Decide for Impact podcast

Vandaag bespreken we het boek Wachten, een levenshouding, van Dirk de Wachter. Waarom wachten als het sneller kan? Dat is het gevoel van de ondernemer. Terwijl wachten, ruimte maken, veel oplevert. Denk aan betere beslissingen, focus, meer aandacht voor de lange termijn, betere relaties. Dat is waar dit boek je inspiratie kan geven. Hoe je ruimte maakt voor een beter resultaat. Dirk de Wachter is psychiater-psychoterapeut en hoogleraar. We bespraken eerder Borderline Times van hem en andere bekende boeken van hem zijn De van het ongelukkig zijn en Vertroostingen. Hij is een graag geziene gast in Nederlandse programma’s zoals Buitenhof https://www.youtube.com/watch?v=JMU8KDnfwBQ . Dit is een video van VPRO boeken met Dirk over het boek Wachten https://www.youtube.com/watch?v=lqbMClKHEXE https://nl.wikipedia.org/wiki/Dirk_De_Wachter Hij is naar eigen zeggen erg beïnvloed door filosoof Emmanuel Levinas en schrijver Michel Houellebecq. In 2021 maakte Dirk De Wachter bekend dat hij kanker heeft. Voor mij is het een heerlijk boek waarin De Wachter het belang van wachten en stilstaan in de snelle wereld verduidelijkt. Dit doet hij vanuit verschillende standpunten, persoonlijk uit zijn eigen leven of in zijn praktijk. De hoofdstukken zijn kort, ongeveer 10 pagina's, en het leest gemakkelijk. Het is fijn om het per hoofdstuk te lezen en dan te laten bezinken. Wat ik soms lastig vind, zijn de Franse stukjes tekst die niet vertaald zijn. Zo goed is mijn Frans niet. De inhoudsopgave Wachten Wachten, een levenshouding Wachten bij de bakker Wachten en wondere gedachten Wachten zonder verwachting Wacht niet te lang, maar wacht als het kan Dichter bij het wachten Wachten op de verdieping Wacht maar, niet alles moet nu Wachten op de liefde Wachten om de tijd te doden Wacht eens… bidden we nog? Wachten op slecht nieuws Het museum van De Wachter Wachten op wat nog komen gaat Wachten Hij vertelt over zijn vriend en mentor Sam IJsseling en hoe het idee voor dit boek ontstond in 2009. Een beschouwing over het wachten. Waarbij Dirk opmerkt dat zijn achternaam de essentie van het leven bevat: de wachter. Wachten, een levenshouding Het wachten zonder verwachting (Heidegger Gelassenheit ist das Warten ohne Erwartung) Mensen misbruiken soms het ‘wachten’ als alibi om niets te doen. Dat is niet de levenshouding die Dirk bedoelt, die zelf , nu de kinderen ouder zijn, harder werkt dan ooit. Niets doen is je verantwoordelijkheid ontlopen, zegt hij zelfs. Het is niet de verbinding met de ander aangaan. Wachten is niet niets doen. Wandelen en wachten gaan goed samen. Hij noemt de flaneur. Wandelen en wachten, zonder doel. De Wachter wandelt vaak over kerkhoven. Verbinding aangaan met anderen, de doden. Bijzondere moment van zijn oom, die in een woonzorgcentrum wachte op zijn dood. Wachten bij de bakker Het wachten in de rij, buiten, voor de bakker. Een boekje lezen in de rij. Het verhaal over Bernard Dewulf die hij daar ziet in die rij, twee weken later overlijdt, de ontmoeting met zijn weduwe na een lezing. Lezen tijdens het wachten is heerlijk.  Het uitkijken (wachten) naar iets lijkt niet meer te kunnen. We willen spullen en het resultaat zo snel mogelijk. Terwijl het wachten op dat resultaat net zo mooi is, of zelfs mooier dan het resultaat zelf. Zo beschrijft hij het werk van Levinas en het werk en wachten op het resultaat. Zoals de eerste appels van je eigen appelboom. Als afsluiting zegt hij nog dat we in de coronatijd hebben geleerd om te wachten en verbinding te maken. Wachten en wondere gedachten Dat doet het wachten: het overstijgen van de kloktijd, het aanzetten tot wondere gedachten, het ontstijgen van het dwingend moeten, het proeven van de wezenlijkheid van het bestaan. (mooi) Met zijn dochter op een bankje wachten tot de sluis weer dicht is en ze verder kunnen wandelen. Wachten zonder verwachting p49 Hij vertelt over hoe lastig lezen was in de tijd dat hij ernstig ziek was. Hij las één boek samen met zijn zoon - Een odysse en besprak ieder hoofdstuk samen met zijn zoon. De zin van het leven: ‘zum Tode leven’ enkel omdat we sterven heeft het leven zin. Alleen omdat we doodgaan, krijgt wat we hier doen betekenis. (wow) Niet vluchten voor het leven, maar goed en rustig en bedachtzaam nadenken over wat we doen en waarom. Misschien moeten we minder doen en beter nadenken over wat, waarom en wanneer. (WOW). Past goed bij mij (en bij ondernemers). Introduceert een filosoof die ik nog niet kende, Henri Bergson (de beroemste filosoof van de wereld - waarom kende ik hem nog niet) - Tijd en vrije wil, lezen. De Wachter noemt ook wachten in een rij, niet voordringen. Iemand voor laten gaan. Galant zijn. Levinas wachtte heel lang op erkenning omdat hij nooit op de barricades sprong. - Voor erkenning moet je dus positie innemen, de barricades op. Het programma Donderdagen met Dirk De Wachter https://npo.nl/start/afspelen/brainwash-special  Levinas - Het zijn bestaat niet uit rusten in zichzelf, maar uit zichzelf ontdoen van zichzelf. Iets zijn betekent toegewijd zijn aan de ander. Zonder de ander was ik geen mens. Wacht niet te lang, maar wacht als het kan p68 De lastigheid is er nog, maar het leven is goed. Hoe kunnen we een goed leven hebben met een ernstige kwetsbaarheid die nooit helemaal voorbijgaat? Herstel zit in verbinding gaan. Geduldig aanwezig zijn en wachten tot mensen zelf een stap zetten. Niet te veel zeggen over wat mensen moeten doen. Mooi verhaal over het Wachthuis voor mensen die op de wachtlijst voor de psychiatrie staan. Dichter bij het wachten Geweldig om zo je netwerk met waardevolle mensen uit te bouwen. 'Niet door te zoeken, maar door te wachten en te vinden.' p85 In dit hoofdstuk staan veel quotes van andere boeken en gedichten. 'Schilderen, dat is wachten.' Het echte werk is dus wachten. De kunstenaar wacht. Dagboek van een dichter - Een levensboek: veertig jaar lang elke dag één zin, één regel. Wow. Michaux p91 'Het leven verstrijkt, verdwijnt, even snel als het wordt gebruikt; lang duurt het alleen voor wie in staat is tot zwerven, luieren. Aan de vooravond van zijn dood beseft de man van de daad en de arbeid - te laat - dat het leven van nature lang duurt, een duur die ook hem ten deel had kunnen vallen als hij zich maar niet constant tegenaan had bemoeid. Morning Pages - is ook zoiets. Schrijven komt er vanzelf op papier. Wachten op de verdieping Wacht maar, niet alles moet nu Wachten in een professioneel leven is absoluut niet zo slecht. Neem tijd om te groeien in je functie. Laat het rustig doordringen. Word beter. Watchful waiting. Beleggen in verbinding. Samen met mensen. Dat is heel kostbaar. Soms komen die leidinggevenden bij hem. Ze hebben een burn-out en het niet-wachten heeft hen tot wanhoop gedreven. De professionele wereld zou beter functioneren als we beslissingen bedachtzamer maken. Jonge mannen en vrouwen zouden op jongere leeftijd meer aandacht aan het gezinsleven moeten besteden. Pas als de kinderen groot zijn, gaan ze voor die carrière. Zijn stelling is dat het leven beter wordt met het ouder worden. Er komt met het ouder worden een soort geduld. Net alles moet nog. Wachten op de liefde Twijfel desnoods lang. Wees omzichtig, wacht, bespreek, denk lang na en beslis dan pas. Maar als je beslissing valt, moet dit je motto zijn: bemin je keuze. Je verandert in relaties niet tegelijkertijd. Iedereen groeit op zijn of haar eigen wijze mee. Zo scharnier je aan elkaar. (mooi) Over scheiden. Grote mensen moeten doen wat ze denken dat ze moeten doen, maar ze moeten vooral de zorg voor hun kinderen niet uit het oog verliezen. De verticale verbindingen zijn essentieel. Als je de keuze niet bemint, geef je die keuze geen kans. Als ouder niet te veel je eigen verwachtingen op je kinderen afwentelen. Het kind moet eigen dromen kunnen creëren. Liefst met Gelassenheit. Wachten om de tijd te doden Bij het vissen is het wachten de essentie, maar ook de verbinding tussen vader en zoon (of opa en kleinzoon). p115 als ouder heb je de taak om je kinderen af en toe te begrenzen. het is belangrijk dat ze zich kunnen vervelen. Niet alles moet ingevuld worden. Om van binnenuit, en vanut de verveling de creativiteit doen opstijgen. (geldt ook voor de volwassene zelf) Zoektocht naar de zin (Il y a). Dat kan niet door te geneiten van de kicks, maar wel door te genieten van de gewone dingen in het leven. De wereld dankbaar beleven als een goeie plek.

Vandaag het gesprek met Liliana Rengifo. Liliana is geboren en getogen in Colombia en kwam als Operational Excellence specialist naar Nederland. Sinds de geboorte van haar zoons, Thomas en Matias, zet zij zich in als wereldverbeteraar. Ze startte met maatschappelijk verantwoord ondernemen voor alleenstaande moeders en koffieboeren in haar moederland. Sinds 2021 richt ze zich op de grondoorzaak van veel ongelijkheid en instabiliteit: klimaatverandering, via haar initiatief The Carbon Zero Club. Laten we beginnen… Samenvatting In aflevering 489 van de Decide for Impact podcast spreek ik met Liliana Rengifo, een in Colombia geboren Operational Excellence Specialist die via liefde en werk naar Nederland kwam. Ze legt uit dat operational excellence draait om continu verbeteren en verspilling verminderen (Lean/Six Sigma/TPM) en vertelt hoe ze na de geboorte van haar zoons startte met maatschappelijk verantwoord ondernemen voor alleenstaande moeders en koffieboeren in Colombia. Door misoogsten en stijgende kosten zag ze klimaatverandering als grondoorzaak en richtte ze zich sinds 2021 via de Carbon Zero Club op CO2-reductie. Ze bespreekt hoe verslapte wetgeving en onzekerheid (stikstof, netcongestie) bedrijven doen wachten, waarom ze met klanten buiten haar bubbel werkt, en hoe de club als coöperatie richting steward-ownership wil opschalen met een academy voor zzp’ers, projectmanagers en partners om besparingen, meerjarenplannen, implementatie en gedragsverandering te realiseren. Wat ik zoal leerde van Liliana: 00:00 intro - 02:10 Uitleg wat Operational Excellence is. 05:15 De grenzen opzoeken en verder duwen. 07:10 Uitdaging in de duurzaamheidsmarkt na de aanpassing van de Europese wetgeving. 08:40 De spagaat van bedrijven rondom de stikstof en wet- en regelgeving. 12:10 De worsteling van Liliana toen ze Nederlander werd. 13:55 Rouw om het verlies en afscheid nemen. In gesprek blijven. 19:40 De focus op carbon. 21:40 Het effect van de klimaatverandering voor de koffieboeren. 23:05 'Earth says shrink. Business says growth. We say both.' - Idealistisch en pragmatisch. 26:00 Definitie van groei: met minder meer kunnen doen en de goede dingen doen. Meer genieten. 28:50 Voorbeelden van anders groeien dan met meer spullen. 31:10 Je lichaam is meer dan alleen je hoofd. 32:30 Ze zijn een club gestart omdat ze weten dat ze het alleen samen met anderen kunnen. 34:30 De voorbereidingen om een steward-owned bedrijf te worden. 36:30 We hebben professionals nodig in de duurzaamheidswereld. 40:40 Een overzicht van praktische stappen om CO2-uitstoot te verminderen. 43:20 Mensen meenemen, aantrekkelijk maken om duurzaam gedrag te tonen. 46:10 De voordelen voor de ondernemer van de transitie naar duurzaam en regeneratief werken. 48:10 De voordelen voor de ondernemer om bij te dragen aan een soeferein Europa en als bedrijf meer autonomie krijgt. 51:10 Samen met de partners dansen, groeien en ontwikkelen. 52:00 Het lijkt alsof mensen een andere kijk hebben op duurzaamheid privé dan op het werk. 56:10 Vanuit Operational Excellence samen met de klant te kijken welke stappen er mogelijk zijn voor de eerste verbeteringen. 57:10 Mensen weten het al; ze hoeft alleen het proces te faciliteren zodat het gebeurt. Meer over Liliana Rengifo: https://www.linkedin.com/in/liliana-rengifo-impact/ https://thecarbonzero.club Andere bronnen: Samen werken naar het happy 2050 scenario – Babette Porcelijn Stichting Think Big Act Now - kennis over impact Efeso Kees Klomp KlimaatGesprekken | Workshops en training voor De verborgen impact - Babette Porcelijn Jan Rotmans Arne Eindhoven Video van het gesprek met Liliana Rengifo https://youtu.be/xDQj2zlQdtg Kijk hier https://youtu.be/xDQj2zlQdtg Transcript van het gesprek [00:00:00] Erno Hannink: Hallo en welkom bij aflevering 489 van de Decide for Impact podcast. Vandaag het gesprek met Liliana Rengivo. Liliana is geboren en getogen in Colombia en kwam als Operational Excellence Specialist naar Nederland. Sinds de geboorte van haar zoons, Thomas en Matthias, zet ze zich in als wereldverbeteraar. Ze startte met maatschappelijk verantwoord ondernemen voor alleenstaande moeders en koffieboeren in haar moederland. Sinds 2021 richtte ze zich op de grondoorzaak van veel ongelijkheid en instabiliteit, klimaatverandering, via het initiatief de Carbon Zero Club. Mijn naam is Erno Hanink en ik deel mijn opgedane kennis, ervaringen en expertise met jou. Ik coach ondernemers zodat ze besluiten nemen om hun impact te groeien voor het kijken. Dit gesprek met Liliana vond ik super interessant en leerzaam om te leren over hoe ze is begonnen, wat ze heeft gedaan en wat de resultaten zijn tot nu toe. Laten we beginnen. Welkom in de nieuwe podcastaflevering. Dit keer spreek ik met Liliana Rengifo. Goed? Ik doe mijn best. Welkom, Liliana. [00:01:19] Liliana Rengifo: Dank je wel. [00:01:20] Erno Hannink: Ik was jou via Babette Porcelijn en haar stichting tegengekomen met het werk dat je doet, met de club. Daar gaan we zo meteen over praten dat komt helemaal goed. Maar om even te starten voor de mensen, wat je doet, ben ik zeer benieuwd. Ik zag in het lezen, in de voorbereiding heb ik dingen gezien. Ik zag 'operational excellence specialist'. Ik had nog nooit van dat woord gehoord, dus ik ben benieuwd: wat is een Operational Excellence Specialist? [00:01:48] Liliana Rengifo: Ik wist het ook niet. En het was 2002, eerste stage lopen bij Tetra Pak en ik kwam in de afdeling dat heet WCM Class Management. Dat was de naam en ik was van wat is dat? En ik was heel geïnteresseerd want het is net als in een schildpad, stapje voor stapje verbeteren. En ik ben altijd een beetje maatschappelijk verantwoord en ik dacht dat het een prachtige manier was om operators te helpen, empowerment geven en om zijn eigen omgeving te veranderen. Dus ik was toen verantwoordelijk voor de suggestiesysteem en het was fantastisch want operators kwamen naar mij toe om te vertellen wat ze zelf wilden doen. En de beste suggestie, een van hen ging naar Mexico om nog meer ideeën te halen van een andere locatie. Ja, en daarnaast heb ik in de McDonald's gewerkt. En dat is hartstikke operational excellence. Alice is zo goed georganiseerd dat je beweging is minimaal. Dus het doel van operational excellence is continu verbeteren om verspillingen weg te nemen. Zodat mensen zo productief mogelijk zijn. Dus ja, dat is in het kort operational excellence. En ik maak het zo moeilijk, want er zijn verschillende afkortingen. Dus WSM was één. Die andere is TPM. En Lean, Six Sigma. Dus er zijn verschillende afkortingen. Maar ik zeg altijd, het is continu verbeteren. Dat is wat ik doe. Dat is wat ik afgestudeerd ben. En met veel plezier gedaan heb. En [00:03:32] Erno Hannink: om gelijk mensen een beeld te geven. Want jij bent geboren en getogen in Colombia. [00:03:38] Liliana Rengifo: Klopt. Wat [00:03:39] Erno Hannink: bracht je naar dit koude Nederland? [00:03:45] Liliana Rengifo: Ja, het was eerst liefde. Toen ben ik naar België België verhuisd Daarna heb ik wereldwijd gesolliciteerd voor consultant bij Eveso. Eveso was de guru consultancybureau die gespecialiseerd is in operational excellence. En ik wou per se voor hun werken en er was een vacatier hier in Nederland. En ze hebben tegen mij gezegd, oké je mag hier komen als je een reisbeweging hebt, als je Nederlands kan praten en als je een visum krijgt. En ik heb gezegd, ja, ik ga dat doen. En ik was heel naïef en ik dacht, ik kan alles. En het is wel gelukt, alleen was best wel lastig de taal. Dus dat heeft me wel heel veel tijd en energie gekost. Want in één keer kon ik zeggen. Dus ik kan alleen maar ja graag zeggen tegen een koffie. En dat was alles. Ja, heel oncomfortabel. [00:04:41] Erno Hannink: Oncomfortabel. [00:04:42] Liliana Rengifo: En [00:04:43] Erno Hannink: want jouw werk, de Carbon Zero Club, is dat ook oncomfortabel? Of is dat? Want ik kan me voorstellen dat het onderwerp toch voor veel mensen op dit moment heel oncomfortabel is. [00:04:56] Liliana Rengifo: Ik zoek altijd de grenzen. En ik probeer altijd te duwen. Ja, even de standaarden verder te duwen. Want ik geloof dat het altijd meer of beter kan. Ja, dat is een soort professioneel deformation, denk ik. Dus het was zeker oncomfortabel. Ik heb gewerkt als SAP'er sinds 2016. En ik heb altijd een opdracht gekregen. Totdat ik heb vormgegeven in sustainability en duurzaamheid. En daarna was het lastig om een opdracht te vinden. Dus dat was niet makkelijk. En het is zeker oncomfortabel om de gesprekken te hebben met mensen. En niet iedereen wil daarover spreken. Het is een soort taboe geworden. Dus ik moet wel af en toe wel voorzichtig zijn om even te checken van waar is de persoon in het verandertraject. Zijn ze net begonnen of ze willen niks weten of ze zijn verder helemaal groen. Dus ja, het is niet altijd makkelijk. [00:05:59] Erno Hannink: Want je zei net dat je dus op het moment dat je ging specialiseren op dit gebied, dat het toen ongemakkelijk werd. Dat het lastiger werd om klanten te krijgen, opdrachten. Heb je daar op het moment spijt van gekregen dat je die keuze had gemaakt? [00:06:15] Liliana Rengifo: Spijt Nee, want ik geloof wel in dat dit mijn doel is. Dus het is mijn calling Het is wel, ik heb wel een diepte gegaan toen ik, ik ging na vier jaar naar Colombia, op bezoek naar mijn ouders en daar speelt duurzaamheid helemaal niet een rol. En toen dacht ik, waarom doe ik mijn leven zo ingewikkeld? Ik zou wel in loondienst komen en pensioen bouwen en meer genieten van leven. En toen dacht ik, oké ga ik dit wel doorzetten? En toen ik begon te spreken met headhunters en de vraag was van, oké wat wil je doen? En ik ging hetzelfde omschrijven als ik wat ik doe met de carrossier.

