Wszechnica FWW - Historia

Ostatni dzień wystawy Olgi Boznańskiej (1865–1940) zakończył m.in. wykład dr Agnieszki Bagińskiej. Muzeum Narodowe w Warszawie, 23 kwietnia 2015 r. [58min] https://wszechnica.org.pl/wyklad/portret-wlasny-olgi-boznanskiej-dr-agnieszka-baginska/ Własny wizerunek był ważnym tematem w twórczości malarki. Nie mogłam, czyli raczej nie widziałam siebie w lustrze inaczej, mimo tego, że znajomi mnie widzą inną, niż na portrecie – tak o jednym z autoportretów napisała Olga Boznańska w liście do Feliksa Jasieńskiego. Podczas przygotowań do wystawy udało się zidentyfikować około 25 autoportretów Boznańskiej. *** dr Agnieszka Bagińska – Zbiory Sztuki Polskiej do 1914 w Muzeum Narodowym w Warszawie *** Przypadająca 15 kwietnia 2015 roku 150. rocznica urodzin Olgi Boznańskiej stała się inspiracją do zaprezentowania twórczości jednej z najbardziej cenionych polskich malarek, zaliczanych do ścisłego grona najwybitniejszych artystek europejskich. Wystawa pod honorowym patronatem Małżonki Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Anny Komorowskiej. Wystawa zorganizowana przez Muzeum Narodowe w Krakowie we współpracy z Muzeum Narodowym w Warszawie, ze specjalnym udziałem Musée d’Orsay. Muzeum Narodowe w Warszawie zaprasza do zapoznania się z pełnym programem wydarzeń towarzyszących wystawie a także z pokazem tematycznym poświęconym ekspozycji w serwisie CMNW. Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/ https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/ https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka https://wszechnica.org.pl/ #muzeumnarodowe #boznańska #olgaboznańska #malarstwo #portrety

Wykład dr Marzeny Mazur, Kawiarnia Naukowa 1a, 19 grudnia 2019 [0h43min] https://wszechnica.org.pl/wyklad/sztuka-mowienia-milych-rzeczy/ Psycholożka dr Marzena Mazur podczas wykładu w Kawiarni Naukowej 1a przedstawiła wyniki swoich badań na temat tego, jak Polacy używają komplementów oraz jak je postrzegają. Na podstawie udzielonych przez badanych odpowiedzi prelegentka pokusiła się o stworzenie recepty, jak skutecznie prawić komplementy. Słuchacze mogli dowiedzieć się, co najchętniej chciałyby usłyszeć kobiety, mężczyźni i… szefowie obojga płci. Mówimy komplementy, żeby zyskać przychylność czy ubić interes. – Tak naprawdę wszystkie komplementy mówimy dla siebie. Wcześniej czy później to my jesteśmy tą osobą, która zyskuje na tym, że powiedzieliśmy komplement – mówi w nagraniu wykładu psycholożka dr Marzena Mazur. Prelegentka przedstawiła wyniki swoich badań na temat tego, jak Polacy używają komplementów oraz jak je postrzegają. Wśród badanych znalazło się 1280 osób w wieku 19-75 lat, z czego 63 procent stanowiły kobiety, a 37 proc. mężczyźni. Jakie główne wnioski płyną badań? Podczas gdy większość kobiet wolałaby słyszeć komplementy na temat swoich cech charakteru, najczęściej słyszy je na temat swojego wyglądu. W przeciwieństwie do mężczyzn, którzy najczęściej są komplementowani przeważnie za te pierwsze. Na podstawie wyników przeprowadzonych badań dr Mazur przygotowała dla słuchaczy receptę, jak prawić komplementy kobietom, mężczyznom i… szefom obojga płci. Dr Marzena Mazur – jest doktorem psychologii i wykładowcą akademickim. Pracuje również jako coach i trener oraz dziennikarz radiowy. Specjalizuje się w psychologii biznesu Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/ https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/ https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historia https://anchor.fm/wszechnica-fww-nauka https://wszechnica.org.pl/ #kawiarnianaukowa #komplement #psychologia #komunikacja #rozmowa #miłe

