Alle grafieken, shownotes en links:https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-14/285-voeding-rondom-de-marathon-luisteraarsonderzoek/Meer over de beste taper:https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-7/143-in-topvorm-aan-de-start-van-je-race-wat-is-de-beste-taper/Koolhydraten stapelen met Cas Fuchs:https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-14/279-koolhydraten-stapelen-ontbijt-lever-glycogeen/Hoeveel koolhydraten neem jij tijdens een marathon of triatlon:https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-11/225-zoet-zoeter-zoetst-hoeveel-koolhydraten-neem-jij-tijdens-een-marathon-of-triatlon/Hoeveel moet je drinken tijdens een hardloopwedstrijd:https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-4/hoeveel-moet-je-drinken-tijdens-een-hardloop-race/Beter presteren met sportieve darmen:https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-1/beter-presteren-met-sportieve-darmen/—-De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.Zie ook:WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nlINSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcastLinkedIn: https://www.linkedin.com/company/slimmer-presteren-podcastPODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listenVRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcastMentioned in this episode:Doneer ons een kop of pot koffiePartner CyclOn Bikecare: een glimlach voor je fiets--- Partner van Slimmer Presteren Deze aflevering bevat een advertentie van CyclOn, specialist in fietsverzorging uit Schaijk. We legden ruim veertig vragen van luisteraars over poetsen en smeren voor aan Remco Schouten van CyclOn. Zijn antwoorden hoor je van september tot en met oktober 2026 aan het eind van elke nieuwe aflevering. Wil je zelf aan de slag? In september en oktober 2026 krijg je 25% korting op het hele assortiment met de code: slimmerpresteren CyclOn Webshop

Je mitochondriën blijven bij training verrassend jong. Toch word je trager en herstel je langzamer. Wat gebeurt er echt als je spieren ouder worden?Spierfysioloog Rob Wüst van de Vrije Universiteit Amsterdam legt uit waarom vooral je snelle spiervezels het zwaar krijgen, waarom herstel trager gaat en wat 60 dagen bedrust met je lichaam doet. En waarom niet iedere test voor biologische leeftijd meet wat hij belooft.Met Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen.Hoofdstukken00:00 Hoe oud zijn jouw spieren?02:58 De vraag van een 'semi old athlete'05:02 Long covid: als bewegen niet helpt11:13 Ouder worden of minder bewegen?14:50 Wat er in een ouder wordende spier verandert19:37 Waarom krachttraining belangrijker wordt23:46 VO2max of knijpkracht?27:19 Waarom je herstel trager gaat33:35 Intervaltraining als oudere sporter34:49 Geldt 90 gram koolhydraten per uur nog?36:35 Hoe meet je mitochondriën?40:05 Wanneer mitochondriën gaan 'roesten'42:52 Wat 60 dagen bedrust met je lichaam doet43:35 Taperen en de vakantievalkuil45:02 Wat is je biologische leeftijd?45:58 BiO-COMPaSS: zoek je zwakste schakel54:27 Longevity-testen en biologische klokken59:20 Wat Rob Wüst zelf doetShownotes, bronnen en links bij deze aflevering: https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-14/284-wat-gebeurt-er-als-je-spieren-ouder-worden/Onderzoeksprofiel van Rob Wüst: https://research.vu.nl/en/persons/rob-wust/Studie naar spieren bij long covid en ME/CVS versus 60 dagen bedrust (Nature Communications, 2026): https://www.nature.com/articles/s41467-026-75725-yStudie naar spierstofwisseling tijdens bedrust (Cell Reports Medicine, 2024): https://doi.org/10.1016/j.xcrm.2023.101372BiO-COMPaSS, onderzoek naar biologische leeftijd: https://bio-compass.nl/Aflevering 237 over spiervezeltypen met Eline Lievens: https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-12/237-slimmer-presteren-met-kennis-van-je-spiervezeltype-met-special-guest-eline-lievens/Aflevering 276 over NAD+-boosters: https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-14/276-nad-booster-zinvol-of-onzin/Luister via de website, Spotify, Podimo, Apple Podcasts of elke podcast app: https://slimmer-presteren-podcast.nlVragen die in deze