Vandaag bespreken we het boek Geld genoeg, maar niet voor jou van Thomas Bollen. De ondertitel is: Hoe heroveren we de macht over ons geld? Hij werkte korte tijd voor een aantal consultancy organisaties, maar is sinds 2016 werkzaam voor Follow the Money en schrijft daar over geld en woont in de Achterhoek :-) Hij sprak met Martin Wolf, werkte met Karlijn aan het waterwerk van ons geld met Carlijn Kingma en schrijft over de digitale euro. https://www.linkedin.com/in/thomas-bollen-028596b https://www.ftm.eu/author/thomas-bollen Het boek was voor mij waardevol en gaf veel inzicht in wat er in de financiële en geldwereld speelt. Via Heidi Leenaarts had ik al wat verhalen gehoord over de financiële wereld, dat banken geld creëren met een druk op de knop en 97% van het geld circuleert in de financiële wereld en maar 3% in de echte wereld. https://decideforimpact.com/show464-de-nieuwe-economie-in-de-praktijk-heidi-leenaarts/  In het boek wordt dit allemaal uitgelegd in begrijpelijke taal in gesprekken met verschillende mensen in deze wereld die er wel over durven te praten omdat hun baan/inkomen er niet meer vanaf hangt. Wat me opviel, is hoeveel geld er wordt verdiend in deze financiële wereld, zoals bij banken, maar altijd met een vangnet voor de burger. Als het misgaat, grijpt de overheid vaak in om ze te redden, waardoor de echt vermogenden zich verrijken ten koste van de rest van de burgers. Thomas gelooft in de toekomst van de digitale euro die door de centrale banken wordt uitgegeven en gecontroleerd. Dit zou aanzienlijk in de kosten besparen en de risico’s verminderen. Maar de financiële wereld heeft een grote lobby-macht en stagneert dit proces. Je krijgt ook een inkijkje in de cryptowereld, waar ik een soort piramidespelgevoel aan heb overgehouden. Daarnaast heb ik een goed gevoel overgehouden aan de digitale euro. Belangrijke bevindingen van het boek zijn dat als je de (financiële) markten de vrije hand geeft, ze uiteindelijk altijd ervoor zorgen dat ze zelf meer verdienen en dat dit ten koste gaat van de burger. Zeker wanneer het geldstelsel geprivatiseerd is, zoals nu. Private banken creëren geld. Banken hebben duidelijke afspraken nodig om te voorkomen dat ze bij een bankrun de banken ten onder dreigen te gaan en dat de overheid dit telkens moet oplossen. Dus hogere ondergrens van hoeveel van het geld dat ze uitgeven ook zelf moeten hebben als onderpand. Het kritische punt is misschien dat het veel is en dat ik soms het overzicht verloor tijdens het lezen. Dit zie je ook terug in het register van namen die Bollen in het boek noemt, het zijn er veel. Voor iedere persoon die met geld werkt, is dit een belangrijk boek om te lezen. Je leert beslist dingen over geld en de financiële wereld die je nog niet wist. Hopelijk gaat dat helpen om deze wereld te transformeren. Als je, zoals ik, druk maakt over inkomen en vermogensongelijkheid, dan ontdek je dat het allemaal nog veel erger is dan je had gedacht. Het boek geeft me ook een wat mistroostig gevoel. Er verandert weinig. Het is een uitgebreid boek met 300 pagina's. De hoofdstukken zijn kort en goed afzonderlijk te lezen. We kregen het van Follow The Money. Dank daarvoor.  Actueel: artikel FD vandaag 5 feb 2026  ‘Verlaag de Europese kapitaaleisen, de banken hebben hun lesje heus wel geleerd’ - Politici en toezichthouders in Europa begrijpen onvoldoende dat een sterke economie een sterke financiële sector nodig heeft, zegt president-commissaris Lorenzo Bini Smaghi van Société Générale. Na het lezen van dit boek kijk ik hier anders tegenaan. Inhoud Woord Vooraf Proloog: Wat rekeninghouders zelden weten In het ‘Fort Knox van Europa Wakker worden in The Truman Show De toren van Basel Wij zijn de 99 procent In de ban van schuld De vergeten wetenschap Buitenbeendjes in actie De saaiste bank van Nederland De grote doorbraak De Europese Doomsday Machine De ontdekking vaan digitaal centraalbankgeld Wat het licht niet verdraagt, woekert in de schaduw De bankiers van de cryptowereld Het antwoord is ‘nee’ One coin to rule them all Karaktermoord Publiek geld naar private zakken Chantage door de tech-miljardairs ‘Zeg nee tegen CBDC’ De radicale keuze Woord Vooraf De opening van het boek gaat gelijk in op de problematiek in de wereld, zoals inkomens- en vermogensongelijkheid, de concentratie van geld en macht en de afbraak van de democratie. Hierover hebben we al vaker gesproken. Maar wat Thomas dan doet, is de connectie leggen met het geldstelsel.  Dat hebben we nog niet eerder besproken, volgens mij. Hij noemt ook het grootste probleem hierin: de financiële geletterdheid die macht geeft en de financiële macht van de sector. Een van de machtigste en best georganiseerde lobby’s ter wereld. De macht over ons geld is de afgelopen 40 jaar steeds meer in private handen gekomen. Proloog: Wat rekeninghouders zelden weten Met een aantal sterke voorbeelden in (extreme) situaties ontdek je ineens dat het geld dat op je bankrekening staat niet echt jouw geld is. Dat is het bedrag dat je van de bank tegoed hebt. De bankruns in crisissituaties laten zien dat banken en de overheid je de toegang tot jouw banktegoed kunnen begrenzen of opschorten. Het geld op jouw bankrekening ligt niet in de kluis van de bank. In het ‘Fort Knox van Europa De titel van dit hoofdstuk is wat misleidend. Dit hoofdstuk gaat vooral over wat er allemaal mis is met het geldstelsel Geld is nooit neutraal of natuurlijk. Ze is altijd onderdeel van een complex sociaaleconomisch systeem van schulen, verplichtingen en vertrouwen. Geld is onderdeel van de politieke economie en dus een politiek onderwerp. Publiek (contant) geld van de centrale bank vormt de basislaag van ons geld. Aan cashbetalingen verdient de bank niets. Centrale banken hebben nagelaten om publiek geld naar het digitale tijdperk te updaten. p22 Het verschil tussen privaat en publiek geld is belangrijk om te begrijpen. Het geld op je bankrekening is privaat geld. Het werd door een private bank gecreëerd. De transitie naar digitale banktegoeden (dus al jouw transacties met geld zonder dat er papiergeld aan te pas komt) is een overgang naar privatisering van ons geld en dat brengt risico’s met zich mee. Zoals we de afgelopen jaren hebben ervaren. De risico’s en kosten om het bancaire systeem overeind te houden worden grotendeels collectief gedragen (bij dreigend faillissement grijpt de overheid in bijv. ABN), terwijl de winsten onder de financiële instellingen en aandeelhouders worden verdeeld. Hoe groot private equity is geworden in 12 jaar: ze lijken alles op te kopen en dragen bij aan het feit dat diensten die we nodig hebben duurder worden en tegelijkertijd de kwaliteit van de diensten slechter wordt. Denk aan kinderdagverblijven, huurwoningen, verzorgingstehuizen, watervoorziening, tandartspraktijken. In private equity zitten mensen die al geld (veel) hebben en vooral bezig zijn om het rendement te vergroten; ze zijn niet geïnteresseerd in het product of dienst zelf. Als het maar rendement oplevert. De democratie dreigt te vervalen tot een dictatuur van het geld. Als afsluiting lees je over $TRUMP, de cryptomunt van Trump, waarmee vooral de familie Trump veel geld heeft verdient. En de macht van Thiel. Wolf: Willen we de democratie redden, dan moeten we het kapitaal repareren. Wakker worden in The Truman Show Uitleg over bankruns en het probleem dat banken veel minder publiek geld in kas hebben. De regels van het kapitalisme worden opzij gezet tijdens de bail-out door de overheid van private banken. Waarbij de mensen met het meeste vermogen als eerste hun geld terugkrijgen. p39 uitleg over rommelhypotheken - hoge afsluitkosten incasseren en het risico op toekomstige wanbetaling niet in je eigen balans opnemen. Sinds de crisis van 2008 staat de overheid garant voor 100.000 privébanktegoeden. Terwijl de banken worden ondersteund door de overheid, keren de managers en de aandeelhouders forse bedragen uit. Ingewikkeld hoofdstuk De toren van Basel p50 het inzicht van Greenspan tijdens de crisis Internationale bankregels Basel III - belangrijk onderdeel financiering met meer eigen vermogen (Basel II - 2%) - Ackerman, CEO Deutsche Bank, en voorzitter IIF wilden de eisen vooral afzwakken. Ze vonden dat zij er het meeste verstand van hadden en het beste de nieuwe regels konden opstellen. Politici vooral buiten de deur houden en burgers bang maken (tabakpropaganda). Eigen vermogen werd uiteindelijk verhoogd naar 3%. Dit betekent dat je als bank je balans met 97 schuld mag financieren. Het doel was een eigen vermogen van 20-30 procent. Anat Admati -  Dit hoofdstuk leest als achterkamertjespolitiek en strategietruc. Alles om ervoor te zorgen dat de macht bij de private banken blijft. Wij zijn de 99 procent De internationale geldhervormingsbeweging.  Kennismaking met De Waal. Hij wilde een eenvoudige methode om onderling te betalen met een link. De bank leent geen geld uit van andere spaarders op het moment dat ze iemand een hypotheek verstrekken; ze creëren daarvoor nieuw geld. Met een druk op de knop. p62 De vraag waarom zo’n belangrijke maatschappelijke functie niet in publieke handen is. Want het geld scheppen kun je doen voor zaken die goed voor de toekomst zijn en die slecht zijn (fossiele brandstoffen stimuleren, private equity). Het winstmotief van de bank gaat boven het publieke belang. p65 Graeber We are the  99 percent en zijn boek Debt. Het kan wel anders, geschiedenis met een ‘debt jubilee’. Koning of keizer die de mensen hun schulden kwijt schold en weer vrij waren. De Waal: het privilege om geld te schappen is misschien wel het machtigste instrument om een samenleving vorm te geven. Start Stichting Ons Geld - doel publiek informeren over gevaren inrichting financiele systeem In de ban van schuld

Vandaag het gesprek met Marianne Lefever. Marianne is stedenbouwkundig ontwerper en expert in duurzame en gezonde stadsontwikkeling met meer dan 18 jaar ervaring in Europa en Noord-Amerika. Ze is operationeel directeur bij PosadMaxwan in Den Haag en is gepassioneerd door de vraag hoe onze leefomgeving onze gezondheid beïnvloed. Daarom onderzoekt ze samen met gemeenten, regio's en provincies hoe we actief kunnen werken aan een gezondere leefomgeving. Hoe kunnen we dit als inspirerend toekomstbeeld inzetten om betere ruimtelijke keuzes te maken? Laten we beginnen… Samenvatting (met behulp van AI gegenereerd) In aflevering 488 van de Decide for Impact podcast spreek ik met Marianne Lefever, stedenbouwkundig ontwerper en expert in duurzame en gezonde stadsontwikkeling, operationeel directeur bij PosadMaxwan in Den Haag. Marianne legt het concept “unreasonable innovation” uit: niet blijven hangen in incrementele verbeteringen of crisistunnelvisie (zoals alleen ‘bouwen, bouwen, bouwen’ bij de woningcrisis), maar de volledige opgave—wonen, gezondheid, klimaat, mobiliteit en samenleving—integraal begrijpen om tot systeeminnovatie te komen. Ze bespreekt woningdruk in Europa en Noord-Amerika, de dalende inwonersdichtheid door kleinere huishoudens, urban sprawl en monofunctionele wijken die autoverslaving en lange pendeltijden veroorzaken, met negatieve effecten op sociale cohesie en gezondheid (o.a. een Zweedse studie over langere commute en hogere scheidingskans). Het gesprek gaat ook over participatief en inclusief ontwerp, met een voorbeeld uit Dordrecht (De Staart) waar een ‘strandje’-plan weerstand opriep omdat veel bewoners niet konden zwemmen, waarna via gesprekken met diverse groepen en het versterken van bestaande ontmoetingsplekken een andere aanpak ontstond. Marianne beschrijft haar verschuiving van technologische duurzaamheid naar het centraal zetten van menselijk welzijn naast planetaire doelen, met voorbeelden rond watermanagement, kritiek op grootschalige technologische oplossingen en het belang van natuur voor stressreductie, microbioom en gezondheid. Ze waarschuwt voor ‘solutionisme’ (zoals filters met toegevoegd microbioom) en pleit voor steden bouwen met natuurlijke principes (biomimicry). Verder bespreekt ze gelijkwaardigheid en het voorkomen van gentrificatie door gemengde woningtypologieën en betaalbaarheid, het in kaart brengen van sociale netwerken en het voorbeeld Regent Park in Toronto met een sociaal charter waaraan ontwikkelaars zich moesten houden. Ze stelt dat wonen een investeringsproduct is geworden in plaats van een basisrecht, wat structurele betaalbaarheid ondermijnt. PosadMaxwan werkt volgens “omgekeerd ontwerpen”: starten bij ondergrond, blauw-groene netwerken en sociale structuren, daarna actieve mobiliteit en OV, voorzieningen en pas als laatste woning- en werklocaties. Tot slot vertelt Marianne dat ze zich vooral een teamspeler en intrapreneur voelt in het leiden van een bureau van bijna 75 mensen. Wat ik zoal leerde van Marianne: 00:00 intro - 02:45 We worden met z'n allen niet meer gezonder. Een gezonde levensjaren gaan achteruit. 03:25 De unreasonable innovation - een systeeminnovatie. 05:55 In de westerse landen krimpt de bevolking, maar we worden alsmaar ouder. 12:00 Als je pendeltijd meer dan 45 minuten is dan heb je meer dan 40% kans op een scheiding (Zweeds onderzoek) 15:10 Een straatje erbij lijkt een snelle oplossing, maar we moeten goed nadenken over welk soort samenleven we aan het creëren zijn. Meer over Marianne Lefever: https://www.linkedin.com/in/marianne-lefever/ www.posadmaxwan.nl https://www.youtube.com/watch?v=fzdBMmt0MCc https://www.youtube.com/watch?v=bPg8x43FBVQ Andere bronnen: Vincent Luyendijk https://www.linkedin.com/in/vincentluyendijk/ boek Happy City Video van het gesprek met Marianne Lefever https://youtu.be/bF2a_Q-2Djw Kijk hier https://youtu.be/bF2a_Q-2Djw Transcript van het gesprek [00:00:00] Erno Hannink: Hallo en welkom bij aflevering 488 van de Decide for Impact podcast. Marianne is stedenbouwkundig ontwerper en expert in duurzame en gezonde stadsontwikkeling, met meer dan 18 jaar ervaring in Europa en Noord-Amerika. Ze is operationeel directeur bij PosadMaxwan in Den Haag en is gepassioneerd door de vraag hoe onze leefomgeving onze gezondheid beïnvloedt. Daarom onderzoekt ze samen met gemeenten, regio's en provincies hoe we actief kunnen werken aan een gezondere leefomgeving. Hoe kunnen we dit als inspirerend toekomstbeeld inzetten en betere ruimtelijke keuzes maken? Mijn naam is Erno Hanink en ik deel mijn opgedane kennis, ervaringen inzichten met jou. Ik coach ondernemers zodat ze besluiten nemen om hun impact te groeien. Dit was een supermooi gesprek die heel anders van de andere onderwerpen in podcast was, maar toch ook iedereen raakt. Het gaat namelijk over onze eigen leefomgeving, over onze eigen stad en onze straat en onze buurt. Hoe we hier leven, wat is gezond, hoe we ervoor zorgen dat de wijken en de omgeving weer een goede en mooie leefomgeving wordt. Dus ik hoop dat jij net zo geniet van deze aflevering als ik heb gedaan van het gesprek met Marianne. Laten we beginnen. Welkom in de nieuwe podcastopname. Vandaag spreek ik met Marianne Levever. Welkom Marianne [00:01:33] Marianne Lefever: Hoi, welkom. [00:01:35] Erno Hannink: Ik kwam bij jou door een post van Vincent Luijendijk. We zitten nu begin januari, half januari. En die post was in november vorig jaar al. Dus we zijn even onderweg. Maar toch, we hebben nu het gesprek. En het ging over een stad die leefbaar is. Een mooie stad die groen is. Ik heb wat verhalen van je bekeken. Vincent is erg bezig met de groene stad. Dat is natuurlijk echt wel zo'n onderwerp van jou natuurlijk ook. Maar ik had daarvoor nog niet van je gehoord. Dus het was mooi om dat op die manier met je kennis te maken. En in een van jouw... Nee, dat zeg ik niet goed. In een aantal van jouw presentaties die ik van je heb gezien, heb jij het over dat een 'unreasonable innovation' belangrijk is. Je hebt het veel over een groene stad, welzijn en een gezond leven in een stad. Maar je hebt het ook over innovatie. Ja Het is [00:02:30] Marianne Lefever: een [00:02:31] Erno Hannink: onderwerp wat daaraan gekoppeld is neem ik aan. Maar wat is een unreasonable innovation? [00:02:36] Marianne Lefever: Ja, goeie vraag. Ik denk dat we vandaag, als we het hebben over de samenleving en waar we als samenleving naartoe willen, dan voelen we allemaal dat het piept en kraakt in alle systemen die we hebben vandaag en die ons de laatste decennia heel veel gebracht hebben, maar waarvan je merkt dat ze toch een beetje uit elkaar beginnen vallen of heel erg uit elkaar beginnen vallen. Bijvoorbeeld gezondheid. We worden met z'n allen niet meer gezonder, integendeel. We worden wel nog ouder, maar onze gezonde levensjaren gaan er sterk op achteruit. Dus daar moeten we iets mee. Maar als ik dan kijk naar wat we daar dan mee proberen te doen, dan merk ik dat we toch heel vaak vanuit diezelfde geïnstitutionaliseerde systemen blijven redeneren en proberen die incrementeel te verbeteren. En ik ben er rotsvast van overtuigd geraakt door die jaren dat we daar... Niet heel veel verder meekomen. En wat ik bedoel met 'unreasonable innovation' is dat als je echt wil innoveren, en dan bedoel ik echt een systeeminnovatie, dat je echt je maatschappelijke systemen gaat herbekijken en herdenken, dan moeten we gewoon op andere manieren gaan denken en op andere manieren naar dingen durven kijken. En dat wil dus ook zeggen, sommige geëikte kaders loslaten. Als het dan over gezondheid gaat bijvoorbeeld, of als het dan vooral vanuit mijn domein als stedenbouwkundige dan, hebben we het bijvoorbeeld heel de tijd over de woningcrisis. Er is een enorme woningbouwopgave, er is een enorme nood aan nieuwe woningen. [00:04:10] Erno Hannink: Dus waar kijken we naar? [00:04:11] Marianne Lefever: We moeten bouwen bouwen bouwen. De slogan kwam de afgelopen kabinet meermaals naar voren. Dat is één manier om daarnaar te kijken. Maar... Ik merk bij heel veel gemeenten en provincies en ook landelijk zit er een soort enorme, hoe moet ik dat noemen, een soort overlevingsstrategie bijna. Want we zitten in een crisis, dus we moeten zo snel mogelijk dit stukje oplossen. Maar daardoor krijgen we een soort tunnelvisie en verliezen we heel veel andere dingen uit het oog. Die het eigenlijk makkelijker zouden maken om naar een goede oplossing te komen. Bijvoorbeeld bij die woningbouwopgave, als we gewoon zeggen we gaan overal bouwen waar het maar kan, want dan komen er woningen bij, dan is de kans heel groot. En niet alleen de kans, maar dan weten we ook uit het verleden, toen we zo grote woningbouwsprongen gemaakt hebben, zit er gewoon een heel groot risico aan dat we heel veel neveneffecten aan het creëren zijn, die ons nadien heel zuur gaan opbreken. Dus waar ik voor pleit, als ik het heb over unreasonable innovation, is dat we ons niet laten verleiden Om alleen maar binnen de geëikte systemen Te knutselen en incrementeel te innoveren. Of aan de andere kant in een soort overlevingsmodus schieten en zeggen, oké crisis, dit is het probleem, dat is de oplossing lineair. Maar dat we onszelf de ruimte gunnen, en dat voelt heel contra-intuïtief, maar dat we onszelf de ruimte gunnen om de opgave echt goed te begrijpen in al haar aspecten. Ja, het gaat over wonen maar het gaat ook over gezondheid, het gaat ook over klimaat, het gaat ook over welke maatschappij willen we zijn en hoe willen we samenwonen. En als je die opgave als geheel veel meer gaat onderzoeken, dan kom je tot heel andere oplossingen. En dat is een beetje wat ik bedoel met die unreasonable innovation.

