De Wereld | BNR

De Amerikaanse uitlatingen over Groenland zijn zeer zorgwekkend, zegt oud-NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer in BNR De Wereld. 'Als je het diplomatiek bekijkt kan een eventueel militair ingrijpen de grootste crisis binnen de NAVO worden. Als je het ondiplomatiek bekijkt kan het een redelijke doodsteek zijn.' Wat De Hoop Scheffer betreft is Europa te voorzichtig richting Amerika. Luister ook | 'Rusland is doodsbang voor het twintigpuntenplan' 'Ik zou mij kunnen voorstellen dat wij binnen NAVO/Europese Unie een strategie ontwerpen voor het hoge noorden, het Arctische gebied', zegt De Hoop Scheffer na een vraag van Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Hij vervolgt: 'Ook moet Mark Rutte als secretaris-generaal achter de schermen de Amerikaanse president bij de les houden, al denk ik dat hij dat wel doet. En Europese leden en NAVO-leden zouden allemaal de Amerikaanse ambassadeurs moeten ontbieden', betoogt De Hoop Scheffer. Ook wijst hij erop dat er binnen het Amerikaanse Congres een groot draagvlak is voor de NAVO. Hier moeten Europese politici wat hem betreft op inzetten. De aanval op Venezuela van de VS kwam voor De Hoop Scheffer toch als een verrassing. 'Er gaat dan toch een enorme schokgolf door je hoofd. En mijn tweede gedachte was dat ik mij afvroeg hoor hier in Peking en Moskou naar worden gekeken.' Luister ook | Trump voert druk op Venezolaanse vicepresident Delcy Rodriguez op Amerikaanse strategie met Venezuela 'weinig hoopgevend' Veel Venezolanen zijn blij dat Nicolas Maduro weg is, maar sprake van optimisme is er niet. Zeker niet nu Maduro – al dan niet tijdelijk – wordt opgevolgd door zijn vicepresident. Amerika is ondertussen met een driestappenplan gekomen voor de toekomst van Venezuela. En Amerika neemt de controle over de olie-export over. Volgens president Trump kan de Amerikaanse aanwezigheid in Venezuela nog jaren duren. 'Het is allemaal niet hoopgevend', zegt Barbara Hogenboom, hoogleraar Latijns-Amerikastudies en directeur van het Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns-Amerika aan de Universiteit van Amsterdam. Luister ook | Amerika Podcast Zelfs Trump schrikt wel eens van hardliner Stephen Miller | Postma in Amerika Met de Amerikaanse aanval op Venezuela, en de dreiging van een aanval op Groenland, popt één naam vaker op: Stephen Miller. Deze adviseur van Trump is heel erg belangrijk op het gebied van Trumps buitenlandbeleid, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Diplomaten bij de Verenigde Naties worden er kennelijk op getraind hun gevoel voor humor te onderdrukken. Zo kon er tijdens de zitting van de Veiligheidsraad over Venezuela geen lachje af toen Vasily Nebensya, de Russische ambassadeur en een ras-acteur, een vlammend betoog hield over het schaamteloze Amerika dat een soevereine staat was binnengevallen. Een flagrante schending van de internationale normen, vond hij. Het kan niet anders dan dat zijn collega’s het liefst in schaterlachen waren uitgebarsten: hee, Vasily, is Oekraïne dan géén soevereine staat?  Vasily’s hoogste baas, Poetin, moet zwaar de pest in  hebben. De stunt die Trump uithaalde in Venezuela was zo ongeveer wat hij zelf op 24 februari 2022 van plan was, toen zijn leger Oekraïne binnenviel. Snel doorrukken naar Kiev, Zelensky in de boeien slaan en afvoeren en de hegemonie over het land in handen nemen. In plaats daarvan begon een bloedige oorlog, die nu al bijna vier jaar duurt. Een grote tragedie, en een spectaculaire afgang voor het blunderende moederland.  Poetin noemt Venezuela een bondgenoot, en heeft, samen met China, jaren kunnen profiteren van de olie, die nu weer goeddeels naar Amerika zal gaan. Maar ook van het strategische voordeel van de relatie met een land dat dicht bij aartsrivaal Amerika ligt. Net als toen Amerika het nucleaire programma van Iran in puin schoot, en toen het Syrische regime ineenstortte, verloor Poetin opnieuw een bondgenoot. Hij is ook een realist, die de storm in alle drie de gevallen zag aankomen. En die uiteindelijk geen poot voor zijn bondgenoten uitstak. En vermoedelijk ook de militaire middelen mist om echt iets te kunnen betekenen.  