Literatura ze środka Europy

W odcinku otwierającym serię Akcja Równoległa, o książkach (i nie tylko) rozmawialiśmy wspólnie z Justyną Sobolewską.▶️ Słuchaj dalej🚂 Pociąg do literatury🎧 książki o książkach🗂️ Rozdziały(00:00) Rodzaj wstępu(02:25) Czytelniczka, przy okazji wspomnienia o Italo Calvino(14:00) Wojna - oczami Serhija Żadana(21:40) Węgry według Petera Esterhazy'ego (choć nie tylko)(30:00) Austriacy, czyli krótkie wspomnienie Tomka(42:20) O głośnym czytaniu przy okazji wspominek o Manguelu i Twardochu(58:30) Koniec może być tylko jeden, czyli ŻiMJWPTS🔍 DetaleRozmawialiśmy 21.11.2025 w bibilotece na ul. Koszykowej w Warszawie📚 Książki wspomniane w audycji:Bánffy Miklós "Policzone" Bernhard Thomas "38 opowiadań" Białoszewski Miron "Pamiętnik z powstania warszawskiego" ♥️ Calvino Italo "Jeśli zimowa nocą podróżny" Calvino Italo "Trudne miłości" Calvino Italo "Niewidzialne miasta" Calvino Italo "Po co czytać klasyków" Calvino Italo "Marcovaldo, czyli pory roku w mieście"👑 Cervantes Miguel "Don Kichote" Dehnel Jacek "Krivoklat" Esterházy Péter "Harmonia caelestis" Esterházy Péter "Wydanie poprawione" Esterházy Péter "Powieść produkcyjna" w: Literatura na świecie nr 7-8/2025Forró Tomáš "Apartament w hotelu Wojna" Helfer Monika "Hałastra" Helfer Monika "Tatuś" Hotschnig Alois "Na siedząco lepiej się ucieka" Johnson Denis "Anioły" Lednická Karin "Krzywy kościół" Lem Stanisław "Terminus" Kącka Eliza "Idiomy"Krúdy Gyula "Miasta uśpionych kobiet"Krúdy Gyula "Wszystkie kobiety Sindbada"Kul'kova Miroslava "Hotel Balkan" Manguel Alberto "Historia czytania"Manguel Alberto "Słownik miejsc wyobrażonych"Márai Sándor "Dzienniki" McCormac Cormac "W ciemność"Potocki Jan "Rękopis znaleziony w Saragossie"Sobolewska Justyna "Książka o czytaniu" Sobolewska Justyna "Książka o (nie)czytaniu" Sobolewska Justyna "Jadwiga. Opowieść o Stańczakowej" Stasiuk Andrzej "Mury Hebronu" 👑 Sterne Laurence "Życie i myśli JW Pana Tristrama Shandy"Sterne Laurence "Podróż sentymentalna przez Francję i Włochy" Szczerek Ziemowit "Końce światów" Twardoch Szczepan "Morfina"Twardoch Szczepan "Drach"Twardoch Szczepan "Pokora" Twardoch Szczepan "Król"Twardoch Szczepan "Królestwo"Twardoch Szczepan "Chołod"Twardoch Szczepan "Powiedzmy, że Piontek" Twardoch Szczepan "Null" Visniec Matei "Sprzedawca początków powieści" Żadan Serhij "Internat"Żadan Serhij "Arabeski"

Polecam Państwu wyjątkową powieść-reportaż o Wielkiej Zarazie (Great Plague), która nawiedziła Londyn w 1665 roku. Wspaniale napisana i wyjątkowo ponadczasowa książka.▶️ Słuchaj dalej🎧 literatura angielska XVIII wieku🎧 powieść nowoczesna🗂️ Rozdziały(00:00) Rodzaj wstępu(02:45) Konteskt historyczny(07:10) Relacja z końca świata(12:10) Forma i źródła i poglądy Defoe(18:10) H.F.(23:20) Rodzaj zakończenia🔍 Detale📺 The Great Plague (Black Death Documentary) | Timeline

