Dünya Trendleri

Stockholm'de hukuk teknolojisi şirketi Legora'yı kuran Max Junestrand'a hukuk bürolarında işe alımın nasıl değişeceği soruluyor. Cevabı bir soru oluyor: Hukuku bilmek önemli, ama yapay zekâ da hukuku biliyor. Sen bunun üstüne ne getiriyorsun? 328. bölümde bu sorunun peşine düşüyoruz. Çünkü aynı soru artık mühendise, muhasebeciye, gazeteciye, doktora ve öğretmene de soruluyor. Önce Ankara'ya gidiyoruz. Başkent Üniversitesi'nde dört bilgisayar mühendisliği öğrencisi, hiç hukuk eğitimi almadan Yargıtay'ın emsal kararlarıyla kendi veri setlerini kuruyor ve Lex AI adında bir model eğitiyor. Dünyada bu rolün adı çoktan konmuş: Legal Engineer, yani hukuk mühendisi. Buraya kadar hikâye "diploma devri bitti" gibi duruyor. Sonra o kadrolara kimin alındığına bakıyoruz: Bu yılın ilk altı ayında Harvey, OpenAI, Anthropic ve Legora gibi şirketler Amerika'nın en büyük hukuk bürolarından 46 kişi transfer ediyor ve 46'sı da avukat. Ardından "artık diplomaya değil beceriye bakıyoruz" söylemini veriyle test ediyoruz. Harvard İşletme Okulu ve Burning Glass Enstitüsü, ilanlara değil şirketlerin fiilen kimi işe aldığına bakıyor. Yılda yaklaşık 77 milyon işe alımın içinde, diploma şartının kaldırılmasıyla kapısı açılan kişi sayısı yaklaşık 97 bin. Kabaca 700 işe alımdan birinde bile değil. Şirketlerin neredeyse yarısı ilanını değiştiriyor, işe alım davranışını değiştirmiyor. Mühendis hukuku öğreniyor, avukat teknolojiyi öğreniyor. İkisi ters yönden yürüyüp aynı yerde buluşuyor. Diploma ortadan kalkmıyor, ama tek kimliğin olmaktan çıkıyor. Cevap ikinci bir diploma değil, ikinci bir merak. Peki siz duvarınızdaki diplomanın yanına bugün ne asardınız? BÖLÜMLER (00:00) Duvardaki çerçeve (00:26) Stockholm'den rahatsız edici soru (02:15) Ankara'daki dört mühendis ve Lex AI (03:25) Hukuk mühendisi kim? (04:10) 46 transfer: Hepsi avukat (04:54) "Diplomaya değil beceriye bakıyoruz" gerçek mi? (05:40) Harvard verisi: 700 işe alımda bir (06:23) Asıl kriz: Ölçememek (07:25) İki yön, tek buluşma noktası: Melez uzmanlık (09:05) Türkiye'de diploma neden farklı? (10:03) Üç çıkarım: Yöneticiler, çalışanlar, anne babalar (11:37) Diplomanın yanına bugün ne asardın? TAKİP ETMEK İÇİN X: https://twitter.com/dunyatrendleri Instagram: https://www.instagram.com/dunya.trendleri/ LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/dunyatrendleri/ YouTube: https://www.youtube.com/c/aykutbalcitv Goodreads: https://www.goodreads.com/user/show/28342227-aykut-balc E-posta: [email protected] Bize destek olmak için Patreon hesabımız: https://www.patreon.com/dunyatrendleri Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

327. bölümde San Francisco'dan Can Özdoruk konuğumuz. Yazılımla başlayan, Nvidia'da pazarlamayla devam eden ve bugün DSALTA'nın kurucu ortağı ve CEO'su olarak yoluna devam eden Can'la, yapay zekâ ajanlarının şirketlerin çalışma biçimini nasıl değiştirdiğini konuşuyoruz. Hikâye, iyi bir ürünü olduğu hâlde 50 bin dolar ve 9 ay süren bir uyumluluk süreci yüzünden şirketini kapatmak zorunda kalan bir girişimciyle başlıyor. DSALTA bu süreci yapay zekâ ajanlarıyla 10 güne indirmeyi hedefliyor. Otomasyonla AI ajanı arasındaki gerçek fark ne? Bir CEO ajanlara hangi işlerden başlamalı? Ajan hata yaparsa sorumlu kim? İnsanlarla yapay zekânın birlikte çalıştığı bir şirket nasıl yönetilir? Waymo örneğinden fiziksel yapay zekâya, Jensen Huang'ın "Top 5" kuralından Can'ın kitap önerisine kadar konuşuyoruz. BÖLÜMLER (00:00) Giriş: Can Özdoruk kimdir? (01:28) DSALTA nasıl doğdu? 