Maduro maakte dezelfde misrekening die Khamenei in Iran en Assad in Syrië maakten: rekenen op Russische steun. In oktober vroeg hij, volgens de Washington Post, Poetin om drones, raketten en radars. Het verzoek werd genegeerd. In eigen land wordt Poetins frame  steeds meer dat de periferie van Maduro zelf van hem af wilde, en dat het bondgenootschap met Venezuela feitelijk al niets meer voorstelde. In het geopolitieke spel is Poetin opnieuw de verliezer. Al helpt die vaststelling de Oekraïners niet. Integendeel, Poetin zal de strijd opvoeren, in de hoop dat hij de oorlog alsnog kan winnen, en de illusie dat hij ooit nog de positie van wereldleider kan terugwinnen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft de aanval geopend op de Venezolaanse vicepresident Delcy Rodríguez. In een interview dit weekend met The Atlantic zei Trump al dat mevrouw Rodríguez 'een nog hogere prijs zal betalen dan de afgezette president Maduro als zij niet doet wat juist is'. Toch ziet buitenlandcommentator Bernard Hammelburg ook dat een interim-periode van Rodriguez voor Trump best acceptabel kan zijn. In Europa blijven de reacties ondertussen voorzichtig. De actie van Trump wordt niet veroordeeld door Europese leiders, zo ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | Extra: Amerika valt Venezuela aan, Maduro opgepaktSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika heeft een aanval uitgevoerd op Venezuela. Daarbij is de Venezolaanse president Nicolas Maduro opgepakt, samen met zijn vrouw. Dat heeft president Trump bekendgemaakt. In deze extra nieuwsuitzending praat Mark Beekhuis met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en andere gasten. Lees ook | Liveblog Venezuela Amerika-correspondent Jan Postma volgt met ons de speech die Trump geeft en legt uit hoe er in Amerika op deze actie gereageerd wordt. In Venezuela zelf zijn de mensen blij, maar ook bezorgd over wat er nu komen gaat, legt de Nederlands-Venezolaanse Hilde van de Wel-Gonzalez uit. En hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga beschrijft hoe Amerika deze actie heeft opgezet. Duidelijk is ook dat deze actie volgens het internationaal recht niet kan, ziet universitair hoofddocent Marieke de Hoon van de Universiteit van Amsterdam. In de regio zelf is het nog opvallend rustig ziet Curaçao-correspondent Oscar van Dam. Vandaag begint daar gewoon het carnaval-seizoen. Toch leggen Van Dam en VVD-buitenlandwoordvoerder Eric van der Burg uit wat Nederland nu moet doen om Aruba, Curaçao en Bonaire te beschermen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland is woest op Oekraïne omdat het een datsja van Poetin in de provincie Novgorod zou hebben aangevallen. Volgens Rusland-expert Hubert Smeets, van Raam op Rusland en columnist bij NRC, klopt hier niets van en gaat er iets anders achter schuil. 'Rusland is eigenlijk doodsbang voor dat twintigpuntenplan waar Zelensky met Trump over heeft gesproken.' Bernard Hammelburg gaat met Smeets in gesprek. Luister ook | 'Europa praat te weinig met Trump' Dat de aanval op de datsja een verzinsel is leidt Smeets af aan het feit dat het Russische ministerie van Defensie en de inlichtingendiensten hier niets van wisten. Het was juist Sergej Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, die het nieuws naar buiten bracht. Verder leveren de Russen geen bewijs. Ook buurtbewoners zeggen niets van een aanval te hebben gemerkt. Volgens Smeets zag Rusland dat Trump en Zelensky, voor Rusland dan, te veel consensus met elkaar hadden bereikt. Maar het Kremlin heeft helemaal geen oren naar dit plan. Lees ook | Poetins buren: niets gemerkt van massale droneaanval op woning 'Uitgesloten dat Rusland zal instemmen met een Europese stabilisatiemacht' Nog niet alles van het plan is bekend, maar wel is duidelijk dat er een stabilisatiemacht moet komen om een eventueel bestand te handhaven. Het ligt in de lijn der verwachting dat dit door Europese militairen gedaan moet gaan worden. Volgens Smeets is dit onacceptabel voor Rusland. 'Uitgesloten dat Rusland zal instemmen met een Europese stabilisatiemacht’. Eerder zei Lavrov al dat Europese militairen in Oekraïne een legitiem doelwit voor Rusland kunnen zijn. Opvallend is wel dat Trump Poetin lijkt te geloven over die aanval. Volgens Trump hoorde erover van van Poetin zelf. Trump noemt het niet het juiste moment voor zo'n actie, nu de gesprekken over een bestand zich in zo'n kritieke fase bevinden. Dat zijn ook de geluiden uit het Kremlin.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat past ons journalisten op deze laatste dag van het jaar nou beter dan een diepe buiging voor Donald Trump en onze grote erkentelijkheid voor de ontelbare verhalen waarmee hij ons heeft overspoeld.  En gelukkig is het einde nog niet in zicht. Wees niet verbaasd als hij al in september begint met een campagne waarin hij de uitkomst van de Congresverkiezingen in november vervalst en gestolen gaat noemen. Want er is een kans dat zijn Republikeinse partij zetels verliest. ‘Stop the steal’ is een strijdkreet die nog wel een seizoen meekan.  Aparte man, deze kampioen-nieuwsmaker. Je moet goed zoeken om een staatshoofd te vinden dat in zijn kerstboodschap de volgende zin gebruikte: ‘Gelukkig kerst voor iedereen, inclusief het tuig van Radicaallinks dat alles in het werk stelt om ons Land te vernietigen en daarin ernstig faalt’.  