Behoud de Begeerte

'Ze vertelt met zo'n hartstochtelijke passie over vrouwen als Zelda Fitzgerald en Vivienne Eliot, dat je wel ontroerd moet raken.' Over het boek: In december 2009 begon Kate Zambreno een blog met de naam Frances Farmer is My Sister, waarop hen de door hun geliefde modernistische schrijfsters op een radicaal nieuwe manier onderzocht. Vivienne Eliot, Jane Bowles, Jean Rhys en Zelda Fitzgerald stonden bekend als muzen van mannelijke schrijvers; hun eigen werk belandde in de marge, hun vaak substantiële bijdragen aan het werk van hun echtgenoten werd verdoezeld en vergeten – en niet zelden werden zijzelf uiteindelijk ondergebracht in psychiatrische instellingen. Rondom het blog ontstond een onlinegemeenschap die de verstikkende patriarchale kijk op het kunstenaarschap omverwierp en zo een alternatieve canon ontwikkelde. In Heldinnen brengt Zambreno deze ideeën samen tot een vlijmscherp literair manifest. In een directe en volstrekt eigen stijl traceert Zambreno hoe de geschiedenis de vrouwelijke ervaring consequent als minderwaardig wegzet, en kanaliseert de woede daarover om zich te bevrijden van het nog altijd aanwezige patriarchale juk.

'Heel spannend, zoals alleen Buwalda dat kan' Tijdens het live boekenprogramma Uitgelezen tippen panelleden maandelijks een favoriet boek. Luister hier naar Ruth Joos' signalement van oktober. Over de roman: In De jaknikker van Peter Buwalda, de langverwachte ontknoping van het literaire succes Otmars zonen keren we terug naar bastaardzoon Ludwig Smit en Shell-ceo Johan Tromp. Op Sakhalin Island komt de verhouding tussen de twee onder hoge druk te staan wanneer Ludwig carrière maakt als tassendrager van Tromp. Samen keren ze zich tegen de journaliste Isabelle Orthel, die hun relatie onbewust op de proef stelt. Karakters en verledens botsen met elkaar en vormen een gevaarlijk weefsel van vermoedens en teleurstelling. De jaknikker oogst in de kou van Siberië, aan de kust van Los Angeles en ten slotte in het bedrieglijk huiselijke Leiden wat in Otmars zonen gezaaid wordt.

‘Een pareltje’ Tijdens het live boekenprogramma Uitgelezen tippen panelleden maandelijks een favoriet boek. Luister hier naar het signalement van Ibe Rossel. Over Beginnen: In heldere, soms hallucinerende taal, graaft Angelo Tijssens in de sedimenten van een verdwenen jeugd. Wat blijft er over van een plek die je gevormd heeft, wanneer die plek langzaam verdwijnt? Beginnen is een associatieve vertelling over geboorte en verlies, over erfgoed en erosie, over mensen die passeren, blijven of vergeten worden. Maar ook over zongebruinde jobstudenten, garnaalkroketten, videocassettes en bonkende bassen.

‘Dit boek gaf me iets wat ik mis’ Tijdens het live boekenprogramma Uitgelezen tippen panelleden maandelijks een favoriet boek. Luister hier naar het signalement van Tijmen Govaerts. Over Hoe ik de vissen ontmoette: Hoe ik de vissen ontmoette zijn de ontroerende memoires van de Joods-Tsjechische schrijver Ota Pavel. Hij neemt ons mee naar zijn onbezorgde jeugd en de magische tijd waarin de wereld gevuld leek te worden met het vissen langs rivieren en rond meren in het bijzijn van twee sprankelende verhalenvertellers: zijn vader en zijn oom Prošek. Achter de zonnige, liefdevolle anekdotes over de natuur en het vissen verzamelen zich de schaduwen van de donkere tijden die Pavel de rest van zijn leven zullen achtervolgen. Het tedere Hoe ik de vissen ontmoette gaat over het streven naar geluk en vrijheid waardoor we de grootste catastrofes van de geschiedenis kunnen overleven, maar het is boven alles een gepassioneerd en aangrijpend pleidooi voor vissen, leven en liefde.

