De Energie Gasten

Dit is deel 2 van mijn gesprek met Liza Rubinstein Malamud, mede-oprichter van Carbon Equity (https://www.carbonequity.com/). Zij investeren in fondsen rondom klimaatoplossingen en energietransitie. Ik doe met haar in deze aflevering een ‘energietransitie-bingo’. Ik noem een ontwikkeling of technologie, en zij noemt de bedrijven waarvan je echt op de hoogte moet zijn. Vaak zijn dit bedrijven die onderdeel zijn van een fonds waar ze met Carbon Equity in geïnvesteerd hebben. We hebben het over warmtepompen, restwarmte uit de industrie, thermische energie-opslag, de ijzer-lucht batterij, AI, CCS bij cementproductie, de luchtvaart en eSAF, fermentatie en ‘kaas-zonder-koe’, Micro Modular Reactors en nog veel meer. Alle bedrijven die Liza of ik noemen in deze aflevering hieronder op een rij: - Aira, Zweedse producent van warmtepompen: https://www.airahome.com/ - Galvany, een Duits platform waarbij je supersimpel de juiste warmtepomp voor jouw situatie vindt: https://galvany.de/ - Vergelijkbaar aan Galvany, 1komma5: https://1komma5.com/de/ (die zitten ook in Nederland, zie https://1komma5.nl/) - Heaten maakt een industriele warmtepomp (tot 200 graden), Noors bedrijf met Nederlandse CEO: https://heaten.com/ - Skyven Technologies, Amerikaas bedrijf dat zich richt op restwarmte icm warmtepompen: https://skyven.co/ - Rondo, Thermal Energy Storage, die met broodroostertechnologie bakstenen verwarmen: https://www.rondo.com/ - Flamco maakt verschillende thermische batterijen onder de naam FlexTherm Eco, dat is de batterij waar ik voor m’n eigen Tiny House naar gekeken heb (maar uiteindelijk niet heb toegepast). Een idee daarvan krijg je hier: https://flamco.aalberts-hfc.com/nl/pageid/landingpage-flextherm-eco-g2 - Supersola is het Nederlandse bedrijf dat zonnepanelen met een stekker maakt. Ze gingen in 2024 failliet maar werden door de oprichters van Greenchoice gered en worden nu te koop én te huur aangeboden: https://supersola.com/ - Form Energy is een Amerikaans bedrijf actief in energie-opslag door middel van ontroesten en verroesten, oftewel een ijzer-lucht batterij: https://formenergy.com/ - Fervo Energy, het bedrijf waar Liza het over heeft dat in geothermie zit: https://fervoenergy.com/ - Xinergy richt zich op energiebesparing voor data centers: https://xnrgy.com/ - Leap is het bedrijf dat ik noem en zich richt op virtuele power plants, bijvoorbeeld via slimme thermostaten: https://www.leap.energy/ (in aflevering #27 hoor je daar alles over) - Vilisto is het Duitse bedrijf waarvan Liza niet op de naam kon komen, zij combineren slimme knoppen op radiatoren met sensoren: https://www.vilisto.de/en/ - ETPA, een Nederlands platform voor energiehandel: https://www.etpa.nl/nl/ - Cementproductie met een bacterie uit de zee, dat is wat BioMason doet: https://biomason.com/ - JetZero maakt een vliegtuig gebaseerd op de Concorde: https://www.jetzero.aero/ - Maeve is een Nederlands bedrijf dat hybride vliegtuigen ontwikkelt, check ook vooral aflevering #26 waarin ik oprichter Jan-Willem Heinen hierover interview (toen heette het bedrijf nog Venturi): https://maeve.aero/ - Twelve zit in de US en maakt eSAF uit Co2, water en hernieuwbare energie: https://www.twelve.co/ - MetaFuels is een Zwitsers bedrijf en richt zich ook op SAF, zowel bio-SAF als eSAF: https://metafuels.ch/ - Those Vegan Cowboys is een Nederlands bedrijf gericht op de productie van ‘kaas-zonder-koe’. Ik twijfelde in de aflevering maar zij haalden inderdaad eind 2025 een investering van €6.25M op: https://thosevegancowboys.com/ - Liza noemt ook nog een ander bedrijf dat zich bezighoudt met fermentatie, met de Nederlandse Katelijne Bekers als CEO en mede-oprichter: https://microharvest.com/ - Radiant ontwikkelt een zogenaamde Micro Modular Reactor, een nucleaire rector op het formaat van een zeecontainer: https://www.radiantnuclear.com/

