Vitamine A | De podcast voor accountants

In deze aflevering van Vitamine A gaan we dieper in op het herziene Stappenplan dubbele materialiteitsanalyse voor duurzaamheidsinformatie van de NBA.Dubbele materialiteit vormt de kern van duurzaamheidsverslaggeving, maar in dit gesprek wordt duidelijk dat het stappenplan vooral bedoeld is als strategisch hulpmiddel. Het helpt organisaties om systematisch te kijken naar hun impact op mens en milieu én naar de financiële risico’s en kansen die voortkomen uit duurzaamheidsontwikkelingen.Samen met Kees Roozen bespreken we:wat dubbele materialiteit precies inhoudt en waarom het bestaat uit impactmaterialiteit en financiële materialiteitwelke wijzigingen zijn doorgevoerd in het herziene stappenplan, zoals de aangepaste volgorde van stappen en de toevoeging van voorbeelden en guidancewaarom het stappenplan ook relevant blijft nu duurzaamheidsverplichtingen worden uitgesteld of versoepeldhoe accountants het stappenplan kunnen gebruiken om het goede gesprek te voeren met ondernemersen waarom duurzaamheid steeds vaker draait om strategie, financierbaarheid en continuïteitDeze aflevering laat zien dat dubbele materialiteit geen administratieve exercitie hoeft te zijn, maar kan fungeren als een strategisch kompas voor toekomstbestendig ondernemen.In de volgende aflevering staat de MKB Toolkit Duurzaamheid centraal.Download het herziene Stappenplan Materialiteitsanalyse duurzaamheidsinformatie.

In de accountancy is kwaliteit niet onderhandelbaar. Tegelijkertijd weten we dat controlekwaliteit sterk samenhangt met teamdynamiek, cultuur en de mate waarin mensen zich durven uitspreken. Dat plaatst managers midden in een spanningsveld: hoe ben je scherp op inhoud en normen, zonder een klimaat te creëren waarin twijfel en fouten verborgen blijven of worden genegeerd?In deze aflevering van Vitamine A gaan we hierover in gesprek met drie gasten aan tafel: Martin Berghuis (Londen & Van Holland), Gert van Ginkel (Baker Tilly) en Claudia Koppen (Pure Colors). Vanuit verschillende perspectieven verkennen we hoe managers dagelijks invloed uitoefenen op cultuur en gedrag in controleteams. Daarbij maken we gebruik van inzichten uit onderzoek naar psychologische veiligheid, onder meer van Amy Edmondson, maar steeds verbonden aan herkenbare situaties uit de praktijk.Aan bod komen onder andere:wat psychologische veiligheid betekent in de controlepraktijkhoe managers ruimte creëren voor speak-up, ook onder tijdsdrukhet omgaan met feedback en spanning tussen controle en vertrouwende balans tussen professioneel en menselijk gedragwaarom cultuurverandering vaak begint met kleine, dagelijkse interventiesWe onderzoeken hoe leidinggevenden, vaak zonder het zelf te merken, bepalend zijn voor het (leer)klimaat en daarmee voor de kwaliteit van het werk.Een aflevering voor managers, partners en accountants die willen reflecteren op hun rol in teams.Links:Boek: The Fearless Organization: Creating Psychological Safety in the Workplace for Learning, Innovation, and Growth van Amy C. Edmondson. 