50 bin dolar ve 9 ay bekleyemeyen girişimci (02:51) Büyümenin görünmeyen engeli: Uyumluluk bürokrasisi (04:53) Şirketlerde işin ne kadarı gerçekten insan zekâsı istiyor? (07:29) Bir CEO yapay zekâ ajanlarına nereden başlamalı? (10:39) Hapisteki belediye başkanı ve dijital ikizler (11:33) Otomasyondan AI ajanlarına: Kırılma nerede? (14:46) Şirketler için bu değişim neden bu kadar önemli? (16:07) "SOC 2 denetimine hazırla" dendiğinde perde arkasında neler oluyor? (18:58) AI ajanı bir çalışan gibi konumlandırılabilir mi? (21:03) Ajanların hataları ve regülasyon tartışması (23:15) 100 çalışan, 300 ajan: Yeni organizasyon şeması (25:13) Görev vermek ile yetki vermek arasındaki sınır (26:28) Ajan hata yaparsa sorumlu kim? (28:35) Güven meselesi ve Waymo örneği (30:53) En büyük sıçrama hangi alanda olacak? Fiziksel yapay zekâ (32:56) Nvidia'da çalışmak ve Jensen Huang'ın "Top 5" kuralı (35:56) Kitap önerisi: Crossing the Chasm BÖLÜMDE GEÇENLER DSALTA: www.dsalta.com Tiran Belediye Başkanı'nın cezaevinden yapay zekâ avatarıyla seslenişi: https://cybernews.com/tech/albania-mayor-ai/ Kitap önerisi: Geoffrey A. Moore, Crossing the Chasm Siz ne düşünüyorsunuz? Şirketinizde bir AI ajanına hangi işi ilk teslim ederdiniz? TAKİP ETMEK İÇİN X: https://twitter.com/dunyatrendleri Instagram: https://www.instagram.com/dunya.trendleri/ LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/dunyatrendleri/ YouTube: https://www.youtube.com/c/aykutbalcitv Goodreads: https://www.goodreads.com/user/show/28342227-aykut-balc E-posta: [email protected] Bize destek olmak için Patreon hesabımız: https://www.patreon.com/dunyatrendleri Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

326. bölümde dünyanın en çok para akan sektörünün nasıl olup da en sevilmeyen komşu hâline geldiğini konuşuyoruz. Evinizin iki sokak ötesine ya bir nükleer santral ya da bir yapay zekâ veri merkezi kurulacak olsa hangisine itiraz ederdiniz? ABD’de bu soru soruldu: Amerikalıların %53'ü nükleer santrale, %71'i ise veri merkezine karşı. 8 Ekim’de yayımlanan State of AI Report’a göre OpenAI ve Anthropic’in toplam gelir hızı birkaç ayda 30 milyar dolardan 105 milyar dolara çıktı. Dört büyük Amerikan bulut şirketi yalnızca bu yıl yaklaşık 733 milyar dolarlık yatırım planlıyor. Ama aynı dönemde, toplam değeri 68 milyar doları bulan en az 45 veri merkezi projesi yerel direniş yüzünden engellendi ya da ertelendi. Elektrik, su, gürültü ve istihdam: Mahalleler neden “hayır” diyor? Kâğıt üzerindeki izinle “sosyal lisans” arasındaki fark ne ve bu neden artık her şirketin meselesi? Ardından Türkiye’ye dönüyoruz. 