Claim OwnershipKayıt Dışı İktisat
Subscribed: 36Played: 1,119
Subscribe
© Ceyhun Elgin
Description
Kayıt Dışı İktisat, iktisat bilimi üzerine bir podcast yayın kanalıdır.
407 Episodes
Reverse
Her gün vergi ödüyoruz. Markette, benzinde, faturada, telefonda, ulaşımda. Peki bu paralar nereye gidiyor? 2026 bütçesi bize çok net bir şey söylüyor: Türkiye’de vergi yükü adil dağılmıyor ve toplanan paranın çok büyük bir kısmı faiz ödemelerine gidiyor. Bu yayında bütçenin ekonomi politiğini, dolaylı vergilerin neden dar gelirlileri daha fazla ezdiğini ve devletin neden vatandaş için değil borç için çalışıyor gibi göründüğünü konuşuyorum.Sabah çay içerken, otobüse binerken, telefon faturası öderken, marketten ekmek alırken vergi ödüyorsunuz. Ama o para okula mı gidiyor, hastaneye mi gidiyor, yoksa faize mi? 2026 bütçesi üzerinden konuşalım: Türkiye’de vergi düzeni neden adaletsiz, kim ödüyor, kim kazanıyor?
Mart ayı enflasyon verisi açıklandı. Bu yayında birçok diğer veri ve gelişmenin yanısıra bugün açıklanan TÜFE rakamını, savaşın enerji ve gıda fiyatları üzerindeki etkisini, dolar/TL baskısını, rezervleri, faiz ihtimalini ve önümüzdeki dönemde Türkiye ekonomisini nelerin beklediğini konuşuyoruz.
Azerbaycan ekonomisi nasıl şekillendi? Bakü nasıl dünyanın petrol başkenti oldu? Bu bölümde Nobel ailesinden Rothschild'lara, erken petrol kapitalizminden Sovyet sanayileşmesine kadar Azerbaycan'ın 1991'e uzanan ekonomik tarihini konuşuyoruz.Petrol zenginliği neden toplumsal refaha dönüşmedi? Kaynak laneti, eşitsizlik, sınıf yapısı, savaş ekonomisi ve planlı kalkınma üzerinden Azerbaycan'ın büyük tarihsel çelişkisini inceliyoruz.#Azerbaycan #AzerbaycanEkonomisi #Bakü #Petrol #EkonomiTarihi
Trump savaş için 2-3 hafta dedi, piyasalar kısa süreli rahatladı ama petrol hâlâ yüksek, Hürmüz ve Körfez riski bitmiş değil. Bu yayında petrol, altın, dolar/TL, rezervler, enflasyon baskısı, tedarik zinciri şoku ve savaşın Türkiye’ye çıkaracağı yeni maliyeti konuşuyoruz. Ayrıca BlackRock CEO’sunun Türkiye ziyareti üzerinden küresel finans gücünü ve BlackRock raporundaki çarpıcı vergi bulgularını da değerlendiriyoruz.Yayında sözünü ettiğim ve benim kaleme aldığım BlackRock raporu: https://www.tagesschau.de/studie-blackrock-100.pdf
Market fiyatları neden düşmüyor? Çiftçi neden kazanamıyor, tüketici neden her ay daha da fakirleşiyor? Bu yayında zincir marketlerin ekonomi politiğini, gıda enflasyonunun gerçek nedenlerini, kartelleşme iddialarını, tarladan rafa uzanan fiyat zincirini ve Türkiye’de sofranın neden her geçen gün daha pahalı hale geldiğini anlatıyorum. Market raflarının arkasındaki sistemi görmek istiyorsanız bu yayını kaçırmayın. Metnin ana omurgası zincir market yoğunlaşması, çiftçi-tüketici arasındaki fiyat makası ve yapısal gıda enflasyonu ekseninde kurulmuş durumda.Mart 2026’da TEPAV’ın yıllık gıda enflasyonunu yüzde 33,4 ölçmesi ve Rekabet Kurumu’nun zincir market dosyalarının hâlâ kamusal hafızada güçlü karşılık bulması, bu çerçevenin arama ve tıklama potansiyelini artırıyor.
Dolar dedik düştü. Gümüş dedik düştü. Altın dedik o da düştü. Sonra klasik cümle geldi: Ben zaten çıkmıştım. Ekonomistlerin sonradan haklı çıkma refleksiyle dalga geçen kısa bir skeç. Vatandaş soruyor, hocam kıvırdıkça kıvırıyor.