‘Ik was luidop aan het lachen omdat ik dingen las die ik niet na durf te vertellen.’ Over de roman: Otto Kadoke, de grensoverschrijdende psychiater uit Moedervlekken, is terug. Nadat het verhaal van zijn alternatieve therapie door een bekende auteur te boek is gesteld en een bestseller is geworden, raakt hij verstrikt in een web van halve waarheden, interpretaties en leugens dat hem zijn baan kost - en zijn reputatie vernietigt. Maar niet alleen dat: zijn moeder is inmiddels weer vader geworden en de verzorgster van vader ontpopt zich tot een onvermoeibare aanhangster van Christenen voor Israël. Op een dag, als alles verloren lijkt, staat een ver familielid voor de deur: in haar ziet Kadoke zijn kans om te ontsnappen. Ze voert hem - en zijn vader - naar de bezette gebieden, waar hij tegen zijn zin in als verlosser wordt onthaald. Bezette gebieden is een hartverscheurende, maar ook zeer komische roman over het verleden dat toekomst en heden overwoekert, over schuldige affaires op onschuldige plekken, en onschuldige affaires op schuldige plekken.

'Dit is echt hele grote klasse' Over de roman: De hoofdpersoon van Dikke kus, dag-dag is van de stad naar het verre platteland verhuisd. Daar, ontworteld en zwevend tussen twee werelden, denkt ze aan iedereen die ze heeft achtergelaten. Vooral aan haar oudere minnaar Xavier, die haar – zo zegt hij – beter kent dan zij zichzelf. Ze houdt nog steeds van hem, maar het verlangen is verdwenen. Een onverwachte brief rakelt nog meer herinneringen aan vroegere liefdes op. Er was geluk en ongeluk, bevrijding en beknotting. De sporen die zij achterlieten in haar leven – koffievlekken, voicemails, bloemboeketten – vormen een rariteitenkabinet waardoorheen ze zich beweegt, terwijl ze steeds dichter om de kern cirkelt van wat het betekent om je te verbinden. Waarom willen we de ander aanraken, wie mag ons aanraken? En hoe laten we weer los? Dikke kus, dag-dag is een even geestige als virtuoze roman over het mysterie van hoe mensen in ons leven komen en er weer uit verdwijnen, terwijl ze ons eeuwig in hun greep houden.

'Een gevaarlijk boek' Over Monogamy: All the present controversies about the family are really discussions about monogamy. About what keeps people together and why they should stay together. Now, in a book of 121 aphorisms, Adam Phillips asks why we all believe in monogamy, and why we find it so difficult to think about. Everyone knows that most people, however much they may love their partner, are capable of loving and desiring more than one person at a time. It may be reassuring, but it is in fact very demanding — and often cruel — to assume that only one person can give us what we want. At least in sexual matters, sharing seems to go deeply against the grain. Monogamy is so much taken for granted as the foundation of the family and of family values that, as with anything that seems essential, we are very wary of being critical of it. But, as Adam Phillips suggests, it is surely worth wondering why the faithful couple has such a hold on our imagination, and how it has come to be such an ideal.

'Enorm geslepen van schrijfstijl, niets staat er zomaar.' Over het boek: Een vrouw apart. En de stad is het verhaal van een vrouw die kiest voor een ongebonden en onafhankelijk bestaan, met alleen literatuur en de stad als constante metgezellen. Gornick beschrijft het ritme van de stad, de toevallige ontmoetingen, de steeds veranderende vriendschappen en de voortdurende worstelingen, die net zo hardnekkig zijn als het gevoel dat er elders een beter feestje is waar je niet voor bent uitgenodigd. De rode draad in het boek wordt gevormd door de gesprekken met Leonard, een homoseksuele vriend die scherp op zijn eigen ongelukkige leven reflecteert. Deze vriendschap heeft ‘meer licht geworpen op de raadselachtige aard van intermenselijke relaties’ dan welke intieme band in haar leven ook. De gesprekken tussen Leonard en Vivian zijn als een Grieks koor bij de stroom van ontmoetingen met portiers, groentemannen, travestieten, kennissen en buren. Met deze memoir brak Gornick in 2015 eindelijk door bij het grote publiek. Ze is een van de beste denkers die Amerika heeft voortgebracht. Niemand is scherper dan zij in het oproepen van het grootsteedse bestaan en het bespiegelen over feminisme en literatuur.