Spotkanie z Adamem Zamoyskim – historykiem i autorem głośnych biografii: „Izabela. Opowieść o niezłomnej księżnej" oraz „Ostatni król Polski", opublikowanych przez wydawnictwo Czytelnik [26 lutego 2026 r.]Rozmowa, którą poprowadzi Aldona Łaniewska-Wołłk, będzie okazją do przyjrzenia się dwóm wybitnym postaciom schyłku Rzeczypospolitej – Izabeli Czartoryskiej i Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu. To historie ludzi uwikłanych w wielką politykę i dramatyczne przemiany epoki, a zarazem opowieści o ambicji, wizji i próbie ocalenia polskiej kultury w czasach nadchodzącej katastrofy państwa. Adam Zamoyski – sięgając do archiwów w całej Europie – rekonstruuje nie tylko losy bohaterów, lecz także świat XVIII-wiecznej Polski: pełen napięć i zawiedzionych nadziei, nadal budzący emocje i wywołujący sprzeczne oceny. Kim była Izabela – twórczyni pierwszego polskiego muzeum i jedna z najbardziej wpływowych kobiet swojej epoki? Jakim władcą był Stanisław August – wizjonerem czy politykiem skazanym na porażkę? Adam Zamoyski to historyk i pisarz, autor cenionych na świecie książek poświęconych historii Polski i Europy, zwłaszcza XVIII i XIX wieku. Publikuje po angielsku i polsku, a jego biografie – m.in. Napoleona czy Fryderyka Chopina – zdobyły międzynarodowe uznanie. Od lat zajmuje się historią epoki oświecenia i dziejami Rzeczypospolitej u schyłku jej niepodległości. Aldona Łaniewska-Wołłk – historyczka i publicystka, specjalizująca się w historii Polski XX wieku oraz biografistyce. Autorka książek i artykułów popularyzujących historię, badaczka dziejów polskiej inteligencji i elit. Związana z instytucjami zajmującymi się upowszechnianiem historii i debatą o pamięci.Organizatorem wydarzenia, które odbędzie się 26 lutego 2026 r., początek o godzinie 18.00, w Domu Spotkań z Historią przy ulicy Karowej 20 w Warszawie, jest wydawnictwo Czytelnik.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Wszechnica #historia #AdamZamoyski #AldonaŁaniewskaWołłk #HistoriaPolski #IzabelaCzartoryska #StanisławAugust #OstatniKrólPolski #Czytelnik #DomSpotkańZHistorią #Rozmowa #Biografia #Oświecenie #Dziedzictwo #Kultura #PolskaHistoria

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [24 lutego 2026 r.]24 lutego mija czwarty rok od inwazji Rosji na Ukrainę. Wysiłki by zapobiec wojnie nie udały się. Odstraszanie nie podziałało. Rosja długo przygotowywała się do tej wojny. Uzależniła Zachód od dostaw gazu. Brak zdecydowanej reakcji Zachodu na wojnę w Gruzji i zajęcie Krymu podziałały zachęcająco. W grudniu 2021 roku Rosja przedłożyła Zachodowi ultimatum, żądając wycofania się NATO z Europy środkowo wschodniej i pozostawienia Ukrainy jako obszaru jej podległego, a 24 lutego ruszyła. To miała być interwencja porządkowa, nazwana „operacją specjalną” by sprawiać wrażenie, że to wewnętrzna sprawa Rosji. Okazała się wojną i trwa już cztery lata. Liczba żołnierzy zabitych, zaginionych i rannych przekroczyła dwa miliony. Lata tej wojny zmieniły Europę, zmieniły naturę wojny, sposób prowadzenia działań wojennych. W procesie dziejowym, Rosja po raz kolejny usiłuje zdobyć wpływ na Europę i świat, zmienić porządek światowy. Świat też się zmienił, nie tylko pod wpływem tej wojny.Jak dalece jest to wojna o kształt Europy, poziom życia Europejczyków? Czy uda się zachować nasz dobrobyt? Czy po raz kolejny Rosja zostanie powstrzymana? Czy procesy dziejowe, takie jak obrona przez Ukraińców ich państwa zostaną powstrzymane? I w ogóle, cztery lata wojny i co dalej?Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#ukraina #rozmowywszechnicy #wojna #rosja

Wykład dr hab. Marka Pąkcińskiego w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie [27 września 2025 r.]Proponowany wykład będzie próbą podsumowania aktualnej wiedzy na temat okultyzmu i spirytyzmu drugiej połowy XIX wieku oraz wieku XX (i ich wcześniejszych korzeni) z perspektywy historii kultury późnej nowoczesności. Omówione zostaną między innymi takie istotne dla tematu pozycje jak książki Frances A. Yates, dotyczące „Oświecenia Różokrzyżowców” czy „magii i okultyzmu w Anglii epoki elżbietańskiej”, bądź też praca zbiorowa pod redakcją Berenice G. Rosenthal The Occult in Russian and Soviet Culture. Na tym tle przedstawiona zostanie polska, literacka recepcja okultyzmu i spirytyzmu (m. in. w twórczości Reymonta), wraz z omówieniem najpopularniejszych autorów z tego kręgu popularnych w Polsce na przełomie XIX i XX wieku oraz w okresie międzywojennym (Allan Kardec, Emil Schuré, Jelena Bławatska, Rudolf Steiner, Joseph Anton Schneiderfranken).Konkluzją będzie prezentacja prób racjonalizacji tego fenomenu poprzez połączenie go z odkryciem nieświadomych warstw ludzkiej psychiki (m. in. u prekursora takiej racjonalizacji – Eduarda von Hartmanna, w jego książce Spirytyzm i na tle filozoficznej syntezy Filozofia nieświadomego), zarysowującym odmienną ścieżkę ich interpretacji, niż „klasyczna” psychoanaliza.dr hab. prof. IBL PAN Marek Pąkciński – pisarz, tłumacz literatury fantastycznej oraz literaturoznawca, dr hab. nauk humanistycznych, specjalista w zakresie historii literatury i myśli nowoczesnej. Zadebiutował już w wieku 16 lat tomem opowiadań Owadzia planeta, który zwrócił uwagę środowiska fantastycznego. Jest autorem kilku tomów prozy i powieści, a także tłumaczem literatury. Równolegle prowadzi działalność naukową – od 1992 roku związany jest z Instytutem Badań Literackich PAN. Stopień doktora habilitowanego uzyskał na podstawie pracy Maski Zaratustry, poświęconej recepcji filozofii Nietzschego i kryzysowi nowoczesności. Do 2015 roku pracował także jako profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, a następnie objął funkcję dyrektora Stacji Naukowej PAN w Moskwie.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#spirytyzm #okultuzm #literatura #kultura #język #festiwalnauki #historia