aflevering worden beantwoord:1. Wat gebeurt er als je spieren ouder worden?Volgens spierfysioloog Rob Wüst minder dan veel sporters denken. Bij getrainde ouderen werken de mitochondriën, de energiecentrales in de spier, nauwelijks slechter dan bij getrainde jongeren. Wat wel verandert, is de aansturing. Vooral snelle spiervezels verliezen hun zenuwverbinding. Ze worden deels overgenomen door zenuwen van langzame vezels, of ze verdwijnen. Daarnaast gaat herstel trager, waarschijnlijk omdat de stamcellen in de spier minder efficiënt worden. Veel achteruitgang hangt bovendien samen met leefstijl, zoals minder bewegen, slechter slapen en te veel eten.2. Waarom herstellen oudere sporters langzamer van een zware training?Bij iedere training ontstaat kleine schade in de spier. Die wordt hersteld met behulp van stamcellen, reservecellen die zich kunnen delen en nieuw spierweefsel maken. Volgens spierfysioloog Rob Wüst werken die stamcellen met de jaren waarschijnlijk minder efficiënt, waardoor herstel langer duurt. Hoeveel langer, verschilt sterk per persoon. Bij goed getrainde ouderen verwacht Wüst dat de stamcellen beter blijven werken, terwijl roken, obesitas en laaggradige ontsteking ze juist schaden. Een vaste vuistregel per leeftijd bestaat daarom niet.3. Waarom is krachttraining belangrijk voor oudere duursporters?Snelle type 2-spiervezels worden niet aangesproken als je alleen rustig traint. Zonder hogere intensiteit verdwijnen ze of krijgen ze de eigenschappen van langzame vezels. Volgens spierfysioloog Rob Wüst heb je die vezels later hard nodig voor kracht, snelheid en balans, zeker richting je tachtigste, wanneer een val grote gevolgen kan hebben. Voor vrouwen na de menopauze komt daar botafbraak bij. Wüst raadt daarom aan om naarmate je ouder wordt meer verschillende soorten inspanning te doen, ook naast veel duurtraining.4. Wat zegt een test voor biologische leeftijd eigenlijk?De meeste testen vergelijken een meting, zoals je VO₂max of stoffen in je bloed, met het gemiddelde van mensen van verschillende leeftijden. Volgens spierfysioloog Rob Wüst werkt dat deels, maar is het niet altijd eerlijk, omdat organen in een verschillend tempo verouderen. Bovendien reageren niet alle biologische klokken op grote veranderingen. Na 60 dagen bedrust wees alles op veroudering, terwijl de PhenoAge-bloedtest geen verandering liet zien. Het onderzoeksproject BiO-COMPaSS zoekt daarom naar metingen die wel gevoelig genoeg zijn.5. Wat doen een paar dagen bedrust met je spieren?Al bij kortdurende bedrust hoopt glycogeen zich op in de spier en daalt de insulinegevoeligheid snel, een eerste stap richting diabetes type 2. Dat bleek uit een bedruststudie van ESA, NASA en DLR, met spieronderzoek van Rob Wüst en collega's. De spieren krompen het hardst in de eerste zes dagen. Bij langdurige bedrust volgden vetophoping en veranderingen in de mitochondriën. Bij een taper, waarin je blijft trainen met minder volume, speelt dit veel minder. Het risico zit eerder in weken helemaal stilzitten.6. Welke koolhydraatadviezen gelden voor oudere duursporters?Of een oudere spier koolhydraten anders verwerkt dan een jongere, is nog niet goed onderzocht. Spierfysioloog Rob Wüst, die benadrukt dat hij geen voedingskundige is, vermoedt van niet. Bij matige intensiteit verbrandt een getrainde sporter vooral vet. Koolhydraten heb je vooral nodig als de intensiteit omhoog gaat. Of 80, 90 of 120 gram per uur optimaal is, is volgens Wüst nog onduidelijk.—-De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.Zie ook:WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nlINSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcastLinkedIn: https://www.linkedin.com/company/slimmer-presteren-podcastPODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listenVRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcastMentioned in this episode:Doneer ons een kop of pot koffiePartner CyclOn Bikecare: een glimlach voor je fiets--- Partner van Slimmer Presteren Deze aflevering bevat een advertentie van CyclOn, specialist in fietsverzorging uit Schaijk. We legden ruim veertig vragen van luisteraars over poetsen en smeren voor aan Remco Schouten van CyclOn. Zijn antwoorden hoor je van september tot en met oktober 2026 aan het eind van elke nieuwe aflevering. Wil je zelf aan de slag? In september en oktober 2026 krijg je 25% korting op het hele assortiment met de code: slimmerpresteren CyclOn Webshop