Vandaag bespreken we het boek, Intiem verzet van Josep Maria Esquirol. De ondertitel is: Naar een filosofie van nabijheid Josep Maria Esquirol Calaf (geboren in 1963 in Mediona) is een Catalaanse filosoof, essayist en hoogleraar filosofie aan de Universiteit van Barcelona. Hij leidt de Aporia Research Group, die zich bezighoudt met hedendaagse filosofie en in het bijzonder met de relatie tussen filosofie en psychiatrie. https://en.wikipedia.org/wiki/Josep_Maria_Esquirol_Calaf La resistència intima. Ensayo de una filosofia de la proximidad https://www.youtube.com/watch?v=rcxR_l1_I5E (gesprek) - Engelse ondertiteling aanzetten. Voor mij was het een ingewikkeld boek. Ik had moeite om erdoorheen te komen en heb dan ook niet alles gelezen. Daar zit voor mij ook een soort tweestrijd in, ik denk dat je dit soort boeken niet in één ruk (of in twee weken) moet uit willen lezen. Het heeft ruimte nodig om te herlezen, om te bezinnen en te filosoferen. Tegelijkertijd had ik het boek nooit uitgelezen als we deze deadline niet hadden. Dan was het blijven liggen en had ik veel liever het boek Wachten gelezen van De Wachter. Daar ben ik in begonnen en het leest weg. Lastig vind ik alle filosofen die hij aanhaalt, quotes uit boeken, en met delen is hij het wel eens en met anderen niet. Het voelt soms zinloos wat hij beschrijft voor mij. Ook de woorden die gebruikt worden zijn voor mij niet altijd bekend of duidelijk. Inhoudsopgave De warme maaltijd op tafel (moment) I Ontwrichting en verzet II Het niets en de nihilistische ervaring in kaart gebracht De tuin bewerken (moment) III Terug naar huis IV Lofzang op het alledaagse: hoe eenvoudig het leven kan zijn V Korte medische overpeinzing VI Zelfzorg zonder narcisme VII Niet zwichten voor het dogmatische van de actualiteit Subatomisch zweet (moment) VIII De oceaan of de woestijn? IX De essentie van taal als beschutting X Een metfysica van het verbond De warme maaltijd op tafel (moment) Samenleven staat of valt met samen eten. (past in de Mediterane cultuur) I Ontwrichting en verzet Bestaan is jezelf vormgeven, en daarmee verzet plegen. Leven is jezelf ontplooien (tegenpool bij life coaches van verzet) een persoonlijk uniek pad naar het geluk, overbodige sofisterij - middelmatigheid. Verzet tegen tirannieën is verzet tegen de ontwrichting. Een goed leven is niet het summum. II Het niets en de nihilistische ervaring in kaart gebracht Het nihilisme staat voor een gebrek aan waarden, het besef dat we de betekenis van ons bestaan niet kunnen doorgronden met concepten als doel, eenheid en waarheid. p29 De confrontatie met jezelf: enerzijds sta je oog in oog met het niets, maar anderzijds is het de beste manier om tot rust te komen. p33 De tuin bewerken (moment) Mooi in het verhaal hoe ze de man ontmoeten die de actualiteit niet volgt. Geen grootgrondbezitter, maar wel genoeg om van te leven met zijn kinderen. Door het werk op het land houden ze drie grote rampen van het lijf, de verveling, de ondeugd en de honger. Gedachtenloos werken maakt het leven draaglijk. Zingeving is te vinden in nabijheid. III Terug naar huis Het huis is een veilige plek om naar terug te keren. De beschutting, de rust die intimiteit biedt. Het gaat om bescherming en gastvrijheid. De gifteconomie gaat niet uit van groei, maar van volharding en herhaling. IV Lofzang op het alledaagse: hoe eenvoudig het leven kan zijn In plaats van steeds op zoek gaan naar het buitengewone, ons verwonderen over de eenvoud om ons heen, en leren het te waarderen. p60 en 61 Het gemiddelde leven wordt ondergewaardeerd. Ons bestaan is een verblijf in de nabijheid. V Korte medische overpeinzing VI Zelfzorg zonder narcisme VII Niet zwichten voor het dogmatische van de actualiteit Subatomisch zweet (moment) Dit hoofdstuk begreep ik niet. VIII De oceaan of de woestijn? IX De essentie van taal als beschutting X Een metfysica van het verbond Opvallende lessen uit het boek voor ons: 00:00 intro - een eerste indruk van het boek, het boek leest lastig 08:15 Een reactie is op onze wereld van social media en te veel media. Terug naar de kern, naar minder. 13:05 Samenleven staat of valt met samen eten. 16:10 Leven is je verzetten. 16:35 Onverzettelijk verzet tegen de zelfgenoegzaamheid van de massa. 17:20 Het Nederlandse woord samenleven is de kern van dit verzet. De redzame burger is het tegenovergestelde van samenleven. 18:35 Life coaches die zeggen dat je naar je persoonlijke unieke pad naar geluk moet zoeken, dit is overbodige sofisterij . 19:25 Verzet tegen tirannieën is verzet tegen de ontwrichting. Het glorificeren van het simpele bestaan door Esquirol. 26:10 Solidariteit neemt de vorm van een huis aan, en ongastvrij is geen huis. 27:30 De gifteconomie gaat niet uit van groei, maar van volharding en herhaling, totdat iedereen een huis en te eten heeft. 28:55 In plaats van op zoek te gaan naar het buitengewone, ons verwonderen over de eenvoud om ons heen en leren waarderen. 30:20 Een dagelijks leven dat rijk genoeg is ligt binnen het bereik van de meeste mensen. 36:50 Nadenken, reflectie, is al een vorm van voor jezelf zorgen. 42:25 Het suikerzoete scepsis van huis-, tuin- en keukenintellectuelen. 49:10 Alleen buiten de actualiteit is leven. Bronnen die we genoemd hebben Wij Nihilisten – Hans Schnitzler #boekencast afl 78 Stop chasing happiness – Frank Martela #boekencast afl 133 Infocratie – Byung-Chul Han #boekencast afl 72 Over het verdwijnen van rituelen – Byung-Chul Han #boekencast afl 123 Jaaroverzicht #boekencast 2025 Michel Foucault - Wikipedia Limitarisme – Ingrid Robeyns #boekencast afl 96 Toxisch reich – Sebastian Klein #boekencast afl 122 Komt een land bij de dokter – Michelle van Tongerloo #boekencast afl 114 Hannah Arendt - Wikipedia arts Wico Mulder - Praktijk SALUT Inner Development Goals Filosofie van de kroeg - Hans Schnitzler Luister naar deze aflevering Beluister hier ons gesprek over het boek Intiem verzet Opmerking: ik heb per ongeluk deze aflevering met de verkeerde microfoon opgenomen die wat verder wegstaat. Mijn excuses daarvoor. In een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld. Video van deze aflevering Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/jdKfi565MGo https://youtu.be/jdKfi565MGo Opmerking: ik heb per ongeluk deze aflevering met de verkeerde microfoon opgenomen die wat verder wegstaat. Mijn excuses daarvoor. In deze aflevering bespreken we het boek Intiem verzet In deze aflevering van de Ondernemers Boekencast bespreken we Intiem Verzet: Naar een filosofie van nabijheid van Josep Maria Esquirol (hoogleraar filosofie in Barcelona, leider van de Actoria Research Group rond hedendaagse filosofie en de relatie met psychiatrie). Het boek (Nederlandse vertaling, ca. 185 pagina’s leestekst) hebben we als complex en soms moeilijk toegankelijk ervaren, met veel verwijzingen naar andere filosofen en wisselende leesbaarheid per hoofdstuk en tussenteksten (‘momenten’). We bespreken de goed leesbare onderdelen o.a. ‘De warme maaltijd op tafel’ en ‘De tuinbewerkers’, maar we vinden passages zoals ‘Het subatomische zweet’ onbegrijpelijk. De bespreking richt zich op de kernideeën: ‘intiem verzet’ als verzet tegen ontwrichting, egoïsme en de ‘heerschappij van de actualiteit’ (social media, media-overload en een virtuele wereld), door terug te keren naar het nabije en alledaagse: samen eten, het huis als plek van bescherming en gastvrijheid, de tuin/het werk (met verwijzingen naar kloostertradities en ‘ora et labora’), en aandacht voor solidariteit. We noemen het concept ‘gifteconomie’ als kritiek op groei-logica en als volharding en herhaling ‘tot iedereen een huis en te eten heeft’, en verbinden dit aan fraternité/solidariteit en aan hedendaagse thema’s zoals dakloosheid. Verder komt ‘lofzang op het alledaagse’ aan bod (verwondering over eenvoud, waarbij eenvoud niet hetzelfde is als banaliteit) en het hoofdstuk ‘zelfzorg zonder narcisme’, waarin reflectie wordt gepresenteerd als zorg voor jezelf zonder egocentrisme. Tom bespreekt het hoofdstuk over taal als beschutting, met Levinas-citaten over taal als contact en een oprecht ‘gaat het goed met je?’ als vorm van zorg, en contrasteert dat met oppervlakkige ‘hoe gaat het?’-gesprekken en mediapraat. Het boek eindigt volgens ons met de gedachte dat ‘eenvoudige mensen’ dit al lang wisten en dat filosofische reflectie later aansluit, met verzet als het bewaken van verbinding. We sluiten af met de oproep de ‘stekker eruit te trekken’ uit actualiteit en routines, en terug te keren naar eenvoud, nabijheid en echte verbinding als basis voor een (her)nieuwde samenleving. Transcript Erno Hannink: [00:00:00] Welkom in de nieuwe Ondernemers Boekencast. Vandaag bespreken we het boek Intiem Verzet. Het boek van Josep Maria Esquirol. De ondertitel is Naar een filosofie van nabijheid. Het boekje hebben we gekregen van Ten Haven. Dankjewel daarvoor. Geregeld door Tom. Laat ik eerst even zeggen, Esquirol dat is een cartelaan. Hij is hoogleraar filosofie aan de Universiteit van Barcelona. En hij leidt de Actoria Research Group. Die is bezig met hedendaagse filosofie en in het bijzonder de relatie tussen filosofie en psychiatrie. Ik heb wel wat meer met filosofie en technologie, daar heb ik wel een paar keer wat dingen van gehoord en naar geluisterd. Maar ik moet zeggen, van de combinatie filosofie en psychiatrie nog niet. Het oorspronkelijke boek, de Spaanse versie, is volgens mij vier jaar geleden uitgekomen. En dit is de Nederlandse vertaling daarvan. Het boek is ongeveer 185 pagina's, het leesgedeelte.

Today, we are learning from Priscilla Zamora Politis. Priscilla is a global leadership mentor, speaker, and social entrepreneur working at the intersection of conscious leadership, work and life transitions and community. With over 15 years of international experience, she has supported leaders, organizations, and networks across Latin America, Europe, and the Middle East to navigate change with clarity, humanity, and inner alignment. Priscilla is a LinkedIn Top Voice, a UAE Golden Visa holder as a content creator, and now she's creating Beyond Work, a platform exploring new paradigms of leadership, work, and life beyond hustle. Her work is deeply inspired by community living, the Inner Development Goals (both expressed as being an Emerge Lakefront alumni), and has the belief that meaningful work should expand life — not consume it. Let's get started... https://youtu.be/FnCTwt6h9t4 Deze video (short) is een klein stuk uit het gesprek. Voor de gehele audio of video kijk je hieronder. In this conversation with Priscilla Zamora, I learned: 00:00 Intro - 02:30 Living between three continents. 04:05 Learning in the personal development or spiritual path. 05:40 Developing your life based on the expectations of others. 07:15 At a conference, leave the seat next to you intentionally open for someone who needs to sit next to me, can. 10:00 Worked 10 years and 1 day in the corporate world, then she felt emptiness. 13:00 She decided to take a year off to discover what she wanted to do and took many courses. 16:00 How do you talk with people who know the 'old' you? 21:50 Experiencing closeness and life-changing friendships in the community. 25:40 The fixer mindset as the foundation for entrepreneurship. 33:50 Not scaling up businesses to help more people and have more impact. 38:50 How inner development helps people to work towards a better future. 41:00 Intentionally designing the most beautiful life I can get. 42:50 Bringing the South American perspective to Europe. 43:54 The IDG organisation is working a lot on reflection, theories and the framework. Where is the action? 45:00 The balance between Sweden, South America and Dubai. 46:30 The IDG Summit in 2023 was a very white and European environment. 48:00 We don't see pain in the IDG environment. 52:05 Working on the being in organisations. 54:35 People are longing to talk about spirituality at work. 59:00 Coming to the end of the second liminal phase. 1:00:05 If you are going through a crisis, embrace it with devotion. Look the pain in the eye. 1:09:05 Small is beautiful. Small businesses. Small communities. Small impact. Navigating Life Transitions with Priscilla Zamora Politis: Conscious Leadership and Inner Development In episode 487 of the Decide for Impact podcast, Erno Hannink has a compelling conversation with Priscilla Zamora Politis, a global leadership mentor, speaker, and social entrepreneur. Priscilla shares her journey of working at the intersection of conscious leadership, life transitions, and community. With over 15 years of international experience in supporting leaders across Latin America, Europe, and the Middle East, Priscilla discusses her path from corporate executive roles to becoming a prominent voice in conscious leadership and social entrepreneurship. Topics include her experiences living in Dubai, the importance of inner development, the challenges and transformations of entrepreneurial life, and how personal crises led her to profound spiritual growth and a commitment to meaningful, impactful work. Priscilla also explores the cultural nuances of leadership and her perspective on the future of work and community living. 00:00 Introduction to Episode 487 00:07 Meet Priscilla Zamora Politis 02:01 Priscilla's Journey to Dubai 04:14 The Impact of Future Human Conference 09:12 Existential Crisis and Career Shift 15:44 Navigating Personal and Professional Transitions 22:02 The Role of Community and Friendship 25:50 Entrepreneurship and Inner Development 33:36 Rethinking Business Growth and Impact 39:28 Embracing Inner Development Goals 40:20 Balancing Profit and Purpose 41:01 Designing an Intentional Life 41:58 Cultural Reflections and Inspirations 44:00 Challenges of Action and Reflection 46:28 Diversity and Inclusion in IDGs 52:12 Personal Practices and Spiritual Growth 57:06 Navigating Life's Challenges with Faith 01:07:28 Global Challenges and Personal Responsibility 01:12:58 Final Thoughts and Gratitude More about Priscilla Zamora Politis: https://www.linkedin.com/in/priscillazamora/ Resources we mention: Emerge Lakefront MindValley Future Human conference Small is beautiful Zebra entrepreneurs Video of the conversation with Priscilla Zamora Politis https://youtu.be/Vn_-c3wLVWQ Watch the conversation here https://youtu.be/Vn_-c3wLVWQ Transcript [00:00:00] Erno Hannink: Hello and welcome to episode 487 in the Decide for Impact podcast. Today you are listening to the conversation with Priscilla Zamora Politis. Priscilla is a global leadership mentor, speaker, and social entrepreneur working at the intersection of conscious leadership work and life transitions and community. With over 15 years of international experience, she has supported leaders, organizations and networks across Latin America, Europe, and the Middle East to navigate change with clarity, humanity, and inner alignment. Priscilla is a LinkedIn Top voice, a UAE Golden Visa holder as a content creator, and now she's creating Beyond work a platform exploring new paradigms of leaderships work and life beyond hustle. Her work is deeply inspired by the community living in the inner development goals. Both expresses being an Emerge lakefront alumni and has the belief that meaningful work should expand life, not consume it. My name is Erno Hannink and I share my knowledge, experience, and insights with you. I coach entrepreneurs so they can make decisions that will help them grow their impact. This was a very inspirational conversation and I was very curious to learn about what you was doing today. Let's get started. Hello and welcome to this new podcast episode. Today I'm talking to Priscilla Zamora. Welcome, Priscilla. [00:01:41] Priscilla Zamora: Thank you so much for having me. [00:01:43] Erno Hannink: Yeah, and I'm wondering, 'cause we met on a conversation where we talked about, well the common topic was about, the transition of the. Systems of inner development goals that the foundation and all the, everything around that. And you explained to me in a later conversation that you are now living in Dubai. How did you get to Dubai? Because you're not coming from Dubai. [00:02:11] Priscilla Zamora: no. Yeah, I mean, today I'm living between three continents. I do have, I'm originally from Chile, so I have a lot of projects in my family. My networks are most of them in Latin America still. And on 2025 I find out about this community called Emerge Lakefront, which is very related to the inner development goals. And I stayed there for five months. but I've been related to the IDGs for almost three years when I co-founded with two other friends, the first half in Teale regarding to that, and I've been in Dubai a couple of times before, but it wasn't until January of this year that I came for like a personal development conference. And I was supposed to be here for a week, which ended up being three months. And it actually ended up, getting a. Residency and, coming to live here and having a base related to, I think that environments that support entrepreneurship in a fast paced environment. I don't think that there's a place in the world today like Dubai and also regarding too many biases that people may have. There is a lot of personal development, inner work and transformational changes, structural changes happening here to a lot of the conversations. So I love to have that mix. A little bit of Europe, the Middle East and Latin America. [00:03:33] Erno Hannink: And, you were going there for a self development project. It's probably not a project, but what ignited that? What started that [00:03:43] Priscilla Zamora: there? Well, I think that in the personal development slash spiritual path, however, one wants to call it, 'cause for me, are very related. You find different authors, networks, platforms. Experiences and for me, one that helped me a lot in the last, I would say five, seven years has been Mindvalley, which is a platform for personal development, but also has different approaches on business, physical health and mindfulness. And they had this conference called Future Human in January on 2025. And that was the reason on, I don't know, I think six months before on 2024 when I just read it, I was like, I have to be there. I don't know how I'm gonna get to Dubai and be there in January. But it was like I, I always have this expression of when something pulls you, like you read something and it's like, oh, I have to be there. That happened to me with Future Human and Little, I know that was going to be like a series of react, a chain reaction on many things that will happen in my life. It was the same how I read about lakefront on LinkedIn. It was the same, like I had to be there. I'm trying to lead my life now that way, like following a little bit of calling intuition, something that is not always intellectual. we can go a little bit more on that, but, that's how I gotta Dubai and that's how, why I'm here. [00:05:10] Erno Hannink: Okay, so the title piques my interest, right? So Future Human. What did you learn there? [00:05:20] Priscilla Zamora: It's been, I think that as many people maybe I developed my life very related to academic achievement, societal expectation.

Vandaag bespreken we het boek, Stop chasing happiness van Frank Martela. De ondertitel is: A pessimist’s guide to a good life Frank Martela, PhD, is filosoof en onderzoeker op het gebied van psychologie en werkt als assistent-professor aan de Aalto-universiteit in Finland. Op YouTube vind je videos van zijn TEDx talks https://youtu.be/rdKBZbTCVFY?si=zhM7QzWpEUTwwXDd https://youtu.be/egFuBtCc6Aw?si=fTl-s4iCPkv2x529 https://youtu.be/EqwoOfpM6Ks?si=T6xuuLOJ6r-uLt_B Stop chasing happiness is van maart 2025 Hij schreef eerder Een prachtig leven (2020) - A wonderful life. https://www.frankmartela.com/books Zijn YT kanaal https://www.youtube.com/@frankmartela Ik vind het een fijn, leuk en interessant boek. Gaandeweg het boek realiseerde ik me hoe stoicijns de Finnen zijn. Ik heb mooi dingen uit boek gehaald die voor mijn gevoel bijdragen aan een goed leven. Het boek is opgedeeld in blokken: Kill the ego Kill the expextations Start living your own life Introduction: Are you ready to be born for the third time? Finland - the land of quiet satisfaction. The art of accepting life (stoicism, Taoism, to Buddhism), while pursuing goals and projects you find valuable. Physical birth, cultural birth, and now the birth of an individual Identify goals and values that are truly your own (not from your partner, parents) Part I Kill the ego 1 Stop caring about your own happiness You are seeking happiness in the wrong places To attempt to maximize happiness ironically diminishes it Exclusive focus on your own happiness makes you selfish and lonely The tyranny of toxic positivity makes inevitable moments of unhappiness intolerable 2 Stop caring about what others think 3 Stop caring about how you feel Part II Kill the expectations 4 Stop Caring about your past 5 Stop caring about what happens in the world 6 Stop caring about your future success 7 Intermission: The centre of indifference The fact that nothing really matters can be highly liberating. p125 Nothing binds you. There is nothing you have to do to make your life worthy. There is no wrong way to spend a life. - Love it. Je hoeft dus ook niemand te veroordelen. Het verleden kunnen we niet veranderen. Jouw acties kunnen de toekomst veranderen. Dus kun je het beste concentreren op een betere toekomst te realiseren. - Meliora (beter) No single person can alter the course of an overwhelming issue like climate change. But by doing what we can to be a part of the solution, we remain active, energized, and purposeful. Frankl : What man actually needs is not tensionless state but rather the striving and struggling for a worthwhile goal. Part III Start living your own life 8 Start caring about yourself 9 Start caring about others 10 Start caring about building a better world Conclusion: The delicate art of not caring while caring deeply Life is the best thing that has happened to you, but also the worst. p183 Accept the present and pursue a better future for yourself and for us all. Playful striving - het gaat niet om competitie maar wel om iets na te streven. Voor mensen die altijd bezig zijn met competitie wordt het leven een continu project. 187 Epicurus - Stoic  Mooi moto - Put in the work and dare greatly. Dare to enter the arena and leave your own mark (nalatenschap en goed leven) When you have found your direction, dare to follow it. You may succeed, you may fail. But even if you fail, you fail while daring greatly. (love it) It is a miracle that you exist p 192 In the end, there is nothing you have to do. Nothing you have to be. Just be. p193 Opvallende lessen uit het boek voor ons: 00:00 intro - een eerste indruk van het boek 03:40 Tom's eerste indruk van het boek en waarom Tom het boek heeft gekocht. 09:20 De Finnen zijn gelukkig zonder daar echt over te praten. 10:05 De derde geboorte na het lezen van dit boek. 11:25 De verbinding met wat de normen, waarden en denkwijze die we van onze ouders hebben meegekregen, tot het moment dat je het je eigen weg kiest. 13:20 Mensen die zich druk maken over gelukkig zijn, zijn over het algemeen minder gelukkig dan mensen die zich daar niet druk over maken. 15:50 De tirannie van giftige positiviteit, maken de moeilijke momenten onaanvaardbaar. 18:40 Als je middenin in de cultuur zit is het lastig om te zien dat jouw cultuur bijzonder is. Daarvoor moet je eerst in contact komen met een andere cultuur. 20:05 "Wie gelukkig is moet het niet aan anderen laten zien." 21:00 Als je af en toe niet aardig gevonden wordt dan is dat een bewijs dat je de vrijheid uitoefent om jezelf te zijn. 23:10 Aan het einde van je leven spijt van hebt dat je niet het lef hebt gehad om die te zijn die je eigenlijk bent. 26:00 Je wil een distantie ontwikkelen en je gevoelens beschrijven, 'Ik voel dat ik boos ben.' 26:20 Je bent niet je emoties, je hebt emoties. 30:10 Momenten van rust en stoïcijnse oefeningen in het dagelijkse vinden. 32:30 Je verleden kun je alleen veranderen door de acties die je in de toekomst onderneemt. 34:40 Wat is het verleden waar je in de toekomst op terug wil kijken? 36:50 Met al je aandacht in het heden en nu zijn. 38:00 Met het 'het is zoals het is' als basis opnieuw nadenken over welk verschil kan ik dan maken. 42:05 Bij beslissingen maak je niet druk over mogelijk succes in de toekost. Succes kan volgen, en kan ook niet. Leef het leven dat je wilt onafhankelijk van toekomstige verwachtingen. 43:10 Het effect van je realiseren dat niets er toe doet kan heel bevrijdend zijn. 45:50 Er is niets dat je hoeft te doen. Er is geen verkeerde manier om te leven. 46:50 Meliora, beter. Wat kan vandaag doen om iets beter te maken. 48:15 Ken jezelf. Weet wat je leuk vindt, want dan kun je daar aandacht aan geven. 49:35 Hoeveel tijd besteed je aan de mensen die het meest belangrijk zijn in je leven? 51:40 Doe drie kleine aardige dingen op een dag. 53:30 Neem waar je bent als startpunt en kijk om je heen naar kleine dingen die nu moeten worden opgelost. 54:50 Commiteer je aan het proces en niet aan het doel. 57:15 Neem het heft in eigen hand en doe waar je zin hebt. 58:05 Niet geven om het resultaat en tegelijkertijd je er wel druk voor maakt. 58:35 Het feit dat je leeft is een wonder. Maak gebruik van dat wonder. 1:00:05 Put in the work and dare greatly. Enter the arena and dare to leave your own mark. Bronnen die we genoemd hebben Pierre Bourdieu - Wikipedia WEIRD is a backronym that stands for Western, Educated, Industrialized, Rich, and Democratic. The Courage to Be Disliked - Ichiro Kishimi en Fumitake Koga(boek via Libris - lokale boekhandel) Aki Kaurismäki - Wikipedia - Finse regisseur Marcus Aurelius - Wikipedia Memento mori - Wikipedia The Subtle Art of Not Giving a F*ck UK - Mark Manson The Myth of Sisyphus - Albert Camus Luister naar deze aflevering Beluister hier ons gesprek over het boek Stop chasing happiness In een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld. Video van deze aflevering Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/9Da3ie_UvjM https://youtu.be/9Da3ie_UvjM In deze aflevering bespreken we het boek Stop chasing happiness. Transcript

Vandaag het gesprek met Sarah Nasrawi. Sarah Nasrawi (uitgesproken Na-Srauw-i) is 26 jaar, komt uit Amsterdam en is net terug van de klimaattop COP30 in Brazilië. Met een interdisciplinaire achtergrond in klimaat- en milieuwetenschappen en internationale ontwikkelingsstudies zet ze zich al jaren in voor klimaatrechtvaardigheid. Op COP30 rondde ze haar tweejarige mandaat af als VN-jongerenvertegenwoordiger, waarin ze samen met een collega de stem van jongeren uit het Koninkrijk liet horen in de nationale én internationale klimaatpolitiek. Laten we beginnen… Wat ik zoal leerde van Sarah: 00:00 intro - 02:15 Als jongerenvertegenwoordiger bij de COP30 in Brazilië. 03:10 Er wordt door politiek chronisch niet naar jongeren geluisterd, of valt dat mee? 05:25 De meningen van jongeren vooral opgehaald bij middelbare scholen en beroepsopleidingen. 07:55 Haar bijbaan naast jongerenvertegenwoordiger was energiefixer. 10:20 Een achtergrond van klimaatrechtvaardigheid, met ervaring in Tanzania namens ActionAid. 11:30 Door de confronterende reis naar Tanzania raakte ze meer geinteresseerd in schade en verlies, een onderwerp binnen de VN klimaat. 13:55 De stem van de Nederlandse jongere bestaat niet. 15:15 Educatie over klimaat is belangrijk voor jongeren, waarbij het vooral gaat over de waarom vraag. 17:00 Actief dwarsbomen van de bewustwording over klimaat. 18:35 De wetenschappelijke informatie over klimaat is wel beschikbaar, maar je moet het wel geloven. 19:50 Veel strenger optreden tegen de onzin die wordt verteld over klimaatverandering. 20:25 Meer transparantie over fossiele lobbyisten rondom de COP. 23:55 Welke belang heeft de medewerker van een bedrijf met een fossiele focus? 24:55 Duizenden jonge mensen gesproken, die ik anders niet zou hebben gesproken. 27:00 Wat drijft haar om zich zo in te zetten voor het klimaat? 28:20 Veel van de vrijwilligers van NJR doen er nog allerlei werkzaamheden naast. 29:10 Ruimte vinden voor jezelf zodat het mentaal gezond blijft. 30:55 De extra gevolgen voor vrouwen rondom klimaatverandering en klimaatrampen. 34:50 Je krijgt veel haatberichten als je je uitspreekt over het klimaat. 36:15 Als je echt iets wil veranderen moet je nationaal de politiek in. 36:55 Het aantal haat berichten tijdens één week van campagne voeren maakt dat ze het spannend vindt om de politiek in te gaan. 37:35 Veel onderwerpen minder politiek maken. Klimaat is bijvoorbeeld niet politiek. 38:30 Ultieme droom is dat klimaat geen 'links' thema meer is. 40:00 Opgegroeid met respect voor anderen, met diversiteit en met kunst, het is vreemd dat we dat links noemen. 40:50 Het is een politieke keuze om een neutraal onderwerp als klimaat, politiek te maken. 42:55 Je vindt elkaar in de waarom vraag. We willen hetzelfde. 44:05 Eigenlijk zou de BBB bij uitstek een klimaatpartij moeten zijn. 45:00 Een positie innemen waar je veel macht kan innemen en die positie delen. 47:55 Investeren in vriendschappen en vasthouden aan de relaties die niet binnen de bubbel zitten. 49:10 Gelijkwaardigheid, dat mensen een waardig leven kunnen hebben. Gelwaardigheid is geen einddoel, maar een proces. Meer over Sarah Nasrawi: https://www.linkedin.com/in/sarah-nasrawi-080877119/ Andere bronnen: Klimaatconferentie van Belém 2025 - Wikipedia - COP31 UN Climate Change Conference - Belém, November 2025 Wat heeft de COP30 VN-klimaatconferentie opgeleverd? Tommy Blomvliet Jongerenvertegenwoordiger - Wikipedia - Jongerenvertegenwoordigers | NJR Sarah Nasrawi - Nederland Maakt Impact Topconferentie 2023 ActionAid Climate Justice Summer School (nu de Feminist Climate Academy) Dr. Katharine Hayhoe: Leading Climate Scientist Saving Us - Katharine Hayhoe (boek) Video van het gesprek met Sarah Nasrawi https://youtu.be/OpMHQ6YRIKw Kijk hier https://youtu.be/OpMHQ6YRIKw

Vandaag blikken we terug op de boeken die we in 2025 in de boekencast besproken hebben. In de foto hiernaast staan niet alle boeken een gedeelte heb ik digitaal en enkele boeken heb ik doorgegeven. Top 3 uit de boekencast: Dit is fascisme - Rosan Smits Waarom we politiek niet aan politici kunnen overlaten - Eva Rovers Geschiedenis voor morgen - Roman Krznaric Een overzicht van alle boeken die we besproken hebben in 2025 Dit zijn de boeken die we in 2025 hebben besproken: Geschiedenis voor morgen – Roman Krznaric #boekencast afl 112 Zo moet het niet – Rolf Dobelli #boekencast afl 113 Komt een land bij de dokter – Michelle van Tongerloo #boekencast afl 114 Generatie Angststoornis – Jonathan Haidt #boekencast afl 115 Give and Take -Adam Grant #boekencast afl 116 Gelijkheid Piketty en Sandel #boekencast afl 117 Over Tirannie Snyder en Krug #boekencast afl 118 De Bermudadriehoek van talent – Simon van Teutem #boekencast afl 119 Kleine filosofie van de digitale onthouding – Hans Schnitzler #boekencast afl 120 Over vrijheid – Timothy Snyder #boekencast afl 121 Toxisch reich – Sebastian Klein #boekencast afl 122 Over het verdwijnen van rituelen – Byung-Chul Han #boekencast afl 123 De 4 weken reset – Oliver Burkeman #boekencast afl 124 Het spel van de populist – Bas Erlings #boekencast afl 125 Wir können auch anders – Maja Göpel #boekencast afl 126 Leer denken als Socrates – Donald Robertson #boekencast afl 127 Slow Productivity – Cal Newport #boekencast afl 128 Waarom we politiek niet alleen aan politici kunnen overlaten – Eva Rovers #boekencast afl 129 De democratische markt – Lisa Herzog #boekencast afl 130 Continent van de kwaliteit - Paul Schenderling #boekencast afl 131 Dit is fascisme – Rosan Smits #boekencast afl 132 De beste boeken van 2025 voor ons: 00:00 intro 00:45 Het boek dat ons het minst is bijgebleven. 01:45 Het boek waar Erno de meeste moeite mee had. 04:25 Erno No 7 - Toxisch Reich 06:40 De lakmoesproef, zou ik het boek nog een keer lezen? 08:25 Erno No 6 - Wir können auch anders 09:30 Tom No 5 - Over het verdwijnen van rituelen 10:35 Erno No 5 en Tom No 4 - Komt een land bij de dokter 13:45 Erno No 4 - Geschiedenis voor morgen 15:15 Tom No 3 - het inhoudelijk, intellectueel het beste boek van afgelopen jaar dat we besproken hebben. 19:15 Tom No 2 - Dit is fascisme. 21:00 Erno No 2 - Waarom we politiek niet aan politici kunnen overlaten 26:00 Tom No 1 - Over tirannie 28:10 Erno No 1 - Dit is fascisme 30:10 Tom draait zijn No 1 en No 2 om. 33:05 We hebben meerdere boeken gelezen en besproken die In deze tijd passen wat je als ondernemer en burger kunt doen voor een betere toekomst, door bijvoorbeeld de democratie te beschermen. 34:15 Ondernemers zijn de vonken van verandering - Pieter van Osch 35:00 Wat is de rol van het bedrijfsleven wanneer je richting een autoritair regime gaat? Update 5 jan 2026: In een reactie op het bericht over deze top 3 vroeg Sandra Nap welk boek we het meest hoopvol en welk boek we het leukst vonden. Meest hoopvol: het boek van Eva Rovers - Waarom we politiek niet alleen aan politici kunnen overlatenHet leukst: Geschiedenis van morgen van Roman Krznaric. Bronnen die we genoemd hebben Limitarisme – Ingrid Robeyns #boekencast afl 96 Cory Doctorow - Wikipedia Enshittification - Cory Doctorow Rotterdam – Arjen van Veelen #boekencast afl 75 Carola Schouten - Wikipedia BLYM Statement on Police Raids in Westminster Meeting House Nu is het aan ons – Eva Rovers #boekencast afl 61 Nationaal Burgerberaad Klimaat overhandigt advies aan kabinet en Tweede Kamer Adviesrapport - Nationaal Burgerberaad Klimaat.pdf Rapport Wennink - De route naar toekomstige welvaart - Een sterk Nederland in een relevant Europa - het rapport (pdf) Nazimiljardairs – David de Jong #boekencast afl 66 Walraven van Hall - Erik Schaap Luister naar deze aflevering Beluister hier ons overzicht van de boekbesprekingen die we in 2025 publiceerden. Met de top 5 van Tom, en de top 7 van Erno. In een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld. Video van deze aflevering Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/_cxdWzQzTnA https://youtu.be/_cxdWzQzTnA Dit is een extra aflevering in de Ondernemers Boekencast, een overzicht van de belangrijkste boeken die we hebben besproken in 2025.

Vandaag bespreken we het boek, Dit is fascisme van Rosan Smits. Rosan Smits is adjunct Hoofdredacteur van de Correspondent. Rosan is politicoloog, deed onderzoek naar radicalisering en geweld in oorlogsgebieden. Ze gaf leiding aan de Conflict Research Unit bij Clinendael. Dit boek is onderdeel van de serie Vonkjes. Wat het boek goed laat zien is hoe fascisme op veel plekken in de wereld al de normaal is. Ze laat de belangrijkste voorbeelden zien die we veel tegen komen in de VS, in Europa en in Nederland en laat je zien waar en hoe het fascisme doordringt. Smits gaf me het gevoel dat het in Nederland niet zo snel gaat als in de VS en Hongarije bijvoorbeeld, en tegelijk schrok ik van de internationale netwerken en denktanks waar ze over schrijft. Het voordeel van de vonkjes, ook nu weer, is dat je in 180 pagina’s weet hoe je fascisme herkent, het ondermijnen van de democratie ziet voor wat het is, de rol van extreem rijke mensen ziet en wat je er als burger tegen te doen hebt. Ze komt tot de kern in drie delen zoals het draaiboek dat we eerder zagen in het boek van Over tirannie, met wat er in de VS gebeurt, in Europa en in Nederland en hoe we het stoppen. Het is interessant, maar ook angstaanjagend. Het heeft mij bewuster gemaakt van dingen die ik las om ze te zien als fascisme, de afbraak van de democratie. Zoals in Nederland het wegbezuinigen van onderzoekende programma’s als Tegenlicht en Zomergasten.  Inhoud Inleiding: het fascisme is terug Deel 1 Dit is fascisme 1 Het draaiboek van het fascisme Deel 2 Het fascisme van vandaag 2 Het fascistische regime-Trump 3 Fascisime in hedendaags Europa 4 Hoe Geert Wilders uit het draaiboek van het fascisme put Deel 3 Een dam tegen het fascisme 5 Samen tegen fascisme 6 Het fundament: strijdbare politiek 7 De beschermlaag: weerbare journalistiek 8 De barrière: een solidaire samenleving Inleiding: het fascisme is terug We hebben het al vaker gehad over hoe veel eenvoudiger de nazis het nu zouden hebben met social media. De inleiding laat zien dat dit nu gebeurt. Facisme is er in veel meer vormen dan alleen de nazis tijdens de Tweede Wereldoorlog.  Wie tijdig waarschuwt, wordt gezien als alarmist. Maar als de dreiging onmiskenbaar is, is het te laat. p10 Benoemen, begrijpen en bestrijden - zie ook Over tirannie van Snyder. Niet iedere facist is een alleenheerser (zoals Hitler). Het is geen eenduidige ideologie, het is een politieke strategie. Ze ziet het als haar rol dat zoveel mogelijk mensen begrijpen: dit is facisme. Dit boek en haar berichten hierover dragen daar zeker aan bij. Deel 1 Dit is fascisme 1 Het draaiboek van het fascisme Het draaiboek hadden we ook gezien in het boek Het spel van de populist. Hier beschrijft Smits de vijf stadia van het facisme: Ontstaan: de voedingsbodem wordt gelegd in de maatschappij, aanleiding een crisis of onvrede Organisatie: een fascistische partij of beweging vormt zich rond een leider Machtsverwerving: de beweging krijgt toegang tot de politieke macht, (democratisch) via verkiezingen Machtsuitoefening: politieke macht groeit uit tot regeringsmacht; de beweging probeert de controlerende macht uit te schakelen en grondrechten af te breken. Radicalisering of verval: het regime radicaliseert verder of verliest richting en brokkelt af. Tien instrumenten voor mobilisering van het volk Mythisch verleden Propaganda Anti-intellectueel Alternatieve waarheid Hiërarchie Slachtoffer van het complot (dolkstootlegende) gendernormativiteit (de natuurlijke orde) Arbeidsideaal (hardwerkende burgers en luie profiteurs) Kloof tussen stad en platteland Wapens van de rechtstaat (gebruikt recht om tegenstanders te vernietigen en staan zelf boven de wet) Hedendaags facisme herkennen Deel 2 Het fascisme van vandaag 2 Het fascistische regime-Trump De hoeveelheid leugens die Trump verspreid is enorm, de media word ermee overspoelt. Mede via Twitter en zijn eigen social media platform. Alles wat Trump doet past in het draaiboek van facisme. p52 wie zijn land redt, kan de wet niet overtreden. De grote leuge toe hij de vorige verkiezingen verloor en beweerde dat het een gestolen winst was. Ze hadden hem kunnen uitsluiten van de volgende verkiezingen na het veroorzaken van deze bestorming. Rechters worden aangevallen en omzeilt. De Amerikaanse bevolging beweegt, september de No Kings Dat, de grootste landelijke protest in de geschiedenis van de VS. Maar verzet tegen Trump is niet meer zonder risico en reikt tot in Europa. 3 Fascisime in hedendaags Europa 4 Hoe Geert Wilders uit het draaiboek van het fascisme put Deel 3 Een dam tegen het fascisme 5 Samen tegen fascisme 6 Het fundament: strijdbare politiek 7 De beschermlaag: weerbare journalistiek 8 De barrière: een solidaire samenleving Opvallende lessen uit het boek voor ons: 00:00 intro - een eerste indruk van het boek 04:50 De vergelijk met het boek Over tirannie van Timothy Snyder 07:15 Het effect van ons social media gebruik op onze vrije beweging. De fascisime machine draait al. 08:10 Benoemen, begrijpen en bestrijden. 09:40 Fascisme is een politieke strategie om alleenheerschappij te verwerven, door met steun van de massa, de democratische rechtstaat van binnenuit kapot te maken. 12:40 Het is gebeurt, dus het kan weer gebeuren. 16:00 Een mooie toevoeging zou een matrix kunnen zijn om per land te laten zien hoe ver ze zijn in het draaiboek. 17:15 De tien instrumenten voor mobilisering van het volk. 19:20 Waarom staan we toe dat de fascisten het draaiboek kunnen volgen zonder dat ze worden afgeremd of gestraft? 22:45 Trump verspreid zoveel leugens dat het niet bij te houden is. 24:35 Trump volgt het fascisme draaiboek en gebruikt social media voor de verspreiding. 27:20 De tech broeders die de fascisten ondersteunen met onrechtmatige acties en middelen om zo nog meer macht te krijgen. 29:45 Als je de grote leugen de wereld in brengt en blijft herhalen dan blijft een kern hangen bij de mensen. 31:20 Het gebruik van Amerikaanse software binnen de overheid is een drama. 32:25 Verschil in handelen door de minister bij overname door een bedrijf uit de VS of een bedrijf uit China. 34:15 Waarom zijn de fascistische allemaal anti-Europees? 35:50 De dreiging voor de VS komt nu ook uit Europa waardoor ze nu werken aan het destabiliseren van de lidstaten. met The Great Reset. 42:10 De rol van Rutte in het openzetten van de deuren voor de VVD om te regeren met de PVV. 44:20 De beïnvloeding van het debat in de tweede kamer door de voorzitter Martin Bosma (PVV). 45:50 De rol van de burger tegen het fascisme. Wat kan ik doen? In plaats van de rol van de politiek. 47:50 Een matrix bij het draaiboek met data erbij van de stappen die al gezet zijn in Nederland. 50:20 De realiteit waar we staan in het draaiboek van het fascisme in Nederland. 51:00 Burgers die het heft in eigen handen nemen, met grenscontrole, op het domein van de staat. Opruiing door de fascist Wilders. 53:00 Hoe kan een partij met één leider, zonder leden, juridisch aan de Nederlandse verkiezingen meedoen? Bronnen die we genoemd hebben Over Tirannie - Snyder en Krug #boekencast afl 118 Is dit een mens - Primo Levi How Fascism Works - Jason Stanley June 2025 No Kings protests - Wikipedia op 18 oktober 2025 Kamer slaat alarm over mogelijke Amerikaanse overname van DigiD-partner Solvinity Karremans zoekt uitweg in crisis met China over Nexperia Het spel van de populist – Bas Erlings #boekencast afl 125 Sarah de Lange - Wikipedia Vernielingen bij D66-kantoor in Den Haag - NOS Nazimiljardairs – David de Jong #boekencast afl 66 Luister naar deze aflevering Beluister hier ons gesprek over het boek Dit is fascisme. Een ijzersterk boek waarmee je in korte tijd leert wat het draaiboek is voor fascisme en hoe ver we in Nederland al zijn gezonken in het fascistische moeras. In een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld. Video van deze aflevering Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/7_yovPlHTR0. https://youtu.be/7_yovPlHTR0 In deze aflevering bespreken we het boek Dit is fascisme . Volg Rosan Smits op LinkedIn. Een belangrijk boek om te lezen. Het geeft duiding en laat je zien hoe ver de VS, landen in Europa en Nederland op de fascisme ladder staan. Een duidelijke matrix per land met data er bij van de acties bij de stappen uit het handboek zou het nog duidelijker hebben gemaakt en de lezer de volgende stap sneller laten herkennen. Persoonlijk zou ik het fijn vinden als de acties die ik als individu, als burger, kan ondernemen scherper naar voren komen. Nu heb ik het gevoel dat ik de eerste acties kan afschuiven op de politiek en de media. Lees dit boek en leer fascisme herkennen in het nieuws. Transcript