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [17 lutego 2026 r.]Zakończyła się 62. Monachijska Konferencja Bezpieczeństwa. To tradycyjne, coroczne spotkanie kolejnych pokoleń przywódców państw, ministrów i ekspertów (głównie zachodnich) jest od dawna miejscem wymiany informacji, składania deklaracji i ogłaszania kierunków polityki zagranicznej. To tutaj prezydent Rosji, na długo przed atakiem na Ukrainę, poinformował świat o celach rosyjskiej polityki, które wkrótce zaczął realizować. Tegoroczna konferencja odbywała się w cieniu rozkładu dotychczasowego porządku światowego i kryzysu jedności Zachodu. Czy podczas wydarzenia padło coś nowego? Warto przeanalizować oświadczenia, panele dyskusyjne i przemówienia głównych mówców. Co z nich wynika? Jakie deklaracje złożyli przedstawiciele Polski? Co powiedziano o NATO, Europie i Ukrainie?Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #monachium #bezpieczeństwo

Wykład dr Małgorzaty Religi w ramach Kawiarni Naukowej 1a w Wawerskim Centrum Kultury [12 lutego 2026 r.]Konfucjusz to jedna z tych postaci, o których wszyscy coś słyszeli, ale mało kto naprawdę wie, co dokładnie powiedział – i co miał na myśli. Zwykle kojarzymy go z sentencjami o harmonii, porządku i szacunku dla tradycji. Tyle że… ten obraz bywa uproszczony, a czasem wręcz mylący.Konfucjusz (551–479 p.n.e.) nie był prorokiem ani twórcą religii. Był nauczycielem, urzędnikiem, myślicielem i praktykiem życia społecznego, który próbował odpowiedzieć na bardzo konkretne pytania:- jak powinno działać państwo?- jak budować dobre relacje między ludźmi?- co znaczy być „dobrym człowiekiem” w świecie pełnym konfliktów?Jego nauczanie nie polegało na głoszeniu abstrakcyjnych prawd. Przeciwnie – Konfucjusz skupiał się na codziennej praktyce: na relacjach rodzinnych, odpowiedzialności władzy, znaczeniu edukacji, samodoskonaleniu i etyce opartej na wzajemności. Kluczowe pojęcia jego myśli – ren (humanitarność), li (rytuał, właściwe zachowanie), yi (moralna słuszność) – nie są prostymi hasłami, lecz narzędziami myślenia o społeczeństwie.Co ważne: Konfucjusz nie zostawił po sobie jednego „świętego tekstu”. To, co dziś uznajemy za jego nauki, znamy głównie z Dialogów konfucjańskich (Analektów) – zapisków uczniów i kolejnych pokoleń. Stąd pytanie, które stanie w centrum wykładu:co naprawdę powiedział Konfucjusz, a co dopisali mu inni?Wykład pokaże Konfucjusza nie jako pomnikowego mędrca z cytatu na kubku, lecz jako myśliciela zanurzonego w realiach swojej epoki – epoki kryzysu, chaosu politycznego i rozpadu dawnych porządków. A przy okazji pozwoli zrozumieć, dlaczego jego idee przez ponad dwa tysiące lat kształtowały Chiny, Koreę, Japonię i Wietnam – i dlaczego wciąż wracają dziś w rozmowach o etyce, edukacji i władzy.To będzie opowieść o tym, jak czytać Konfucjusza uważnie, bez uproszczeń i bez mitów – i co z jego myśli może być zaskakująco aktualne także dla nas.Dr Małgorzata Religa 李周, ukończyła studia sinologiczne w Zakładzie Sinologii WO UW; studiowała także na Uniwersytecie Nankai w Tianjinie w latach 1985 – 86 i na Beijing Shifan Daxue (1999-2000). Jej zainteresowania naukowe dotyczą chińskich religii (takich jak taoizm, a przede wszystkim synkretyczne ruchy religijne, zarówno dawne, jak i zupełnie współczesne), literatury klasycznej i współczesnej, klasycznej myśli chińskiej. Prowadzi takie zajęcia jak: klasyczny język chiński na studiach I i II stopnia, lekturę tekstów źródłowych na studiach II stopnia oraz wykład Filozofia i religie Chin. W ostatnich latach wiele czasu poświęca tłumaczeniom literatury chińskiej; przełożyła m.in. Słownik Maqiao Han Shaogonga, Żaby Mo Yana, Totem wilka Jiang Ronga, opowiadania Yu Hua, a także poezje Duo Duo, Jidi Majia, Hai Nan i Du Ya.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#konfucjusz #filozofia #etyka #kawiarnianaukowa #kultura #historia #harmonia #tradycja #porządek #państwo #chiny #korea #japonia #azja

