Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice

Przez tysiąclecia rytm życia – aktywność, sen, dieta, a także kultura i rytuały – był ściśle podporządkowany zmianom w przyrodzie. Na długo o tym zapomnieliśmy. Przypomina o tym wykładowczyni w Szkole Bardzo Wieczorowej prof. dr hab. Magdalena Kraczla, psycholożka i przewodniczka Shinrin-Yoku. Do rąk czytelników trafia właśnie książka dotycząca rozwoju osobistego zatytułowana "Rozwój w rytmie 4 pór roku". Jak zacząć tę "przygodę" z cyklicznością i jak praktycznie się zatrzymać o tym opowiada autorka w rozmowie z Katarzyną Głuch-Juszkiewicz.

Czasy panowania Sasów na polskim tronie nie były dla Rzeczpospolitej czasami łatwymi. Zmagano się w tym okresie  z anarchią, słabością władzy centralnej, liberum veto oraz ingerencją sąsiadów, co doprowadziło do rozbiorów i upadku kraju. Kiedy na tronie zasiadł król Stanisław August Poniatowski było równie tragicznie. Król nie miał posłuchu, wojska, pieniędzy i słyszał zewsząd knowania magnaterii. To musiało doprowadzić do tragedii. I doprowadziło. Ale w czasie tego upadku Rzeczpospolitej następowało też odrodzenie – głównie moralne narodu. Zaczęto myśleć racjonalnie i chciano jak najszybciej podźwignąć Polskę z upadku. O tym wszystkim w Szkole Bardzo Wieczorowej wykłada dr Jacek Kurek. Audycje przygotował Marek Mierzwiak.

Wiele mówi się o pszczołach – o ich znaczeniu dla życia planety, o dobroczynnym miodzie oraz zagrożeniach, które głównie wynikają z działalności człowieka. Tymczasem dzisiaj autorzy wykładu w Szkole Bardzo Wieczorowej przypomną nazwisko człowieka, o którym w ogóle się nie mówi, jego historię zatarł czas, a pszczoły wiele mu zawdzięczają. Do dzisiaj!

Kiedyś oglądaliśmy to z wypiekami na twarzy, wierząc, że to tylko mroczna wizja scenarzystów. Dziś technologia dogoniła filmową fikcję. Czy można skopiować mózg 1:1 i wgrać go do komputera? A może wcale nie trzeba tego robić, bo korporacje już teraz wiedzą o nas wystarczająco dużo, by stworzyć naszego cyfrowego klona po naszej śmierci? Dziś o muszkach owocówkach, które ożyły w symulacji, oraz o tym, dlaczego Facebook chce zostać największym cmentarzem w historii ludzkości, na którym nikt tak naprawdę nie milczy.

Bohaterką wykładu prof. Anny Adamus Matuszyńskiej będzie Simone de Beauvoir,  francuska pisarka, filozofka i feministka. Szokowała opinię publiczną śmiałymi i niezależnymi poglądami oraz stylem życia. Współpracowniczka i partnerka życiowa Jeana-Paula Sartre’a przez długie lata. Ma w swoim życiorysie karty chwalebne, ale ma i takie o których musielibyśmy zapomnieć. Wówczas może inaczej patrzyło się na życie, szczególnie artystów. Napisała sporo książek. Szczególnie jej "Druga płeć" wzbudziła sensacje, ale pisała też książki, w których opisywała, bez pruderii swoje życie. Jakże dziś aktualne jest to zdanie, które napisała kilkadziesiąt lat temu: "Świat waha się między wojną a pokojem i przyszłość zależy, być może, od jakiegoś drobiazgu; zbrodnią byłoby nie wypróbować wszystkiego, co mogłoby zapewnić spokój'. Audycje przygotował Marek Mierzwiak

Coraz więcej i coraz głośniej mówimy o relacjach zwierzęta a ludzie. Stosunek do zwierząt określa nasze człowieczeństwo - to stwierdzenie często pada, a badania pokazują, że nasz stosunek do zwierząt przekłada się także na nasze relacje z innymi ludźmi Na przykład na podejście nasze do imigrantów czy też mniejszości narodowych. Wszystko to jest powiązane.O tych relacjach, ale nie tylko o tym, rozmawiać będą doktor Jacek Kurek z Markiem Mierzwiakiem podkreślając przez cały czas, jak ważne są zwierzęta w naszym życiu i jak powinniśmy patrzeć na nich, bo przecież one są z nami do Zawsze.

Co my wiemy o ciśnieniu? Nic albo prawie nic. Lubimy, kiedy ciśnienie rośnie, bo to znaczy, że życie nie jest nudne, wiemy, że na niskie ciśnienie dobra jest kawa, najlepiej w dobrym towarzystwie, domyślamy się, że wielkie ciśnienie jest zabójcze. To znaczy, że złota zasada środka i w tej materii obowiązuje. Czy to jest słuszne przypuszczenie okaże podczas kolejnego wykładu w Szkole Bardzo Wieczorowej. Może się też okazać, że wiedza o ciśnieniu ratuje życie. Do słuchania zaprasza Beata Tomanek i jej goście: prof. Władysław Borgieł oraz prof. Armand Cholewka.

W Szkole Bardzo Wieczorowej profesorka Krystyna Wojtynek Musik przypomni życie i twórczość wspaniałego francuskiego poety Artura Rimbaud. Był zaliczany do grona tzw. poetów wyklętych, bowiem nikt przed nim i nikt też po nim nie tworzył takiej poezji, która wzruszała, bulwersowała, stawiała pytania i nie każdy do dziś potrafi ją zrozumieć. Pisał w swoim "Sezonie w piekle" tak " I wiosna przyniosła mi okropny śmiech idioty" Czyż nie jest ta poezja ciągle aktualna? O jego życiu i romansie z Paulem Verlainem, no ale głównie o twórczości z profesorką Krystyną Wojtynek Musik rozmawia Marek Mierzwiak.

Serial "Ołowiane dzieci" w reżyserii Macieja Pieprzycy zawojował Internet. Ludzie oglądając go przypominają sobie, co przed laty działo się w Katowicach-Szopienicach, gdy stwierdzono, że dzieci tam żyjące chorują na ołowicę. Serial wraca do tamtych czasów, ale nie jest serialem dokumentalnym, o co niektórzy widzowie mają pretensje. Niektórych bohaterów pokazuje bardzo dokładnie, o innych ledwo wspomina. Krzysztof Lewandowski napisał książkę o Ziętku i o profesorce Bożenie Hager-Małeckiej i w rozmowie z Markiem Mierzwiakiem mówi, jaką te dwie postaci odegrały ważną rolę wówczas, gdy o chorobie dowiedziały się władze i społeczeństwo.

Jest takie powiedzenie: pokaż mi co czytasz, a powiem ci kim jesteś. Okazuje się, że to samo zdanie określa nawet największe księgarnie, książnice i księgozbiory, o czym w dzisiejszym wykładzie Szkoły Bardzo Wieczorowej opowie Beata Tomanek i jej gość. Posłuchajmy zachęty autorów.

"Kiedy sztuka ocala" to tytuł wykładu dr Jacka Kurka w Szkole Bardzo Wieczorowej. Sztuka zawsze łączy się z pięknem, a piękno z dobrem - i wokół tych trzech słów będzie toczyła się dzisiejsza rozmowa, którą przygotował Marek Mierzwiak. Ale też padną takie pytania - co wówczas, gdy nie stać ludzi na to, aby pójść do teatru, kina, odwiedzić jakieś muzeum? Ponieważ zwyczajnie brakuje pieniędzy na normalne życie? Obiad dla córki czy pójcie do teatru? To nie są pytania banalne, to są pytania  wręcz egzystencjalne.

Od lat przybliża kosmos szerokiej publiczności – od dzieci z uniwersytetów dziecięcych, przez uczestników plenerowych obserwacji, aż po słuchaczy konferencji naukowych i firmowych wydarzeń. Kocha astronomię od czasu, gdy nauczycielka z fizyki pożyczyła mu książkę o gwiazdach. Damian Jabłeka zwycięzca konkursu POP Science w kategorii "Myśl globalnie, działaj lokalnie - województwo śląskie" opowie dziś o miłości do gwiazd, ale także miłości w gwiazdach.

Przemysł II  Urodził się się 14 października 1257 roku w Poznaniu, a został zamordowany 8 lutego 1296 w Rogoźnie. Był władcą z dynastii Piastów, księciem poznańskim, wielkopolskim, krakowskim, wreszcie królem Polski w latach 1295–1296. Dziś o nim nie pamiętamy i nie uczymy o jego panowaniu dzieci na lekcjach historii. A on w czasie swego życia zapisał się złotymi zgłoskami, jeśli chodzi o scalanie Polski i poszerzenie jej granic. Nie wszystkim się to podobało i kilka miesięcy po koronacji został zamordowany. Jego życie i rządy ku chwale Polski przypomina w audycji Marka Mierzwiaka - Urszula Pawlik.

Hannah Arendt, bohaterka wykładu dr Sylwii Góry, była niemiecką i amerykańską teoretyczką polityki, filozofką i publicystką. Zajmowała się m.in. naturą siły i zła oraz polityki, demokracji bezpośredniej, autorytetu i totalitaryzmu. Najlepiej zapamiętana za kontrowersyjną tezę na temat banalności zła, którą wysunęła po procesie Adolfa Eichmanna w Jerozolimie. Właśnie sformułowanie o banalności zła w naszym życiu jest znane i interpretowane na różne sposoby. Hannah Arendt uważana jest za jedną z najbardziej wpływowych filozofów XX wieku. W 1998 Walter Laqueur powiedział: Żaden dwudziestowieczny filozof ani myśliciel polityczny nie odbija się teraz tak dużym echem. Dziedzictwo Arendt jest czasem opisywane jako kult. O Hannie Arend wykłada dr Sylwia Góra, która poświeciła tej pisarce i filozofce dużo wykładów. Audycje przygotował Marek Mierzwiak.

Z początkiem roku zaczęła obowiązywać, pierwsza po 90 latach, reforma ortografii. Czy ułatwi nam życie? Czy stare słowniki ortograficzne pójdą do kosza? Dwie językoznawczynie z Uniwersytetu Śląskiego są współautorkami "Małego słownika ortograficznego. Nowe reguły pisowni 2026". Zapraszamy na Szkołę Bardzo Wieczorową.

Bertha Morisot to bohaterka wykładu Eweliny Sobczyk- Podleszańskiej. Była malarką francuską i czołową przedstawicielką impresjonizmu. Wielokrotnie nie zgadzała się na nierówne traktowanie względem mężczyzn, czyli była również feministką. Pochodziła z zamożnej rodziny mieszczańskiej, która od najmłodszych lat kształciła i ją, i jej 2 siostry. Ich nauczycielami byli wybitni malarze. Bertha bardzo przyjaźniła się z Eduardem Manetem. Kiedy wyszła za mąż za jego brata Eugene'a Maneta mówiono, że to może nie z miłości, a dlatego, żeby być bliżej swojego mistrza Edouarda. Czy tak faktycznie było? O tym i o jej twórczości w wykładzie, który przygotował Marek Mierzwiak.

Roboty są coraz częstszym zjawiskiem i od czasów Gwiezdnych Wojen Lucasa potrafią nas nieźle rozbawić i przestraszyć. Ale czy mamy się czego bać? Autonomiczne roboty bojowe to m.in. drony wyposażone w broń, które są w stanie bez interwencji człowieka znajdować i samodzielnie atakować różne cele. Jak się okazuje tymi celami mogą być obiekty i przedmioty, ale też ludzie. Roboty potrafią zaatakować człowieka, być jego partnerem a nawet …okazywać zazdrość. To ostatnie, to na szczęście tylko w filmach SF, ale cała reszta jest prawdą, o której opowie nasz wykładowca w Szkole Bardzo Wieczorowej, ekspert do spraw bezpieczeństwa i autor podcastu "Na celowniku" Artur Dubiel.

Antysemityzm to postawa niechęci, a nawet wrogości wobec Żydów i osób pochodzenia żydowskiego. Zrodził się on jeszcze przed narodzeniem Chrystusa – jak mówi dzisiejszy wykładowca w Szkole Bardzo Wieczorowej, historyk dr Jacek Kurek. Jednak dzisiejszy wykład nie będzie dotyczył wyłącznie antysemityzmu na świecie i w Polsce. Poruszony zostanie również tzw. pogrom kielecki, czyli zamordowanie w 1946 roku w Kielcach kilkudziesięciu Żydów, których fałszywie oskarżono o zabójstwo polskiego dziecka. Zarzuty te okazały się nieprawdziwe, mimo to tłum – podburzany m.in. przez funkcjonariuszy milicji – dokonał straszliwego samosądu. O źródła antysemityzmu oraz o to, jak wpływał on na życie w Polsce i na świecie na przestrzeni lat, dzisiejszego wykładowcę pytać będzie Marek Mierzwiak.

Rzewnie brzmi tytuł znanej piosenki „Gdzie są kwiaty z tamtych lat?”. Odpowiedź jest prosta – zatarł je czas. Kruchość życia i nieunikniona przemijalność ludzkiego istnienia – taki nastrój towarzyszyć dziś będzie rozmowom podczas kolejnego wykładu w Szkole Bardzo Wieczorowej. Najbardziej bolesnym doświadczeniem tego zjawiska jest zapominanie o wartościowych ludziach, którzy tworzyli naszą historię, cieszyli się uznaniem, szacunkiem i podziwem… a dziś nikt już o nich nie pamięta. Jedno z takich zupełnie zapomnianych nazwisk przypomni Beata Tomanek wraz ze swoim gościem.

Pisał opowiadania, powieści i sztuki teatralne. Nazywany był "Polskim Poe" bo wszak w jego twórczości mnóstwo było rzeczy dziwnych i niesamowitych.  Był przedstawicielem nurtu  grozy w polskiej literaturze międzywojennej. Mówiono też o nim, że był klasykiem noweli fantastycznej. Teraz niektórzy porównują jego pisanie do twórczości Stefana Kinga i kto wie, czy nie mają trochę racji.O twórczości i życiu Stefana Grabińskiego wykłada w Szkole Bardzo Wieczorowej profesorka Joanna Warońska Gęsiarz. Audycje przygotował Marek Mierzwiak.