Zapraszam do wysłuchania rozmowy o książce Juricy Pavičicia "Czerwona woda". Czy to literatura gatunkowa, czy jednak opowieść o transformacji? Do jakiego stopnia opowiada ona o współczesnej Chorwacji? I dlaczego w książce nie ma przypisów? O tym oraz o innych tematach rozmawiamy z Autorem (Jurica) oraz Autorem polskiego przekładu (Leszek).▶️ Słuchaj dalej🎧 Półwysep Bałkański🎧 przekład🗂️ Rozdziały(00:00) Rodzaj wstępu(01:25) Dlaczego czytać książkę?(08:35) Kryminał czy opowieść o transformacji? / dwa rodzaj kolonializmu(18:55) Wątek miejski(23:15) Język książki i język przekładu(35:25) Socjalizm, kapitalizm, wolny rynek(50:20) Rodzaj zakończenia🔍 Detaleprzekład: Leszek Małczakwydawnictwo: Noir sur Blancrozmawialiśmy: 30.12.2025

Przedstawiam Państwu dzisiaj audcyję o "Przemianach" Harry'ego Mathewsa. ▶️ Słuchaj dalej🎧 grupa literacka OuLiPo🎧 poszukiwania formy - na początek🎧 literatura eksperymentalna 🗂️ Rozdziały(00:00) Rodzaj wstępu (02:30) Wariacje na temat Roussela (08:05) Przekład (i język) (13:00) Fragment (17:15) Rodzaj zakończenia 🔍 DetalePrzekład: Tomasz Mirkowicz

W tym odcinku rozmawiamy o trzech esejech Johna Bartha: "Literaturze wyczerpania", "Literaturze odnowy" i eseju wspomnieniowym "Borges i ja".▶️ Słuchaj dalej🎧 John Barth - wszystkie odcinki (8)🎧 amerykański postmodernizm🎧 rozmowy z Krzysztofem Majerem🗂️ Rozdziały (00:00) Rodzaj wstępu(02:40) "Literatura wyczerpania"(09:30) Borges i on(14:00) "Literatura odnowy"(27:50) "Borges i ja"(38:40) Czy są to teksty ponadczasowe?(55:00) Rodzaj zakończenia🔍 DetaleRozmawialiśmy 15.12.2025

Z prof. Maciejem Czerwińskim rozmawiamy o jego książce "Chorwacja. Dzieje, kultura, idee" - wielkim, całościowym opracowaniu bardzo szeroko rozumianej historii Chorwacji (i regionu).▶️ Słuchaj dalej🎧 Półwysep Bałkański🎧 monografie🎧 książki z wydawnictwa MCK Kraków (10)🗂️ Rozdziały(00:00) Zaczynamy(01:35) Specyfika historii Chorwacji(13:45) Bałkany jako region: geograficzny i kulturowy(24:20) Dziedzictwo antyku i renesansu(33:15) Język chorwacki i jego pochodzenie(47:30) Współczeność serbsko-chorwacka(56:00) Rodzaj zakończenia🔍 DetaleRozmawialiśmy 30.12.2025Książkę wydało MKC Kraków w serii Biblioteka Europy Środka.

Zapraszam do posłuchania o książkach, które będą w najbliższym czasie w podkaście.▶️ Słuchaj dalej🎧 postmodernizm - od czego zacząć🎧 amerykański postmodernizm🎧 grupa literacka OuLiPo🎧 literatura rumuńska🗂️ Rozdziały(00:00) Intro(01:15) Plany na styczeń i luty 2026(06:30) Trzy playlisty(09:15) Wspomnienie odcinków ze stycznia 2023(13:15) Pociąg do literatury🔍 Detale

Zapowiedzi i obiecanki na roku 2026. Tak będzie! Być może...▶️ Słuchaj dalej🏆 2025: top 10 najciekawszych długich form🏆 2025: top 10 najciekawszych długich form🗂️ Rozdziały(00:00) Rodzaj wstępu(02:20) Pasmo niedzielne / zapowiedzi(07:05) Pasmo środowe / zapowiedzi(14:00) Więcej obietnic