‘Prachtig geschreven, stilistisch is het echt een kunstwerkje.’ Over de roman: Een man leeft in totale eenzaamheid in een verlaten bergdorp. Maar elke nacht, op hetzelfde uur, verschijnt er een mysterieus lichtje aan de andere kant van de vallei. Wat is het? Iemand in een ander verlaten dorp? Een vergeten straatlantaarn? Als hij uiteindelijk op onderzoek uitgaat, vindt hij een jonge jongen die ook alleen woont, in een huis midden in het bos. Maar wie is dit kind echt? Het antwoord is zowel geheimzinnig als diep ontroerend. In een continue dialoog met de wezens die het bos bevolken, luchtwortels, bomen, vuurvliegjes, zwaluwen, reflecteert Antonio Moresco over eenzaamheid en de pijn van het bestaan, over leven en dood, maar ook over wat mensen en dieren bindt.

'Hele werelden worden aan elkaar gedicht, en dat door een man die zo goed kan schrijven.' Over de dichtbundel: Een woordvoerder prijst een nieuw soort offerdier aan. Het haar van een vrouw valt uit omdat ze een hoofddoek draagt. In een simulator wordt een god langdurig blootgesteld aan kosmische straling. In zijn vijfde dichtbundel zet Stitou een wereld neer die zowel archaïsch is als hedendaags, en onderzoekt hij het drama van het offer vanuit verschillende invalshoeken. Draait het uiteindelijk om angstbezwering? Is het gevaar dat moet worden afgewend ingebeeld of reëel? Veel gedichten laten zich lezen als een associatief commentaar bij het Bijbelvers waaraan de bundel zijn titel ontleent – de vraag van Isaak aan zijn vader, de patriarch Abraham, als ze onderweg zijn naar de offerplaats en de schrik het kind om het hart slaat. Waar is het lam? is intrigerende en indringende poëzie, waarin het persoonlijke en politieke, droom en werkelijkheid, vrees en verlangen continu op elkaar ingrijpen.

'Dit boek is behalve geil ook een masterclass in empathie.' Over de roman: In De zieners volgen we de eerste Londense jaren van de dakloze Eritrese vluchtelinge Hannah, tegen de achtergrond van haar tijdelijke opvangadres in Kilburn en een parkje in Bloomsbury. In dit nieuwe bestaan ontdekt ze dat ze niet enkel gedefinieerd wordt door haar land van herkomst of status als vluchteling, maar dat de diepe, uiterst intieme aspecten van haar leven en seksualiteit net zozeer vormen wie ze is. De zieners is een moedige, urgente roman, een tour de force die uit één enkele alinea bestaat. Een verhaal over heden en verleden, intergenerationele levensgeschiedenissen, koloniale trauma's en het ware gezicht van het Britse vreemdelingenbeleid, en de impact ervan op jonge vluchtelingen.

'Heel cosmopolitisch Sex and the City-achtig maar op den duur heeft ze je mee en begin je te voelen wat die vrouwen voelen en begin je de wereld te begrijpen zoals elk personage de wereld begrijpt.' Over de roman: Three very different women are desperate for their lives to change. Though strangers, they are drawn to the same place: Stockholm, a city famed for its egalitarianism. But beneath the city's glittering surface lurk challenges old and new. Challenges that threaten to tear them down once and for all...

'beklijvend, dromerig maar ook heel scherp' Over De rustelozen: Het moderne leven drijft de mens voort. De haast, het constante rennen, is gevangen in deze roman, waarin verschillende verhalen zijn vervlochten tot één geheel. Zo is er Anoeschka, een jonge Moskoviete, die gebukt gaat onder de zorg voor haar gehandicapte zoontje. Ze vlucht en kiest daarmee voor een dakloos bestaan in de Moskouse metro. Daarnaast is er het verhaal van meneer Kunicki en de geheimzinnige verdwijning van zijn vrouw en zoontje op een Kroatisch eiland. De onderbrekingen in dit verhaal houden de lezer, die wacht op de ontknoping van dit mysterie, in grote spanning.

