Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice

Roboty są coraz częstszym zjawiskiem i od czasów Gwiezdnych Wojen Lucasa potrafią nas nieźle rozbawić i przestraszyć. Ale czy mamy się czego bać? Autonomiczne roboty bojowe to m.in. drony wyposażone w broń, które są w stanie bez interwencji człowieka znajdować i samodzielnie atakować różne cele. Jak się okazuje tymi celami mogą być obiekty i przedmioty, ale też ludzie. Roboty potrafią zaatakować człowieka, być jego partnerem a nawet …okazywać zazdrość. To ostatnie, to na szczęście tylko w filmach SF, ale cała reszta jest prawdą, o której opowie nasz wykładowca w Szkole Bardzo Wieczorowej, ekspert do spraw bezpieczeństwa i autor podcastu "Na celowniku" Artur Dubiel.

Antysemityzm to postawa niechęci, a nawet wrogości wobec Żydów i osób pochodzenia żydowskiego. Zrodził się on jeszcze przed narodzeniem Chrystusa – jak mówi dzisiejszy wykładowca w Szkole Bardzo Wieczorowej, historyk dr Jacek Kurek. Jednak dzisiejszy wykład nie będzie dotyczył wyłącznie antysemityzmu na świecie i w Polsce. Poruszony zostanie również tzw. pogrom kielecki, czyli zamordowanie w 1946 roku w Kielcach kilkudziesięciu Żydów, których fałszywie oskarżono o zabójstwo polskiego dziecka. Zarzuty te okazały się nieprawdziwe, mimo to tłum – podburzany m.in. przez funkcjonariuszy milicji – dokonał straszliwego samosądu. O źródła antysemityzmu oraz o to, jak wpływał on na życie w Polsce i na świecie na przestrzeni lat, dzisiejszego wykładowcę pytać będzie Marek Mierzwiak.

Rzewnie brzmi tytuł znanej piosenki „Gdzie są kwiaty z tamtych lat?”. Odpowiedź jest prosta – zatarł je czas. Kruchość życia i nieunikniona przemijalność ludzkiego istnienia – taki nastrój towarzyszyć dziś będzie rozmowom podczas kolejnego wykładu w Szkole Bardzo Wieczorowej. Najbardziej bolesnym doświadczeniem tego zjawiska jest zapominanie o wartościowych ludziach, którzy tworzyli naszą historię, cieszyli się uznaniem, szacunkiem i podziwem… a dziś nikt już o nich nie pamięta. Jedno z takich zupełnie zapomnianych nazwisk przypomni Beata Tomanek wraz ze swoim gościem.

Pisał opowiadania, powieści i sztuki teatralne. Nazywany był "Polskim Poe" bo wszak w jego twórczości mnóstwo było rzeczy dziwnych i niesamowitych.  Był przedstawicielem nurtu  grozy w polskiej literaturze międzywojennej. Mówiono też o nim, że był klasykiem noweli fantastycznej. Teraz niektórzy porównują jego pisanie do twórczości Stefana Kinga i kto wie, czy nie mają trochę racji.O twórczości i życiu Stefana Grabińskiego wykłada w Szkole Bardzo Wieczorowej profesorka Joanna Warońska Gęsiarz. Audycje przygotował Marek Mierzwiak.

Rozpoczęliśmy nowy rok – kolejny, już 2026. A 2026 to liczba, w dodatku parzysta i złożona, co oznacza, że ma więcej niż dwa dzielniki. W ogóle jest to liczba ciekawa, bo po dodaniu kwadratów jej cyfr, a następnie powtarzaniu tego procesu z kolejnymi wynikami, ostatecznie otrzymujemy 1. To podobno oznacza, że jest szczęśliwa. Już się państwo domyślają, że za chwilę mówić będziemy o matematyce – a konkretnie Beata Tomanek i jej goście, którzy przygotowują się do wykładu w Szkole Bardzo Wieczorowej.Warto wiedzieć, że w tym roku świętowanie Liczby Pi na Uniwersytecie Śląskim obchodzi swoje 20-lecie. Z tej okazji, wspólnie z Radiem Katowice, planowane są specjalne wydarzenia. Słuchacze oczywiście będą mogli wziąć w nich udział – 14 marca.

Bohaterką wykładu prof. Anny Adamus Matuszyńskiej będzie bardzo ciekawa  malarka, autorka cyklu Zabawy dziecięce, rysunków do prozy Brunona Schulza, ale przede wszystkich licznych martwych natur- Ewa Kierska.Zapomniana na długi czas, a dziś odkrywana na nowo, głównie dlatego, że napisała o niej wspaniałą książkę Sylwia Góra "Ewa Kierska. Malarka melancholii", Ewa Kierska znowu pojawiła się w naszej kulturalnej świadomości.  Dyskutuje się i o jej twórczości i o jej życiu, które było momentami wprost tragiczne. O tym wszystkim mówi dzisiejsza wykładowczyni przypominając zdanie, profesora Jacka  Waltosia, że Ewa Kierska zawsze żyła zgodnie z zasadami. Audycje przygotował Marek Mierzwiak

Maria Szymanowska to bohaterka wykładu Eweliny Sobczyk-Podleszańskiej. Była kompozytorką i pianistką. Jako jedna z pierwszych, a może i pierwsza, koncertowała z powodzeniem w najbardziej prestiżowych salach ówczesnej Europy. Wyszła za mąż za Józefa Szymanowskiego, z którym miała troje dzieci. Jednak związek po kilku latach rozpadł się z powodu różnicy charakterów. Maria była matką Celiny, która miała zostać żoną Adama Mickiewicza, a który przed poznaniem Celiny flirtował z Marią Szymanowską. Skomponowała ponad sto utworów, które też z powodzeniem prezentowała w czasie swoich koncertów. Rozmowę o Marii Szymanowskiej przygotował Marek Mierzwiak.

Czy możemy być pewni, że sztuczne sieci neuronowe kiedykolwiek przestają się uczyć? Czy to normalne, że wydaje nam się iż komputery i sztuczna inteligencja zyskały... osobowość? Jak to się dzieje, że wielu użytkowników ChataGPT gdzieś podświadomie zakłada, że wyświetlane na ekranie słowa są w pewnym sensie przemyśleniami, czy nawet emocjami, które przekazuje nam maszyna? Naukowo o sztucznej inteligencji, LOGOSIE i wielu innych wynalazkach opowie wykładowca-profesor Krzysztof Michalik z Uniwersytetu WSB Merito. Na spotkanie w Szkole Bardzo Wieczorowej zaprasza Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.

Coraz częściej słyszymy w różnych sytuacjach o patriotyzmie. Ktoś jest patriotą, albo odmawia mu się patriotyzmu. "Polska dla Polaków" to hasło ciągle powtarzane. Ale co tak naprawdę znaczy patriotyzm dziś i dlaczego hasło "Polska dla Polaków" nie jest hasłem dobrym. O tym właśnie wykładać będzie dr Jacek Kurek, który jest historykiem i do historii tego słowa będzie nawiązywać, jak również będzie dawać przykłady patriotyzmu dziś, nie koniecznie przez ludzi, którzy Polkami nie  są z dziada pradziada. Rozmowę z nim prowadzi Marek Mierzwiak.

W świątecznym zabieganiu dobrze jest znaleźć chwilę na zatrzymanie się i nabranie dystansu do wszystkich obowiązków i zadań, które stawiamy sobie w tym czasie. Idealną propozycją jest wykład w Szkole Bardzo Wieczorowej. Dzisiaj zaprasza Beata Tomanek i prof. Jan Malicki – historyk literatury. Ciekawe o czym też będą konwersować?

Bohaterką wykładu profesorki Anny Adamus-Matuszyńskiej jest malarka, fotografka, historyczka sztuki, pisarka i poetka, autorka licznych książek pisanych w języku polskim i angielskim oraz pionierka instalacji tekstylnej. Wszystkie te dziedziny sztuki zostaną przypomniane, jak również życie Ewy Kuryluk, które miało ogromny wpływ na jej twórczość. Doceniana na całym świecie, a u nas trochę traktowana "po macoszemu", Ewa Kuryluk miała około 60 wystaw indywidualnych, a jej książka "Feluni" w 2020 nominowana była do Nagrody Literackiej Nike.

Temat dzisiejszego wykładu w Szkole Bardzo Wieczorowej narzuciło życie, bo dzisiaj Barbórka, imieniny Barbary - ulubionej świętej na Górnym Śląsku, patronki górników. Taki dzień zachęca do rozmów o Barbarze. Zwłaszcza, że opowieść o niej  balansuje pomiędzy legendą, kultem i przekazem historycznym. Jest inspiracją dla artystów, wyzwala wyobraźnię, ale może być też drogą do uogólnień i filozofii. Wszystkie te wątki znajdą się w rozmowie Beaty Tomanek i jej gościa.

Dr Jacek Kurek - historyk w Szkole Bardzo Wieczorowej wykładać będzie o narodzinach faszyzmu. Tej chorej ideologii, której wyznawcy podpalili świat i wymordowali miliony ludzi, chcą zdobyć ten  świat dla siebie i postawić na swoim. Skąd wziął się faszyzm i dlaczego stał się tak uwodzicielski dla niektórych? Dlaczego miliony ludzi nie oponowało gdy on się rodził, a wiadomo już było, że zagraża ludzkości? O tym rozmawiają Jacek Kurek i Marek Mierzwiak

Co można zrobić kiedy do wroga nie trafiają argumenty, negocjacje z przeciwnikiem nic nie dają, strategie zawodzą, a osiągnięcie celu jest na wagę złota? Historia ludzkości jest pełna odpowiedzi. Tradycja rozwiązań ostatecznych jest długa  i świadczy o dużej pomysłowości. Jednym słowem dzisiaj w wykładzie w Szkole Bardzo Wieczorowej Beata Tomanek i jej gość nawiążą do niechlubnej strony radykalnych rozwiązań w historii.

Stefan Banach wielkim matematykiem był. Gdyby przyznawano Nagrodę Nobla za osiągnięcia w matematyce, tych nagród mógłby zapewne otrzymać kilka. Niestety, takiej kategorii nie ma, co wcale nie znaczy, że Stefan Banach wraz z całą matematyczną szkołą lwowską, nie był doceniany. I Amerykanie, i Rosjanie chcieli, aby on dla nich i u nich pracował, ale on konsekwentnie mówił NIE. Moje miejsce jest w Polsce, a konkretnie we Lwowie. Nie miał łatwego życia właściwie od początku. I o tym życiu, jak i jego dokonaniach naukowych, wykłada w Szkole Bardzo Wieczorowej Maria Trzeciak. Rozmowę przygotował Marek Mierzwiak.

O tym jak wierzyć nauce opowiada filozof prof. Bogdan Dembiński, wykładowca Uniwersytetu Śląskiego. Przez ponad 1000 lat ludzkość wierzyła w fundamentalną teorię, która okazała się błędna. Czy poznanie świata kieruje nas własnie przez błędne założenia? Czy świat z naszej perspektywy jest prawdą? Gdzie jeszcze nauka nie znalazła rozwiązania, a gdzie już tak? Czy matematyka opisuje nam świat prawdą obiektywną? I czym ona jest?  O tym Łukasz Szwej i nasz gość.

Natalia LL, a właściwie  Natalia Lach-Lachowicz przez jednych nazywana była wspaniała artystką, którą zna cały świat, konceptualistką, a przez innych odsadzano ją od czci i wiary, nazywając skandalistką, pornografką, tworzącą coś tam, co ze sztuką nigdy nie miało nic wspólnego.27 kwietnia 2019 roku z ekspozycji w Galerii Sztuki XX i XXI wieku w Muzeum Narodowym w Warszawie usunięto instalację wideo z cyklu Sztuka konsumpcyjna autorstwa Natalii LL. Jak poinformował dyrektor Muzeum Jerzy Miziołek usunięcia instalacji domagało się Ministerstwo Kultury.No i wówczas cała Polska usłyszała o Natalii LL i ludzie kultury stanęli za nią murem. Właśnie o tej artystce wykładać będzie w Szkole Bardzo Wieczorowej profesorka Anna Adamus Matuszyńska.Rozmawia z nią Marek Mierzwiak

W Szkole bardzo Wieczorowej opowiemy o książce, do której inspiracją stały się audycje radiowe o języku polskim , które powstawały na przestrzeni lat, w rożnych stacjach radiowych. m.in w Radiu Katowice. Autorką książki "Krótko mówiąc, szkice o polszczyźnie" jest językoznawczyni, dr Katarzyna Wyrwas z Uniwersytetu Śląskiego. Na rozmowę zaprasza Iwona Kwaśny

Bohaterką dzisiejszego wykładu Marii Trzeciak będzie Dorota de Talleyrand-Périgord. Nie tylko księżniczka kurlandzka, nie tylko księżna de Talleyrand, ale również księżna żagańska, polityczka, filantropka i mecenaska kultury. Życie miała nadzwyczaj ciekawe czując sie przez cały czas obywatelką świata. Kiedy osiadła w Żaganiu doprowadziła te dobra, jak i zamek, który był tam do rozkwitu. Ale najważniejsze, opiekowała się swoimi poddanymi, dbając o zdrowie i naukę. Gościła wybitnych polityków i ludzi kultury. Bywali u niej m.in. król Fryderyk Wilhelm IV czy Ferenc Liszt. Korespondowała m.in. z Chopinem i Aleksandrem Fredrą. O tej pięknej i mądrej kobiecie rozmawiają Maria Trzeciak i Marek Mierzwiak.