In deze aflevering ga ik met Liza Rubinstein Malamud in op de rol van geld in de klimaat- en energietransitie. Liza deelt hoe ze na o.a. McKinsey en FollowThis uiteindelijk mede-oprichter werd van Carbon Equity, een bedrijf dat fund-to-fund investeringen mogelijk maakt. Oftewel, zij selecteren de beste klimaat- en energietransitiefondsen, en jij kan daar als particulier in investeren. Liza deelt over de impact van geld, hoe fondsen werken, het selectieproces van deze fondsen, verschillen tussen de EU en de US, en hoe Carbon Equity de wereld van grote fondsen bereikbaar maakt met investeringen vanaf €20.000. Dit laatste - investeren vanaf 20k - is een hele grote stap om de wereld van private equity een stuk bereikbaarder te maken voor veel mensen, eerder lag de grens op 100k. Dit is het eerste deel van een tweeluik; in de volgende aflevering ga ik met Liza een bingospel doen. Een wat? Dat hoor je volgende maand! Links: - alles over Carbon Equity: https://www.carbonequity.com - het fonds waarbij je vanaf 20k kan investeren: https://www.carbonequity.com/fund/access-to-climate-tech-fund-ii

In deze aflevering is Rens Savenije (Ventolines) te gast. Samen met hem duik ik in een uniek project in Flevoland: Windplan Groen. Dit is een combinatie van 11 windparken (330MW), een zonnepark (30MW) en 3 grote batterijen (100 MW). En dat samen in een Gesloten Distributie Systeem (GDS) dat direct is aangesloten op het hoogspanningsnet van Tennet. Rens heeft jarenlang gewerkt aan de totstandkoming van dit bijzondere project. Hij deelt over wat er nodig was voor de ontwikkeling en de belangrijke rol van 400 (!) boeren hierin. Wat ik extra tof vind is dat hij ook ingaat op fascinerende details die je niet zo vaak hoort, zoals de benodigde bekabeling (150 km), de vergunningsaanvraag en het bestemmingsplan voor een nieuw te bouwen transformatorstation. In het laatste deel van de aflevering vraag ik Rens of dit soort projecten - een GDS waar ook afnemers op in kunnen prikken - de toekomst zijn. Links: - alles over Windplan Groen: https://www.ventolines.nl/project/windplan-groen/ - Rens benoemt een ander GDS, Smart Grid Flevoland: https://smartgridflevoland.nl/ - het congres waar ik Rens ontmoette, het Storage & Solar congres: https://www.storagesolarcongres.nl/

In deze aflevering deelt Maurice Oltheten alles over circulaire vetzuren. Say what!? Bij de verwerking van aardappels bij Avebe komt aardappelsap als reststroom uit de fabriek. Nu wordt dat ingedikt (= energie-intensief) om het daarna op het land te verspreiden als meststof. Chaincraft, een scale-up waar Maurice hoofd R&D is, heeft een gepatenteerd proces om deze reststroom op te waarderen tot capronzuur. Dit capronzuur kun je gebruiken in bijv. schoonmaakmiddelen, smeermiddelen, en als geur- en smaakstoffen. Een kijkje in de keuken van een innovatief bedrijf dat de voedingsindustrie aan het verduurzamen is. Maurice deelt over het proces om circulaire vetzuren te maken, de impact ervan op de energietransitie en de ontwikkelingen om een fabriek van 100M+ te bouwen in Ter Apelkanaal (provincie Groningen). Deze aflevering is onderdeel van een mini-serie over verduurzaming van de industrie en is mede mogelijk gemaakt door het Instituut voor Sustainable Process Technology (ISPT). Met meer dan 180 partners werken zij, van grote bedrijven tot start-ups en kennisinstellingen, aan de transitie naar een circulaire en CO2 neutrale industrie. Of het nu gaat om circulaire plastics, agrofood of energie-efficiency, ISPT brengt alle partijen samen in een omgeving waar ze kunnen samenwerken en echte stappen kunnen zetten. Het programma van ISPT voor de verduurzaming van de landbouw heet Fascinating, Maurice heeft het hier in de aflevering ook over. Meer weten? Check www.ispt.eu of www.fascinating.nl Fotocredits: R. Khalil via Pexels