Je ligt aan de leiding van het WK Ironman Hawaii en de finish is bijna in zicht. Dan weigert je lichaam dienst. Waarom is Kona zo onvoorspelbaar?Gerrit Heijkoop, Jurgen van Teeffelen en sportarts en topcoach Guido Vroemen blikken terug op een dramatisch WK op Kona. Waarom zijn de tijden daar trager dan op de snelste Ironmans, ondanks het sterkste deelnemersveld? Wat doet een swimskin als een wetsuit verboden is? Waarom koos de wereldkampioen voor een gewone wegrenhelm? En waar ligt de grens tussen hitte-uitputting en een hitteberoerte?Guido vertelt hoe de Nederlandse profs hun race beleefden. Daarna volgen de lessen voor recreatieve triatleten: geduldig blijven, op tijd koelen en je pacing aanpassen aan het weer.Vragen die in deze aflevering worden beantwoord: 1. Waarom is de Ironman Hawaii zo zwaar?De Ironman Hawaii combineert de afstanden van een hele triatlon met extreme omstandigheden: rond de 30 graden, een hoge luchtvochtigheid en harde wind langs de kust. Volgens sportarts en coach Guido Vroemen gaan atleten vooral onderuit door uitputting. Het fietsparcours oogt vlak, maar gaat op en af, en de marathon loopt over heet asfalt door kaal lavalandschap. Een studie naar twintig jaar Ironman-uitslagen laat zien dat profs op Kona gemiddeld 9,56 uur nodig hadden, langzamer dan op de snelste parcoursen ter wereld.2. Wat is het verschil tussen een wetsuit en een swimskin bij triatlon?Een wetsuit is van rubber en geeft drijfvermogen. Een swimskin bevat geen rubber, dus je drijft er niet beter door. De stof is wel zo gemaakt dat het water er makkelijker langs stroomt. Profs dragen een swimskin wanneer het water te warm is voor een wetsuit, zoals op Hawaii. Volgens Guido Vroemen is het voordeel klein voor wie nog geen goede zwemmer is: dan levert techniektraining meer op. Wetenschappelijke studies naar het effect van swimskins vond Jurgen van Teeffelen nog niet.3. Wat is het verschil tussen hitte-uitputting en een hitteberoerte bij sporters?Bij hitte-uitputting raakt het lichaam uitgeput door een langdurig hoge temperatuur en verlies van vocht en zouten. De hersenen sturen de spieren slechter aan en je moet stoppen. Een hitteberoerte is volgens Guido Vroemen een volgende, gevaarlijkere stap, met een nog hogere lichaamstemperatuur. Langs het parcours is het verschil niet te zien, want daarvoor is een meting van de kerntemperatuur nodig. Verwardheid en wankelen zijn ook alarmsignalen voor een hitteberoerte. Wie in de hitte instort, heeft daarom altijd medische hulp nodig.4. Waarom reed Taylor Knibb op Kona met een wegrenhelm in plaats van een aerohelm?Taylor Knibb raakte bij het WK Ironman van 2025 op Hawaii tijdens de marathon oververhit en verloor zo de wereldtitel. Volgens Guido Vroemen koos ze in 2026 daarom bewust voor zoveel mogelijk koeling, ook als dat wat aerodynamisch voordeel kost. Een luchtige wegrenhelm ventileert beter dan een gesloten aerohelm. Met die keuze werd ze wereldkampioen. Een aerohelm is daarmee niet zinloos: andere profs kozen er na windtunneltesten wel voor, zolang hun hoofd in de warmte niet oververhit raakte.5. Welke draftregels gelden voor profs bij het WK Ironman op Hawaii?Profs moeten bij Ironman sinds 2026 20 meter afstand houden tot de fietser voor hen. Een systeem van RaceRanger meet of iemand te lang te dichtbij rijdt en toont die waarschuwing op het stuur. Wie de regel overtreedt, kreeg op Kona een tijdstraf van drie minuten. Dat kan beslissend zijn: Gustav Iden liep in 2026 de snelste marathon, maar werd na zo'n straf tweede. Volgens Guido Vroemen levert rijden op 20 meter afstand toch nog wat voordeel op, omdat de lucht al in beweging is gebracht.Handige bronnen en links:Lees de shownotes, de vragen en antwoorden en alle links: https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-14/283-wk-ironman-hawaii-kona-onvoorspelbaar/Studie naar twintig