Vandaag het gesprek met Musetta van Wetsingh. Musetta van Wetsingh, mens, maatschappelijk ondernemer en initiatiefnemer van GOED, een burgerbeweging die de energietransitie ziet als middel om armoede en kansenongelijkheid tegen te gaan. Ze denkt in systemen en menselijke dynamieken en handelt vanuit verbinding met zichzelf en anderen. Laten we beginnen… Wat ik zoal leerde van Musetta: 00:00 intro - 01:50 Robin Doet, is een maatschappelijke onderneming 02:35 Daarmee staat ze aan de maatschappelijke kant van de energietransitie. 03:35 Een verschuiving van Big Oil naar Big Green. 04:20 Wat ook kan is van Big Oil naar Common Green gaan, waarbij de energie weer van ons allen wordt. 06:05 De ruimte vraag van zonnepanelen in Nederland opgelost. 06:55 We gaan naar een energiesysteem waarbij het ingewikkelder is om het in balans te houden. 10:35 We zitten nog steeds in de industriële revolutie, die is nooit gestopt. Energietransitie is de volgende fase. 12:00 De energietransitie als middel om maatschappelijke verandering en menselijke verbinding weer tot stand te brengen. Telkens kijken wat is het middel en wat is het doel. 13:35 Nalatenschap is het doel van de mens. 14:35 Wat hebben mijn voorouders neergelegd en wat vind ik daarvan. 16:05 De aarde redt zich wel als wij er niet meer zijn. 17:05 De reis naar IJsland die liet zien wat ze wel kan doen. 18:50 Mensen om je heen klaarmaken om vanuit zichzelf te handelen. 20:35 Emotie gebruiken als middel om beslissingen te nemen. 21:30 Je emoties doorvoelen en erkennen. 23:10 Gezien en gehoord worden door in de politiek actief te worden. 24:35 Als we nu de klimaatcrisis niet aanpakken, dan hoeven we niets meer te doen op wonen en sociaal. 28:15 Wij in Nederland gaan diegene zijn die moeten migreren. 31:25 We houden ons zelf voor de gek, want we weten al lang hoe we CO2 uitstoot moeten stoppen. 33:55 Wat wij missen een overheid als hoeder van ons als burgers. Ze zijn slavendrijvers. 34:15 Het kapitalistische systeem draait vooral op om zichzelf in leven te blijven houden en daar moeten we mee breken. 36:45 In burgerinitiatieven worden alle krachten van mensen op een hoop gegooid, die menselijkheid, daar kunnen we iets mee. 38:05 Ze ziet dat er in de samenleving iets veranderd en dat geeft hoop. 41:40 Een mens in verbinding met anderen om voor elkaar te zorgen, in verschillende rollen. 44:50 Fast fashion in kinderkleding, als het kind er is uitgegroeid dan gooi ik het weg. 48:00 Waar voel je je bestaansrecht? 51:25 Het bestaansrecht wat mensen in het huidige systeem meekrijgen is, je moet presteren of je moet je aanpassen. 53:40 De zeven basisbehoeften uit de schematherapie. 54:10 Neem deel in de burgerbeweging Cooperatie GOED (Groen Opwekken en Delen), zodat je een bijdrage kan leveren aan de energietransitie. 55:20 Een kantelpunt voor wind op zee. 57:25 We hadden de energietransitie nooit aan de markt over moeten laten. Alle winsten zijn afgeroomd. Meer over Musetta van Wetsingh: https://www.linkedin.com/in/musettavanwetsingh/ https://www.robindoet.org/ons-team/ https://www.cooperatiegoed.nl Andere bronnen: Zo werd de energietransitie gebruikt om klimaatbeleid te saboteren | VPRO Tegenlicht - gesprek met Franse historicus Jean-Baptiste Fressoz. Paradox van Jevons - Wikipedia - de stelling dat technologische vooruitgang die de doelmatigheid verhoogt, waarmee een productiefactor wordt gebruikt, er toe neigt de mate van consumptie van die factor te laten stijgen in plaats van te laten afnemen. Het is het extreme geval van het rebound-effect. Inner Development Goals - IDGs Als de dijken breken - Wikipedia (serie van VRT) I am Scared for Ireland… - Hank Green over het vertragen van de AMOC Steward owned bedrijven - luister het gesprek met Gijsbert van We Are Stewards Basisbehoeften uit de schematherapie. Video van het gesprek met Musetta van Wetsingh https://youtu.be/iJYuO64_jfo Kijk hier https://youtu.be/iJYuO64_jfo

Vandaag bespreken we het boek Continent van de kwaliteit van Paul Schenderling. Subtitel: Hoe Europa een eigen economische koers kan varen Ik vind het een steengoed boek dat past in deze tijd, waar iedere ondernemer waardevolle inzichten kan uithalen over hoe ze bijdragen aan een betere toekomst van zichzelf, hun omgeving en de planeet. Het lastige is dat het boek te dik is voor 90% van de ondernemers om op te pakken. Een boek met een hoopvolle boodschap en suggesties voor wat je kunt doen. Met een reële actuele analyse van wat op dit moment het probleem is voor Europa en de bedrijven, de mensen en de planeet. Het lijkt me goed om hier een geillustreerde versie van te maken met de kern, zoals de doeleinden van het leven, de vier grote spelveranderaars, de vier industriële investeringen en de vijf grote impactfactoren om te komen tot een overzicht van de kwaliteiten die een nieuwe economie kan leveren en de strategische stappen naar het continent van kwaliteit. Om af te sluiten met een overzicht van wat ondernemers en burgers kunnen doen en wat dat oplevert. Het verhaal dat we voorbij de groei moeten komen levert voor veel mensen weerstand op, omdat ze denken dat ze iets verliezen. Een verhaal waarin we naar een kwaliteit van leven gaan is hoopvol en geeft mij energie, je krijgt iets beters. Het boek kreeg ik van Paul en Tom kreeg het van Bot Uitgevers. Het boek bestaat uit 4 delen: I Onze economie dient onze doelen niet meer II De vier grote spelveranderaars die onze toekomst mede zullen bepalen III Een hoopvolle realistische visie voor de toekomst van Europa IV Sufficiëntie, de nieuwe maatstaf voor het succes van bedrijven. V Handvatten om de nieuwe economie dichterbij te brengen Inleiding In het kort de bedreigingen waarmee Europa te maken heeft, de druk vanuit Rusland met de oorlog. De opkomst van radicaal rechts die de democratie aanvalt. De import van spullen uit China waarmee we de productie in Europa zelf onder druk zetten, en daarmee de toekomst van het mkb. Dan de mondiale druk op de ecologische grenzen van de planeet die de natuur (en daarmee de mens) in de problemen brengt. Verder schetst Paul een beeld van de kwaliteiten van Europa, wat maakt dit continent anders en wat is dat Europese levensgevoel.  Dan volgt een utileg over de oorzaak waarom de economie in Europa de verkeerde kant op gaat de rol van het kapitaal, de economie boven alles een focus op efficientie waarbij de opbrengsten vloeit naar de grote bedrijven en de rijken en de lasten voor d regio en de rest van de mensen. Dan laat Paul voorbeelden zijn van de het verborgen potentieel van de nieuw economie zoals goed werk, verbetering kwaliteit producten en diensten, meer gelijkheid, duurzaam ondernemerschap en geluk. Dit is een mooi vooruitzicht om verder te lezen. I Onze economie dient onze doelen niet meer Interessant hoofdstuk over welke doelen de economie dient met een mooi overzicht op p60 in een tabel. De kern is vrijheid, vrede, rechtvaardigheid, naastenliefde en dat levert kwaliteit van leven op (bloei). Op p64 heeft hij een overzicht van de zeven zekerheden van goed werk. Een goed overzicht over wat je zoekt in werk. De opkomst van het neoliberialisme, wat mensen ook stemmen in de afgelopen veertig jaar, het neoliberale economische beleid blijft. p80 Ondemocratisch liberalisme - het boek van Lisa Herzog. Het belangrijkste verzetswapen: een krachtig contrarratief. De race naar de bodem doordat we overspoelt worden door goedkope producten omdat de bedrijven in China worden gesteunt door de staat, er veel minder regels zijn en daardoor de mens en de natuur kunnen worden uitgeperst. Daarnaast wordt steeds meer marketing gebruikt. Met het handelsblok tussen de VS en China, terwijl de productie doordraait om de groei van de economie te waarborgen, moeten de producten ergens naar toe, Europa want de regels aan de grens zijn door de mondiale handel die mede door de Duitse grote bedrijven is ondersteund. II De vier grote spelveranderaars die onze toekomst mede zullen bepalen De vier grote spelveranderaars van onze tijd: De strijd om digitale monopolies of anti-monopolies De strijd om het toekomstige concurrentievermogen De strijd om internationale economische en politiek orde De strijd om een leefbare toekomst op deze planeet (De strijd om de toekomst van de democratie) - De rol van monopolisten grond - schaars maken. Kennis van de complexe waardeketens.  Dit verschuift nu naar de eigenaren van de cloud en data. AI geeft veel macht, veel hoeveelheden data opslaan en inzichten uit halen, die je weer kunt gebruiken om mensen te beinvloeden. De gevolgen van AI op de economie lijkt vooral een efficiency verhaal. Als je bovengemiddeld goede antwoorden wil krijgen op onze vragen dan is de samenwerking tussen de mens en AI belangrijk. Voor de EU is het belangrijk om zelf AI omgeving te bouwen en beheren zodat we niet opnieuw afhankelijk worden van de VS of China. Interessant punt over de Duitse exportstrategie, grote bedrijven die lage kwaliteit import vanuit China toestaan in ruil voor hoge kwaliteit producten export naar China. Dit verandert nu China zelf steeds meer hoge kwaliteit producten bouwt en ook exporteert en zo de Europese markt uithollen. De vier industriele investeringen investeringen in kennis (te weinig durfkapitaal in EU) investeringen in vergroening versterking van de defensie investeringen in eigen energie Het ziet er naar uit dat er niet een nieuwe mondiale macht ontstaat, maar verschillende machtsblokken denk aan VS, China, de EU, Rusland en India. (pentarchie) De grote vijf impactfactoren (verantwoordelijk voor het overschreiden van de negen essentiële ecosystemen: Uitstoot van broeikasgassen: netto nul in 2050 Materiaalverbruik: volledig circulair in 2050 Watergebruik: zoetwaterverbruik met meer dan 25% verminderd in 2030 Landgebruik: voor menselijke consumptie gehalveerd in 2050 Emissies vna toxische stoffen: vervangbare zeer zorgwekkende stoffen in 2050 uitgefasseer en niet-vervangbare zeer zorgwekkende stoffen sterk gereduceerd. p160 Nuchtere constateringen, nieuw economisch realisme: p166 door de vergrijzing de toekomstige economische groei in Europa tegenvalt; hogere publieke en private kosen als gevolg van de vier industriële investeringen; structurele negatieve economische impact van de mondiale milieucrisis. Positief effect: samenwerking tussen mensen en AI-systemen kan productiviteit verbeteren. Spelmakers van de toekomste: internationale machtsblokken, bedrijven en regio's (burgerbewegingen, netwerken van bedrijven en decentrale overheden). p169 III Een hoopvolle realistische visie voor de toekomst van Europa Keuzes maken met kwaliteit als kompas. de kwaliteiten die de economie kan leveren: p 179 kwalitatief betere producten met lange levensduur verhoogt tastbare welvaart; deze betere producten zorgen beter voor de aarde en toekomstige generaties burgers met laag inkomen kwaliteitsdivident geven vragen om betere productieprocessen - dus innovatie welvaartswinst (te gebruiken voor de industriele investeringen) breed gevoel van zekerheid Europese waarden verdedigen op het mondiale speelveld strategische stappen naar dat continent van de kwaliteit: p182 verdediging Europese waarden en kwaliteitsnormen op mondiaal economisch speelveld vloer en plafond van economie reperareren - goed werk en productie en consumptie binnen de draagkracht van de planeet brengen digitale soevereiniteit opbouwen structurele oplossing voor financieren vier industriele investeringen Ruimte scheppen voor regionale, veerkrachtige gemeenschapseconomieen Quota voor de grote vijf impactfactoren serieus werk maken van digitale dekolonisering. Eignaarschap van data. met belastingen en de vorige stappen het geld vinden voor de industriele investeringen Sterke regio’s maken binnen Europa. Wat is uniek van de regio en hoe kun je dat uitbouwen en delen? Zoal de Achterhoek een bijzondere positie innemen. IV Sufficiëntie, de nieuwe maatstaf voor het succes van bedrijven. ik vind dit een lastige term om te delen met anderen. Relaties bouwen in de keten, niet zoals nu met allemaal anonieme leveranciers waarvan onduidelijk is wat ze precies doen en hoe. Prijsstrategie, eerlijke prijzen en absolute schaarste Voor bedrijven: De goede dingen doen, de dingen goed doen en geen kwaad doen. Sufficientie: het verhaal van de Fairphone (van Abel) p249. Sturen op efficientie is inefficient - absolute schaarste Kwaliteitsdiensten die bedrijven kunnen leveren: p 272 kwalitatief hoogwaardige diensten die voorzien in de noden van mensen (niet nut) kwalitatief goed werk en florerende bedrijfsgemeenschappen creeren nieuwe natuur Netto positieve bijdragen die bedrijven kunnen leveren: een netto positieve bijdrage bij de inzet van natuurlijk hulpbronnen in de keten een netto positieve bijdrage aan wederkerige relaties in de waardeketen netto positiefe bijdrage aan de continuiteit van de waardeketen Verliezen van absolute schaarse middelen die bedrijven kunnen vermijden minimaal verlies van niet-hernieuwbare hulpbronnen minimaal verlies van ongerepte natuur minimaal verlies van eigen vrije tijd van mensen De grootste menselijke nood is nodig zijn p276 Jaarlijkse budgetten voor bedrijven op de grote vijf impactfactoren p285 sufficientie meetbaar maken (IIRF) V Handvatten om de nieuwe economie dichterbij te brengen Nieuwe economie dichterbij brengen: van onderop bij betrokken burgers en ondernemers innovatieve bedrijvennetwerken (united economy - Heidi Leenaarts) samenwerking tussen burgers en bedrijven De economie democratischer maken (boek Lisa Herzog) met oa. belastingherziening p349 aparte rechtsvormen (ander belastingtarief en herkenbaar),