In deze speciale aflevering die aansluit bij de Accountantsdag 2025 met als thema Reality Check, duikt Vitamine A opnieuw in de impact van kunstmatige intelligentie op het accountantsvak. Drie gasten, drie invalshoeken en één grote vraag: wat betekent AI voor het beroep, de organisatie en de mens achter de accountant.Mona de Boer (PwC, Responsible AI) vertelt hoe AI inmiddels een dagelijkse realiteit is geworden en waarom organisaties nu moeten bepalen welke waarden ze hanteren. Ze bespreekt de betekenis van de EU AI Act en de opkomst van AI assurance als nieuw domein binnen het vertrouwen in technologie. Daarbij benadrukt ze dat de accountant geen terrein verliest maar juist aan belang wint.Nart Wielaard neemt het publiek mee in het concept van de Zero Person Company, een experimentele organisatie die draait op agents in plaats van mensen. Het experiment laat zien dat AI geen mens kan kopiëren, maar dat processen op een fundamenteel andere manier ingericht kunnen worden. De accountant speelt daarin een rol als coach, toezichthouder en kwaliteitsbewaker van AI-gedreven processen.Met Marjan Heemskerk verschuift de focus naar de dagelijkse praktijk van ondernemers. Zij ziet hoe AI basisvragen overneemt, maar vooral ruimte creëert voor een accountant die duidt, meedenkt en context biedt. Soft skills worden cruciaal. De uitdaging voor kantoren is om AI verantwoord in te zetten, medewerkers daarin mee te nemen en tegelijkertijd de verleiding van shortcuts te voorkomen.De aflevering eindigt met een reality check die zowel technologisch als menselijk is. AI verandert veel, maar het fundament van het accountantsvak blijft overeind: vertrouwen, onafhankelijkheid en het vermogen om de werkelijkheid te duiden.Vitamine A sprak eerder over AI. Esther Kox, Hakan Koçak en Nart Wielaard spreken ook op de Accountantsdag 2025, op 19 november 2025.Accountantsdag 2025: http://www.accountantsdag.nlVitamine A #63 | AI als assistent, niet als autoriteit... In gesprek met Esther KoxVitamine A #62 | AI op kantoor: Twijfelen of toepassen? Met Hakan KoçakVitamine A #43 | Betrouwbare AI en verantwoording. Hoe doe je dat? Met Mona de Boer (PwC)Vitamine A #34 | Wat betekent AI voor accountants die op zoek zijn naar waarheid? 

Heijmans wil natuurpositief bouwen: bij elk project meer natuur achterlaten dan er was. Dat vraagt om nieuwe manieren van denken én meten. In het gesprek met Daan Reith komt aan bod hoe biodiversiteit een materieel thema werd binnen de CSRD-rapportage, waarom de natuurstrategie naast de klimaatstrategie hoort, en welke concrete doelen Heijmans heeft gesteld om netto natuur toe te voegen. Daan legt uit dat accountants een cruciale rol spelen in deze ontwikkeling: zij moeten leren begrijpen en toetsen wat bedrijven zeggen over hun impact en afhankelijkheid van natuur. We praten over de misvattingen rond biodiversiteit, de financiële risico’s van natuurverlies en de kansen die ontstaan als bedrijven ecosysteemdiensten gaan waarderen. Het gesprek eindigt met een oproep aan organisaties, groot en klein, om eerlijk te erkennen dat ze van natuur afhankelijk zijn, en om vandaag al de eerste stap te zetten richting natuurpositief ondernemen.

De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) zou hét nieuwe fundament worden onder duurzaamheidsrapportage in Europa. Maar de praktijk blijkt weerbarstig. De Europese Commissie kwam met eenstop-the-clockbesluit, vereenvoudigde de standaarden en stelde verplichtingen uit. Wat betekent dat voor bedrijven, voor accountants en voor de maatschappij?In deze aflevering vanVitamine Aspreken we metErik Boonen (PwC). Hij volgt de Europese en Nederlandse wetgeving op de voet en deelt zijn inzichten over:Hetstop-the-clockmoment en de gevolgen voor grote bedrijven en hun accountantsDe quick fix voor Wave 1-bedrijven en het uitstel van verplichtingen voor anderenDe spanning tussen regels en intrinsieke motivatie in duurzaamheidsverslaggevingDe rol van accountants in het creëren van vertrouwen en transparantieHoe de standaarden zich verder ontwikkelen en waar we over een paar jaar staan 