De man die zegt 8 oorlogen te hebben beëindigd, waaronder een niet bestaande tussen Egypte en Ethiopië, al hebben ze ruzie over een stuwdam, een oorlog in Congo die nog steeds voortwoedt, een mysterieuze tussen Servië en Kosovo. Een man die, ondanks sussende woorden van wensdenkers als Mark Rutte, de hechte eenheid binnen de NAVO heeft veranderd in een transsectionele overeenkomst met de wapenverkoop als uitgangspunt. Een man die gestaag de rechtsstaat ontmantelt.  Wat kunnen we het komende jaar verwachten? Misschien de vervulling van zijn wens om Groenland te kopen. Er ligt een mooie kans. Denemarken, waarvan de autonome staat Groenland, met een luidruchtige onafhankelijkheidsbeweging, nog steeds deel uitmaakt, zit met een probleem. Door het totale wegvallen van de briefpost-inkomsten werd besloten het postbedrijf geheel op te heffen, tot groot ongenoegen van veel Denen. Als Denemarken Groenland verkoopt is de opbrengst ruim voldoende om het postbedrijf te redden. Iedereen gelukkig, en Trump kan de volgende niet bestaande oorlog aan zijn lijstje opgeloste oorlogen toevoegen – nummer acht.  Uit goede bron horen we dat Trump ook is benaderd door de besturen van Ajax en Feyenoord om te onderhandelen tussen de Amsterdamse F-site en het Rotterdamse Vak-S over vrede tussen deze iconische clubs. En die gaan uit zijn hand eten, want de sanctie heeft hij al gereed: als er geen vrede komt, weigert hij elke speler die ooit voor Ajax of Feyenoord heeft gespeeld een visum voor het WK. Trumps negende vrede. Wat Amerika beslist gaat uiteindelijk ook altijd over ons. Kortom: chapeau, verlaat ons niet en ga zo door, Donald. Hoed ons voor de verveling.See omnystudio.com/listener for privacy information.

2025 was het jaar waarin één naam de wereldpolitiek domineerde: Donald Trump. Van Oekraïne tot aan Venezuela en van Gaza tot aan Brussel, overal liet hij zijn stempel achter. Zijn invloed is geen golf, maar een storm die over de hele wereld raast. Volgens oud topdiplomaat Ron Keller had Europa Trumps terugkeer niet als een verrassing mogen ervaren. Zijn afstandelijke houding tegenover Europa, de NAVO en multilaterale samenwerking was al zichtbaar tijdens zijn eerste termijn en lag vast in documenten van conservatieve denktanks. Toch bleef Europa reactief. 'We hadden met een duidelijke Europese visie naar Washington moeten gaan,' stelt Keller. Het gebrek aan samenhangend Europees buitenlands en veiligheidsbeleid maakt dat het initiatief steeds bij Trump ligt en niet bij Europa zelf. Luister ook | Europa is onmisbaar voor de VS In de oorlog in Oekraïne ziet Keller hoe Trumps isolationistische reflexen direct doorwerken. De Amerikaanse militaire en financiële steun is weggevallen, waardoor Oekraïne diplomatiek zwakker staat dan enkele jaren geleden. Trump kijkt volgens Keller niet primair naar Oekraïne, maar naar een wereldorde waarin grootmachten onderling invloedssferen verdelen. In dat beeld is Oekraïne een hinderlijke factor voor de Amerikanen. Lees ook | Zelensky onthult volledig 20-puntenplan voor vrede, gesteund door Oekraïne en VS In Gaza is het beeld dubbel. Keller erkent dat Trump een doorslaggevende rol speelde bij het bereiken van een bestand. Dat is van grote humanitaire waarde, maar vrede is volgens hem iets anders dan een wapenstilstand. De vervolgstappen; ontwapening van Hamas, een stabiel bestuur en regionale betrokkenheid, zijn onzeker. Europa staat opnieuw langs de zijlijn, terwijl het juist hier een grotere rol zou kunnen spelen in fase twee en drie van het vredesproces. Lees ook | Amerikaanse minister zegt hardop: ons doel is Maduro verwijderen Ook in Venezuela volgt Trump een bekende lijn. Trump combineert economische belangen  met politieke druk op het regime van Maduro. Een militaire interventie acht Keller onwaarschijnlijk, maar de verhoogde Amerikaanse aanwezigheid in het Caribisch gebied vergroot de spanningen. Dat raakt Europa, bijvoorbeeld via vluchtelingenstromen richting het Caraïbische gedeelte van het Nederlandse Koninkrijk. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 26 december 1991 schreef de toenmalige correspondent van de New York Times in Moskou, Serge Schmemann, een aangrijpend stuk over het einde van de Sovjetunie. Hij koos de vorm van een necrologie. Wat een vondst.  ‘De Sovjet-staat’, zo luidde de eerste zin, ‘gedurende zijn korte maar tumultueuze geschiedenis gekenmerkt door grote verworvenheden en vreselijk lijden, is vandaag, na een lang en pijnlijk verval, gestorven. Hij was 74 jaar oud.’ Hopelijk is het allemaal minder dramatisch, maar in een groot deel van Europa heerst een vergelijkbaar sentiment over onze tijd: het einde van de schijnbaar in gietijzer gegoten alliantie met de Verenigde Staten. Al het gepraat over de dreiging van oorlog op het Europese continent, het aanleggen van noodpakketten, bezorgde ministers van Defensie en het groeiende besef dat de grote, strategische paraplu waaronder we sinds de Eerste Wereldoorlog konden schuilen wordt opgeklapt, markeert het afscheid van een tijdperk.  Hoewel gemijmer zinloos is, moeten we ons wel afvragen of Amerika beseft wat het verliest, niet alleen historisch en cultureel, maar puur strategisch. Het land wilde niet meedoen aan de Eerste Wereldoorlog tot 1917, toen Duitse onderzeeërs het passagiersschip Lusitania tot zinken brachten. De Amerikanen dachten dat de Britten garant stonden voor de verdediging van de Atlantische Oceaan, maar toen de Lusitania zonk beseften ze dat de oorlog in Europa tot aan hun oostkust kon komen. In de Tweede Wereldoorlog deed zich iets vergelijkbaars voor. Onder druk van de isolationistische en pro-Duitse ‘America First’ beweging eind jaren ’30, kreeg president Roosevelt het Congres niet mee om te luisteren naar de smeekbedes van Winston Churchill om Groot-Brittannië te steunen. Tot 7 december 1941, toen Japan met de aanval op Pearl Harbor de VS de oorlog in sleurde. Ook de Pacific bood, net als de Atlantische Oceaan, geen garantie voor veiligheid.  In de fragiele situatie in Oekraïne en de waarschuwingen over gevaar voor de rest van Europa zou Donald Trump de historische parallel moeten zien. Als Europa valt, is er alleen nog een oceaan, en die doorkruist Rusland permanent. De explosieve ontwikkeling van de Chinese krijgsmacht, met vliegdekschepen, jachtvliegtuigen en onderzeeërs, bedreigt de Amerikaanse westkust. Dat houden zelfs nieuwe Amerikaanse schepen van de Trump-klasse niet tegen. De uitdaging voor diplomaten  zit ‘m niet in het bedelen of Trump alsjeblieft met ons mee blijft doen, en de beschermende paraplu niet helemaal opklapt, maar in het laten zien dat Europa – hoezeer Trump ook op ons neerkijkt – onmisbaar is voor de Amerikaanse veiligheid. De lessen van twee wereldoorlogen zijn overtuigend: Amerika heeft een primair belang: niet ons, of Oekraïne, maar zichzelf.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De bevroren Russische tegoeden zijn hard nodig voor Oekraïne, want op dit moment is de steun die wij leveren niet genoeg, dat zegt demissionair minister van Defensie Ruben Brekelmans tegen Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Volgens Brekelmans zijn de risico's van het inzetten van die tegoeden voldoende afgedekt om een besluit te kunnen nemen op de Europese top in Brussel. Luister ook | Ollongren over Trump-strategie van Rutte: ‘Niet een strategie die op de lange termijn werkt’ België ligt op dit moment nog dwars, maar er zijn meer Europese landen die hun twijfel laten doorschemeren, waaronder Italië. 'Nederland en de noordelijke landen doen veel, maar andere landen weer minder. We hebben die tegoeden nodig om het gat te dichten.' Ook zegt Brekelmans dat het voor Oekraïne een groot voordeel heeft. 'Als we dit doen dan weet Oekraïne dat het niet alleen in de komende maanden, maar ook in de komende jaren kan rekenen op onze steun.' De vredesbesprekingen verlopen ondertussen moeizaam. Poetin weigert concessies te doen, tegelijkertijd wordt door Amerika wel verwacht dat Oekraïne concessies doet. Toch ziet Brekelmans dat Amerika nog wel onze bondgenoot is, ondanks de kritiek op Europa wat betreft onze inzet voor Oekraïne, onze democratie en hoe we omgaan met migratie. Wat Brekelmans betreft heeft Amerika een punt als het om het militaire en migratie gaat. Lees ook | Oekraïne ziet bevroren Russische tegoeden langzaam uit het zicht verdwijnen 'Bevroren tegoeden inzetten kan niet' Het inzetten van de bevroren tegoeden is juridisch een heet hangijzer. Volgens sanctierechtadvocaat Heleen over de Linden kan het juridisch gezien niet. Ze wijst erop dat er nog geen uitspraak van een rechter is geweest over herstelbetalingen van Rusland aan Oekraïne, ook al is het nog zo misdadig wat Rusland doet en verdient Oekraïne volgens Over de Linden alle steun. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is aanwezig op de Europese top en peilt de stemming. Volgens hem moet er vandaag of morgen een besluit worden genomen en is dit het enige plan wat zou kunnen rekenen op een meerderheid. Al zijn er ook nog andere opties.