İran savaşı ikinci aya girerken Husiler devreye girdi, Kızıldeniz riski büyüdü, Mısır enerji tasarrufuna geçti ve petrol yeniden sert yükseldi. Bu yayında Brent petrol, altın, dolar/TL, rezervler, enflasyon ve savaşın Türkiye ekonomisine çıkaracağı yeni faturayı konuşuyoruz.
İran neden bu kadar fakirleşti? Dünyanın en büyük enerji rezervlerinden birine, genç ve eğitimli bir nüfusa sahip olan İran ekonomisi neden 45 yıldır toparlanamıyor?Bu videoda 1979 Devrimi’nden 2026 krizine kadar İran’ın ekonomik hikâyesini inceliyorum: kamulaştırmalar, bonyadlar, İran-Irak Savaşı, yaptırımlar, JCPOA, enflasyon, riyal krizi, beyin göçü ve orta sınıfın çöküşü.Ayrıca en kritik soruyu soruyoruz: İran’ın yaşadığı ekonomik tıkanma Türkiye için bir uyarı mı?Bu video, Ülke Ekonomileri serimizin İran bölümünün ikinci kısmıdır. Beğenmeyi, yorum yapmayı ve Kayıt Dışı İktisat’a abone olmayı unutmayın.
Brent 100 doların üstünde, USD/TL 44 bandında, enflasyon beklentileri yeniden bozuluyor. Bu yayında İran savaşı, Hürmüz etkisi, zam riski, rezervler, büyüme ve cari açık baskısını konuşuyoruz. Trump’ın savaş hamlelerinin siyasi-ekonomik maliyeti ve ABD’de AI veri merkezleri tartışmasının enerji faturası da masada.
Sağlık sistemi gerçekten sizi iyileştirmek için mi kuruldu, yoksa sizi uzun süreli bir müşteriye dönüştürmek için mi? Bu videoda ilaç şirketleri, sağlık endüstrisi, patent sistemi, kronik hastalık ekonomisi, SGK, takviye pazarı ve modern sağlık sisteminin ekonomi politiğini konuşuyoruz. Türkiye’den ve dünyadan örneklerle, hastalığın nasıl dev bir kâr modeline dönüştüğünü anlatıyorum.
25 Mart canlı yayınında piyasaların son 24 saatte neden bu kadar sert yön değiştirdiğini konuşuyoruz. Bir tarafta KatarEnergy’nin savaş nedeniyle bazı LNG kontratlarında force majeure ilan etmesi, Avrupa ve Asya için yeni arz endişeleri, diğer tarafta İran’ın “düşmanca olmayan” gemilere Hürmüz’den geçiş sinyali vermesi ve Trump’ın müzakere açıklamaları var. Petrol fiyatı bu haber akışıyla sert geri çekilse de enerji krizinin tamamen bittiğini söylemek için çok erken. Katar’daki LNG aksaması, Hürmüz belirsizliği ve bölgesel saldırılar küresel enflasyon, faiz ve büyüme görünümü açısından hâlâ çok ciddi risk oluşturuyor. Türkiye tarafında ise rezerv erimesi, yabancı çıkışı, kur, CDS ve faiz cephesindeki son tabloyu da konuşacağız.
İran nasıl oldu da dünyanın en büyük petrol ve doğalgaz rezervlerinden birine sahip olmasına rağmen kalıcı refah üretemedi? Bu bölümde 1900’lerin başından 1979 İslam Devrimi’ne kadar İran ekonomisinin kritik kırılma noktalarını inceliyoruz: Kaçar döneminin yarısömürge yapısı, petrolün keşfi, rant devleti dinamiği, Rıza Şah modernleşmesi, Musaddık’ın petrolü millileştirmesi, 1953 darbesi, Beyaz Devrim ve 1973 petrol şokunun yarattığı dengesizlikler.Petrolün neden bazen zenginlik değil kırılganlık ürettiğini, ekonomik eşitsizlik ile siyasal patlama arasındaki bağı ve İran’ın bugünkü yapısını anlamak için geçmişte hangi fırsatları kaçırdığını konuşuyoruz.