jaar Ironman-uitslagen van profs (Sport Sciences for Health, 2026): https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s11332-026-01925-0.pdfAflevering 266, over het voorkomen van een hitteberoerte met thermofysioloog Coen Bongers: https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-13/266-hoe-een-hitteberoerte-te-voorkomen-volgens-thermofysioloog-coen-bongers/Aflevering 152, over slimmer sporten in de warmte met Puck Alkemade: https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-8/152-slimmer-sporten-in-de-warmte-met-tips-van-bewegingswetenschapper-puck-alkemade/Aflevering 160, over pacing met Stein Menting: https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-8/160-slimmer-je-beste-tempo-oppakken-met-tips-van-stein-menting/Aflevering 281, over rijden op gevoel na het WK wielrennen: https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-14/281-wielrennen-zonder-oortjes-rijden-op-gevoel/De integrale uitzending van het WK Ironman Hawaii 2026: https://www.youtube.com/watch?v=0i1FayL3JycDe laatste kilometer van Solveig Løvseth op Palani Road: https://www.youtube.com/live/0i1FayL3Jyc?t=37707 —-De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie. Zie ook:WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nlINSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcastLinkedIn: https://www.linkedin.com/company/slimmer-presteren-podcastPODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listenVRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcastMentioned in this episode:Partner CyclOn Bikecare: een glimlach voor je fiets--- Partner van Slimmer Presteren Deze aflevering bevat een advertentie van CyclOn, specialist in fietsverzorging uit Schaijk. We legden ruim veertig vragen van luisteraars over poetsen en smeren voor aan Remco Schouten van CyclOn. Zijn antwoorden hoor je van september tot en met oktober 2026 aan het eind van elke nieuwe aflevering. Wil je zelf aan de slag? In september en oktober 2026 krijg je 25% korting op het hele assortiment met de code: slimmerpresteren CyclOn WebshopDoneer ons een kop of pot koffie

Wat als een paar camera's rond een gewone training laten zien wie risico loopt op een knieblessure? Zonder sensoren, zonder markers en zonder dat de sporter er iets van merkt in haar training.Onderzoeker Nils Jongerius van de Hogeschool van Amsterdam doet precies dat met PLAYSAFE. Met acht camera's rond een rondo en een algoritme dat van videobeelden een 3D-skelet maakt, brengt hij in kaart hoe speelsters draaien, keren en landen. Het vrouwenvoetbal is de casus, want daar scheurt de voorste kruisband opvallend vaak.In één seizoen ontstond zo een dataset van meer dan 6500 richtingsveranderingen. Met Jurgen van Teeffelen en Gerrit Heijkoop bespreekt Nils waarom het lab niet laat zien hoe je op het veld beweegt, waarom variatie in bewegen juist een goed teken kan zijn en waarom vrouwen twee tot drie keer vaker een kruisbandblessure krijgen.Deze aflevering is gemaakt in samenwerking met de Hogeschool van Amsterdam.Vragen die in deze aflevering worden beantwoord:1. Waarom scheuren voetbalsters vaker hun voorste kruisband dan mannen?Voetbalsters lopen twee tot drie keer zoveel risico op een kruisbandblessure als mannen. Volgens onderzoeker Nils Jongerius van de Hogeschool van Amsterdam is er niet één oorzaak. Vrouwen hebben gemiddeld een andere anatomie, zoals een breder bekken, en de hormooncyclus speelt mogelijk mee. Ook worden meiden tijdens hun groeispurt tijdelijk relatief minder sterk, terwijl hun training vaak hetzelfde wordt opgebouwd als bij jongens. Daarbij groeien niveau en wedstrijdbelasting in het vrouwenvoetbal snel. Juist die combinatie verklaart de oververtegenwoordiging.2. Wat zijn de gevolgen van een kruisbandblessure voor een voetbalster?Een kruisbandblessure is niet de meest voorkomende blessure in het vrouwenvoetbal, maar wel de zwaarste. In de UEFA Women's Elite Club Injury Study waren speelsters na een kruisbandblessure doorgaans 292 dagen afwezig. Volgens Nils Jongerius blijft het daar niet bij. Na een kruisbandblessure is het risico op een nieuwe knieblessure groter, aan dezelfde of de andere