Vandaag het gesprek met Simone Blüm. Simone is oprichter van Stoicisters, een platform dat stoïcijnse wijsheid praktisch maakt voor het dagelijks leven van moderne vrouwen. Ze laat zien hoe je met die eeuwenoude principes rust, kracht en helderheid vindt in de drukte van alledag. En wat het betekent om goed te leven én een goed mens te zijn. Met Stoicisters bouwt ze bovendien aan een community waar vrouwen elkaar ontmoeten, inspireren en aanmoedigen om stoïcijns te leven. Laten we beginnen… Wat ik zoal leerde van Simone: 00:00 intro - 02:05 De afbeeldingen van filosofen uit de klassieke oudheid creëren een masculine beeld van iets dat kosmopolitisch is, filosofie. 05:25 Meer vrouwen bekend maken met het stoïcisme en er ook een vrouwelijk gezicht aan te geven. 07:05 Enkele boeken die een breder perspectief op stoïcisme hebben. 09:30 Ze heeft veel steun aan de deugden uit het stoïcisme, zelfbeheersing, rechtvaardigheid, moed, wijsheid en broederschap (sisterhood). 11:20 Filosofie was vroeger veel meer verbonden met het dagelijks leven, om je te helpen een goed leven te leiden. 12:55 Een praktische vertaling van de filosofie en stoïcisme, zodat meer mensen er mee bekend worden. 13:50 Een netwerk van vrouwen die gebruik maken van elkaars wijsheid en ervaringen. 16:00 Jezelf weerbaar maken tegen het perfecte plaatjes van sociale media. 18:50 Emoties en gevoel zijn oordelen en dat doe je met je rede. 21:20 Het verschil tussen eenvoud en gemak. 23:35 Gebruik technologie op een stoïcijnse manier. 25:40 Er is vast iemand die me kan vertellen wat ik moet doen. Hoe krijg ik mijn leven weer op de rit en uit de chaos? 27:20 Het is minder druk in mijn hoofd en ik kan betere keuzes maken. 28:35 Gelukkig zijn met minder waardoor er minder druk op het inkomen zit. 30:10 De beloning zit vooral in de impact. 33:20 Een positieve impact maken op iemand anders' leven is een onderdeel van stoïcijns zijn. Het leven van een goed leven. 36:30 Het alternatief voor het mannelijke, krachtige stoïcisme de Stoicisters. 37:25 Een onderscheid maken met wie je werkt, bijvoorbeeld alleen met vrouwen. Met een het voorbeeld van Deja Foxx en waarom Erno voor de podcast alleen vrouwelijke leiders uitnodigt. 39:45 Als je je buitengesloten voelt door een bepaalde netwerk, waar ben je dan bang voor, wat zit er achter? 43:40 Elementen uit het stoïcisme misbruikt worden in de sfeer van de macho man voor de eigen agenda. 46:15 Marcus Aurelius als het voorbeeld hoe een leider moet zijn, medemenselijk en onzeker. 48:05 Meer kijken naar de overeenkomsten en wat je van de ander kunt leren, in plaats van de verschillen zoeken en je daar tegen afzetten. 48:15 Richt je op de dingen die binnen je macht liggen en accepteer de dingen die niet binnen je macht liggen. 49:20 Wees het tegenovergestelde van de persoon waar je van denkt die het niet goed doen. 54:00 Het meest lastige is nee zeggen tegen de dingen die je leuk vindt, en vooral als je ervoor gevraagd wordt. 56:50 Houvast aan de deugden bij lastige keuzes, zoals moed. 1:00:35 De maatschappij beter kunnen maken wanneer we de definitie van 'werk' veranderen. Dat dit niet hoeft te gaan over inkomen. Meer over Simone Blüm: https://www.linkedin.com/in/simone-bl%C3%BCm-b5391928/  https://stoicisters.substack.com Andere bronnen: Leer denken als Socrates – Donald Robertson #boekencast afl 127 A Guide to the Good Life - William B Irvine Stoïcijnse levenskunst - Miriam van Reijen Boeken van Brandon Sanderson Ryan Holiday (website) Wikipedia Going Viral Taught Me the Internet Is Broken — but Fixable | Deja Foxx | TED - uit de video, internet for girls (sisterhood): GenZ Girl Gang, "an Instagram community determined to redefine sisterhood for a new generation" Search Engine Lore Archive of Our Own - Wikipedia Manifesto - Sunroom - Where women & non-binary creators get paid to exist Diem | Social Search Engine Het beest dat ongelijkheid stimuleert – Xaviera Ringeling Inner Development Goals (IDG) IDG Global Practitioners Network (GPN) Video van het gesprek met Simone Blüm https://youtu.be/5QP2bGxH5Eg Kijk hier https://youtu.be/5QP2bGxH5Eg

Vandaag het gesprek met Monique Bolung. Monique is transcultureel systemisch coach en opleider met meer dan dertig jaar ervaring. Ze was directeur van SchoolvoorCoaching, oprichter van Breinkorf, een bureau voor teamcoaching, en werkt nu vanuit Golden Blues. Bescheiden als een Indische, plat Amsterdams als het moet — Monique draait niet om de waarheid heen. Ze begeleidt mensen die willen leven met alles wat ze zijn: kracht, kwetsbaarheid, verlies en verlangen. Haar werk raakt thema’s als macht en onmacht, verzoening en thuiskomen in ontheemding. Laten we beginnen… Wat ik zoal leerde van Monique: 00:00 intro - 02:40 Het was vooral hard werken en ze kwam tot de realisatie dat dit niet was wat ze nu moest doen. 003:55 Op je 69e 'systemic dans and movement' gaan geven. 04:45 We hebben in deze tijd (met Ai) geen behoefte aan nog meer slimmere mensen, maar aan mensen die kunnen doorvoelen en doorgronden. 08:25 Kun je je legacy doorgeven? 12:40 Haar levensenergie is toegenomen, toen ze zich bewust realiseerde dat haar leven eindig is. 16:30 Ze heeft een aantal succesvolle bedrijven gehad, en dat gaf veel werk, succes, geld, maar ook een gevoel van leegte. 17:35 Een voorbeeld hoe je op een lollige manier oud kunt worden. 18:30 Voornemen om oud, stout en fout te zijn op haar leeftijd. 20:05 De komende jaren zal ze veel verlies lijden. 25:05 Ze is statenloos opgegroeid en kreeg op haar zestiende de Nederlandse nationaliteit om te gaan studeren. 34:25 Neem je leven zoals het komt, en leef het zoals je bent, en niet zoals je moet zijn. - haar legacy 36:45 Het verschil tussen onderwijs/opleiden en ontwikkelen. 38:55 We hebben vooral iets te ontwikkelen op de emotionele en sociale kant in deze tijd met de ontwikkeling van de Ai, en minder op de intellectuele kant. 40:40 Iedereen ziet dat dit niet goed gaat, maar we wachten tot de wal het schip keert. 41:35 Ondernemers hebben een soort leeftijdsgrens, die komt na de groei- en succesverslaving. 44:40 De maximalisatie van welzijn in plaats van winst. 48:15 'F*ck you' ongelukkige jeugd ik doe mijn eigen ding. 49:10 In voldoende mate je slachtofferschap en in voldoende mate je daderschap nemen. 51:20 Ze kon niet zeggen, 'Ik ben kwetsbaar.' 52:40 Ondernemers en managers in de top laag van de organisatie hebben vaak iets van, ik heb misschien geen makkelijke start gehad, maar ik trek me er niets van aan en gaan dan in de overdrive en zijn daar succesvol in. 54:50 Het leven kunnen nemen, en blij zijn met wat het leven je geeft. 56:15 Hoe lang heeft het familiesysteem voeten aan de grond in de regio? Hoeveel stabiliteit zit er in je dna? 58:40 De bijdrage die ze levert door met migranten te werken. 1:02:00 Het gesprek aan gaan door de juiste vraag te stellen in plaats van stelling nemen. 1:04:10 Als er meer wij komt, wordt je rijker, ook als individu. 1:09:00 Organisaties hebben meer doorleefd leiderschap en wijsheid nodig. Meer over Monique Bolung: www.goldenblues.nl https://moniquebolung.nl https://www.linkedin.com/in/moniquebolung/ https://decideforimpact.com/show402-de-prijs-van-migratie-monique-bolung/ - De prijs van migratie. https://decideforimpact.com/show40/ - Wat moet ik met al dat geld? Boek: 10 Tips voor Teamcoaching (2020) Andere bronnen: Her-innering is niet hetzelfde als geheugen. - YouTube - Paul de Blot Arawana Hayashi - the art of true move Sandrijn Dekkers Blue zone - Wikipedia Hilbrand Westra - School voor Systemisch Bewustzijn (SSB) Tao (filosofie) - Wikipedia Bersiap periode - Wikipedia Paul Mbikayi Inner Development Goals Video van het gesprek met Monique Bolung https://youtu.be/kcKx2qwq55Q Kijk hier https://youtu.be/kcKx2qwq55Q De onderwerpen die we bespreken raken aan belangrijke thema’s zoals levensenergie, leiderschap, kwetsbaarheid, systeemverandering, en de balans tussen succes en zingeving. Hier zijn enkele kernpunten: 1. Levensfase en zingeving “Op je 69e 'systemic dance and movement' gaan geven” en “Voornemen om oud, stout en fout te zijn”: Dit benadrukt het belang van levenslang leren en experimenteren, ook op latere leeftijd. Het is een oproep om stereotypen over veroudering te doorbreken en te blijven groeien, zelfs als dat onconventioneel is. “Haar levensenergie nam toe toen ze zich realiseerde dat haar leven eindig is”: Dit sluit aan bij het idee van memento mori—bewustzijn van sterfelijkheid kan leiden tot meer intensiteit en authenticiteit in het leven. 2. Kritiek op succes en leegte “Succesvolle bedrijven gaven werk, geld, maar ook leegte”: Een herkenbare observatie: succes en materiële welvaart garanderen geen geluk. Veel mensen ervaren dit na jaren van hard werken en zoeken naar diepere betekenis. “Maximalisatie van welzijn in plaats van winst”: Een pleidooi voor een post-groei economie, waar welzijn en duurzaamheid centraal staan. Dit past bij jouw interesse in postgroei-initiatieven. 3. Emotionele en sociale ontwikkeling in het AI-tijdperk “We hebben geen behoefte aan slimmere mensen, maar aan mensen die kunnen doorvoelen en doorgronden”: Een krachtige stelling, vooral nu technologie veel cognitieve taken overneemt. Empathie, wijsheid en emotionele intelligentie worden steeds belangrijker. “Ontwikkelen vs. opleiden”: Onderwijs richt zich vaak op kennis en vaardigheden, maar persoonlijke groei en zelfkennis zijn minstens zo cruciaal. 4. Kwetsbaarheid en leiderschap “Ik kon niet zeggen: ‘Ik ben kwetsbaar’”: Veel leiders en ondernemers worstelen met kwetsbaarheid, terwijl juist authenticiteit en openheid vertrouwen en verbinding creëren. “Ondernemers hebben een leeftijdsgrens na groei- en succesverslaving”: Dit suggereert dat er een natuurlijke evolutie is in ambitie—van prestatie naar betekenis. 5. Legacy en verbinding “Neem je leven zoals het komt, en leef het zoals je bent”: Haar legacy lijkt te gaan over acceptatie, authenticiteit en vrijheid. “Als er meer ‘wij’ komt, word je rijker als individu”: Een mooie samenvatting van hoe collectief welzijn individueel geluk versterkt. 6. Systeemverandering en verantwoordelijkheid “We wachten tot de wal het schip keert”: Een kritiek op passiviteit—verandering begint bij individuele actie en moed. “Doorleefd leiderschap en wijsheid”: Organisaties hebben leiders nodig die ervaring en menselijkheid combineren met visie. Reflectievragen voor jou Wat raakt jou het meest in deze uitspraken? Zijn er thema’s die aansluiten bij je eigen ervaringen of werk? Hoe zie jij de rol van kwetsbaarheid en authenticiteit in leiderschap? Past dit bij wat je ziet in jouw netwerk of organisatie? Hoe zou jij de balans tussen succes en zingeving beschrijven? Heb je zelf momenten meegemaakt waar je dacht: “Is dit het?” na een periode van hard werken? Transcript Erno Hannink: [00:00:00] Hallo en welkom bij aflevering 483 van de Decide for Impact podcast. Vandaag het gesprek met Monique Bolum. Monique is transcultureel systemisch coach en opleider met meer dan 30 jaar ervaring. Ze was directeur van school voor coaching, oprichter van Breinkorf, een bureau voor teamcoaching en werkt nu vanuit Golden Blues. Bescheiden als een Indische, een plat Amsterdam zoals het moet. Monique draait niet om de waarheid heen. Ze begeleidt mensen die willen leven met alles wat ze zijn. Kracht, kwetsbaarheid, verlies en verlangen. Haar werk raakt thema's als macht en onmacht, verzoening en thuiskomen in ontheemding. Mijn naam is Erno Hanink en ik deel mijn opgedane kennis ervaring en expertise met jou. Ik coach ondernemers zodat ze besluiten nemen om hun impact te groeien. Het was opnieuw voor de derde keer een [00:01:00] bijzonder gesprek met Monique. Het is altijd fijn om met haar in gesprek te komen en van haar wijsheid te leren. Laten we beginnen. Welkom in de nieuwe podcast aflevering. Vandaag spreek ik met Monique Bolum. Welkom Monique. Dank je. Opnieuw het is de derde keer dat ik met je spreek in de podcast. Ik spreek elkaar natuurlijk vaker maar voor de podcast. Monique Bolung: Ja. Erno Hannink: De vorige keer was in juni 2023 en daarvoor was het nog langer geleden. Het was een van de eerste afleveringen van de podcast. Dat zal ruim tien jaar geleden zijn, denk ik uit mijn hoofd. En ondertussen is er weer veel veranderd in wat jij doet in jouw leven. Dus ik dacht, dat is wel een mooi moment om te kijken hoe je er nu in staat met je bedrijf, met jezelf. Omdat ik wat ik van je zie en wat ik van je gehoord heb, denk ik, er zitten hele interessante onderwerpen in waar je mee bezig bent. Dus daar wil ik het heel graag over hebben. Ik denk voor mensen die jou niet kennen, de meest interessante stuk is [00:02:00] waar je mee bezig bent nu. Je hebt zo'n drie rollen bedacht voor jezelf in deze nieuwe fase van je leven. Maar hiervoor had je breinkorf, daar hebben we de vorige keer bijvoorbeeld over gesproken. Wat was voor jou de reden om met pensioen te gaan of uit breinkorf te stappen, dat je zegt ik ga het nu anders doen? Monique Bolung: Ja, nou ik merkte met breinkorf, het was gewoon ook keihard werken. Weet je, dus ik dacht ook, ik geloof dat ik toen ik uit breinkorf stapte, was ik 66 geloof ik, 67. Ik had het gevoel ja, dit is niet wat ik nu nog moet doen. Ik wist toen ook niet wat ik wel moest doen. Dus ik ben 1 januari 2021 uit breinkorf gestapt. En ik zat op de bank en ik dacht nou, ik ben breinkorf ben benieuwd wat er gaat gebeuren. Ik weet eigenlijk niet wat ik ga doen. Dus ik had geen plan, ik had geen [00:03:00] verwachtingen. Ik voelde wel, er hangt iets in de lucht. Toen merkte ik in de tijd daarna, dat ik zelf ook een soort ontwikkeling doormaakte. Want ja, je bent 67, je krijgt pensioen, je krijgt ook AOW. Ik vond het echt fantastisch dat dat allemaal zomaar op de rekening binnenkwam.

Vandaag bespreken we het boek De democratische markt van Lisa Herzog. Subtitel: Hoe meer economische gelijkheid onze politiek kan redden. Lisa Herzog is een Duitse politiek filosoof. Ze is hoogleraar politieke filosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Haar onderzoek richt zich op economische rechtvaardigheid, ethiek in organisaties en democratie in het bedrijfsleven. Engelse titel van het boek The Democratic Marketplace: How a More Equal Economy Can Save Our Political Ideals (aug 2025) Politics and the Economy (Elements in Political Philosophy) (October 31, 2025) 'De toekomst van werk: van hiërarchie naar democratie (2024) Citizen Knowledge: Markets, Experts, and the Infrastructure of Democracy (2023) Reclaiming the System: Moral Responsibility, Divided Labour, and the Role of Organizations in Society (2018) Ze heeft al een aantal boeken op haar naam, en al heel wat publicaties in de 6 jaar dat ze in Groningen zit. Toch is ze nog niet echt een bekend gezicht in Nederland volgens mij. https://www.rug.nl/staff/l.m.herzog/research?lang=nl https://en.wikipedia.org/wiki/Lisa_Herzog Een goed en duidelijk, maar droog wetenschappelijk boek. Met onderwerpen waar we de laatste maanden al vaker boeken besproken hebben, maar nu met een focus op de economie, en de mythe dat de markt alles oplost. Verschillende videos van haar talks online te vinden, veelal in het Duits. Trouw: Democratie en kapitalisme waren het powerkoppel van het Westen. Maar de klad zit in het huwelijk, betoogt politiek filosoof Lisa Herzog, en als we niet oppassen delft de democratie het onderspit. https://www.trouw.nl/binnenland/als-we-onze-economieen-niet-hervormen-verliezen-we-de-democratie-waarschuwt-filosoof-lisa-herzog~b6a1a1f2 Inleiding: De democratie democratiseren, de economie democratiseren 1 Markten, grote bedrijven en hun alliantie tegen de democratie 2 Werknemers: onderschikten of burgers? 3 Ongelijkheid: waarom democratiën er minder van nodig hebben 4 Van groei naar functies 5 Tijd voor democratie 6 De democratie repareren op open zee Inleiding: De democratie democratiseren, de economie democratiseren Betoog dat efficientie en groei, het fundament onder het kapitalisme, geen demokratische waarden zijn. Het economische systeem komt vooral ten goede aan de happy fwe, de mensen die al veel hebben. De ongelijkheid wordt steeds groter. We hebben al vaker gezien dat dit uiteindelijk tot steeds meer problemen lijdt en dat het voor iedereen slecht is. Er is een enorme focus op efficientie, terwijl zoals Herzog zegt, op de plekken waar het moet (natuurlijke hulpbronnen) is het een goed idee. De problemen van de moderne economische systemen zijn een slechte verdeling, onrechtvaardigheid, een gebrek aan ecologische duurzaamheid en onvoldoende mentale ruimte om meer existentiele vragen te stellen. (spijker op de kop) Belangrijke oorzaak, de focus op efficiëntie. Welke democratie willen we? participatie me een sterk deliberatief element zegt Herzog. Actief betrokken burgers (Eva Rovers) en burgers die meningen, perspectieven en argumenten uitwisselen (IDG). Rosa Luxemburg en huidige politiek - over wiens vrijheid praten we als we het hebben over vrijheid. Luxemburg zegt dat vrijheid, gaat over vrijheid van de degenen die anders denken. Anderen de rechten toekennen die je ook voor jezelf opeist. 1 Markten, grote bedrijven en hun alliantie tegen de democratie Als we op een romatische manier naar markten kijken dan lijkt dit de beste oplossing. Een plek waar mensen hun waren kunnen aanbieden en andere mensen dit kunnen kopen en onder druk van concurrentie worden de producten beter en goedkoper. Waar de eigenaar verantwoordelijk is en zich ook verantwoordelijk voelt voor wat ze maakt en de effecten rondom het bedrijf en de markt. Maar de markt ziet er al lang niet meer zo uit.  De markt bestaat vaak uit grote bedrijven, zonder een aanwijsbare eigenaar, aandeelhouders op afstand, en een CEO die er zit om maximale winst voor de aandeelhouders te realiseren. De grote bedrijven beheersen markten, kopen concurrenten op, beinvloeden politici en kijken niet om naar de impact ze zijn juridisch niet verantwoordelijk.  Zo is er geen concurrentie meer en worden producten en diensten duurder en krijg je lagere kwaliteit, worden regels aangepast in het voordeel van deze bedrijven en de aandeelhouders en springen de aandeelhouders van het ene naar het andere bedrijf waarbij grote problemen op de maatschappij worden afgewimpeld. Mythe: Waarom aandeelhouders zoveel verdienen, omdat ze meer risico lopen. Maar de grote bedrijven waarin ze investeren schuiven de risico’s steeds meer af op anderen en lopen de aandeelhouder steeds minder risico. The Great Reversal - Thomas Philippon p59 - de VS is de afgelopen decenia steedsm minder concurrerend geworden waardoor de burgers steeds meer betalen en steed minder overhouden. p60-66 hoe ziet een democratische markt er uit en hoe kom je daar? p67 voorbij markten - ingebed in een breed scala van niet-marktgerelateerde instellingen. 2 Werknemers: onderschikten of burgers? In dit hoofdstuk dat een niet-democratische omgeving met aangewezen managers slecht is voor de werknemers. Ze heeft het over de platformwerkers en de dagloners die minder krijgen dan het minimumloon. Belangrijk is een soort baangarantie, ruimte krijgen om je eigen positie te verbeteren met scholing. Een vangnet.  Een meer democratische werkomgeving, besluiten duren langer maar de problemen op de lange termijn zijn lager waar de winst ontstaat. Ze doen het beter op sociaal en ecologisch gebied. 3 Ongelijkheid: waarom democratiën er minder van nodig hebben 4 Van groei naar functies 5 Tijd voor democratie Voor mij een sterk hoofdstuk. Tijd krijgen voor andere zaken dan betaald werk. Ruimte om de democratie te versterken met sociale, maatschappelijke activiteiten, zorg dragen voor anderen, of de politiek in te gaan. Zodat de politiek niet alleen wordt vericht door mensen die de middelen hebben, waarmee ze tijd kunnen kopen. 6 De democratie repareren op open zee Herzog zegt dat het huidige systeem onrechtvaardig en verkeerd is, maar dat er ook ruimte is voor verandering. Kleine stapjes die geleidelijk het gehele systeem veranderen. Ze gelooft niet in een hele grote verandering (revolutie) in een keer. We hebben een positieve visie nodig. Ze gebruikt hiervoor de metafoor van Neurath dat je een schip op open zee alleen kunt repararen als je plank voor plank, balk voor balk doet. Zodat het grootste deel in takt blijft en daardoor kan blijven varen, en ondertussen het gehele schip geleidelijk kan worden vernieuwd. Op p201 heeft ze het over de derde kamer (Eva Rovers) Normen veranderen en mythes afleren mythes als dat toenemende efficientie goed is voor iedereen mythe als eigendom - dat alle bedrijven prive extractieve eigendom moeten zijn. Veel meer publiek en cooperatieve eigendom. mythe van een spel van winnaars en verliezers. Dat winnaars recht hebben op meer dan anderen. Banen die meer betekenis krijgen wanneer sociale en ecologische waarden worden meegenomen. Weg van BS banen. Democratisering van de economie over de gelijke morele waarde van iedere individueel mens, en de noodzakelijke bijdrage die verschillende soorten work kunnen leveren. Vanuit de overheid kun je dit ondersteunen door kleine initiatieven (zoals steward ownership en subsidies voor MKB) niet wil overbelasten met papierwerk. De positieve hoop die Herzog heeft is dat we een systeem kunnen creëren dat zorgzamer is, waar ruimte is voor diversiteit en kwetsbaarheid, en gebaseerd op samenwerking. Hiervoor moeten we vechten tegen de macht van diegene die verandering proberen tegen te houdem en tegen de macht van onze eigen gewoontes en luie manier van denken. p217 Opvallende lessen uit het boek voor ons: 00:00 intro - een eerste indruk van het boek 04:05 Eerste indruk van Tom en waarom we dit soort boeken bespreken. 05:15 Het uitgebreide notenapparaat geeft verdieping voor wanneer je dit zoekt, maar het boek is door alle genoemde boeken ook heel breed. 08:10 Een tip voor de Europese wetenschappers en uitgevers om beter leesbare boeken uit te brengen, bijvoorbeeld zoals De Correspondent met Vonkjes doet. 11:10 Efficiëntie en groei, de kern van het kapitalisme, zijn geen democratische waarden. 14:00 De inleiding had ook de titel neoliberalisme kunnen hebben. 16:30 De hele grote bedrijven proberen het democratische proces te beïnvloeden (en dat lukt ze, zie VS). 18:15 Het idyllische beeld dat we van een markt hebben, klopt al lang niet meer. 20:00 De motivatie die aandeelhouders en CEOs gebruiken om veel meer te verdienen dan een gemiddelde werknemer is de risico's die ze lopen, maar ze hebben de risico's vooral verdeeld en vaak bij de maatschappij neergelegd. 23:15 Een niet democratische werkomgeving onder andere door aangewezen managers. 28:08 Twee belangrijke oplossingen die Herzogs niet noemt in het hoofdstuk over de democratisering van de werkplek, het minimum loon verhogen en de sociale rechten van werknemers verbeteren zoals een goede ziektekostenverzekering en een sociaal vangnet. 30:55 In het hoofstuk over ongelijkheid verwijzen we naar het boek The Spirit Level - omdat het duidelijk laat zien dat het verminderen van ongelijkheid goed is voor iedereen, rijk en arm. 40:00 Tijd creëren voor mensen zodat ze actief met de democratie aan de slag kunnen gaan. 42:15 Op weg naar de oplossing in de verkeerde volgorde, organiseer bijvoorbeeld eerst toegankelijke kinderopvang. 46:00 Het behoud van koopkracht voor iedereen aan de onderkant bij de verder gaande automatisering. 50:25 Kleine veranderingen toepassen terwijl alles doordraait, om zo uiteindelijk de grote verandering te realiseren zonder dat je onderwerp tot stilstand komt. Bronnen die we genoemd hebben