Zapraszam na podkastowe podsumowanie roku 2025. A jeśli słuchają Państwo tego odcinka, to może rozważą Państwo wystawienie mi oceny na Spotify i Apple Podcasts? Z pewnością pomoże to sprawie! Literackiej, rzecz jasna.▶️ Słuchaj dalej🏆 2025: top 10 najciekawszych długich form🏆 2025: top 10 najciekawszych krótkich form🗂️ Rozdziały(00:00) Coś na początek(02:00) Odcinki, których nie było(25:40) Najgorsze książki roku(29:20) Formy krótkie(45:10) Formy długie(60:10) Coś na koniec

Przedstawiam dzisiaj zbiór jednostronicowych (!) opowiadań Giorgio Manganellego. Opowiadań, a może powieści?▶️ Słuchaj dalej🎧 poszukiwania formy - na początek🎧 krótkie formy i opowiadania🏆 2025: top 10 najciekawszych krótkich form🗂️ Rozdziały(00:00) Rodzaj wstępu (oraz nieco o książce)(04:12) 96 (oraz o bohaterach)(09:50) 20 (oraz o formie po raz pierwszy)(14:40) 3 (oraz o formie po raz drugi)(19:22) 100 (oraz rodzaj zakończenia)(23:55) Manganelli o literaturze (zupełnie bez wtrąceń)🔍 DetalePrzekład: Halina Kralowa

Znakomita nie-książka, do której nie-napisania wcale nie-przymuszony został Benabou przez swoich nie-kolegów z grupy OuLiPo. ▶️ Słuchaj dalej🎧 grupa literacka OuLiPo🎧 literatura eksperymentalna 🗂️ Rozdziały(00:00) Intro (01:00) Rodzaj wstępu (04:00) Okoliczności powstania książki (07:15) Fragment(y) (11:35) Rozważania o tożsamości (14:55) Dwa słowa o przekładzie (17:10) Rodzaj zakończenia 🔍 Detale Przekład: Krzysztof Zabłocki

Zapraszam do wysluchania audycji o wyjątkowej książce - "Locus solus" Raymonda Roussela. Techniczna powieść szkatułkowa. Cudeńko. Przekład: Anna Wolicka▶️ Słuchaj dalej🎧 grupa literacka OuLiPo🎧 literatura eksperymentalna 🎧 powieść szkatułkowa🗂️ Rozdziały(00:00) Intro(00:25) Rodzaj wstępu(03:40) Opowieść ramowa i kompozycja(14:50) Ostatnie słowa Dantona / fragment(20:55) Roussel a Perec(25:00) Rodzaj zakończenia

Polecam Państwu wyjątkowej urody monografię - pracę Claudio Magrisa poświęconą obecności mitu habsburskiego w literaturze austriackiej. Jest to bardzo przekrojowe spojrzenie na austriacką literaturę od początku XIX do połowy XX wieku.▶️ Słuchaj dalej🎧 Europa Środkowa - od czego zacząć🎧 literatura austriacka🎧 monografie🗂️ Rozdziały(00:00) Intro(00:25) Rodzaj wstępu(05:30) Opowieść o Austrii XIX wieku(10:44) Finis Austriae / fragment(15:20) "Zemsta nietoperza" jako komentarz do epoki(21:15) Co jeszcze w książce?(23:45) Rodzaj podsumowania🔍 DetalePrzekład: Elżbieta Jogałło, Joanna UgniewskaZemsta nietoperza na YouTube

Polecam króciutką (90 stron), ale bardzo ciekawą powieśc Alaina Robbe-Grillet "Dżin". To moje pierwsze spotkanie z le roman nouveau.▶️ Słuchaj dalej🎧 poszukiwania formy - na początek🎧 literatura eksperymentalna 🎧 postmodernizm i eksperyment (pełna lista)🗂️ Rozdziały(00:00) Intro(00:25) Rodzaj wstępu(02:40) Pętla czy spirala?(06:30) Niepewność czasoprzestrzeni i tekstu(11:00) Adaptacja(15:10) Rodzaj zakończenia🔍 Detaleprzekład: Loda Kałuskaadaptacja / etiuda