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı, 2030'a kadar en az 1 gigavatlık kapasite ve 10 milyar dolarlık yatırım hedefliyor. Amerika veri merkezlerini kapıdan çevirirken biz “gelin, burada kurun” diyoruz. Bu büyük bir fırsat, ama henüz kimsenin sormadığı bir soruyu da beraberinde getiriyor. (00:00) Nükleer santral mi, veri merkezi mi? (01:28) 733 milyar dolarlık yatırım yarışı (02:52) Bulut aslında beton (03:44) 45 proje neden durdu? (05:23) Sosyal lisans nedir? (06:05) Herkes istiyor, kimse yanında istemiyor (07:44) Türkiye: “Gelin, burada kurun” (09:14) %60 şartı ve asıl soru (10:53) Bu hikâyeden üç ders (12:53) Sizin şirketinizin veri merkezi ne? Siz ilçenize bir veri merkezi kurulsa evet der miydiniz? Neye karşılık? Yorumlarda buluşalım. TAKİP ETMEK İÇİN X: https://twitter.com/dunyatrendleri Instagram: https://www.instagram.com/dunya.trendleri/ LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/dunyatrendleri/ YouTube: https://www.youtube.com/c/aykutbalcitv Goodreads: https://www.goodreads.com/user/show/28342227-aykut-balc E-posta: [email protected] Bize destek olmak için Patreon hesabımız: https://www.patreon.com/dunyatrendleri Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

325. bölümde yine farklı bir konu ile karşınızdayım. Esnaf lokantasında "az kuru, az pilav" dediğimizde kimse buna inovasyon demez. Ama Amerika'da Philadelphia'daki Cuba Libre restoranının sahibi Barry Gutin, menüsüne küçük porsiyonlardan oluşan bir sayfa ekleyince bu bir trend olarak haber oldu. Bu küçük menünün arkasında çok daha büyük bir değişim var: GLP-1 ilaçları, yani "zayıflama iğnesi" diye bilinen ilaçlar, milyonlarca insanın iştahını aynı anda değiştiriyor. Bu bölümde tıbbi değil ekonomik bir soru soruyoruz: İnsanlar daha az yemeye başlarsa gıda markalarına, restoranlara ve atıştırmalık sektörüne ne olur? Türkiye'nin ikram kültürüne ve tabağı küçülten iki sebebe, ilaç ve cüzdana da bakıyoruz. Son bölümde yöneticiler, girişimciler ve marka sahipleri için üç ders var. Bölümler: (00:00) Az kuru, az pilav (00:37) Philadelphia'daki küçük menü (02:05) GLP-1 nedir, neden önemli? (03:23) Yüzde 40 daha az kalori ne demek? (04:11) PepsiCo, restoran zincirleri ve Gordon Ramsay (05:11) Türkiye'nin ikram kültürü ve obezite tablosu (07:06) Tabak iki sebeple küçülüyor: İlaç ve cüzdan (07:36) Menüyle pazarlık eden müşteri (08:04) Masadaki veto oyu (08:44) Düşünmeden atıştırma kayboluyor (09:37) Ders 1: Hacim değil değer (10:20) Ders 2: Sessizce veto eden müşteri kim? (11:00) Ders 3: Trendi ilacın adıyla değil davranışıyla okumak (11:33) Türk markaları bu dalgaya hazır mı? (12:05) Geleceğin menüsü mahalle lokantasının duvarında Not: Bu bölüm tıbbi tavsiye içermez. İlaç kullanımıyla ilgili kararlar için hekiminize danışın. Takip etmek için: Instagram @dunya.trendleri X @dunyatrendleri · [email protected] Destek olmak için: https://www.patreon.com/dunyatrendleri Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