Today, we are learning from Zulfia Abawe. Zulfia is a lecturer in Global Business and Cohort Lead in the MBA Global Program at the Faculty of Business and Creative Industries at the University of South Wales (Zulfia Abawe — University of South Wales). Holding three post-graduate degrees, including a Masters in Public Policy, LLM in Human Rights, and a PhD in Law and Democracy, she has extensive experience in political and legal analysis, with a particular focus on Afghanistan’s legal pluralism and political institutions. Her PhD dissertation examined Afghanistan's legal pluralism from a gendered perspective and its reflection, or lack of, in the 2004 Afghan constitution. Currently, she is exploring relationality and decoloniality as an analytical and theoretical framework to study foreign interventions in Afghanistan from 2001 to 2021, emphasizing decoloniality, local practices and decolonial knowledge production in legal and political developments. Let's get started... In this conversation with Zulfia Abawe, I learned: 00:00 Intro - how to pronounce Afghanistan and the decolonization of the IDGs 03:40 - Explaining the work that Zulfia does at the University of Wales 04:30 The research work of Zulfia on international relations, decoloniality, relationality, and foreign interventions in Afghanistan. 05:20 Looking at colonisation not only from a North-South or East-West perspective. 09:15 The symbolic elements of the various accents and how they form me. 11:00 Afghanistan is called the graveyard of empires. 13:20 Challenging the victim-savior approach from the Western world towards Afghanistan. 16:05 You have to get as much education as possible, and books are your best friends - her mother always reminded her. 19:18 Bring in your lived experiences, especially in the era of AI. 23:50 We hoped that access to more information would make people smarter, but it often works in the opposite direction, and critical thinking is lacking. 30:25 The definition of leadership by Northouse misses the non-human relationships. 34:55 Acquiring knowledge by taking time to think about the question. 38:45 Going in and experiencing the similarities by being a part of the culture. 41:05 Decolonisation is the process of reflecting and questioning the things that I need to change within myself. 42:35 Knowledge is produced by the mind, the soul, the heart and desire. (Plato) 45:20 Using intuition from your own experiences and the lived experiences of your forefathers in your decision-making. 46:00 Looking for explanations of intuitive capabilities in the work of Jung and Frankl. 56:40 The intention behind the question and stepping onto the cultural island. 59:45 Zulfia is looking for co-authors for the book she is writing on foreign interventions—both military and non-military—from a gendered perspective and micro-resistance. More about Zulfia Abawe: https://www.linkedin.com/in/zulfia-abawe-ph-d-16861819/ https://zulfiaabawe.blogspot.com Resources we mention: Learn more about Afghanistan https://en.wikipedia.org/wiki/Afghanistan A connecting perspective on colonization – Rukmini Iyer Peter Guy Northouse - Leadership theory and practice Book Sophie's World - Wikipedia - Jostein Gaarder Dan Ariely - Wikipedia - Dan Ariely: Misbelief (website) Thinking, Fast and Slow - Wikipedia - Daniel Kahneman (Dutch book review) Predictably Irrational - Wikipedia - Dan Ariely Intuitions -- do we have good intuitions? (YouTube) Carl Gustav Jung - Wikipedia Man's Search for Meaning - Wikipedia - Viktor Frankl (Dutch book review) Socratic questioning - Wikipedia - (Dutch book review on Leer denken als Socrates – Donald Robertson #boekencast afl 127) The union for working animals - Vakbond voor dieren Geert Hofstede's cultural dimensions theory - Wikipedia - The 6 dimensions model of national culture by Geert Hofstede Everyday resistance - Wikipedia by James C. Scott Video of the conversation with Zulfia Abawe https://youtu.be/5rrd0SNTOjc Watch the conversation here https://youtu.be/5rrd0SNTOjc Transcript [00:00:00] Erno Hannink: Hello and welcome at episode 482 of the Decide for Impact podcast. Today you are listening to the conversation with Sophia Abawe. Welcome in a new podcast episode Today, I'm, [00:02:00] I'm talking to Zulfia Abawe Welcome. [00:02:05] Zulfia Abawe: Thank you. [00:02:05] Erno Hannink: I'm trying my best to pronounce your name right, but I also understand now I'm pronouncing the country where you come from. Wrong. How do you pronounce it? Afghanistan, Afghan, how do you pronounce it? [00:02:17] Zulfia Abawe: It's I call it a Afghanistan. [00:02:19] Erno Hannink: A Afghanistan. [00:02:20] Zulfia Abawe: Yeah. Because with them, yeah, we have a little bit the truth use, it's the language itself. Afghans call it a Afghanistan, so that's why otherwise in the west they call it Afghanistan. [00:02:31] Erno Hannink: The Dutch also have these, this g in the back of Yeah. we ha we should be able to do that, right. If we know how to pronounce it, we should be able to do it right. I have got in contact with you after a session with Ru Minnie, who had three sessions on decolonizing the inner development goals. And if you want to learn more about that, you have to, I, I have an episode with Minnie in the podcast. I will link to her in the show notes. You can listen to that. It's [00:03:00] a very interesting podcast. But we after to have a very interesting conversation too about colonization, decolonization, let's start with. Where you work, because I think, you have a not so typical, background from my regular guests. So where do you work? What do you do? [00:03:15] Zulfia Abawe: I'm a lecturer at the University of South Wales. it's very interesting because my research focus and my teaching focus, it's distinct. I lecture in organizational behavior, human resource management and leadership, and I will be, focuses more on multinational businesses. But then, I've been offered another module, which I'm gonna teach next semester, and that's more public services, and organizations in a public service. And I'm also cohort lead, which means that I'm leading a group of, a cohort of students who come from different parts of the world, ensuring that their journeys, students are very smooth, a different person to help them when they come over to the uk. We are working with a lot of international students from Southeast Asia. That's my, teaching side of work. And then the [00:04:00] research is more focused on international relations, decoloniality relationality, looking into foreign interventions in Afghanistan and how it can be seen in, in analyzed in the, from a different perspective, mostly driven from decolonial approach. And I don't know if, I wanna give a caveat here because the word decoloniality carries a lot of sensitivities, especially when, when I interact with people from different backgrounds. And some people might think that I'm it employs a binary of north and global North and global South or east and west. And that's something which I'm not working on. It's more of extension of the way we look into reality, extension of the way we understand things and allowing different types of systemologies come to come to the surface. it's absolutely not creating a binary, it's more extension of what we already know and the frameworks we have and challenging some of them. [00:04:57] Erno Hannink: I think there's an interesting [00:05:00] point here and it related to a post you wrote about your visit to a, a summit you were and about your accent. I think it has a lot to do with where you have been living for longer periods of your life. You've been living in Germany, of course, in Afghanistan, but also in Germany, in the US and UK and Wales. So there's a lot of, mixture of cultures that you have been part of and interacting with and picking up their. Accents as well, of course in the way that you talk right now. And I think that's very connected to me. It sounds very connected to looking at colonization as, you know, what are the words that we are using, how are we looking at this? 'cause if you look at from north and south or east and west, that's a very vesting view in general. That's how we in the Western world look at these issues. But I can imagine if you live, for example, in [00:06:00] Africa, you, you look completely different. Or if you look in, if you live in Afghanistan, you look completely different at this topic. So it has a lot to do with the culture, where you come from, how you, where you've grown up, what, what you bring with you in your history and how you think about these topics. And you have such a wide variety of this that I can imagine that you have a very different perspective on how you could look at this. [00:06:28] Zulfia Abawe: thank you so much for bringing that up because I agree with you. So I have lived in the Pakistan, Afghanistan, and I lived in Germany. I came to the uk, I went to the US to do a PhD, educated in five different education systems. I'm a multilingual and as much as I, I'm, I don't wanna put my research in a shelf. So every day research I do, it I reflect how it's changing things for me, how I see my everyday experiences. It changes the whole thing for me. And I also see it more of a change in character and the mindset and perspective and the more I [00:07:00] lived in different societies. And I remember first time when I went to Germany, I was way too conservative. I was very shy. I wasn't open to engaging with even talking to people from different cultures. But then I know what the experience had changed. It doesn't, it doesn't change based on my lived experience and how I interact with people now,

Vandaag bespreken we het boek Waarom we politiek niet alleen aan politici kunnen overlaten van Eva Rovers. Subtitel: pleidooi voor een derde kamer. We bespraken eerder haar boek Nu is het aan ons.  (16 sep 2022) Zoals we gewend zijn van de Correspondent is dit een boekje dat goed leesbaar is en een kernidee goed uitlegt. Eva heeft net als in het eerste boek voorbeelden uit de praktijk die ze verduidelijkt heeft met interviews waar burgerparlement en burgerberaden zijn ingevoerd. Ze is op zoek gegaan naar wat er werkt en wat er niet werkt. Met deze inzichten heeft ze een alternatief idee opgezet voor Nederland, De Derde Kamer. Inhoud Proloog: we hebben democratische moed nodig 1 Van burgerberaad naar burgerparlement 2 Het eerste burgerparlement ter wereld : Ostbelgien 3 Zorg dat niet alleen de politiek de agenda bepaalt: Marseille 4 Leer van buurlanden en heb geduld: Aken 5 Neem verantwoordelijkheid als de regering dat niet doen: Brussel 6 Ken je eigen kracht en gebruik hem: Parijs 7 De Derde Kamer Epiloog: Bouwen aan een weerbare democratie Proloog: we hebben democratische moed nodig Het gevoel van machteloosheid in ruilen voor een gevoel van verantwoordelijkheid. Onze democratie heeft ons nodig. Het naeel van gekozen politieke leiders. Ze moeten telkens opnieuw de stem van de kiezers winnen. Korte termijn politiek. Voor de buhne.  De plekken waar het goed en veilig leven is, zijn vaak liberale democratische rechtstaten. Omdat je er een opleiding kunt volgen, gebruik kunt maken van medische zorg, een woning en er is een kwaliteit van leven. En de overheid heeft de plicht om jouw rechten als minderheid te beschermen. Conclusie van van een democratie, het is niet perfect maar ze zijn een stuk veiliger en aangenamer om te wonen dan de meeste niet democratische landen. Toch zien we Nederland en de landen om ons heen afgleiden naar onvrijheid. Mensen die protesteren markeren als criminelen. Geen gedeelde waarden meer. Feiten, onderzoek en de pers afschilderen als partijdig. Een korte uitleg van een burgerberaad en het verschil met een burgerparlement. 1 Van burgerberaad naar burgerparlement Hannah Arendt - De representatieve overheid zelf verkeert momenteel in een crisis. Als burger politieke actie ondernemen (1972) (meer dan alleen stemmen), door met elkaar in gesprek te gaan over allerlei vraagstukken, gezamenlijk tot een oordeel te komen en dan ook daadwerkelijk iets te doen. In jan 2025 het Nationale Burgerberaad Klimaat. Ze komt tot de conclusie dat burgerberaden, buurtbudgetten, referenda niet voldoende zijn, je hebt ook een burgerparlement nodig dat wettelijk vastgelegde bevoegdheden heeft. De democratie gaat te hard achteruit. Een burgerparlement heeft vijf basiskenmerken: loting, democratisch overleg, continuïteit, roulatie en invloed. Continuïteit, roulatie en invloed vormen het verschil met een bugerberaad. Bij een burgerberaad bepaalt de politiek meestal de onderwerpen, bij een burgerparlement doen inwoners dat. Een burgerparlement levert initatiefwetten (is een aanpassing van de grondwet voor nodig). Een burgerparlement bestaat uit gelote en roulerende inwoners waardoor de druk wegvalt om herkozen te worden, en de korte termijn (van een kabinetsperiode - 4 jaar) kan worden omgezet in een lange termijn. Tegen verkiezingen - David van Reybrouck Aristoteles - Politica - verkiezingen zijn niet democratisch. Hij zei dat door verkiezingen macht gaat klonteren bij diegenen die voldoende middelen hebben en een netwerk hebben. Om corruptie te voorkomen moet de macht niet te lang in dezelfde handen blijven. Vrjiheid is afwisselend besturen en bestuurd worden. 2 Het eerste burgerparlement ter wereld : Ostbelgien Het Ostbelgien model. Uitleg van een deelnemer, hij vertrouwd politici niet. Alleen maar hoger opgeleiden, geen arbeiders. Ze hebben geen idee wat er speelt. Het leek me een kans om iets te veranderen zonder dat je de politiek in hoeft te gaan. 24 leden - hebben onderwerpen opgehaald onder de burgers. Meest genoemd: de zorg, inclusiviteit, en armoede onder ouderen. Het burgerparmelement kiest om als eerste met de zorg aan de slag te gaan. Iedere maand komen ze samen voor de vergadering. Dit is het eerste onderwerp voor de burgerberaad met een duidelijke vraag over hoe ze de zorg kunnen verbeteren. Ze gaan uiteen in vier groepen om over de vier vragen tot voorstellen te komen. Uiteindelijk worden de helft van de aanbevelingen uitgevoerd. Ostbelgien is voor velen hét voorbeeld van een gelukkig huwelijk tussen representatieve en deliberatieve democratie. Een les die ze hebben geleerd, niet meer dan één onderwerp per jaar voorleggen aan een burgerberaad. Het is geen vervanging van het politieke parlement, maar een aanvulling. Daarvoor moet de reguliere politiek wel iets van hun macht afstaan. 3 Zorg dat niet alleen de politiek de agenda bepaalt: Marseille Marseille is een havenstad met veel verschillende culturen en grote ongelijkheid aan de Franse Côte d’Azur. Ze hebben Wetopia opgezet dat inwoners helpt om zelf bij te dragen aan stadsontwikkeling. Een politieke partij die voor het eerst in dertig jaar wonnen en wil afrekenen met vriendjespolitiek en zorgen dat inwoners meer zeggenschap krijgen. Zelfs het partijprogramma kwam tot stand met buurgesprekken, burgerinitiatieven en online enquete.  De nieuwe burgemeester is aan de slag gegaan met participatie, wanneer je bijvorbeeld een subsidie aanvraagt voor een nieuw project met je laten zien hoe bewoners daarbij betrokken worden (zoals ook in Aalten met een aanbesteding voor de herinrichting van een straat). Ze werken met een loting, en vullen daarnaast aan met jongeren tussen de 16-18 jaar. Het burgerparlement werkt aan eigen thema’s, en aan thema’s die de gemeenteraad inbrengt. Na een jaar wordt het gehele burgerparlement vervabgeb door nieuwe deelnemers. Een zaterdag per maand, 10 maanden lang.  Van het eerste parlement worden 15 van de 21 aanbevelingen uitgevoerd. Na de eerste ronde, werken ze nu aan de tweede ronde met aanpassingen zoals 2 onderwerpen ipv 4 en niet meer in subgroepen. Conclusie hier, veel verschillende inwoners zijn beter in staat om rekening te houden met de lange termijn dan politici. 4 Leer van buurlanden en heb geduld: Aken Hier hebben burgers het initiatief genomen voor een burgerparlement.Een burgerberaad bestaat hier uit 56 mensen en het burgerparlement uit 12 mensen en ieder jaar worden er vier vervangen. Nadeel hier is dat de Sekretär teveel doet, en tussen het burgerberaad en de politici en ambtenaren staat. De samenleving bepaalt de agenda, onderwerpen. Zorg dat je de rollen goed vastlegt. Geef ze voldoende tijd. 5 Neem verantwoordelijkheid als de regering dat niet doen: Brussel Wettelijke verplichting om binnen een jaar reageren duurzame voeding voor alle Brusselaars Zwakte: afhankelijk van de regering die er zit. 6 Ken je eigen kracht en gebruik hem: Parijs In 2024 de eerste burgerwet aangenomen. Deelnemers krijgen een vergoeding. 7 De Derde Kamer Dit is een droom van Eva in 2038 waarin een initiatiefwet van de derde kamer besproken wordt door de eerste kamer. De ultieme manier hoe zij het ziet. Een combinatie van het Ostbelgienmodel en het burgerparlement van Parijs. Interessant is dat kinderen op school op vroeg leren over democratie. Daarnaast noemt ze de digitale vorm, met Polis, die in Taiwan wordt gebruikt. Digitalisering om burgers om advies te vragen in een soort preferendum. Een stip op de horizon waar we een nieuwsgierige en verkennende houding hebben om het de volgende keer anders en beter te doen. Epiloog: Bouwen aan een weerbare democratie De collectieve kracht is nodig om weerstand te bieden tegen de antidemocratische krachten die steeds duidelijker worden in de wereld. Burgerparlementen overbruggen verschillen, vergroten het onderlinge vertrouwen en laten inwoners en politiek structureel samenwerken in het belang van de samenleving. Een vrije en sterke democratie. Opvallende lessen uit het boek voor ons: 00:00 intro - een eerste indruk van het boek 01:50 Eerste indruk van Tom en de verwachtingen van dit boek. 03:20 De historische context van burgerparticipatie, het is niet nieuw en modern. 06:10 Dat we de democratie behouden en daarvoor strijden is belangrijk, want het zorgt voor een minimale kwaliteit van leven. 09:45 De democratie is niet dat de meerderheid beslist, maar dat de minderheid beschermt wordt. 12:30 Er is een document uit de VS waarin wordt opgeroepen tot een regime change in Europa. 14:05 De doorontwikkeling van de democratie als kans zien om het proces om te keren. 16:35 Dat de grote veranderingen niet individuele acties zijn of vanuit de politiek komen, maar mensen die samenwerken. 18:10 Decentraal zijn burgers bezig om de democratie verder te ontwikkelen en tegen polarisatie te werken. 19:30 De vijf basis kenmerken van een burgerparlement, loting, democratisch overleg, continuïteit, roulatie en invloed. 20:15 Verkiezingen zijn niet democratisch. Macht klontert bij de mensen die middelen en een netwerk hebben. 20:30 Vrijheid is afwisselend besturen en bestuurd worden. 23:55 Niet meer dan één onderwerp kiezen per jaar voor het burgerberaad. 26:35 Marseille is een stad met grote welvaartsverschillen waarin de burgers en participatie de politiek veranderd. 28:05 Als je een subsidieaanvraag indient dan moet je laten zien dat je burgers betrokken hebt. 29:15 Laat het burgerparlement zelf de onderwerpen kiezen. 31:15 Veel verschillende inwoners zijn samen beter in staat om rekening te houden met de lange termijn, dan politici. 33:25 In Aken ging het meer om het burgerparlement, de institutie, creëren, en hebben ze daarom niet een onderwerp gekozen om ermee te starten. Want dan heb je kans op polarisatie. 35:05 Bij het burgerberaad gaat het niet om het thema,