In deze aflevering van Vitamine A spreken we met Esther Kox, cognitief psycholoog en expert op het gebied van vertrouwen tussen mens en kunstmatige intelligentie. Esther promoveerde aan de Universiteit Twente en doet onderzoek naar hoe mensen omgaan met technologie die steeds slimmer en zelfstandiger lijkt te worden.Het gesprek richt zich op een centrale vraag: wat betekent het eigenlijk om AI te vertrouwen? Esther legt uit waarom we geneigd zijn om technologie menselijke eigenschappen toe te kennen en hoe dat ons oordeel beïnvloedt. Ook introduceert ze het begrip ‘gekalibreerd vertrouwen’: een evenwichtige balans tussen wat AI werkelijk kan en wat wij denken dat het kan.Aan de hand van herkenbare voorbeelden laat Esther zien hoe snel we ons laten overtuigen, maar ook hoe belangrijk het is om als professional kritisch en bewust te blijven. Zeker voor accountants, die van oudsher het vertrouwen vertegenwoordigen in cijfers en controle, is dat essentieel. In een wereld waar AI steeds vaker data genereert en beslissingen beïnvloedt, gaat het erom technologie verstandig te gebruiken.Deze aflevering is een eerste verkenning van deze thematiek. De vragen die het oproept komen verder aan bod op 19 november tijdens de Accountantsdag 2025 in het AFAS Theater in Leusden. Esther is daar ook spreker in het middagprogramma.Links:Meer informatie over haar onderzoek is te vinden via de Universiteit Twente, waar zij promoveerde op het proefschrift Maintaining Human‑AI Trust: Understanding Breakdowns and Repair (lees meer).Informatie over haar sessie op de Accountantsdag 2025 is beschikbaar op de website van de NBA (nba.nl/Accountantsdag).

In aflevering 62 van Vitamine A is Hakan Koçak te gast: partner bij Kriton, mede-oprichter van BusySeasonTalks en de Nest Accountants Academie. Hij vertegenwoordigt een nieuwe generatie accountants die technologie niet schuwt, maar inzet voor betere kwaliteit en meer bewust vakmanschap.Het gesprek start bij een persoonlijk punt: de AI-ontgroening. Dat ene moment waarop je zó geraakt wordt door de impact van AI, dat je wakker ligt. Vanaf dan kijk je anders naar je werk, je rol als accountant, en de verantwoordelijkheid die daarbij hoort.Onderwerpen die aan bod komen:– Wat betekent AI-geletterdheid in het dagelijks werk van accountants?– Hoe kunnen accountants zonder technische achtergrond tóch met AI aan de slag?– Hoe ontstaat er binnen kantoren een kloof tussen jong en ervaren, en hoe overbrug je die?– Welke rol kunnen jonge professionals spelen in het versnellen van technologische adoptie?– En welke reality check is er nú nodig, als we willen dat het beroep relevant en betrouwbaar blijft?De aflevering sluit aan bij het thema van de Accountantsdag 2025, die dit jaar volledig draait om de Reality Check. AI is daarbij een belangrijk onderwerp.Meer informatie over de Accountantsdag vind je hier:https://www.nba.nl/nieuws/2025/juni/accountantsdag-2025-reality-check/Luister naar dit open gesprek met Hakan Koçak, over kansen, dilemma’s en het bewustwordingsproces dat elke accountant doormaakt bij de opkomst van AI.

Judith van der Hulst is bedrijfseconoom en werkte jarenlang in en rond de accountancysector. Daarnaast was ze actief in de zorg, onder meer via het landelijke programma Tijd voor Verbinding. In deze aflevering vertelt ze wat die twee werelden van elkaar kunnen leren.Ze bespreekt het NBA-programma Beroepscultuur en introduceert het gedachtegoed van Safety II uit de zorg. In plaats van alleen te kijken naar fouten, richt dit zich op wat er in de dagelijkse praktijk wél goed gaat. Volgens Judith is dat precies waar de sleutel ligt tot een gezonde professionele cultuur.Het gesprek gaat over veiligheid op de werkvloer, het belang van een open gesprek en het activeren van de vaak stille meerderheid binnen teams. Ook leiderschap komt aan bod. Niet door nog meer regels, maar door vertrouwen te geven en mensen uit te nodigen hun verantwoordelijkheid te nemen.Judith laat zien dat cultuurverandering geen papieren plan is, maar begint met hoe mensen samenwerken, luisteren en ruimte geven aan elkaar.