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [10 lutego 2026 r.]Kiedyś cele NATO kwitowano krótko: „Russians out, Americans in, Germans down”. Dziś ta zasada odeszła w niepamięć. Amerykanie dystansują się od roli lidera, Rosja, zachęcana przez Amerykanów tylko czeka (już jest?) by być „in”, a Niemcy – zamiast być „down” – są przez Waszyngton mobilizowani do roli europejskiego lidera („up”).W tym chaosie Unia Europejska, gwarant naszego dobrobytu, stała się celem ataku zarówno dla wrogów, jak i (co smutne) niektórych sojuszników.Europa nie pozostaje jednak bierna. Szuka nowych formatów bezpieczeństwa i finansowania zbrojeń. Jednym z nich jest nowa inicjatywa Niemiec, zakładająca powołanie grupy decyzyjnej z udziałem Francji, Włoch, Niderlandów, Hiszpanii i Polski. W kraju tradycyjnie: „niemiecki projekt!”.Czy jednak przysłowiowy osiołek, któremu w żłoby dano, stojąc między E6 a Radą Pokoju, musi paść z głodu przez własne niezdecydowanie? Czy może ta propozycja to jednak szansa, a osiołek może skubać z dwóch żłobów?Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #trump #usa #radapokoju #wojna

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z dr Jarosławem Suchoplesem w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [4 lutego 2026 r.]Jesteśmy południową Skandynawią stwierdził żartobliwie Radosław Sikorski podczas Forum bezpieczeństwa w Oslo w czasie dyskusji z norweskim ministrem spraw zagranicznych Espenem Barth Eidenem. Północ Europy, kraje skandynawskie są naszym naturalnym sojusznikiem ponieważ mają podobne do naszego poczucie zagrożenia ze strony Rosji i stają wobec wyzwań jakie niesie ze sobą polityka odbudowy imperium. Obejmuje ona także Bałtyk i kontrolę nad obu brzegami Bałtyku zbiegającymi się w „perle imperium” jakim jest Petersburg. Kraje te (ale też Niemcy i Francja) zdecydowanie stanęły po stronie Danii wobec żądań amerykańskiego prezydenta, który „chce” Grenlandii. Współpracują ze sobą militarnie i gospodarczo. Utworzyły wspólne siły powietrzne. Łączy je znacznie więcej. Bałtyk jest zapleczem północnej flanki NATO i rywalizacji o panowanie nad nowymi szlakami komunikacyjnymi jakie otwierają się wobec topnienia lodów Arktyki. Bałtyk jest także kluczowy dla Polski. Po dnie Bałtyku biegną życiowe instalacje infrastrukturalne zaopatrzenia Polski w gaz i ropę naftową nie wspominając już o swobodzie żeglugi i dojścia do naszych portów.O tym północnym wymiarze naszego bezpieczeństwa Wszechnica będzie rozmawiać z dr Jarosławem Suchoplesem.dr Jarosław Suchoples – historyk i badacz dziejów najnowszych Europy Północnej oraz dyplomata. Ukończył studia w Instytucie Historii Uniwersytetu Gdańskiego w 1993 roku (seminarium prof. Mieczysława Nurka), a w 2000 roku obronił doktorat na Uniwersytecie w Helsinkach pod kierunkiem prof. Matti Klinge. W latach 1992–1993 pracował jako asystent wicewojewody gdańskiego prof. Józefa Borzyszkowskiego, a w latach 2000–2001 był analitykiem Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. W okresie 2001–2013 prowadził badania i wykładał m.in. w USA, Niemczech i Polsce (m.in. na uniwersytetach w Berkeley, Wrocławiu, Berlinie, Olsztynie i Szczecinie), współpracując także z Centrum Badań Historycznych PAN przy wystawie „Wir Berliner/My Berlińczycy…”. W latach 2013–2015 był profesorem w IKMAS Państwowego Uniwersytetu Malezyjskiego (UKM), a następnie pełnił funkcję Ambasadora RP w Finlandii (do 2019 roku). W 2017 roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Białej Róży Finlandii. W latach 2019–2023 pracował jako samodzielny pracownik naukowy na Uniwersytecie w Jyväskylä; jego zainteresowania badawcze obejmują historię Finlandii i Szwecji oraz pamięć o I i II wojnie światowej i zimnej wojnie.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #skandynawia #bałtyk #oslo #norwegia

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [3 lutego 2026 r.]Świat w procesie przemian. Mocarstwa, Rosja, Chiny, USA, Indie, ale też Europa prowadzą swoje gry. Prezydent USA ogłasza Wenezuelę, Kanadę, Grenlandię kolejnymi stanami. USA prowadzą wojny handlowe i demonstrują swoją potęgę. Chiny asertywnie biorą udział w wojnach handlowych, inwestują w Afryce, demonstracjami siły starają się zmusić Tajwan do ustępstw. Rosja stara się siłą odbudować swoje imperium. Wszystkie trzy kraje starają się rozbić Unię Europejską, by uczynić ją rynkiem zależnym od swoich dostaw. Indie starają się budować swoją potęgę niezależnie od wojny celnej z USA… W tle Globalne Południe, które jest coraz ważniejszym handlowym i przemysłowym obszarem…Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #politykazagraniczna