Powieść z roku 2017 jest (niestety) prawie przepowiednią tego, co wydarza się (a może nawet już się wydarzyło) w Europie Środkowej właśnie teraz. Przekład : Tomasz Grabiński▶️ Słuchaj dalej🎧 Europa Środkowa🎧 faszyzm i nazizm🎧 Michal Hvorecký - wszystkie odcinki (5)🗂️ Rodziały(00:00) Intro(00:25) Rodzaj wstępu(03:00) Literatura pesymistycza(09:50) Bohaterowie(14:30) Wątpliwość(16:55) Rodzaj zakończenia

Ten odcinek pokazuje trzy najprostsze ścieżki wejścia do podkastu. Każda z nich to krótka playlista „na początek”, skomponowana dla innego sposobu czytania literatury:1. Europa Środkowa – od czego zacząćLiteratura doświadczenia historycznego XX wieku.2. Postmodernizm – od czego zacząćIronia, gry z tradycją i literatura świadoma samej siebie.3. Poszukiwania formy – na początekOdcinki o tym, jak działa literatura i dizajn i jak obie te dziedziny testują własne granice.Wybierz jedną playlistę i zacznij od pierwszego odcinka. Nie ma jednej kolejności słuchania — są za to różne drogi wejścia.A jeśli podkast się spodobał, to proszę o subsrypcję i ocenę. Bardzo pomaga to rozwoju, bo dla platform jest to istotny sygnał docenienia ze strony Słuchaczy.Słuchaj dalej:🏆 2025: top 10 najciekawszych krótkich form🏆 2025: top 10 najciekawszych długich form🎧 Europa Środkowa - od czego zacząć🎧 postmodernizm - od czego zacząć🎧 poszukiwania formy - na poczatek

Prezentuję kolejną powieść Umberto Eco. Mistrzowska wariacja wokół historii Europy XIX wieku. Przekład: KRZYSZTOF ŻABOKLICKI▶️ Słuchaj dalej🎧 literatura włoska🎧 faszyzm i nazizm🎧 Umberto Eco - wszystkie odcinki (6)🗂️ Rodziały(00:00) Intro(00:25) Rodzaj wstępu(03:10) Wyjątkowość bohaterów(12:00) Aktualność tekstu Eco(16:20) Niewiarygodny narrator(21:40) Rodzaj zakończenia

Przestawiam dzisiaj "Atrapy stworzenia" Piotra Pazińskiego.▶️ Słuchaj dalej🎧 literatura polska🎧 eseje i teksty o literaturze🗂️ Rozdziały(00:00) Intro(00:25) Rodzaj wstępu(02:25) Zbiór esejów(06:30) Opowieść o lalkach i manekinach(15:00) Dekonstrukcja lalki(19:45) Rodzaj zakończenia

Zapraszam do posłuchania o "Wyzniach starca" Italo Svevo. Przekład: ZOFIA KOPROWSKA▶️ Słuchaj dalej🎧 modernizm🎧 literatura włoska🗂️ Rozdziały(00:00) Intro(00:25) Rodzaj wstępu(05:15) Opowieść o damach i biznesie(11:35) Struktura książki(13:10) Rodzaj zakończenia i krótki fragment

Powrót do D'Artagnana, czyli "Trzej muszkieterowie" po 40 latach.▶️ Słuchaj dalej🎧 literatura francuska🎧 literatura przed XIX wiekiem🗂️ Rozdziały(00:00) Intro(00:25) Rodzaj wstępu(06:20) Krytycznie o akcji(10:20) Krytycznie o bohaterach(15:00) Krytycznie o przypadkach(17:20) Jedyny sensowny bohater(19:20) Rodzaj zakończenia