Ramazan/Şeker Bayramı sonrası ilk yayında haftaya çok sert bir gündemle başlıyoruz. İran’ın Hürmüz Boğazı tehdidi, Trump’ın enerji altyapısına yönelik çıkışı, yükselen savaş riski, petrol fiyatlarındaki sıçrama, altın ve gümüşteki son hareketler, Türkiye’ye olası enflasyon ve kur etkileri, ayrıca haftanın ekonomik takvimi bu yayında. Kısacası, dünyadaki jeopolitik yangının cebe, mutfağa ve piyasaya nasıl yansıyacağını konuşacağız. Hürmüz üzerinden dünya ekonomisinin sinir uçlarına basılan bu krizin nereye evrilebileceğini birlikte değerlendireceğiz. Hürmüz Boğazı dünya petrol ve LNG akışının yaklaşık beşte biri için kritik bir boğaz; Brent de Cuma günü 112 dolar civarına çıkarak son yılların en yüksek seviyelerine yaklaştı. Buna karşılık savaş ortamına rağmen altın ve gümüşte son günlerde sert satışlar görüldü; Reuters’a göre 20 Mart’ta altın yüzde 1,8 düşerken 19 Mart’ta gümüş de yüzde 5,3 geriledi.
Bu videoda su krizinin gerçekten ne olduğunu konuşuyoruz: Doğal kıtlık mı, yoksa yıllardır büyütülen yapısal bir düzen mi? Musluk suyuna neden güvenmiyoruz, damacana ve arıtma cihazı pazarı neden bu kadar büyüyor, suyun özelleştirilmesi dünyada nasıl sonuçlar doğurdu? Su endüstrisinin ekonomi politiğini Türkiye ve dünya örnekleriyle sade ama çarpıcı biçimde anlatıyoruz.
20 Mart canlı yayınında savaşın Körfez’e yayılmasının petrol, doğalgaz, altın, gümüş ve küresel piyasalar üzerindeki etkilerini konuşuyoruz. Fed, ECB ve diğer merkez bankalarının faiz kararları ne söylüyor? Altın neden düşüyor, petrol neden zıplıyor, dünyayı gerçekten stagflasyon mu bekliyor? Türkiye ekonomisine olası yansımalarıyla birlikte tüm tabloyu sade ve net biçimde analiz ediyoruz.
2008 krizinden Fed’in para basma dönemine, Çin’le ekonomik savaştan pandemi sonrası yapışkan enflasyona kadar ABD ekonomisinin bugünkü kırılganlığını masaya yatırıyorum. Dünyanın en güçlü ekonomisi gerçekten sarsılıyor mu, yoksa sistem yeniden kendini mi kurtaracak? Bu yayında borç dağlarını, doların geleceğini ve yeni küresel güç dengesini konuşuyoruz.
Petrol fiyatları neden aynı anda hem zıplıyor hem geri çekiliyor? Altın, gümüş, borsa nereye gidiyor? Hürmüz Boğazı’ndaki risk, Orta Doğu’daki savaş, sanayideki zayıflama, enflasyon baskısı ve kur hassasiyeti Türkiye ekonomisini nasıl etkileyebilir? Bu yayında petrolün oynaklığını, küresel enerji krizinin yeni evresini ve Türkiye’de büyüme-enflasyon-finansal istikrar hattında biriken riskleri herkesin anlayacağı şekilde konuşuyoruz.
Yıllarca çalış, prim öde, sonra yoksullukla baş başa kal. Bu videoda Türkiye’de ve dünyada kamusal emeklilik sistemlerinin nasıl zayıflatıldığını, BES-OKS-TES gibi modellerle riskin nasıl bireye yıkıldığını ve emekliliğin neden artık bir güvence değil, finans sektörüne açılmış dev bir pazar haline geldiğini anlatıyorum.
16 Mart 2026 Pazartesi gününe girerken savaşın enerji piyasaları, altın, petrol, borsalar ve günlük hayat üzerindeki olası etkilerini konuşuyoruz. Hürmüz Boğazı gerilimi, 100 doların üzerindeki petrol, küresel piyasalardaki satış baskısı ve Türkiye’ye yansıyabilecek ekonomik riskler bu yayının odağında. Panik değil, soğukkanlı değerlendirme ve hazırlık zamanı.
1971’de Nixon’ın altın standardını bitirmesiyle ABD ekonomisinde yeni bir dönem başladı. Bu bölümde stagflasyonu, Volcker şokunu, Reagan devrimini, finansallaşmayı, dot-com balonunu ve 2008 krizine giden yolu anlatıyorum. ABD nasıl üretim ekonomisinden Wall Street merkezli bir finans düzenine sürüklendi? Serinin en kritik kırılmalarından biri bu videoda.
Download from Google Play
Download from App Store
United States
emeğinize sağlık hocam, defalarca dinledim.