Te gast is Inge Bleijenbergh - hoogleraar actieonderzoek aan de Radboud Universiteit, gespecialiseerd in diversiteit, inclusie en organisatieverandering.In deze aflevering hoor je onder andere:Waarom actieonderzoek organisaties helpt om zelf te veranderenHoe stereotypen en machtsverhoudingen verandering kunnen blokkerenWaarom weerstand bij inclusie-interventies normaal is - en hoe je daar goed mee omgaatHoe quota werken als versneller van cultuurveranderingWaarom inclusief leiderschap niet thuishoort in de marge, maar bij de CEOHoe ogenschijnlijk kleine dingen - zoals borrels of werktijden - bepalend zijn voor inclusieWat organisaties kunnen doen om hun beleid minder kwetsbaar te maken voor politieke drukWaarom vrouwelijk leiderschap óók iets is voor mannen Luister ook aflevering 59 met Mariëtte Los over DEI en het DNA van Deloitte Nederland.

Wat betekent inclusief leiderschap in een wereld waarin diversiteitsbeleid steeds vaker onder druk staat? In deze aflevering van Vitamine A spreek ik met Mariëtte Los, Chief Human Resources Officer bij Deloitte Nederland, over de impact van diversiteit, genderquota en inclusie op de werkvloer.We bespreken onder andere:Waarom diversiteitsbeleid geen doel op zich is, maar organisaties sterker maaktHoe Deloitte Nederland vast blijft houden aan diversiteit, ondanks geopolitieke ontwikkelingenDe rol van genderquota: noodzaak of overbodig?Hoe inclusief leiderschap verder gaat dan man-vrouwverschillen en juist draait om bredere perspectievenWat bedrijven en leiders vandaag kunnen doen om diversiteit duurzaam te verankerenIn tijden van verandering is het cruciaal om vast te houden aan kernwaarden als gelijke kansen en inclusie. Maar hoe zorgen we ervoor dat deze waarden niet verwateren? Luister naar deze aflevering en laat je inspireren.Zie ook:https://www.accountant.nl/discussie/columns/2025/3/is-de-emancipatie-nu-af/https://www.accountant.nl/discussie/columns/2025/3/diversiteitsbeleid-geen-woorden-maar-daden/https://www.accountant.nl/discussie/columns/2025/2/money-talks/https://www.accountant.nl/nieuws/2024/7/vitamine-a-jezelf-zijn-en-accountant-kan-dat/

Sociaal psycholoog en generatie-expert Aart Bontekoning vertelt over hoe verschillende generaties elkaar kunnen versterken in de accountancy, een sector die bekend staat om structuur en traditie. We gaan in op vragen zoals:- Hoe zorgen we ervoor dat de frisse energie van jongere én oudere generaties niet verloren gaat in vastgeroeste werkprocessen- Wat is er nodig om maximale synergie tussen generaties te bereiken in de accountancy?- Welke gedateerde gewoontes binnen organisaties stoten jongere generaties af?Meer info over Aart Bontekoning: www.aartbontekoning.comDiverse publicaties en online cursussenLees meer over de NBA Young Profs

In deze aflevering van Vitamine A gaan we in gesprek met Liesbeth Holterman, strategisch adviseur bij Cyberveilig Nederland. Cyberveiligheid is een onderwerp dat vaak niet de aandacht krijgt die het verdient, terwijl de dreiging altijd op de loer ligt. Samen met Liesbeth bespreken we hoe het gesteld is met de cyberveiligheid van Nederlandse bedrijven in 2024 en welke specifieke dreigingen accountants en hun kantoren kunnen treffen.We onderzoeken de belangrijkste fundamenten van een goede cyberveiligheidsstrategie en staan stil bij de impact van de nieuwe wetgeving, NIS2, op de accountancysector. Daarnaast bespreken we hoe accountants actief kunnen bijdragen aan de digitale weerbaarheid van hun cliënten en hoe ze de balans kunnen vinden tussen het beschermen van privacy en het voldoen aan wettelijke transparantie-eisen.Een belangrijk inzicht uit deze aflevering is dat cyberveiligheid niet langer een technisch IT-vraagstuk is, maar een strategisch onderwerp dat alle lagen van een organisatie raakt. Bewustwording is hierin de eerste stap, zowel bij organisaties als bij werknemers. Tegelijkertijd worden veel organisaties gehinderd door hardnekkige misvattingen over cyberveiligheid, wat hun weerbaarheid onder druk zet.Link naar Cyberveiligheid NederlandLees op accountant.nl 'Kans op hack is vandaag de dag groter dan brand'