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In 1953 was West-Duitsland technisch gezien failliet. De schuld aan zo’n 20 landen was zo ver opgelopen dat terugbetaling onmogelijk was. De schuldeisende landen besloten toen de helft kwijt te schelden en de andere helft te herfinancieren. Een van de belangrijkste steunpilaren was Griekenland. Zonder Griekse steun had de Bondsrepubliek het misschien niet gered. Het was een bijzondere gebeurtenis. Niet alleen was Griekenland zelf straatarm, het was, met 800.000 omgekomen soldaten en burgers, ook een van de zwaarst getroffen landen tijdens de Duitse bezetting, toen nog maar acht jaar achter de rug. In Duitsland liepen oud-SS’ers nog gewoon rond. Maar in de ogen van premier Papagos zou de financiële ondergang van Duitsland desastreus zijn voor heel Europa en dus kwam hij Bondskanselier Adenauer te hulp.  Als het straatarme Griekenland in 1953  bereid was voormalig aartsvijand Duitsland op de been te houden, waarom doen wij dan alsof het overeind houden van Oekraïne alleen maar mogelijk is door de 210 miljard dollar aan Russische cashreserve in te pikken die geparkeerd staat in het buitenland, 185 miljard in België, 18 miljard in Frankrijk en wat kleinere bedragen in Luxemburg, het VK en de VS. Want zo wordt het momenteel geframed: Bart de Wever moet ophouden met dwarsliggen en die 185 miljard  die in België op een rekening bij Euroclear staan, in een internationale hulp-pot voor Oekraïne storten.  De Wever heeft uitstekende argumenten  om zich daartegen te verzetten: het is nog steeds Russisch geld, België is niet in oorlog met Rusland en in een ingewikkeld verhaal over terugbetaling ziet hij helemaal niets. Bovendien is 67 procent van de Belgen het roerend met hem eens.  Maar los van de vraag wie deze zoveelste aanvaring binnen de EU wint: laten we Oekraïne vallen als die paar honderd miljard niet beschikbaar komt? Wordt de oorlog transactioneel à la Trump: we gaan door, maar het geld moet ergens anders vandaan komen? Voor nu zou het voldoende zijn om de Oekraïense staatsschuld te dekken, maar wat doen we als het geld op is?  En Rusland, dat toch al niet bereid is tot een bestand zolang de Donbas niet door Oekraïne is ingeleverd, is dan nóg minder gemotiveerd om concessies te doen. Omgekeerd: als we niet verder willen of kunnen zonder het geconfisqueerde Russische geld, kunnen we dan niet beter meteen de handdoek in de ring gooien? Of zullen we, zoals het vrienden betaamt, tegen Zelensky zeggen: we hebben beloofd dat je op ons kunt rekenen, dus dan kan je op ons rekenen. We toveren het geld dan wel ergens anders vandaan – Eurobonds, of zo. Oekraïne opgeven is geen optie, zoals het voor Griekenland in 1953 geen optie was om Duitsland, het nog maar net verslagen monster, te laten vallen. Visie kost geld, solidariteit ook.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oekraïense president Zelensky vindt dat er nog GEEN 'ideaal vredesplan' op tafel ligt voor zijn land. Na zijn overleg met Europese leiders en Amerikaanse onderhandelaars in Berlijn zegt Zelensky dat de huidige ontwerptekst van het plan een 'werkversie'. Toch ligt een bestand tussen Oekraïne en Rusland volgens de Amerikaanse president Donald Trump binnen handbereik. Ook demissionair premier Schoof is positief gestemd, zo vertelde hij aan RTL Nieuws. Volgens buitenlandcommentator Bernard Hammelburg moeten we nog altijd niet optimistisch zijn vanwege de Amerikaanse houding om het vredesplan te handhaven. Europaverslaggever Geert Jan Hahn is ondertussen in Den Haag waar Zelensky vandaag is. Hij zal de Eerste- en Tweede Kamer toespreken en praat met Schoof en koning Willem-Alexander. Dit is een fragment uit De Ochtendspits met Bas van Werven.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoeveel stroop wij – en NAVO-baas Rutte in het bijzonder – ook om de mond van Trump smeren. In zijn nationale veiligheidsstrategie is Trump spijkerhard richting Europa. Volgens Kajsa Ollongren, voormalig minister van Defensie, werkt onze aanpak tegen Trump niet meer. Luister ook | De Alliantie De Amerikaanse president vindt dat de Europese beschaving aan het vergaan is en we zijn volgens hem zwak. We praten alleen maar, maar doen niks. Bijvoorbeeld in de oorlog in Oekraïne. Dat die oorlog maar niet eindigt legt Ollongren vooral neer op het bordje van Trump. ‘Hij moet meer druk op Poetin leggen en meer tegen Rusland doen dan hij nu doet.’ Europa moet tegelijkertijd nu echt vaart gaan maken met het inzetten van de bevroren Russische tegoeden, vindt Ollongren. ‘Het is goed te onderbouwen om bevroren tegoeden in te zetten voor Oekraïne. Het is een voorschot op herstelbetalingen.’ Europa-verslaggever Geert Jan Hahn praat ook mee met Ollongren. Luister ook | Van Weel: 'In the end geloof ik dat Trump bereid is om druk te zetten op Poetin’ Voorzichtige kritiek op Trump Die nationale veiligheidsstrategie is geen groot discussiepunt in Amerika. Maar Koen Petersen, Amerikanist en VVD-Eerste Kamerlid, sprak deze week op de NAVO-assemblee in Washington met enkele Congresleden van beide partijen. Daarin gaven Republikeinen ook wel aan dat er nog één en ander gesleuteld zal worden aan de plannen. Amerika-correspondent Jan Postma ziet dat ook nu het defensiebudget voor 2026 is goedgekeurd door het huis. Ondertussen komen er steeds meer barstjes in de MAGA-beweging. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe de westerse wereld ook spartelt om de Chinese invloed in te dammen, we moeten simpelweg erkennen dat het land als leverancier onmisbaar is. Met een handelsoverschot van meer dan 1000 miljard dollar, het hoogste ooit, zet China ons allemaal op onze plaats, heffingen en China-strategieën ten spijt.  Donald Trump begon al in zijn eerste termijn met extra heffingen op Chinese goederen om de import-tsunami in te dammen, en is daar nu, in zijn tweede termijn, voor een derde in geslaagd. Al is dat een misleidende berekening, want van de met indrukwekkende omvang gegroeide export naar Aziatische landen, komt een belangrijk deel uiteindelijk ook in de Verenigde Staten terecht. Valse concurrentie De import van Chinese goederen in Europa steeg. Nederland exporteerde in het eerste halfjaar 15 procent minder naar China, terwijl de import met 6 procent steeg. Hoewel alle westerse landen tot doel hebben die trend te keren. De redenen: we zijn te afhankelijk, in zo ongeveer elke machine, auto of stuk elektronica zitten Chinese onderdelen of zeldzame aardmetalen. En het is valse concurrentie, want in Chinese bedrijven heeft de staat een stevig aandeel, dus van een vrije markt is geen sprake. De regering-Trump is al een tijd bezig met het kopen van belangen in bedrijven die onmisbaar zijn voor de nationale veiligheid. Als de Chinese bedrijven in onze ogen valsspelen met medebezit van de staat, doet Amerika precies hetzelfde. En of de ene staat nou communistisch is en de andere kapitalistisch, het is de pot die de ketel verwijt dat hij zwart ziet. Geldt ook voor de waarde van de munt: China houdt de yuan kunstmatig laag, de dollar staat ook laag, al dan niet door monetair ingrijpen. Een lage munt bevordert export. Amerika verliest Intussen kijken we misschien naar het verkeerde scherm. Het is inmiddels wel duidelijk dat geen enkele Chinastrategie werkt – die van Amerika, noch van Europa. Op het andere scherm gaat het over de militaire krachtverhouding. Volgens een studie van het Pentagon, in handen van de opinieredactie van de New York Times, blijkt uit oefeningen en simulatiegevechten dat China op elke aanval een antwoord heeft, en dat Amerika verliest. Onthullend, en evenzeer bedreigend voor Europa. Des te krankzinniger is het dat Trump in de recente veiligheidsanalyse ons continent neerzet als geschikt voor de sloop en de vuilnisbelt, in plaats van de samenwerking te zoeken die juist nu meer dan nodig is.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het vervolg van De Alliantie praten we over hoe Europa moet reageren, want de nieuwe Nationale Veiligheidsstrategie van de Amerikaanse regering is spijkerhard. In wat nu al de 'Trump Doctrine' wordt genoemd, staat dat Amerika de speciale relatie met Europa in twee jaar wil beëindigen. Nadien zoekt Europa het zelf maar verder uit. Als argumenten noemt het Witte Huis 'de Europese democratie en onze beschaving die ten onder gaan door censuur, een dalend geboortecijfer en migratie. Voor BNR de gelegenheid om de geopolitieke kopstukken van de zender weer bij elkaar te roepen in een tweedelige Alliantie. De geopolitieke kopstukken van BNR: Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg, van BNR De Wereld en de Amerika Podcast. Europa-correspondent Stefan de Vries, van Make Europe Great Again. Hoogleraar Internationale betrekkingen Rob de Wijk, van Boekestijn & De Wijk. Presentatie: Liesbeth Staats.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De nieuwe Nationale Veiligheidsstrategie van de Amerikaanse regering is spijkerhard. In wat nu al de 'Trump Doctrine' wordt genoemd, staat dat Amerika de speciale relatie met Europa in twee jaar wil beëindigen. Nadien zoekt Europa het zelf maar verder uit. Als argumenten noemt het Witte Huis 'de Europese democratie en onze beschaving die ten onder gaan door censuur, een dalend geboortecijfer en migratie. Voor BNR de gelegenheid om de geopolitieke kopstukken van de zender weer bij elkaar te roepen in een tweedelige Alliantie. De geopolitieke kopstukken van BNR: Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg, van BNR De Wereld en de Amerika Podcast. Europa-correspondent Stefan de Vries, van Make Europe Great Again. Hoogleraar Internationale betrekkingen Rob de Wijk, van Boekestijn & De Wijk. Presentatie: Liesbeth Staats.