In deze aflevering ga ik in gesprek met Jurgen Hoekstra. Hij is Vice President bij BASF, zit al meerdere decennia in de chemische industrie, en kent de realiteit in onder meer Nederland, Duitsland en Azië. We hebben het over de uitdagingen waar de industrie voor staat, de (historische) verhouding tussen China en Europa, hoe daarin als bedrijf te navigeren, en hoe je een bedrijf als BASF - dat 30.000 verschillende producten maakt - verduurzaamt. En of die verduurzaming goed gaat? In de aflevering geeft hij BASF zelf een rapportcijfer! Deze aflevering is onderdeel van een mini-serie over verduurzaming van de industrie. Deze serie is mede mogelijk gemaakt door het Instituut voor Sustainable Process Technology (ISPT). Met meer dan 180 partners werken zij, van grote bedrijven tot start-ups en kennisinstellingen, aan de transitie naar een circulaire en CO2 neutrale industrie. Of het nu gaat om waterstof, circulaire plastics of energie-efficiency, ISPT brengt alle partijen samen in een omgeving waar ze kunnen samenwerken en echte stappen kunnen zetten. Meer weten? Check www.ispt.eu

In deze aflevering - de eerste in een mini-serie over verduurzaming van de industrie - ga ik in gesprek met Tjeerd Jongsma, directeur van het Instituut voor Sustainable Process Technology (ISPT). Hoe staat het met de verduurzaming van de industrie? Waar loopt het nu op vast? Van waterstof tot kernenergie, van concurrenten die gaan samenwerken tot nieuwe droogtechnieken. Tjeerd deelt concrete voorbeelden én zijn visie op de toekomst. Deze mini-serie is mede mogelijk gemaakt door het Instituut voor Sustainable Process Technology. ISPT werkt samen met meer dan 180 partners, van grote bedrijven tot start-ups en kennisinstellingen, aan de transitie naar een circulaire en CO2 neutrale industrie. Of het nu gaat om waterstof, circulaire plastics of energie-efficiency, ISPT brengt alle partijen samen in een omgeving waar ze kunnen samenwerken en echte stappen kunnen zetten. Meer weten? Check www.ispt.eu Links uit de aflevering: - het artikel uit de Volkskrant waar ik aan refereer in het gesprek: https://www.volkskrant.nl/economie/klimaatdoelen-in-gevaar-zij-richten-het-vizier-nog-altijd-op-2030~b027b504/ - na de opname werd bekend dat Tata Steel een intentieverklaring heeft getekend met de Staat, zie https://www.volkskrant.nl/economie/de-staat-tekent-intentieverklaring-om-tata-steel-te-verduurzamen-maar-die-zit-nog-vol-onzekerheden~ba7e7a33/ - meer details over de stand van zaken van de maatwerkafspraken: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2025/06/30/kamerbrief-voortgang-maatwerkafspraken-verduurzaming-industrie - achtergrond over elektrisch kraken waar Tjeerd over spreekt, check https://ispt.eu/programs/electric-cracking/ - op het einde van het gesprek deelt over nieuwe droogtechnieken, hier vind je meer info: https://ispt.eu/programs/drying-and-dewatering/

In deze aflevering alles over AI en de energietransitie. Titiaan Palazzi richtte in 2018 Myst op in de Verenigde Staten. In 5 jaar tijd bouwde hij dit uit tot een bedrijf dat energiemaatschappijen, ontwikkelaars en andere partijen hielp met het voorspellen van de steeds dynamischere vraag en aanbod van elektriciteit. Hoe hielp hij zijn klanten precies? Welke kansen van AI in de energietransitie ziet Titiaan nog meer? En hoe verhouden deze kansen zich tot het enorme energieverbruik van AI zelf? In 2023 is Myst overgenomen door Snowflake en Titiaan heeft ondertussen zijn handen weer vrij voor een volgend avontuur. Links: - Titiaan op LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/titiaanpalazzi/ - het rapport van de International Energy Agency (IEA) over AI: https://www.iea.org/reports/energy-and-ai - link naar Snowflake, het bedrijf dat Myst overgenomen heeft: https://www.snowflake.com/en/

Het energienet loopt vol. Enorme investeringen zijn nodig de komende jaren. Bieden decentrale energienetwerken op gelijkstroom een oplossing? Ronald Buijsse is groot voorstander van deze netwerken: ze zouden goedkoper, socialen en robuuster zijn. Hij is voorzitter van de landelijke werkgroep Energie & Klimaat van D66. Ik bespreek met hem de voor- en nadelen, de rol van de Energiewet hierin en de uitdagingen bij implementatie.