Today, we are learning from Becky McCray. Becky is a lifelong rural entrepreneur, cattle rancher and co-founder of SaveYour.Town. Her own hands-on successes and failures as a retail business owner, city administrator, nonprofit executive and community volunteer—all in small towns—make her a sought-after expert on rural communities. Becky created the influential Survey of Rural Challenges, published biennially since 2015 and used by agencies, educators and businesses to better understand and serve rural people. She makes her home in Hopeton, Oklahoma, a community of 30 people. Her goal is to deliver practical steps you can put into action right away to shape the future of your town. Let's get started... In this conversation with Beck McCray, I learned: 00:00 Intro - SOBCon, our mastermind 04:05 What is rural? 05:20 8 people per square mile and 80 cows per square mile. 07:45 Depending on your neighbours in a time of need. Interdependent. 09:40 Neighbouring is the process of being a good neighbour. Similar to the Achterhoek dialect word, noaberschap. 10:22 Move your activities to the front yard instead of the back yard. 11:25 Simple over convenience. 12:40 How do we choose to design our communities? 16:40 The shift from entrepreneur-friendly to idea-friendly. 22:15 The idea-friendly method flips the script. 23:35 Gather your crowd and build connections. 26:05 Working together in a meaningful way. 26:30 A calendar session to learn more about the people in your community. 31:30 Community is the goal. 38:20 The impact on a community when a large factory leaves a small town and the impact of the work of Deb Brown with the tour of empty buildings. 44:44 This is what the new book, The Idea Friendly Guide, is about and who it is for. 47:15 This is how Becky created the book, with great ideas on how you could use this process too. 54:20 How the book started with sharing thoughts and ideas in a blog. 55:45 The small town connection that affects global business today. 56:35 Without a traditional publisher she now has full control over the book. 59:05 The ideas for when the book has been published, like mini books. 1:02:15 The ecosystem of talks, workshops, webinars, videos, the book, mini books. 1:06:40 Survey results are a great tool to share with other people who serve the same audience. 1:07:40 This is how you can start a survey for your business. More about Becky McCray: https://www.linkedin.com/in/beckymccray/ smallbizsurvival.com beckymccray.com https://Saveyour.town https://ernohannink.com/becky-mccray-rural-entrepreneurs-prosper-small-towns/ the conversation Erno had with Becky in 2012 Books: Small Town Rules - Becky McCray and Barry J. Moltz The Idea Friendly Guide - Book by Becky McCray Resources we mention: SOBCon 09 – The ROI of relationship - Liz Strauss Hopeton, Oklahoma - Wikipedia Luther Snow Deb Brown DIVISIVENESS | English meaning - Cambridge Dictionary This Dying Rust Belt Town Quietly Saved Itself - video on YouTube Webster, Iowa - Wikipedia The Mom Test book Write Useful Books - book Claude Sonnet (The AI tool she used for the book) You Need to Be a Little Crazy: The Truth About Starting and Growing Your Own Business - book by Barry Moltz From possibility to reality: Save your small town - book by Deb Brown Survey of Rural Challenges 10 Year report - the survey by Becky and Deb Video of the conversation with Becky McCray https://youtu.be/6J0bjM-y6hI Watch the conversation here https://youtu.be/6J0bjM-y6hI Transcript

Vandaag bespreken we het boek Slow Productivity van Cal Newport. Ondertitel: De kunst van presteren zonder burn-out Engelse titel:  Slow Productivity: The lost art of accomplishment without burnout Calvin C. Newport is an American nonfiction author and full-time professor of computer science at Georgetown University. Eerdere boeken: A World Without Email: Reimagining Work in an Age of Communication Overload (NL: Bevrijd!) Digital Minimalism: Choosing a Focused Life in a Noisy World - (NL: Digitaal minimalisme) Deep Work: Rules for Focused Success in a Distracted World (meer dan 1.5 miljoen verkocht) (NL: Diep werk) The Time-Block Planner: A Daily Method for Deep Work in a Distracted World So Good They Can’t Ignore You: Why Skills Trump Passion in the Quest for Work You Love (meer dan 350k verkocht) How to Be a High School Superstar: A Revolutionary Plan to Get into College by Standing Out (Without Burning Out) How to Become a Straight-A Student: The Unconventional Strategies Real College Students Use to Score High While Studying Less (meer dan 200k verkocht) How to Win at College: Surprising Secrets for Success from the Country’s Top Students Het is duidelijk dat Cal een onderwerp heeft gevonden waar veel behoefte aan is in de wereld. Mensen ervaren dat ze te weinig rust en ruimte hebben naast hun werk, en dat er te veel stress is op het werk om echt iets gedaan te krijgen. In dit boek borduurt hij daar op verder, met het verschil dat dit boek bedoeld is voor kenniswerkers die meer controle hebben over hun eigen tijd. Een typisch Amerikaans boek, en duidelijke stelling en daarna zoveel mogelijk voorbeelden om te laten zien dat de stelling klopt. In het boek gebruikt Cal enkele bekende personen als voorbeeld zoals Jewel, Alanish Moyeset, Benjamin Franklin. Wat ik mis zijn de voorbeelden van mensen die deze keuzes ook hebben gemaakt, maar niet tot grootse veranderingen zijn gekomen en vooral blij zijn met een rustiger leven, zonder grote verwachtingen. Ik blijf het gevoel houden dat het werk moet bijdragen aan grootse resultaten. Het is een beetje de rode draad achteraf verklaren. Dat je zo gaat werken is geen garantie dat je deze grootse resultaten krijgt. He blijft uiteindelijk gaan om productiviteit. Dat is voor mij niet waarom we als mense bestaan, om productief te zijn. In de geschiedenis hadden we veel meer vrije tijd en deden we vooral wat we nodig hadden om te leven (benoemd Cal ook). Waarom dit nu zo geconcentreerd moet zijn op efficiency, productiviteit is mij een raadsel. Het boek leest lekker weg, en is een interessant boek voor veel kenniswerkers, ondernemers die alleen werken, en op zoek zijn naar een andere manier waarop ze hun doel bereiken, met meer focus en minder afleiding. Wie wil dat nu niet? Al komen de laatste meerdere ondernemers op mijn pad die vooral meer gedaan willen krijgen, de energie en inspiratie wat kwijt zijn. Ze willen minder afleiding (uitstelgedrag) en meer doen wat ze belangrijk vinden. Inhoud Inleiding Deel 1 - Bouwstenen 1 - De opkomst en ondergand van pseudo-producitiviteit 2 - Een langzamer alternatief Deel 2 - Principes 3 - Doe minder dingen 4 - Werk in een natuurlijk tempo 5 - Wees geobsedeerd door kwaliteit Conclusie Inleiding Mooie opening over de schrijver John McPhee die twee weken de ruimte neemt om niets te doen om zo ruimte te maken om diep na te denken. - 1966 - het weemoedige gevoel dat dit in 1966 nog kon en nu niet meer. Cal introduceert de productiviteit die niet veel effect heeft, meer mails sturen en in vergaderingen zitten. In de inleiding legt hij de oplossing hiervoor neer met langzame productiviteit. Deel 1 - Bouwstenen 1 - De opkomst en ondergand van pseudo-producitiviteit De pseudo-productiviteit gaat over het druk doen op kantoor voor kenniswerkers voortgekomen uit het idee dat we de productiteit van medewerkers kunnen meten en verbeteren met managers en andere opzet van de productie zoals lopende band werk en het werk opsplitsen in kleine subonderdelen zodat de werknemer telkens de zelfde handelingen kan doen. Dat dit niet goed is voor de mentale gezondheid en arbeidsmotivatie kwamen we later achter. In een omgeving waar mensen vooral achter een bureau zitten en de productiviteit niet echt meetbaar is, zijn mensen vooral druk met van alles zodat de manager het idee heeft dat de mensen productief zijn.  “Veel mensen doen liever alsof ze het druk hebben in een aircondtitioned kantoor dan dat ze de hele dag in een hete fabriekshal metaalplaten walsen.” p27 (ain’t that the truth) Ik begrijp niet waarom de toename van productiviteit niet hebben gebruikt voor een beter loon van de werknemers, en minder uren werken zodat we meer tijd hebben om vrij te besteden. 2 - Een langzamer alternatief Dit hoofstuk begint Cal met de opkomst van Slow, met het verhaal van Slow Food. Slow cooking en Slow dining. Je neemt de tijd om een lekkere maaltijd te koken. Zie mijn laatste punt van het vorige hoofdstuk. Als je met z’n tweeen de hele dag druk bent geweest en ‘s avonds moe thuis dan valt het niet mee om de energie op te brengen en tijd te nemen om heerlijke gezonde maaltijd in elkaar te zetten. p37 interessante inzichten waarom de Slow Food beweging zo succesvol is. Andere Slow bewegingen zijn Slow Cities, Slow Medicine, Slow Schooling, Slow Media, Slow Cinema p46 - “Langzame productiviteit is prima voor de ontwikkeling van een indrukwekkende nalatenschap, maar maakt het mogelijk dit in een menselijk tempo te doen.” De focus op dit indrukwekkende nalatenschap vind ik een vorm die al stress kan veroorzaken. De meeste mensen zullen nooit een indrukkende nalatenschap realiseren, waarom moeten we hierna streven?  We kunnen ook gaan voor een ontspannen leven met veel ruimte voor ontmoeten, wijsheid vergaren en genieten. Streven naar welzijn ipv een indrukwekkende nalatenschap. De vraag is wie gelukkiger is. Deel 2 - Principes 3 - Doe minder dingen Dit hoofdstuk begint met het verhaal van Jane Austen (Sense and Sensiblity) en hoe ze haar boeken schreef. De mythe rondom haar werk ethos, en het werkelijke verhaal over de ruimte die ontstond door verandering van omgeving, het overlijden van haar ziek vader en het huis dat ze kregen. Streef ernaar je verplichtingen zodanig te verminderen dat je ze zonder moeite kunt voltooien. Profiteer van deze afgenomen belasting door het kleine aantal overgebleven projecten alle aandacht te geven. Voor veel mensen voelt dit als niet ‘haalbaar’ met alle verplichtingen die ze hebben, hypotheek, kinderen, carriere. Een mooi voorbeeld voor ondernemers zoals coach Laura, die haar aanbod tot een paar essentiele diensten terugbracht, de prijzen verhoogde zodat ze minder kon gaan werken. Minder dingen doen is de basis voor de productie van goed werk. Dan doet hij een aantal voorstellen, met voorbeelden uit de praktijk: beperk het grote beperk missies beperk pojecten beperk je dageelijkse doelen beperk de kleine taken Hier komt het verhaal van Benjamin Franklin - Werk op de automatische piloot - ontwikkel gewoontes, rituelen en vaste locaties voor bepaald werk. Waardoor het eenvoudiger wordt om het belangrijkste te doen. Vreemd hoofdstuk - laat andere mensen meer werken. Het voelt een beetje alsof je anderen dit niet gunt. Maar gaat ook over anderen opvoeden om dingen goed voor te bereiden en aan te leveren. Vermijd taakmachines en geef geld uit (voor software). Intermezzo - de overweldigde ouder 4 - Werk in een natuurlijk tempo 5 - Wees geobsedeerd door kwaliteit Conclusie Opvallende lessen uit het boek voor ons: 00:00 intro - een eerste indruk van het boek, is het goed om naar meer productiviteit te streven? 05:20 Eerste indruk van Tom en hoe dit soort zelfhulpboeken tot stand komen. 09:55 Het lijkt er op dat Cal zelf niet bezig is met slow productivity, omdat het een business is. 11:35 Het kan nu, als kenniswerker, nog eenvoudiger om de ruimte te nemen en naar de wolken te staren. 13:30 De opkomst en ondergang van de pseudoproductiviteit. 15:35 De tegenbeweging op fastfood die in Italie ontstaat, slow food. 17:40 De saaiheid van fast food versus de rijke variatie en aroma's van plaatselijke keukens. 18:35 Zo creeer je rustmomenten met je gezin in een drukke week. 19:40 Zo creeer je rustmomenten met je collega's tijdens werktijd. 21:05 Ruimte maken om samen te koken en eten, met verse groenten van de biologische boer. 22:35 De framing van slow food als beter dan fast food. Slow food krijgt zo een positieve framing. 24:05 Waarom tijd nemen voor een gezamenlijke lunch heel productitief is. 25:10 Hoezo moeten we een indrukwekkend nalatenschap nastreven? 28:00 Slow past beter bij de Europese cultuur en het is de vraag of we daardoor langzamer en minder productief zijn. 28:50 Less = more en Slow = faster. 29:10 Slow ondernemen is het Rijnlandse model. 35:35 We zijn de seizoenen uit het oog verloren en het lijkst alsof we altijd in piekmomenten werken. 39:25 Werken van 9 tot 5 is weer sexy. 40:00 Neem de ruimte om de stress te onderzoeken. 43:40 Waarom zo je geobsedeerd willen zijn op kwaliteit als maar een klein deel van de mensen die dit doen doorbreekt. 50:30 Het genot van de flaneur die zonder doel door de stad loopt. 51:30 De structuur en het proces bij het schrijven van een boek of artikel van McPhee en Ryan Holiday. 52:40 Heb principes en blijf daar bij. Bronnen die we genoemd hebben https://en.wikipedia.org/wiki/Cal_Newport https://calnewport.com https://www.thedeeplife.com Leer denken als Socrates – Donald Robertson #boekencast afl 127 Systeem 1 en 2 van ons brein: Ons feilbare denken – Daniel Kahneman #boekencast afl 10 De 8ste eigenschap van leiders – Stephen Covey #boekencast afl 4

Vandaag het gesprek met Marjolein de Rooij. Marjolein is oprichter van de Vakbond voor Dieren. Zij schreef het boek Hoeveel vakantiedagen heeft een varken?, waarin zij uitwerkt hoe werkende dieren arbeidsrechten kunnen krijgen. Marjolein is regelmatig te horen op de radio, geeft lezingen, schrijft opinieartikelen voor diverse dagbladen, doet onderzoek naar manieren om dieren inspraak te geven en zij vertegenwoordigt werkende dieren in overleggen met de overheid en de werkgevers, de boeren. Laten we beginnen… Wat ik zoal leerde van Marjolein: 00:00 intro - 02:35 Dit is waarom er een vakbond voor de dieren is terwijl er ook een Partij voor de Dieren is. 06:30 We leven in een ecosysteem in de vorm van een cirkel, waar de mens een onderdeel van is. 6:55 De vakbond richt zich op werkende dieren, die onderdeel zijn van het kapitalistische systeem en voor mensen geld verdienen. 08:40 Universiteit van Wageningen heeft 50 jaar lang onderzoek gedaan, hoe kunnen we zoveel mogelijk uit die dieren persen tegen zo laag mogelijke kosten. 11:55 De kennis over dieren, als we die 50 jaar geleden hadden, dat we nooit tot dit systeem zouden zijn gekomen. 14:14 De hele agrisector om de hardwerkende boeren heen wordt rijk ten koste van de werkende dieren. 15:00 De veehouderij is doorgeslagen in de industrialisatie op aandringen van de overheid. 16:40 De maatschappelijke verandering die noodzakelijk is om het voor de boer logisch te maken naar de omschakeling. 20:50 In het grotere geheel ligt de taak bij de overheid om de dieren de rechten geven die ze nu niet hebben én mag je tegelijk als consument zelf ook een verantwoordelijkheid nemen tijdens het boodschappen. 22:00 Een sterk rechtvaardigheidsgevoel. 24:20 De mogelijkheid om banen te vinden waarbij je de huur kan betalen en je drijfveren kan vervullen. 28:20 We zijn meer gaan luisteren door te vragen, we willen jullie helpen, hoe willen jullie geholpen worden? 30:25 Je komt geen obese dier tegen in de veehouderij als we daar niet voor gekozen hebben. Ze hebben een volledig saai uitgebalanceerd dieet. 33:05 Grote frustratie dat dit soort dingen niet bedacht worden in de veehouderij. 34:50 Het stress niveau van het varken in een hok daalt met 25% als je aardig en vriendelijk met ze praat en af en toe aanraakt. 36:15 Het recht op inspraak voor de werkende dieren. 38:25 Op de juiste mensen plekken mensen krijgen die puur vanuit het belang van het dier kunnen redeneren. 40:45 Een vertegenwoordiger van de koe in het onderzoek naar koeien die minder boeren laten. 42:50 De vakbond voor dieren bestaat uit een bestuur van zes mensen, een parttime medewerker, veel vrijwilligers en Marjolein in de rol van voorzitter. 44:10 Als je in een bevoorrechte positie zit dan is het goed om tijd te besteden aan dingen die de wereld een beetje beter maken. 46:25 De laatste tijd geen bedreigingen gehad. 51:05 De dubbele moraal bij de wet tegen seks met dieren. 55:05 Het lijden van het dier duidelijk op de verpakking. Een nieuw wet in Zwitserland. 56:10 Boeren die willen dat de consument bereid is om meer te betalen, lukt misschien op deze manier. Zes rechten van een werkend dier Recht op een veilige werkomgeving Recht op een gezonde werkomgeving Recht op een sociaal leven en privacy Recht op rust, vakantie en pensioen Recht op een geweldloos leven Recht op inspraak Meer over Marjolein de Rooij: https://www.linkedin.com/in/marjoleinderooij1/ www.marjoleinderooij.nl  https://www.vakbondvoordieren.nl  https://www.goodsafari.nl Boek: Hoeveel vakantiedagen heeft een varken (2023) Andere bronnen: OOA - Orde van Organisatiekundigen en -adviseurs Leer denken als Socrates – Donald Robertson #boekencast afl 127 Inner Development Goals (IDGs) Nu is het aan ons – Eva Rovers #boekencast afl 61 Dierentaalonderzoek | Leonie Cornips De dubbele moraal van seks met dieren - Marjolein de Rooij Niet meer couperen of castreren met elastiek - NVWA Lichamelijke ingrepen bij dieren verboden | RVO.nl Video van het gesprek met Marjolein de Rooij https://youtu.be/pzDMO5ltyPY Kijk hier https://youtu.be/pzDMO5ltyPY