'Hier staat geen een woord te veel of te weinig in' Over de roman: Felix en Louise zijn broer en zus en hebben een hechte band. Na een traumatische ervaring in zijn jeugd begint Felix stemmen te horen. Soms hangt er mist over de gebeurtenissen. Gelukkig is er Louise. Die hem helpt. Ook wanneer hij later geen contact meer mag hebben met zijn stiefdochter. Wanneer zijn wanen steeds grimmiger worden, verbreekt Felix alle banden en trekt hij zich terug in een verlaten jachthut. Louise gaat verbeten naar hem op zoek. Maar wat drijft haar echt? Schilfers is een beklemmend verhaal over manipulatie en de dunne scheidslijn tussen waan en werkelijkheid.

Ruth Joos Overgave op commando van Nadia de Vries by Behoud de Begeerte

'Een ideeënroman die ook spannend is' Over Ludwig: Vijf jaar na de ontbinding van het Berlijnse cultexperiment onder leiding van Ludwig von Sachsenheim wordt Mira Maselis gedwongen haar eigen rol onder ogen te zien. De schaamte ver voorbij herinnert ze zich alles. Hoe beïnvloedde haar toetreding tot Ludwigs raadselachtige Neue Gesellschaft de gespannen verhouding met haar vader? In hoeverre was zij medeplichtig aan alle grensoverschrijdingen, groot en klein? En voelt ze zich daar wel voldoende schuldig over? Ludwig is een gedurfde debuutroman waarin Jana Antonissen voelbaar maakt wat verlies met mensen doet in een wereld waarin steeds minder ruimte is voor morele ambiguïteit.

In deze eerste aflevering van deze podcastreeks stellen Hanna Mensink, Robbe Embrechts en Winter De Cock zichzelf en het project Joootie voor. Een literair traject waarbij het leven en werk van Jotie T’Hooft tegen het licht wordt gehouden en bekeken zal worden door de bril van vandaag: via livepresentaties, een blog en podcast op de website joootie.com. In deze pilootaflevering spreken de drie over waarom Jotie T’Hooft hun inspireert, en waarom ze denken dat hij vandaag nog steeds relevant is.

'Een heel intelligente roman' Over het boek: Alaa is haunted by his grandmother’s memories of being displaced from Jaffa and becoming a refugee in her homeland after the Nakba. Ariel, Alaa’s neighbour and friend, is a liberal Zionist, critical of the military occupation of the West Bank and Gaza yet faithful to the project of Israel. When he wakes up one morning to find that all Palestinians have suddenly vanished, Ariel begins searching for clues to the secret of their collective disappearance. That search, and Ariel’s reactions to it, intimately reveal the fissures at the heart of the Palestinian question. Between the stories of Alaa and Ariel are the people of Jaffa and Tel Aviv – café patrons, radio commentators, flower-cutters – against whose ordinary lives these fissures and questions play out. Critically acclaimed in Arabic, spare yet evocative, intensely intelligent in its interplay of perspectives, The Book of Disappearance is an unforgettable glimpse into contemporary Palestine as it grapples with both the memory of loss and the loss of memory.

'Ook een zeer goede bundel voor mensen die normaal gesproken niet zoveel poëzie lezen maar wel proza' Over de dichtbundel: De dansvloer is van iedereen is een ode aan de onvolmaakte mens. Maaike de Wolf beschrijft een intens grotestadsleven waarin we het allemaal maar net bijeen weten te houden. Wat is er nodig om te bestaan, om mens te zijn? Hoe schuren onze verwachtingen langs de werkelijkheid? Mark Boog schreef bij toekenning van de Hollands Maanblad Beurs voor poëzie: ‘Die combinatie van gretigheid en treurnis, van slagroom en afhaalpizza, rijst krachtig en overtuigend op uit de poëzie van deze dichter […] Het gaat zeker niet altijd van een leien dakje, maar hier wordt geleefd – met overgave en twijfel.’

'Heel indrukwekkend'