Timo Spijkerboer is opnieuw te gast voor het tweede deel over batterijen. Nu met de focus op de vaste stof batterij (solid state battery). In deze aflevering o.a.: - Timo blikt terug op zijn tijd bij EAZ Wind (www.eazwind.com) - wat is de vaste stof batterij en wat maakt 'm anders - wat is de potentie van dit type batterij en waar gebruik je deze - Timo deelt over zijn ondernemersplannen met dit type batterij Timo volgen in z'n batterij-avonturen? Volg hem via LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/timospijkerboer/

Timo Spijkerboer (yes, hij is terug!) neemt ons in een tweeluik mee in batterijtechnologie. Deze eerste aflevering deelt hij over zijn rol als entrepreneur in residence bij de TU Delft om van onderzoek tot batterijbedrijven te komen. Daarna gaan we de diepte in op natrium-ion batterijen. We hebben het o.a. over: - hoe een batterij is opgebouwd - het voordeel van natrium-ion t.o.v. lithium-ion - voor welke toepassingen natrium-ion interessant is - hoe de natriumwater batterij een echte gamechanger kan zijn Meer weten over Timo en waar hij zich mee bezig houdt? Check z'n LinkedIn hier: https://www.linkedin.com/in/timospijkerboer/

Ruud Nijs neemt je in deze aflevering mee in de wereld van grootschalige energie-opslag. Hij is mede-oprichter van GIGA Storage, waarmee ze o.a. een batterij van 300MW ontwikkelen op de voormalige Aldel locatie in Delfzijl. Hij deelt zijn lessen van deze snel groeiende markt: hoe is het bedrijf begonnen, waar moet een locatie voor een grote batterij aan voldoen, en hoe verdien je eigenlijk geld met een batterij? Zijn belangrijkste lessen: slim de batterij inzetten, en vooral ook een beetje sexy verpakken. Achtergrond info: - meer over de deal tussen Tennet en GIGA Storage: https://www.tennet.eu/nl/nieuws/batterijgigant-giga-storage-en-tennet-sluiten-eerste-tijdsduurgebonden-contract - de site van GIGA Storage: https://giga-storage.com/ - achtergrond over de 300MW batterij in Delfzijl: https://giga-storage.com/projecten/leopard/ - meer info over het congres Noodzaak van Storage: https://www.congressmartstorage.nl/

In deze aflevering ga ik in gesprek met Tweede Kamerlid Suzanne Kröger (GL-PVDA). We hebben het over de Klimaattop in Bakoe, het politieke klimaat rondom klimaat (jaja), Gronings of Warffums gas en Tata Steel. Achtergrond: - in het interview refereer ik naar een oproep vanuit GL-PvdA over Tata Steel, hier vind je meer info over deze oproep: https://nos.nl/artikel/2547121-overheid-moet-tata-steel-redden-voor-het-te-laat-is

De energiemarkt is ontzettend in beweging en wordt voor consumenten steeds ingewikkelder: denk aan terugleverkosten en dynamische contracten. Hoe krijg je als woningcorporatie dan nog steeds bewoners mee in bijvoorbeeld een zonnepanelenproject? In deze aflevering krijg je 3 concrete lessen van Wouter Speelman, algemeen directeur van De Zoncorporatie. Hij deelt wat je juist wel moet doen in communicatie met huurders, en wat je beter niet kunt doen.

Stel je voor dat je 15-25% van je besteedbaar inkomen aan energie uitgeeft. En je woont in een huurwoning waar je zelf niet over de verduurzaming gaat. Deze situatie van energiearmoede is helaas voor veel Nederlanders de realiteit. Ik ga hierover in gesprek met Roebyem Anders, oprichter van sociale onderneming KnopOm. Wat is energiearmoede? Welke rol heeft een woningcorporatie hierin? En welke aanpak helpt (niet) om het tegen te gaan? Het bestaande beleid komt langs, de contingenten-aanpak i.s.m. TNO en natuurlijk kan AI niet ontbreken. Deze aflevering wordt gesponsord door De Zoncorporatie, een partij die woningcorporaties helpt bij het verduurzamen van hun woningvoorraad. Meer info via www.dezoncorporatie.nl

De energiemarkt is volop in beweging. De verwachte afbouw van de salderingsregeling en de opkomst van terugleverkosten hebben impact. Wat betekent dit voor huurders met zonnepanelen? Wat kunnen woningcorporaties met de veranderende markt? Wat zijn kansen voor de toekomst? In deze aflevering is Stefan Smit te gast: de energiemarkt kent hij als geen ander. Samen met Jan-Willem Zwang runt hij adviesbureau Wattanders. Deze aflevering wordt gesponsord door De Zoncorporatie, een partij die woningcorporaties helpt bij het verduurzamen van hun woningvoorraad. Meer info via www.dezoncorporatie.nl

In deze aflevering deel ik vijf lessen over de bouw en over het leven in m'n Tiny House. In aflevering 18 - de best beluisterde aflevering van deze podcast - zat ik nog middenin de bouw. Nu zijn we vijf jaar verder, is de bouw afgerond en leef ik dus al vijf jaar in een community. Wat heb ik geleerd van het bouwen van dit huisje? En over het wonen in een community? Check deze aflevering om erachter te komen.