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De gesprekken van Steve Witkoff en Jared Kushner met Poetin hebben niet tot een doorbraak geleid. En op de NAVO-bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken ontbrak de Amerikaanse minister Rubio. Demissionair minister van Buitenlandse Zaken Van Weel denkt dat Trump wel degelijk bereid is om Poetin verder onder druk te zetten. Luister ook | ‘Trump verliezen is Oekraïne verliezen’ 'Uiteindelijk moet dit conflict aan tafel worden opgelost', zegt van Weel. Die zichzelf een 'positieve realist' noemt. Toch ziet het er naar uit dat Poetin standvastig blijft en geen water bij de wijn wil doen. Al betwijfelt Van Weel dat. ‘Het feit dat er een 28-puntenplan lag laat zien dat Rusland wel degelijk een beweging heeft gemaakt. En ook dat het gesprek in Moskou met Witkoff en Kushner 5 uur duurde.’ Ook zet Van Weel vraagtekens bij het handelen van Poetin. ‘Poetin is standvastig, maar hij bereikt er vrij weinig mee. In sommige maanden verliest hij soms wel twintigduizend militairen. Wij zorgen dat Oekraïne overeind blijft staan.’ Toch is het wel Trump die de sleutel in handen heeft denkt Van Weel. Daarmee sluit hij zich aan bij de woorden van Mark Rutte. ‘Los van een totale overwinning van Oekraïne is het enige wat we kunnen doen tot een gelijk met Poetin komen. Trump heeft de sleutel in handen.' Lees ook | Europa weet nog steeds niet wat er allemaal in Rusland besproken is ABC-eilanden in het nauw door spanningen Amerika en Venezuela Trump dreigt Venezuela aan te vallen en daardoor neemt de onrust op Aruba, Curaçao en Bonaire toe. Alleen al op Curaçao verblijven al zeventienduizend Venezolaanse vluchtelingen en een eventuele oorlog kan de economie er in gevaar brengen. De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth ligt onder vuur vanwege de beschietingen op vermeende drugsbootjes. ‘De manier van optreden van Amerika is niet de onze’, zegt Eric van der Burg, VVD-buitenlandwoordvoerder in de Tweede Kamer. Lees ook | Amerikaanse congresleden proberen aanval op Venezuela te voorkomen Verdere censuur in het Witte Huis | Postma in Amerika De problemen voor minister Pete Hegseth stapelen zich verder op. Pentagon-verslaggevers van de serieuze media konden hem daar geen vragen meer over stellen. In hun plaats zitten er nu andere media: propagandisten. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe ga je om met een land dat zijn grondgebied heeft verkregen door de oorspronkelijke bevolking te verdrijven of uit te moorden, geen asielzoekers binnenlaat, schepen van een soeverein land tot zinken brengt en de opvarenden vermoordt zonder bewijs voor de verdenking van een misdrijf, van een ander soeverein land een groot deel wil weggeven aan onze gezamenlijke vijand en nog steeds de doodstraf toepast? Het hangt ervan af welk land. De Grote Roerganger, zoon en kleinzoon van immigranten, komt er allemaal mee weg. Zijn land was eerst een kolonie, greep de macht, koloniseerde toen zelf de oorspronkelijke bevolking en pleegde daarbij waarschijnlijk genocide. De Grote Roerganger blokkeert, als wraak op een misdaad door een genaturaliseerde immigrant, de toegang voor alle asielzoekers. Zoals zijn land eerder in Azië deed, valt hij soevereine landen binnen zonder solide casus belli en bombardeert hun schepen aan de hand van de veronderstelling, maar niet het bewijs van misdrijven. Van de 55 landen die de doodstraf kennen, staat hij qua aantallen op de vijfde plaats. Het zijn allemaal schendingen van de mensenrechten.  Het weggeven van een groot deel van een van onze buurlanden aan een vijand die het wellicht ook op ons of onze bondgenoten heeft gemunt, zien wij met bloedend hart gebeuren. Een enkeling van ons leeft met de illusie dat wij dat, samen met onze bondgenoten, kunnen voorkomen. We hebben een politieke en een militaire alliantie, waarvan onze bewindslieden almaar bijeenkomen met sussende teksten die ze zelf niet geloven.  Hoe ga je om met zo’n land? Met sancties? Met een wapenboycot? Met isoleren? Met een haatcampagne tegen hun burgers in binnen- en buitenland? Met het weren van hun kunstenaars in concertzalen, filmtheaters en musea? Of blijven wij hopen dat onze leiders, in al hun wijsheid, de Grote Roerganger, alias Big Daddy, in het gareel kunnen houden?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika wil hoe dan ook een deal met Poetin realiseren over Oekraïne. Europa en Oekraïne proberen wat ze kunnen. Toch moeten we Amerika wel bij ons zien te houden vindt oud-NAVO-chef Jaap de Hoop Scheffer. ‘Trump verliezen is Oekraïne verliezen.’ Hij is te gast in BNR De Wereld. Luister ook | Van Weel: 'Niet het juiste moment voor nieuwe sancties tegen Israël, maar richten op vredesplan' De Hoop Scheffer denkt niet dat er daadwerkelijk een deal gaat komen op de korte termijn. Dat heeft met name te maken met de Amerikanen. 