knie. Bovendien neemt de kans op posttraumatische artrose sterk toe. Daardoor is het eigenlijk een blessure voor het leven.3. Wat is het PLAYSAFE-project van de Hogeschool van Amsterdam?PLAYSAFE is een onderzoeksproject van de Hogeschool van Amsterdam onder leiding van Nils Jongerius. Het project meet hoe voetbalsters bewegen tijdens gewone trainingen, met als doel risico op kruisbandblessures eerder te signaleren. Camera's rond een rondo leggen iedere richtingsverandering vast, zonder sensoren op het lichaam. In één seizoen deden 6 professionele clubs met 14 teams en 269 speelsters mee, goed voor meer dan 6500 richtingsveranderingen. In het vervolg, het PLAYSAFE Fieldlab, werkt het team samen met Sparta Rotterdam.4. Wat is markerless motion capture en waarom is het nuttig voor blessurepreventie?Markerless motion capture is bewegingsanalyse op basis van gewone videobeelden, zonder markers of sensoren op het lichaam. Een algoritme herkent op ieder beeld gewrichten als schouder, heup en knie, en bouwt met meerdere camera's een 3D-skeletmodel. Volgens Nils Jongerius is het grote voordeel dat je bewegen kunt meten zonder het bewegen te veranderen. Sporters doen gewoon hun training, terwijl je stand en beweging van knie, heup en enkel kunt volgen. Zo kun je veranderingen in een beweegpatroon over een heel seizoen in kaart brengen.5. Welke rol speelt variatie in bewegen bij het voorkomen van kruisbandblessures?Variatie in bewegen lijkt eerder gunstig dan ongunstig. Wie iedere richtingsverandering op exact dezelfde manier uitvoert, belast de kruisband telkens op dezelfde plek. Volgens Nils Jongerius lijkt veel variatie binnen dezelfde taak juist een goed teken, voor prestatie en voor blessurepreventie. Uit PLAYSAFE bleek bovendien dat die variatie veel groter is dan verwacht. Om iemands normale beweegpatroon te kennen, zijn 15 tot 25 richtingsveranderingen per been nodig. Twee of drie herhalingen in het lab zeggen daardoor weinig.6. Wat levert een preventieprogramma tegen kruisbandblessures in het voetbal op?Preventieprogramma's combineren krachttraining, vooral voor de hamstrings, met mobiliteit en neuromusculaire oefeningen. Volgens Nils Jongerius voorkom je daarmee 40 tot 50 procent van de blessures. Toch daalt het aantal kruisbandblessures niet, vooral omdat programma's niet altijd volledig worden uitgevoerd. Een one size fits all-aanpak helpt daarbij niet. Met individuele beweegdata kunnen fysiotherapeuten en coaches gerichter kiezen welke oefeningen een speelster het meest nodig heeft.Handige bronnen en links:Alle shownotes en links bij deze aflevering: https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-14/282-voorste-kruisband-voetbalsters-playsafe/Kennissessie PLAYSAFE op vrijdag 30 oktober in Amsterdam, gratis, met resultaten en live demo: https://aiss.nl/kennissessie-playsafe/Over het PLAYSAFE-project van de Hogeschool van Amsterdam: https://www.hva.nl/projecten/2024/11/playsafeAflevering 179 over blessures voorkomen door anders te leren bewegen, met bondsarts Edwin Goedhart: https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-9/179-blessures-voorkomen-door-anders-leren-te-bewegen-volgens-voetbalbondsarts-edwin-goedhart/Aflevering 202 over presteren met kennis van je menstruatiecyclus, met Dionne Noordhof: https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-10/202-slimmer-presteren-met-kennis-van-je-menstruatiecyclus-met-special-guest-dionne-noordhof/Aflevering 261 over slimmer leren bewegen, met Eline Nijmeijer: https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-13/261-slimmer-leren-bewegen-volgens-bewegingswetenschapper-eline-nijmeijer/Aflevering 278 over motorisch leren, met Peter Beek: https://slimmer-presteren-podcast.nl/seizoen-14/278-motorisch-leren-volgens-peter-beek/—-De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.Zie ook:WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nlINSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcastLinkedIn: https://www.linkedin.com/company/slimmer-presteren-podcastPODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listenVRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcast