TECHNOFOBIA

Trzech amerykańskich gigantów kontroluje 65 procent europejskiego rynku chmury. Czy Europa ma jeszcze szansęzbudować swoją własną infrastrukturę cyfrową, czy już tylko może ograniczać skutki zależności od Silicon Valley?[reklama] partnerem dzisiejszego odcinka jest Oktawave.W tym odcinku TECHNOFOBII rozmawiam z Pawłem Masłowskim (Chief Innovation Officer Oktawave iarchitektem projektu Next Gen Cloud) o suwerenności cyfrowej w erze hiperskalerów. Szukamy odpowiedzi na pytanie: co znaczy być cyfrowo suwerenny, dlaczego niezależna warstwa przechowywania danych to kluczowy punkt wyjścia, i czy polska firma może rzeczywiście wybudować chmurę odporną na podatki, sankcje i sądowe rozkazy z USA?Next Gen Cloud to projekt finansowany z 1,2 miliarda euro unijnej pomocy publicznej w ramach IPCEI-CIS — europejskiego planu utworzenia niezależnej infrastruktury chmurowej. Paweł Masłowski opowiada o tym, jak to wygląda od strony technicznej: zero-knowledge cloud, rozproszone przechowywanie, kryptografia post-kwantowa, a także o problemach, które pozostają nierozwiązane.Poruszamy też praktyczne pytania: czy dane przechowywane w Polsce automatycznie są suwerenne? Co powinien mieć dostęp do twoich kluczy kryptograficznych? Czy bezpieczeństwo wymagane przez NIS2 można osiągnąć technologią, czy zawsze zależy od ludzi iprocedur? I najważniejsze: czy Europa stanie się kolonią cyfrową, czy jednak zdoła się uwolnić i stworzyć swoją przewagę technologiczną.Oktawave realizuje projekt Next Gen Cloud w ramach inicjatywy IPCEI-CIS, finansowany ze środków Unii Europejskiej - NextGenerationEU w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, przy udziale Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.Takie wywiady nie były możliwe, gdyby nie moi Partnerzy, którzy mnie w tym wspierają:Studio Miś - dom produkcji podcastów i wideo. Trzy niezależne studia, unikalne scenografie i pełen zaplecze produkcyjne. To miejsce w którym marka realizuje cały proces: od planu po efekt końcowy. Wszystko w jednym miejscu, w centrum Warszawy: https://studiomis.com/

Gościem odcinka jest płk dr hab. inż. Marek Życzkowski, profesor Wojskowej Akademii Technicznej, optoelektronik i inżynier systemów bezpieczeństwa. Czy komputery kwantowe naprawdę zagrożą współczesnym zabezpieczeniom? Co stanie się w dniu, w którym możliwe będzie złamanie RSA i czy opinia publiczna w ogóle dowie się, że taki moment nadszedł?Zespół którym kieruje płk Życzkowski pracuje m.in. nad polskim komputerem kwantowym, kwantowym generatorem liczb losowych, dystrybucją klucza kwantowego oraz technologiami wykorzystywanymi w obronności.Rozmawiamy o nadchodzącym Q-Day, operacjach „harvest now, decrypt later” i danych, które przechwycone dziś mogą pozostać wartościowe przez następne kilkanaście lat. Pytam również, czy kwantowa apokalipsa jest realnym zagrożeniem, czy częściowo marketingową narracją napędzającą sprzedaż kosztownych rozwiązań.W odcinku między innymi pojawią się takie kwestie:• jak działa komputer kwantowy i dlaczego tak trudno go zbudować,• które systemy mogłyby ucierpieć jako pierwsze po złamaniu obecnej kryptografii,• czym różnią się kryptografia kwantowa i postkwantowa,• dlaczego bezpieczne generowanie liczb losowych ma strategiczne znaczenie,• czy można ufać podzespołom i rozwiązaniom pochodzącym od zewnętrznych dostawców,• jak technologie kwantowe mogą zostać wykorzystane przez wojsko i wywiad,• gdzie przebiega granica między otwartą nauką a tajemnicą państwową,• czy Polska jest przygotowana do migracji na zabezpieczenia postkwantowe,• jak rozwój sztucznej inteligencji łączy się z rewolucją kwantową,• oraz czy w wojskowym laboratorium pozostaje jeszcze miejsce na naukową ciekawość i zachwyt fizyką.Takie rozmowy nie były możliwe bez wsparcia Partnerów:⁠⁠Studio Miś⁠⁠ ⁠⁠- dom produkcji podcastów i wideo. Trzy niezależne studia, unikalne scenografie i pełen zaplecze produkcyjne. To miejsce w którym marka realizuje cały proces: od planu po efekt końcowy. Wszystko w jednym miejscu, w centrum Warszawy.

Moim gościem jest Tomasz Terlikowski - filozof, dziennikarz, publicysta, tłumacz i działacz katolicki, doktor nauk humanistycznych. Doktoryzował się z filozofii Lwa Szestowa. Jeden z najbardziej rozpoznawalnych komentatorów spraw Kościoła w Polsce i jeden z niewielu, którzy w ogóle podejmują temat technologii.To jest rozmowa z filozofem, który doktoryzował się z Lwa Szestowa, myśliciela uważającego rozum za pułapkę. Pytam, czy AI to ostateczne zwycięstwo tego racjonalizmu, przed którym Szestow ostrzegał.Czy transhumanistyczna obietnica przekroczenia śmierci jest dziś dla młodego człowieka bardziej wiarygodna niż eschatologia Kościoła. I czy modlitwa wygenerowana przez czat jest jeszcze modlitwą — bo za 1,99 dolara za minutę można już zadzwonić do awatara Jezusa.Rozmawiamy też o encyklice „Magnifica humanitas" czyli pierwszym papieskim dokumenci w całości poświęconym sztucznej inteligencji.Leon XIV, amerykański papież, który mógłby kojarzyć się z apoteozą wolnego rynku, pisze o nowym niewolnictwie i nowym kolonializmie. O ludziach z globalnego południa, którzy za głodowe stawki karmią danymi modele wartych biliony dolarów firm. O tym, że rynek technologii trzeba zdemonopolizować czyli odebrać Amerykanom i poddać kontroli państw. O zmieniającym się paradygmacie wojny i o tym, że algorytm nigdy nie będzie podmiotem moralnym.Rozmawiamy też o tym, co z tego naprawdę uderzy w polską religijność: deepfake z papieżem, kazania pisane przez AI czy „objawienia" generowane przez model. I o liczbach, które układają się w niepokojący obraz bo wiarę w Boga deklaruje 78% Polaków (w 1992 roku: 94%), ale co niedzielę praktykuje już tylko 36–39%. Takie rozmowy nie były możliwe bez wsparcia Partnerów:⁠⁠Studio Miś⁠⁠ ⁠⁠- dom produkcji podcastów i wideo. Trzy niezależne studia, unikalne scenografie i pełen zaplecze produkcyjne. To miejsce w którym marka realizuje cały proces: od planu po efekt końcowy. Wszystko w jednym miejscu, w centrum Warszawy.Posłuchaj: https://ffm.bio/technofobiaFacebook: https://www.facebook.com/akurasinskiInstagram: https://www.instagram.com/kurasinskiX: https://x.com/kurasinskiWWW: https://technofobia.pl#ArturKurasiński #Technofobia

Dr Jan Oleszczuk-Zygmuntowski to ekonomista i spółdzielca. Prezes zarządu PLZ Spółdzielni, operatora CoopTech Hub, pierwszego w Polsce centrum technologii spółdzielczych. Współprzewodniczący Polskiej Sieci Ekonomii, wykładowca Akademii Leona Koźmińskiego, założyciel think-tanku Instrat, autor „Kapitalizmu sieci". Autor raportu Centrum Łukasiewicz „Cyfrowy bilans Polski. Jak zmienić uzależnienie w suwerenność?".Microsoft odciął pocztę prokuratorowi Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze. Nie sąd, nie policja - dostawca usługi. Wystarczyła decyzja podjęta poza Polską, poza Europą, w firmie, której regulaminu nikt z nas nie czytał.Mój gość twierdzi, że Polska nie jest niepodległa. Ma wszystkie atrybuty suwerennego państwa, ale takie, jakie wystarczały w epoce kapitalizmu przemysłowego, a nie w czasach, które jedni nazywają technofeudalizmem, a inni po prostu kapitalizmem monopoli. Bo obok logiki prawa pisanego, strzeżonego przez sądy i konstytucje, wyrosła logika kodu. Też jest prawem — tylko wykonywanym automatycznie, skalowalnym globalnie i niewymagającym niczyjej zgody.Rozmawiamy o cyfrowym bilansie Polski: o 48 miliardach złotych importu technologii rocznie przy trzech miliardach eksportu. O „ghost GDP" — polskich programistach, którzy zasilają bilanse zagranicznych firm, zarabiając przy tym więcej, niż zarobiliby u siebie. O tym, dlaczego ministerstwa nie interesuje, w czyjej chmurze szpital trzyma nasze dane medyczne. I o tym, co się stanie, jeśli bańka AI pęknie — czy wtedy uzależnienie nagle nie okaże się dla nas opłacalne.Pytam też o receptę. Francja zbudowała La Suite, wyrzuciła Microsoft z administracji i oddała produkt spółdzielni cyfrowej. Mój gość chce podobnej drogi w Polsce. Ale spółdzielnia to model z XIX wieku, oparty na współdecydowaniu — czy demokracja korporacyjna ma szansę w wyścigu z jednoosobowymi decyzjami Muska i Zuckerberga? I czy „Syrenka zamiast mercedesa" może zadziałać tam, gdzie efekt sieciowy rozstrzyga wszystko w kilka miesięcy?Takie rozmowy nie były możliwe bez wsparcia Partnerów:⁠⁠Studio Miś⁠⁠ ⁠⁠- dom produkcji podcastów i wideo. Trzy niezależne studia, unikalne scenografie i pełen zaplecze produkcyjne. To miejsce w którym marka realizuje cały proces: od planu po efekt końcowy. Wszystko w jednym miejscu, w centrum Warszawy.

Przez dwadzieścia lat pomagała budować polski rynek reklamy cyfrowej. Dziś rozlicza go z tego, jak zarabia na uwadze dzieci.Magdalena Bigaj spędziła prawie dwie dekady w samym rdzeniu branży, która dziś jest bohaterką jej raportów i używa dokładnie tej samej metodologii pomiarowej, którą kiedyś współtworzyła, żeby pokazać, co naprawdę dzieje się po drugiej stronie ekranu.Moja rozmówczyni jest prezeską Fundacji „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa", badaczka i ekspertka higieny cyfrowej, współautorka raportu „Internet dzieci". Autorka książek „Wychowanie przy ekranie" i „Twój telefon, twoje zasady". Wcześniej blisko dwadzieścia lat w branży mediów i technologii - Agora, IAB Polska, Polskie Badania Internetu. Zasiada m.in. w Radzie Programowej Fundacji Orange i Komitecie Dialogu Społecznego przy KIG.Rozmawiamy o drugiej edycji raportu „Internet dzieci", wydanego przez Fundację „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa" wspólnie z Państwową Komisją ds. przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich. To nie są deklaracje z ankiet — to twarde dane z Mediapanelu Gemius/PBI, mierzące realne zachowania. I są niewygodne.2,6 miliona dzieci w wieku 7–14 lat w polskim internecie. Cztery godziny i dwadzieścia pięć minut dziennie — więcej niż średnia dla dorosłych. 88% tego czasu na smartfonie. TikTok i YouTube pochłaniają połowę. Druga najczęściej odwiedzana strona w tej grupie wiekowej to serwis pornograficzny. W listopadzie 2025 roku 1,2 miliona dzieci zobaczyło na TikToku, Facebooku i Instagramie reklamę piwa, a blisko 700 tysięcy — reklamę alkoholu wysokoprocentowego. Mimo że prawo i regulaminy platform tego zabraniają.W tegorocznej edycji po raz pierwszy pojawia się AI. Aplikacja ChatGPT weszła do pierwszej dziesiątki najpopularniejszych aplikacji wśród dzieci z realnym czasem korzystania, nie z ciekawości. Zasięg asystenta OpenAI w grupie 7–14 lat sięga 43%.Ale najtrudniejsze pytanie brzmi inaczej: dlaczego rok później nic się nie zmieniło? Dane z 2025 i 2026 są niemal lustrzanym odbiciem. Polska pozostaje jedynym krajem Unii bez krajowego koordynatora usług cyfrowych. Na 720 europosłów przypada 860 akredytowanych lobbystów big techu, a branża wydała w 2024 roku 151 milionów euro na lobbing wobec Komisji Europejskiej. W polskich ciałach doradczych (przy Ministrze Cyfryzacji i przy Prezydencie) zasiadają przedstawiciele Mety, Google'a i TikToka. Nie inżynierowie. Ludzie od public affairs.Pytam więc o rzeczy, których w raporcie nie ma: o rozmowę z premierem, o zarzuty ze strony dawnych kolegów z branży, o to, czy ochrona dzieci stała się w Polsce zakładnikiem relacji z Waszyngtonem i o to, co musi się wydarzyć, żeby trzecia edycja raportu pokazała wreszcie spadek zamiast kolejnego alarmu.W odcinku rozmawiamy m.in. o tym:→ kto naprawdę odpowiada za reklamę alkoholu wyświetloną dziecku→ dlaczego 13 i 15 lat, a nie 16→ czy australijski zakaz social mediów zadziałał→ co zmieni zakaz telefonów w szkołach od 1 września 2026→ dziecko i chatbot: konkretny mechanizm, nie teoria→ czy regulacja ma jakąkolwiek szansę dogonić AITakie rozmowy nie były możliwe bez wsparcia Partnerów:⁠⁠⁠Studio Miś⁠⁠ ⁠⁠⁠- dom produkcji podcastów i wideo. Trzy niezależne studia, unikalne scenografie i pełen zaplecze produkcyjne. To miejsce w którym marka realizuje cały proces: od planu po efekt końcowy. Wszystko w jednym miejscu, w centrum Warszawy.