In dit gesprek met Barbara Baarsma gaat het over duurzaamheid, dat wil zeggen hoe wij als maatschappij kunnen verduurzamen en wat accountants daaraan kunnen bijdragen. Tevens zal Barbara Baarsma toelichten wat zij verstaat onder ‘groene groei’ en hoe dit zich verhoudt tot wat ook wel ontgroeien of ‘degrowth’ wordt genoemd. Daarnaast doet zij o.a. suggesties voor een andere electorale boodschap, die rekening houdt met de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen.Diverse links:Kunnen groene voorlopers ook groene koplopers worden?https://www.accountant.nl/discussie/debat/2024/11/kunnen-groene-voorlopers-ook-groene-koplopers-worden/'Zorg als accountant dat CSRD geen papieren tijger is'https://www.accountant.nl/discussie/debat/2024/12/zorg-als-accountant-dat-csrd-geen-papieren-tijger-is/

Vitamine A, de podcast voor accountants, sprak Arnoud Boot meteen na zijn optreden op het hoofdpodium van de Accountanstdag 2024. Tijdens het gesprek duiken we in actuele thema’s die de financiële wereld en de accountancy ingrijpend beïnvloeden. Arnoud Boot deelt zijn inzichten over het zogenaamde ‘failliete’ financiële systeem, dat dringend toe is aan herziening. Maar hoe komen we daar? Daarnaast waarschuwt hij voor het gevaar dat accountants technocraten worden. We bespreken ook de opkomst van de digitale accountant en de groeiende invloed van technologie. En hij geeft zijn visie op de impact van een digitale euro, een onvermijdelijke ontwikkeling die ons financiële systeem ten goede kan veranderen.Diverse links:Website van de Accountantsdag 2024Liveblog van de Accountatsdag 2024De webiste van Arnoud Boot

Wat komt er in de deze aflevering voorbij: - Wat betekent het om ethisch competent te zijn als accountant? - De balans tussen maatschappelijke verwachtingen en commerciële druk - Lessen uit tien jaar verbeterplan 'In het publiek belang': Wat is er veranderd en wat moet nog gebeuren? - Twee jaar ervaring met het Moreel Besluitvormingsmodel voor accountantsWe staan stil bij onderwerpen als: hoe herken je ethische dilemma’s en blinde vlekken in besluitvorming? Het belang van zelfreflectie en bewustwording voor ethisch handelen. De rol van tone at the top en tone at the bottom binnen accountantskantoren. Links en Downloads:- Aflevering 28: De blinde vlekken van de accountant (eerste gesprek met Eddy en Boudewijn)- Download het Moreel Besluitvormingsmodel- Bekijk de NBA DilemmApp- Zie ook het artikel van Irene Kramer op accountant.nl: Verbeterplan accountantssector is tien jaar oud- En voor meer inzichten, uitwisseling en ontmoetingen, bezoek ook de Accountantsdag 2024.

Elmira Nijhuis deelt haar inzichten over wat psychologische veiligheid betekent, de rol van leiderschap en macht, en de impact op de professionele integriteit en ethiek binnen de accountancysector.We duiken in de relatie tussen leiderschap en psychologische veiligheid, en bespreken de signalen die aangeven wanneer het goed of juist slecht gesteld. Elmira legt uit waarom leiderschap cruciaal is voor het bevorderen van een veilige werkomgeving en deelt praktische tips, voor zowel leidinggevenden als medewerkers. Ook behandelen we de rol van diversiteit binnen teams, en hoe perceptieverschillen tussen medewerkers en leidinggevenden de veiligheid kunnen beïnvloeden. Tot slot bespreken we hoe het ervoor staat in de accountancysector, en wat er nodig is om psychologische veiligheid te verstevigen.Meer over Elmira Nijhuis op haar website.Link naar het boek 'Psychologische veiligheid in organisaties. Het kan wél!'  