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [28 stycznia 2026 r.]Davos! Spotkanie Zachodu. Przemówienia, analizy końca liberalnego porządku światowego, rozpad Zachodu. Kubły zimnej wody na Europę. Amerykański głód Grenlandii: „Ja tylko chcę kawałka lodu, by ocalić pokój”. Wielcy nieobecni obserwują sytuację, podsycając konflikt i zacierając ręce. Globalne Południe wyciąga wnioski, kto jest bardziej stabilnym i przewidywalnym partnerem oraz protektorem.W tle trwa dramat Ukrainy i Ukraińców — ich dramatyczna walka o przetrwanie zimy. Rosjanie, ośmieleni chaosem wywołanym przez Donalda Trumpa i ruch MAGA, zintensyfikowali ataki na infrastrukturę krytyczną. Miliony Ukraińców pozbawionych prądu, ogrzewania i wody walczy o przetrwanie. Nawet jeśli uda im się przetrwać zimę, naprawa zniszczonej infrastruktury będzie trudna, gdyż ta jest ciągle niszczona w kolejnych atakach rakietowych i dronowych, których Ukraina nie jest w stanie odeprzeć. Ukraina przegrywa wojnę nie na linii frontu, ale wskutek dramatycznej sytuacji ludności cywilnej.Co zmieni przegrana Ukrainy? Jak wpłynie na sytuację światową, a przede wszystkim, jak zmieni nasze położenie? Czy Polska stanie oko w oko z agresywną Rosją? Czy przegrana Ukrainy wzmocni armię rosyjską? Czy część ukraińskiej armii i jej zdolności produkcyjnych zostanie przejęta przez Rosję? Czy owoce nienawiści zasiane w Polsce przez rosyjską propagandę zaowocują chęcią odwetu u części Ukraińców? Czy dzisiejsze czasy będą tylko wspomnieniem?O tym porozmawiamy z Jerzym Markiem Nowakowskim w środę, 28 lutego, o godzinie 18:30 w ramach rozmów międzynarodowych na wszechnica.org.pl. Oczywiście, nie pominiemy omówienia ostatnich wydarzeń, w tym Narodowej Strategii Obronnej 2026 (NDS2026), opublikowanej trzy dni temu przez Departament Wojny USA. Jest to ważny dokument, kontynuacja „militarna” Narodowej Strategii Bezpieczeństwa USA, który pokazuje miejsce Europy w myśleniu amerykańskich strategów.Zapraszamy!Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#davos #polityka #rozmowywszechnicy #politykazagraniczna #wojna #trump #putin #ukraina #grenlandia

Wykład dr Agnieszki Bąbel w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie [27 września 2025 r.]Popularnym cyklom powieściowym, serialom czy grom komputerowym towarzyszą dziś często książki kucharskie, osadzone w danym uniwersum.Na przykładzie przepisów pochodzących np. ze „Świata Dysku” Terry’ego Pratchetta, „Harry’ego Pottera” J.K. Rowling, gier „Dungeons & Dragons”, „Outlandera” Diany Gabaldon, „Gry o tron” George’a R.R. Martina czy „Wiedźmina” Andrzeja Sapkowskiego zastanowimy się nad tym, jakich literackich składników potrzeba, aby stworzyć przepis fantastyczny, w jaki sposób można połączyć fabułę z praktycznymi wskazówkami kulinarnymi oraz jak wyglądają „uczty bohaterów” (lub „uczty z bohaterami”) w kontekście zjawiska immersyjności.dr Agnieszka Bąbel – filolog polski, doktor nauk humanistycznych i adiunkt w Pracowni Literatury II połowy XIX wieku Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. W swojej pracy naukowej łączy literaturoznawstwo z historią obyczaju i edytorstwem tekstów dawnych. Autorka monografii Skandal, gafa, prowokacja. Obraz normy obyczajowej i jej naruszania w polskiej powieści drugiej połowy XIX wieku (2014) oraz wcześniejszej książki Muza z warząchwią. Uwagi o literaturze i kulinariach (2004). Publikuje artykuły, sprawozdania i recenzje w czasopismach takich jak NAPIS, Teksty Drugie, Pamiętnik Literacki, Prace Polonistyczne, Przegląd Humanistyczny, Wiek XIX i Wieku Oświecenia. Jej badania koncentrują się na literaturze pięknej i użytkowej końca XVIII i XIX wieku, normach obyczajowych i ich przełamywaniu w tekstach kultury oraz na edytorstwie naukowym źródeł literackich.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#kulinaria #uczta #kuchnia #przepisy #dania #jedzenie #filologia #powieści #fantastyka #fantasy #literatura #instytutbadańliterackich #festiwalnauki #polonistyka