In 2030 moeten er 500.000 extra woningen op een warmtenet zijn aangesloten. In o.a. Amsterdam, Den Haag en Utrecht liggen projecten nu stil. Wat gaat er mis? Wat heeft de Wet Collectieve Warmtevoorziening (WCW) hiermee te maken? En hoe krijgen we weer vaart in de ontwikkeling? Deze vragen staan centraal in deze aflevering met Peter Wolbert. Hij is Strategisch Business Developer Warmte bij Enexis. Links: - rapport van Berenschot: https://www.nvde.nl/wp-content/uploads/2024/05/Finale-rapportage_Warmtenetten-in-vergelijking-met-andere-warmteoplossingen_24042024.pdf - advies Raad van State voor de WCW: https://wetgevingskalender.overheid.nl/regeling/WGK010356/documenten/Raad%20van%20State/Advies%20Raad%20van%20State%20uitgebracht/1?_ga=2.10472625.584433404.1716567248-1777141011.1716567248 - het Warmtemanifest: https://warmtenetwerk.nl/wp-content/uploads/Warmtemanifest-Maak-warmtenetten-weer-HOT.pdf?_ga=2.43968289.584433404.1716567248-1777141011.1716567248

Netcongestie en de PV markt, in deze aflevering duiken we daar vol in. Bart van den Bosch is daarvoor de perfecte gast: hij houdt zich al 30+ jaar bezig met zonne-energie en opslagsystemen. We gaan terug in de tijd én kijken vooruit. Je leert o.a.: - dat netcongestie 25 jaar geleden ook al bestond - wat in Duitsland anders gaat dan in NL - wat Bart zou doen als hij aan de politieke knoppen zou zitten Dit gesprek is opgenomen eind januari 2024. Meer over Bart z'n activiteiten? Chek Bart op LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/ing-bart-van-den-bosch/

Ruim 4,5 jaar woon ik alweer in m'n Tiny House. Alleen hoe goed is het me gelukt om deze luchtdicht te bouwen? In deze aflevering heb ik Bart Fugers te gast. Met zijn bedrijf Kierenjagers test en verbetert hij de luchtdichtheid van woningen. Eerst duiken we in de theorie en deelt Bart voorbeelden uit de praktijk. Het blijkt dat zelfs bij nieuwbouw luchtdichtheid echt niet altijd goed gaat! Daarna test Bart hoe luchtdicht m'n huisje is met de 'blower door test', een warmtecamera en een rookmachine. Meer weten over luchtdicht bouwen en wat Bart doet: - https://kierenjagers.nl/ - https://www.linkedin.com/in/bartfugers/

Zijn zonneparken goed voor de biodiversiteit? En voor de bodemkwaliteit? In deze aflevering ontdek je dat dat mogelijk is, mits je rekening houdt met een aantal belangrijke aspecten. Te gast zijn Kay Cesar van TNO en Michiel van Amersfoort van Eelerwoude. Deze aflevering wordt gesponsord door Hiemstra & De Vries (www.hiemstraendevries.nl). Links: - www.zoninlandschap.nl, de organisatie die Kay in dit interview noemt - meer weten over bodemkwaliteit en zonneparken? Dit onderzoek vanuit TNO is een mooi startpunt: https://www.tno.nl/nl/aandachtsgebieden/energietransitie/roadmaps/hernieuwbare-elektriciteit/zonne-energie/zonnepark/beter-ontwerp-zonneparken/ - bi-facial panelen noemt Kay ook in dit gesprek. Check deze link van TNO voor meer info: https://www.tno.nl/nl/aandachtsgebieden/energietransitie/roadmaps/hernieuwbare-elektriciteit/zonne-energie/rendement-zonnepanelen/tweezijdige-pv/ - Michiel werkt als adviseur ruimtelijke ontwikkeling bij Eelerwoude. Alles wat zij doen vindt je hier: www.eelerwoude.nl