Met Liane Vlaskamp (algemeen directeur NBA) hebben we het over wat haar heeft gemotiveerd en geïnspireerd om te kiezen voor een beroep met als hoofddoel het behartigen van de belangen van de accountant en van de accountantssector. Wat heeft haar het eerste jaar verrast?Ze vertelt over de betekenis en het belang van emancipatie, als rode draad door haar carrière. We hebben het over het project Levendige Beroepsorganisatie, en hoe meer participatie en betrokkenheid van leden de NBA een 'sociëteitsfunctie' geeft. Het gaat over 'halen en brengen'. En we kijken naar de omgeving waarbinnen de NBA zich bevindt en beweegt. ‘Alles’ bespreken dat belangrijk is voor accountants en de accountantssector, is bijna niet mogelijk in één gesprek. Maar het is voor iedereen zeker en op z'n minst een warme nadere kennismaking met de algemeen directeur van de NBA.Hier de genoemde links naar de diverse NBA-evenementen:NBA Helpt Webinar: updates wet- & regelgeving: https://www.nba.nl/agenda/2024/oktober/nba-helpt-webinar-updates-wet---regelgeving/Debatworkshop NBA Young Profs op 21 oktober: https://www.nba.nl/agenda/2024/oktober/debatworkshop-nba-young-profs/Meer over de Accountantsdag op 20 November: https://www.nba.nl/agenda/2024/november/accountantsdag-2024/ 

Naast de NBA community diversiteit en inclusie, is inclusie (en diversiteit) een thema dat van de grote accountantskantoren ook volop aandacht krijgt. PwC heeft Shine: het PwC-netwerk voor LHBTIQ+ collega’s en diversiteit. Met vergelijkbare doelstelling en belang heeft het thema met initiatieven de aandacht binnen KPMG en EY. En Deloitte kent het initiatief proud@Deloitte, dat de LGBTQ+-gemeenschap ondersteunt.Op 3 augustus is de Canal Parade in Amsterdam. Dus een goede aanleiding om, met drie gasten (Debbie Helaha, Bob Beusekom en Ruben Hoving) dit onderwerp te bespreken in Vitamine A.Diverse linksBoek: Spectrum, De regenbooggemeenschap in de 21ste eeuwMeld je aan op het NBA Community Platform (daar ook de NBA community diversiteit en inclusie )  Diversiteit en inclusie in de accountancy – in gesprek met Bob Beusekom RA'Durf te laten zien wie je bent met alle kleuren en wees daar trots op!'Proud@DeloitteAlleen meevaren tijdens Canal Parade is niet genoeg

Coen Bongers is tegenwoordig secretaris van de CEA (Commissie Eindtermen Accountantsopleiding) en al jarenlang betrokken bij de opleiding voor accountants. De arbeidsmarkt voor accountants is krap, dus zaak is om beter uit te dragen hoe mooi dit vak is, aldus Bongers. Juist met de accountantsstudie krijg je een hele brede opleiding, waar je alle kanten mee uitkunt. In het gesprek gaat het zowel over de aantrekkelijkheid van het accountantsberoep, als over de studeerbaarheid van de opleidingen. Daarbij wordt ook gekeken naar de uitvoerbaarheid van de adviezen van de Expertgroep Educatie. Het is tijd voor verandering, maar dat is vaak complex, stelt Bongers. “Als je het goed wilt doen, moet je misschien ook even de tijd nemen.”

Wilbert Geijtenbeek vertelt over zijn fascinatie voor macht, en hoe in de journalistiek cijfers daarbij houvast geven. We hebben het over ‘do en don’t’ op LinkedIn, en ook over de nieuwe accountant.nl-pagina op dat social medium. We raken het belang van authenticiteit. En kijken naar de grote(re) missie van het online accountantsplatform. Bekijk of meld je aan voor de LinkedIn-pagina van accountant.nlConnect op LinkedIn met Wilbert GeijtenbeekKom op 10 juni naar de NBA-verenigingsconferentie en denk mee!Raadpleeg het jaarlijkse onderzoek naar gebruik social media in Nederland door Newcom. Fragmenten uit datzelfde onderzoek vind je hier.