Debata zorganizowana w ramach cyklu „Środy Europejskie” przez Fundację Centrum im. prof. Bronisława Geremka i Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawa [14 stycznia 2026 r.]Debata poświęcona radykalizacji społeczeństw w Europie. Radykalizacja nie jest zjawiskiem nowym, ale stanowi coraz większe wyzwanie dla europejskich demokracji. Nowe technologie i rosnąca polaryzacja społeczeństw czynią ją poważnym zagrożeniem w Europie. Jakie są jej przyczyny? Jakie procesy składają się na radykalizację społeczeństw? Czym się charakteryzuje w wybranych krajach europejskich m.in.: Niemczech, Polsce, Włoszech. Jak temu przeciwdziałać? W dyskusji udział wezmą: prof. Klaus Bachmann - Uniwersytet SWPSdr Piotr Podemski - Uniwersytet WarszawskiPaula Sawicka - Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolitadr Przemysław Witkowski - Uniwersytet CivitasDebatę poprowadzi publicysta Jarosław Kurski.„Środy Europejskie” to wznowiony cykl debat organizowanych przez Fundację Centrum im. prof. Bronisława Geremka we współpracy z Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie.Spotkania poświęcone są szeroko pojętej tematyce europejskiej, obejmującej zagadnienia związane z bezpieczeństwem, integracją, ekologią, demokracją, kulturą i tożsamością europejską. Tworzą przestrzeń do refleksji i rozmowy z ekspertami, badaczami oraz przedstawicielami instytucji publicznych i organizacji społecznych.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#geremek #fundacjageremka #środyeuropejskie #polityka #społeczeństwo #europa #radykalizacja

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [13 stycznia 2026 r.]No to mamy czas Donalda Trumpa. Akcja w Wenezueli, zajęcie tankowców nawet na Atlantyku, groźby zagarnięcia Grenlandii, ostrzeżenia dla Kuby, Iranu… Jaki wpływ wywierają te działania na głównych wrogów Ameryki, czy wzmacniają strategiczną pozycję USA, co oznaczają dla Europy i dla Polski. Jak główni konkurencji USA odpowiadają na te działania. I jak to wszystko dotyczy polskich rolników.O tym w rozmowie z Jerzym Markiem Nowakowskim z Akademickiego Centrum Analiz Strategicznych Akademii Sztuki Wojennej.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#polityka #rozmowywszechnicy #trump #usa

Wykład prof. Krzysztofa Gajdy w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Collegium Civitas [13 stycznia 2026 r.]Stanisław Staszewski to postać niezwykła – architekt, poeta i bard, którego twórczość zyskała status kultowy dopiero wiele lat po jego śmierci. Choć za życia pozostawał w cieniu, dziś jego teksty stanowią fundament polskiej piosenki autorskiej i rockowej. Jego teksty są surowe, ironiczne, a czasem brutalnie szczere. Opisywał w nich życie marginesu, problemy alkoholowe, miłosne zawody oraz absurd socjalistycznej rzeczywistości („Inżynierowie z Petrobudowy”). Piosenki Stanisława przetrwały dzięki amatorskim nagraniom magnetofonowym. W latach 90. jego syn, Kazik Staszewski, wraz z zespołem Kult, nagrał dwa albumy: Tata Kazika oraz Tata 2. Stały się one ogromnym sukcesem komercyjnym i artystycznym, wprowadzając twórczość ojca do kanonu polskiej kultury popularnej. Stanisław Staszewski był kimś więcej niż autorem tekstów – był kronikarzem polskiej duszy rozpiętej między tragizmem a humorem. Jego postać łączy pokolenia: od kombatantów AK, przez inżynierów PRL-u, aż po współczesnych fanów rocka.Prof. Krzysztof Gajda – profesor doktor habilitowany nauk humanistycznych, literaturoznawca i badacz kultury, związany z Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie pracuje w Pracowni Badań Literatury i Kultury Niezależnej w Instytucie Filologii Polskiej. Jest autorem licznych publikacji książkowych i naukowych, w tym m.in. takich pozycji jak „Poza państwowym monopolem – Jan Krzysztof Kelus” (1998), „Jacek Kaczmarski w świecie tekstów” (2003, 2013) oraz „To moja droga. Biografia Jacka Kaczmarskiego” (2009, 2014) – uznawanej za jedną z ważniejszych prac biograficznych o tym artyście. Opublikował również monografie i redagował tomy poświęcone piosence i kulturze niezależnej oraz przemianom społeczno-kulturowym ostatnich dekad.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#utwcc #piosenki #muzyka #staszewski #stanisławstaszewski #tatakazika #kultura

Wykład dr hab. Michała Wenzela w ramach seminarium Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN [12 stycznia 2026 r.]Wiejskie ruchy społeczne traktowane są przez prelegenta jako wyraz aspiracji, interesów i wartości ludności związanej ekonomicznie z rolnictwem, a kulturowo z wsią. Są one:1) spontanicznymi przejawami aktywności, powstającymi w wyniku oddolnej mobilizacji, zwykle o charakterze protestu;2) wyrazem interesów rolnictwa i środowisk pośrednio związanych z działalnością rolniczą, np. poprzez związki rodzinne, korzystanie z form pomocy państwa dostępnych rolnikom czy też pracę w firmach obsługujących rolnictwo;3) polityczną reprezentacją interesów wsi i rolnictwa.Te trzy elementy pojawiają się sekwencyjnie: od spontanicznych działań protestacyjnych, poprzez instytucjonalizację w związki zawodowe czy też producenckie, aż po działalność polityczną. Ewolucja form aktywności, bazy społecznej i celów zostanie zobrazowana poprzez porównanie wybranych przykładów: NSZZ RI „Solidarność”, Samoobrony i Agrounii. Warto zadać pytanie, na ile ta ewolucja form ruchów wiejskich pozwala dziś skutecznie reprezentować interesy wsi i rolnictwa.dr hab. Michał Wenzel - socjolog Uniwersytet SWPS. Zajmuje się metodami badań społecznych i postawami politycznymi, a także socjologicznymi aspektami mediów. W pracy naukowej skupia się na tym, jak media kształtują postawy polityczne oraz społeczeństwo obywatelskie. Bada relacje między sondażami przedwyborczymi a marketingiem politycznym. Specjalizuje się również w sondażach opinii publicznej i statystyce. Interesuje się rolą ruchów społecznych w procesach demokratyzacji. Badał związki zawodowe i prawa pracownicze. Jest członkiem zespołu badawczego Demokratycznego Audytu Polski, działającego przy Centrum Studiów nad Demokracją Uniwersytetu SWPS. Autor i współautor licznych artykułów naukowych m.in. na temat modeli społeczno-ekonomicznych i ruchów społecznych. Na Uniwersytecie SWPS prowadzi zajęcia z metodologii badań społecznej, opinii publicznej, statystyki, a także seminaria tematyczne.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#socjologia #irwir #irwirpan #samoobrona #agrounia #wieś #polskawieś #społeczeństwo #ruchyspołeczne

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [7 stycznia 2026 r.]Operacja USA w Wenezueli to ciekawe otwarcie nowego 2026 roku. W strategii USA nawiązuje się do doktryny Monroe’a, która w praktyce przyjmuje postać tzw. doktryny Donroe’a kojarzonej z prezydentem Donaldem Trumpem. Jakie będą konsekwencje międzynarodowe tej operacji? Czy inne mocarstwa wycofają się z realizacji swoich interesów na półkuli zachodniej? Czy ta operacja daje wolną rękę Chinom w sprawie Tajwanu, a Rosji w sprawie Ukrainy i realizacji swoich strategicznych celów w Europie? Czy atakami w Nigerii i groźbami kolejnego ataku na Iran USA wracają w jakimś sensie do dawnej roli?O tym wszystkim w kolejnej rozmowie z Jerzym Markiem Nowakowskim w środę 7 stycznia 2026 roku o 18.30 Zapraszamy. Jerzy Marek Nowakowski - dyrektor Akademickiego Centrum Analiz Strategicznych przy Akademi Sztuki Wojennej, były ambasador w Łotwie i ArmeniiJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #politykazagraniczna

Wykład dr Bogdana Balickiego w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Collegium Civitas [5 stycznia 2026 r.]Brak skutecznej komunikacji to nie tylko „cisza na łączach”, ale przede wszystkim proces generujący realne straty emocjonalne, relacyjne i zawodowe. Gdy przepływ informacji zostaje zakłócony, uruchamia się łańcuch negatywnych zjawisk. Komunikacja to klej łączący ludzi. Gdy go brakuje, struktury (rodzina, firma, przyjaźń) zaczynają pękać pod wpływem najmniejszego nacisku zewnętrznego.Dr Bogdan Balicki – doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Instytucie Literatury i Nowych Mediów Uniwersytet Szczeciński. Jest autorem książki „Radykalny konstruktywizm. Krótkie wprowadzenie” (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2021), w której prezentuje genezę i główne założenia radykalnego konstruktywizmu jako nurtu filozoficzno-epistemologicznego oraz jego konsekwencje dla teorii komunikacji i nauk humanistycznych. Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#utwcc #komunikacja #język #społeczeństwo

Wykład dr Doroty Łagodzkiej w ramach projektu "Zwierzęta w kulturze wsi – między tradycją, symbolem a opowieścią" realizowanego w ramach grantu „KPO dla Kultury”, sfinansowanego przez Unię Europejską NextGenerationEU [29 grudnia 2025 r.]Zwierzęta hodowlane przedstawiano w sztuce od czasów ich udomowienia. Znane są figurki wołów pochodzące z późnego paleolitu i epoki brązu. Świnie można znaleźć na marginesach średniowiecznych ksiąg. W sztuce nowożytnej zaroiło się od wizerunków zwierząt w obrazach, w tym także zwierząt wiejskich: krów, świń, kóz, owiec, kur, gęsi, kaczek, indyków. Najczęściej ukazywano je w konwencji sceny rodzajowej lub martwej natury: myśliwskich, ulicznych i targowych oraz wnętrz domostw, a także w scenach religijnych: Stworzenia Świata, Arki Noego, narodzin Chrystusa. Tym wizerunkom przypisywano religijną lub świecką symbolikę, lecz można w nich odnaleźć także ślady przyrodoznawczego zacięcia. W drugiej połowie XVIII i XIX wieku przedstawienia życia codziennego ze zwierzętami wiejskimi uwalniały się od symboliki na rzecz sielanki lub realizmu życia na wsi. W XIX wieku przyroda i zwierzęta same w sobie stały się wystarczającym tematem sztuki, pejzaż wybił się na samodzielny gatunek malarstwa, a zwierzęta coraz częściej obrazowano w konwencji portretowej. Dotyczyło to przede wszystkim gatunków towarzyszących, takich jak psy i konie, choć można też znaleźć przykłady pochylenia się artystów nad zwierzętami hodowlanymi. Ikonografii psów i koni można by poświęcić osobny wykład, lecz w tym wystąpieniu postaram się skupić na tych mniej popularnych gatunkach, takich jak świnie, krowy czy kury. Sztuka modernizmu I połowy XIX wieku zapominała trochę o zwierzętach, choć przytoczę wyjątki artystów, którzy poświęcili im znaczącą część swojego dorobku. W II połowie XX wieku zainteresowanie zwierzętami i naturą powróciło, przy jednoczesnym rozwoju nowych postmodernistycznymi środków wyrazu artystycznego, takich jak video art, performance, instalacja, obiekt i interwencja. Od przełomu XX i XXI wieku mówi się wręcz o zwrocie ku zwierzętom nie tylko w sztuce, lecz także naukach społecznych i humanistycznych. Obecnie powstaje coraz więcej prac zaangażowanych etycznie i społecznie. Artyści angażują się w walkę o prawa zwierząt, podnoszą kwestię zwierzęcej podmiotowości i problem koegzystencji międzygatunkowej w obliczu kryzysu środowiskowego.dr Dorota Łagodzka - historyczka sztuki, kulturoznawczyni, doktora nauk humanistycznych, adiunkta na Wydziale Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego, współautorka kierunku antropozoologia; w latach 2016–2024 koordynatorka kierunku antropozoologia, w latach 2020–2024 doradczyni dziekana ds. antropozoologii; laureatka dwóch grantów Narodowego Centrum Nauki oraz dwóch stypendiów Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego; autorka licznych publikacji naukowych, tekstów w katalogach i recenzji wystaw, kuratorka. W pracy badawczej, dydaktycznej i kuratorskiej zajmuje się zwierzętami w sztukach wizualnych i kulturze w kontekstach społecznych, etycznych, środowiskowych i naukowych.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#zwierzęta #przyroda #sztuka #kpo #kpodlakultury #nextgenerationeu #kultura #dziedzictwo #dziedzictwokulturowe #wieś #polskawieś #kulturaludowa #współczesność #tradycja #etyka

Wykład dr Elwiry Wilczyńskiej w ramach projektu "Zwierzęta w kulturze wsi – między tradycją, symbolem a opowieścią" realizowanego w ramach grantu „KPO dla Kultury”, sfinansowanego przez Unię Europejską NextGenerationEU [23 grudnia 2025 r.]Zwierzęco-ludzkie hybrydy zajmują ważne miejsce w polskiej demonologii ludowej jako postacie funkcjonujące na pograniczach porządku kulturowego. Wilkołak, skrzat domowy, utopiec, boginka, diabeł oraz inne istoty demoniczne wykazujące cechy zwierzęce wymykają się jednoznacznym klasyfikacjom, łącząc w sobie elementy ludzkie i nieludzkie, naturalne i nadprzyrodzone, oswojone i dzikie. Ich niejednoznaczny status sprawia, że stają się figurami granicznymi, sytuowanymi poza stabilnym ładem świata.Zwierzęcość tych postaci nie pełni wyłącznie funkcji opisowej, lecz stanowi wyraźny znak transgresji rozumianej jako przekroczenie granic człowieczeństwa i obowiązujących norm. W narracjach ludowych takie przekroczenie wiąże się z zagrożeniem, naruszeniem porządku moralnego oraz ryzykiem utraty kontroli nad ciałem i tożsamością. Analiza tych wyobrażeń odsłania ambiwalentny stosunek przedstawicieli tradycyjnej kultury chłopskiej do dzikiej przyrody – postrzeganej jednocześnie jako niezbędna dla życia i jako przestrzeń potencjalnego niebezpieczeństwa.dr Elwira Wilczyńska – etnolożka, folklorystka i badaczka kultury wsi. Ukończyła filologię polską oraz etnologię na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie obroniła także doktorat z historii. W swojej pracy naukowej łączy różne perspektywy badawcze: etnologiczną, historyczną, literaturoznawczą i socjologiczną. Od lat zajmuje się polską demonologią ludową, wierzeniami i wyobrażeniami na temat „Innego”, a także relacjami człowieka i zwierzęcia w kulturze tradycyjnej. Szczególne miejsce w jej badaniach zajmują postacie hybrydyczne – wilkołaki, ludzie-zwierzęta i istoty na pograniczu światów. Jest autorką artykułów naukowych poświęconych m.in. wilkołakom, zooantropii, symbolice zwierząt oraz ludowym wyobrażeniom cielesności i granic człowieczeństwa. Pracuje jako adiunkt dydaktyczny w Instytucie Nauk o Kulturze na Wydziale Humanistycznym UMK.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#zwierzęta #przyroda #demony #kpo #kpodlakultury #nextgenerationeu #kultura #dziedzictwo #dziedzictwokulturowe #wieś #polskawieś #kulturaludowa #demonología