'Steve Witkoff is geen professionele diplomaat. Hij is een amateur, net als Jared Kushner. Dat geslepene van een diplomaat hebben zij niet.' Europa-verslaggever Geert Jan Hahn ziet hoe de Oekraïners naar de huidige situatie kijken. Zij vragen zich vooral af waarom zij zo nodig met concessies moeten komen en de Russen niet. De Hoop Scheffer noemt dit ook een 'gotspe'. Lees ook | CDA ‘heel erg verbaasd’ over gebrekkige urgentie kabinet voor steun Oekraïne 'Poetin wordt het te makkelijk gemaakt om de oorlog voort te zetten' Dat er geen deal gaat komen komt volgens Robert Serry, oud-diplomaat en oud-ambassadeur in Oekraïne, omdat het Westen volgens hem niet meer bestaat. Dat schreef Serry deze week in een opiniestuk in NRC. Hij legt uit dat het met name komt omdat de eensgezindheid ook in Europa ontbreekt en we niet hard genoeg tegen Rusland in willen gaan. 'Poetin wordt het te makkelijk gemaakt om de oorlog voort te zetten.' Serry vreest zelfs dat dit ten kostte kan gaan van de NAVO en de Europese Unie. Luister ook | Amerika Podcast Waar is oorlogsminister Hegseth? | Postma in Amerika Waar we over Oekraïne vooral Trump en zijn minister van Buitenlandse Zaken Rubio horen, is het stil rond de minister van oorlog Pete Hegseth. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit waar Hegseth zich op dit moment mee bezig houdt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat deden 56.000 als deelnemer ingeschreven mensen op COP30, de klimaatconferentie in Brazilië? Er zijn 193 VN-lidstaten, Amerika deed niet mee, dus 192 landen. En dan 56.000 deelnemers? Komt neer op bijna 300 vertegenwoordigers per land. Zijn we knotsgek geworden? Ja, er zaten honderden waarnemers, NGOs en activisten bij, vrijwel allemaal met een eensluidende boodschap: de machtigste landen lappen klimaat en milieu aan hun zolen, en de armste landen kunnen niets zonder hulp. Maar die hulp moet dan weer komen van de rijkste landen, en die zijn juist nu hun pincode vergeten.  Is dit een karikatuur? Nee, hoor. The Guardian vatte het mooi samen: 25 jaar geleden sprak Amerika over ‘de as van het kwaad’, nu is het land zelf onderdeel van ‘de as van obstructie’. Amerika voorop. President Trump, die niet meedeed en ook geen delegatie stuurde, noemt de klimaatcrisis ‘nep’ en ‘oplichterij’. De andere leden van de as van obstructie zijn Saoedi-Arabië en Rusland – kortom de drie grootste olie- en gasproducenten ter wereld. Landen die geloven in Trumps mantra, ‘drill, baby, drill’, en geen kwaad woord over fossiele brandstof willen horen. En de landen die er, met de steun van bijna 30 andere landen, met succes op toezagen dat de woorden ‘fossiele brandstof’ niet in een slotverklaring  zouden komen. Om niet helemaal toe te geven aan de anti’s, tekende Wopke Hoekstra het slotdocument knarsetandend.  Denk ook eens aan de kolossale ecologische voetafdruk van 56.000 mensen op een conferentie, waarvan de overgrote meerderheid per vliegtuig is gekomen. En waarom? De Franse president Macron liet zich ontvallen dat deze massale COP-vergaderingen zelden iets opleveren. Behalve misschien de 21ste editie in 2015, die eindigde met het Verdrag van Parijs. Maar als één ding duidelijk is, dan is het dat de toen voorspelde opwarming van de aarde met 1,5 procent een illusie  was, waarschijnlijk wordt het 2,3 of 2,5 graden. Wat de COP-gangers zouden kunnen doen is nu alvast in hun roeiboot of op de fiets naar het Turkse Antalya stappen. Dan zijn ze net op tijd voor COP31, over een jaar. Of komen er weer 56.000 deelnemers, per vliegtuig, om de reprise mee te maken van de heiligverklaring van fossiele brandstof?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Opnieuw zijn er gesprekken gevoerd tussen Amerika, Oekraïne en Rusland. Dit keer in Abu Dhabi. Dat schrijven zowel de Financial Times en Reuters, beide op basis van anonieme bronnen in Washington. Namens Amerika is daar Dan Driscoll de Army Secretary, de man direct onder de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth. Hoe betekenisvol is dit? Europa-verslaggever Geert Jan Hahn en buitenlandcommentator Bernard Hammelburg praten erover in De Ochtendspits bij Bas van Werven. Lees ook | Rusland, VS en Oekraïne voeren geheime vredesonderhandelingen in Abu Dhabi Het onderwerp ter discussie is natuurlijk het plan van Trump voor een einde aan de oorlog in Oekraïne. Dat plan bevatte eerst 28 punten, nu is het teruggebracht naar een 19-puntenplan. Ondertussen woedt de oorlog verder: Oekraïne en Rusland hebben elkaar bestookt met verschillende lucht- en droneaanvallen. Aan beide kanten vielen doden en gewonden. Luister ook | BNR De WereldSee omnystudio.com/listener for privacy information.