Azja Kręci - podkast Pięciu Smaków

Ruszamy z rozmowami wokół programu 20. edycji Pięciu Smaków. Na początek przyglądamy się mocnemu kinu Na Hong-jina, jednego z najbardziej wyrazistych autorów Nowego Kina Koreańskiego. Na debiutował w roku 2008 brutalnym thrillerem "W pogoni", od razu zwracając na siebie uwagę filmowego świata. Sukces kasowy w Korei Południowej, pokazy w Cannes, dystrybucja w Stanach Zjednoczonych... Tak zaczęła się kariera twórcy, który odzywa się rzadko (po debiucie zrealizował jeszcze tylko trzy filmy), ale jak już to robi - jest to duże wydarzenie. "Morze żółte", "Lament", "Witajcie w Hope" to znakomite filmy gatunkowe, które ujawniają nie tylko rosnące ambicje reżysera, ale także szereg jego obsesji. Pewne emocje i motywy powracają w kolejnych produkcjach z dużą mocą. A które? Zapraszamy do wysłuchania podkastu i do obejrzenia wszystkich filmów Na w ramach jego retrospektywy na 20. Pięciu Smakach.

W 86 odcinku podkastu rozmawiamy o "Wszyscy się tu staramy", jednej z najwyżej ocenianych k-dram sezonu. Serial zwrócił na siebie uwagę zanim w ogóle został wyemitowany - za jego scenariusz odpowiedzialna była Park Hae-young, jedna z najciekawszych obecnie pracujących scenarzystek serialowych (wcześniej "My Mister" czy "Kolejna Miss Oh"). To historia czterdziestoparoletniego Hwang Dong-mana, filmowca nadal czekającego na debiut, mimo wielu lat w branży. Frustracja wylewa się z niego nawet uszami, a przyjaciele i znajomi mają coraz bardziej dość jego kontrowersyjnych zachowań. Czy spotkanie z Byeon Eun-ą aka Siekierą, producentką słynącą z bezlitosnego punktowania scenariuszowych niedoskonałości (w tej roli wielka gwiazda Go Youn-jung), przyniesie przełom w życiu i karierze Hwanga? Czy tylko on zmaga się z poczuciem bycia niespełnionym?  "Wszyscy się tu staramy" dowodzi na przykładzie branży filmowej, jak trudnym i nieludzkim miejscem do życia i pracy stała się Korea Południowa. Dzięki wrażliwości autorki oraz aktorstwu Koo Kyo-hwana i Go Youn-jung, serial pokazuje te problemy z dużym wyczuciem, stając się hymnem do niedoskonałości ludzkiej natury. Stąd jego zaskakująco kojąca moc.

Na fali powrotów klasycznych filmów w odrestaurowanych wersjach, w kinach w Polsce pojawia się po raz pierwszy "Ghost in the Shell" Mamoru Oshiiego z 1995 roku. Arcydzieło anime zdobyło wielką rzeszę fanów nie od razu i nie dzięki seansom kinowym, a za sprawą dystrybucji na kasetach VHS. Fama filmu ze świetną akcją, ale też głęboko filozoficznego i pięknego wizualnie (innowacyjna technika realizacji łączy tradycyjną animację z technikami cyfrowymi), poniosła się po świecie i trwa do dziś. Major Motoko Kusanagi, cyborg z Sekcji 9, prowadzi śledztwo w sprawie nieuchwytnego Władcy Marionetek. Ta pozornie prosta historia szybko okazuje się pretekstem do jednego z najbardziej fascynujących i gęstych od znaczeń filmów science fiction, jakie kiedykolwiek powstały. Całość zanurzona jest w niepodrabialnym, kontemplacyjnym nastroju, którego rytm wyznaczają wydłużone sekwencje życia miasta (wzorowanego na Hongkongu lat 90.) i dźwięki wybitnej muzyki Kenjiego Kawaia. Rozmawiamy o "Ghost in the Shell" ponad 30 (!) lat po tym, jak film ujrzał światło dzienne i trzy lata przed czasem, w którym rozgrywa się jego akcja. Skąd reżyser czerpał inspiracje do tej opowieści, i kto się na niej później wzorował? Czy film się zestarzał, czy wręcz przeciwnie – w dobie AI stał się proroczym traktatem o istocie bycia?

W ostatnich dwóch dekadach kinematografia Japonii straciła wiele z blasku, którym świeciła jeszcze na początku XXI wieku. Podczas gdy Koreańczycy odkrywali radość tworzenia efektownego i innowacyjnego kina gatunkowego, Japonia osuwała się w otchłań monotonii i adaptozy, stawiając głównie na tasiemcowe ekranizacje mang. Ale ostatnio coś znowu tam drgnęło, skostniały gigant zaczął budzić się z marazmu, przypominając o swoim potencjale. Co o tym świadczy? Mocna obecność na tegorocznych festiwalach w Berlinie i w Cannes, nieoczekiwanie wielki sukces "Kokuho" czy intrygujące fabuły pokroju "Suzuki=Bakudan". W czerwcowym odcinku podkastu omawimy nowe filmy japońskich mistrzów, którzy licznie zameldowali się w tym roku w Cannes i przyglądamy się szerzej renesansowi tej kinematografii. Robimy to z nadzieją, że trend będzie w najbliższych miesiącach i latach przybierać na sile.

Od jakiegoś czasu trwa w Polsce trend powrotów do kin starszych filmów, które weszły już do światowego kanonu, a teraz - w odnowionych cyfrowo wersjach - przykrywają mizerię współczesnego repertuaru. "Zawieście czerwone latarnie" (re-premiera 22 maja), arcydzieło Zhanga Yimou z 1991 roku, zdecydowanie na ponowną lekturę zasługuje. To film doskonały, bez jednej zbędnej sceny czy fałszywej nuty, w którym każdy kadr zdaje się być namalowanym przez mistrza obrazem. Opowieść o dziewiętnastoletniej Songlian, która decyduje się zostać czwartą konkubiną zamożnego pana Chena, jest zamknięciem tzw. "czerwonej trylogii" Zhanga i do dzisiaj pozostaje jego najbardziej rozpoznawalnym filmem. Wejście do zamkniętego domostwa będzie dla młodej dziewczyny przekroczeniem granic świata, którego reguł będzie się musiała szybko nauczyć. Tylko podążanie za nimi zagwarantuje uwagę pana domu, a co za tym idzie spokój i wygodę. Ale czy Songlian podda się tym zasadom, czy pozwolą na to trzy pozostałe konkubiny?  Ten odcinek to nie tylko rozmowa o jednym z najpiękniej skomponowanych filmów w historii kina - o jego estetyce, kontekstach i ukrytych znaczeniach. To także opowieść o artyście, którego ambicją było uchwycenie za pomocą kina ducha narodu chińskiego w rzeczywistości narastającego politycznego i społecznego terroru.