324. bölümde Farklı Düşün podcastini konuk ediyorum. Goodreads'te aynı kitapları okuduklarını fark eden iki yazılımcı, biri İstanbul'da biri Hamburg'da, altı yıl ve 203 bölüm boyunca tek bölüm aksatmadan podcast yaptı. Üstelik yüz yüze ilk kez geçen bayramda görüştüler. Farklı Düşün podcast'inin yapımcıları ve sunucuları Seyfeddin Başsaraç ve Mert Bulan ile podcast'in perde arkasını, sayılara neden bakmadıklarını ve reklam yerine dinleyici topluluğuyla ayakta kalan modellerini konuşuyoruz. Teknoloji gündemini de ele alıyoruz: yapay zekâ ve işten çıkarmalar, ertelenen veri merkezi projeleri ve Tim Cook sonrası Apple. BÖLÜMLER (00:00) Farklı Düşün'ün spontane girişleri (03:48) "Farklı Düşün" ismi nereden geliyor? (05:22) Goodreads'te başlayan ortaklık (06:11) Yazılımcı kariyerleri (10:49) 190 bölüm: Spontane başlayan işler neden uzun sürüyor? (12:28) Podcast'e nasıl başladılar? (18:32) Podcast'i neden önce yazılımcılar keşfetti? (20:09) Neden görüntülü podcast'e geçtiler? (24:15) YouTube neden kazandı? (26:23) Altı yılda tek bölüm aksamadan (28:32) Dinleyici kitlesi kim? (33:44) Podcast başarısı sayılarla ölçülür mü? (36:28) Palantir ve teknoloji şirketlerinin dünya görüşü (40:51) Metaverse, NFT ve geri tepen teknolojiler (42:42) Almanya yeni teknolojiye neden temkinli? (48:06) Artemis 2 neden sessiz geçti? (55:36) Uzaktan çalışmanın öncüleri (57:28) Veri merkezleri ertelendi: Yapay zekâ frene mi basıyor? (1:01:00) Yapay zekâ neden her işte işe yaramıyor? (1:05:49) İşten çıkarmaların gerçek sebebi yapay zekâ mı? (1:11:23) Son kullanıcı için yapay zekâ (1:13:42) MTV kapandı (1:14:21) Tim Cook dönemi ve John Ternus (1:20:38) Yapay zekâ beyaz yaka işleri bitirecek mi? (1:24:42) Tahminler tuttu mu? (1:25:54) Podcast'in geleceği ve Türkiye pazarı (1:28:53) Spotify podcast'ten neden kazanamıyor? (1:32:57) Podcast reklamları nasıl ölçülür? (1:35:32) Reklam yerine topluluk modeli (1:36:47) Neden kısa klip paylaşmıyorlar? (1:41:20) 600'den fazla kitap ve plak önerileri (1:43:38) Ne izleyelim, ne okuyalım? BAHSİ GEÇENLER Teknopoli – Neil Postman: https://www.goodreads.com/book/show/79678 Apple in China – Patrick McGee: https://www.goodreads.com/book/show/220291748-apple-in-china More Everything Forever – Adam Becker: https://www.goodreads.com/book/show/212987932-more-everything-forever Caps Lock – Ruben Pater: https://www.goodreads.com/book/show/61831747-caps-lock Her Şeyin Şafağı – David Graeber & David Wengrow: https://www.goodreads.com/book/show/56269264-the-dawn-of-everything Bullshit Jobs – David Graeber: https://www.goodreads.com/book/show/34466958-bullshit-jobs Borç: İlk 5000 Yıl – David Graeber: https://www.goodreads.com/book/show/6617037-debt Andor (dizi): https://www.imdb.com/title/tt9253284/ Demolition / Yeniden Başla (film): https://www.imdb.com/title/tt1172049/ KONUKLAR Seyfeddin Başsaraç: https://seyfedd.in/ Mert Bulan: https://mertbulan.com/about/ Farklı Düşün podcast: https://podcasts.apple.com/tr/podcast... TAKİP ETMEK İÇİN X (Twitter): https://twitter.com/dunyatrendleri Instagram: https://www.instagram.com/dunya.trendleri/ LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/dunyatrendleri/ YouTube: https://www.youtube.com/c/aykutbalcitv Goodreads: https://www.goodreads.com/user/show/28342227-aykut-balc E-posta: [email protected] Bize destek olmak için Patreon hesabımız: https://www.patreon.com/dunyatrendleri Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices