Macro met Boot en Mujagić | BNR

Dat het Amerikaans hooggerechtshof een streep heeft gezet door de heffingen van Donald Trump is géén nederlaag voor de regering van de VS. Dat betoogt Peter Navarro, economisch adviseur van de president en brein achter de heffingenoorlog. Hij stelt dat het hoogste juridische orgaan van de VS weliswaar de ‘deur heeft gesloten’ voor deze heffingenvorm, maar dat er nu een ‘hele corridor’ is geopend voor door op een andere manier de heffingen in te voeren. ‘Dit is wensdenken’, zegt macro-econoom Edin Mujagic.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Financial Times onthult dat ECB-president Christine Lagarde jaarlijks 140.000 euro ontvangt voor een nevenfunctie bij de BIS, de bank voor internationale betalingen, ook vaak aangeduid als de bank der centrale banken. Maar is het wel echt een onthulling van de Britse krant, vraag macro-econoom Arnoud Boot zich af.  De Financial Times zegt er nog bij dat ECB-bestuurders geen bijverdiensten mogen hebben...  Laten we beginnen bij de onderliggende essentie. Wat hieronder ligt is dat de ECB een bepaalde mate van onafhankelijkheid moet hebben. Het moet zijn monetair beleid kunnen voeren zonder politieke invloed. En het probleem is niet dat ze die functie bij de BIS uitoefent, want dat hoort gewoon bij het taakpakket van de president van de centrale bank.  Dan is er dus geen probleem?  ...See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de notulen van de laatste rentevergadering van de Amerikaanse Fed staat dat de inflatie uiteindelijk zal zakken naar de 2 procent waar men al heel lang naar streeft. Maar dat zal waarschijnlijk langzamer  gaan en mogelijk ook wat hobbeliger zal verlopen dan eerder werd verwacht. ‘Dan zeg je in feite ook dat we zes jaar nadat de inflatie is begonnen op te lopen, het nog steeds niet hebben weten te verslaan’, zegt macro-econoom Edin Mujagic. Hoelang kan het volgens de Fed duren voordat die 2 procent wordt bereikt? Ik heb de dot plot-grafiek van december erbij gepakt, waarin alle leden van het rentecomité aangeven wat zij verwachten van de inflatie in de komende jaren. Daarin zie je dat zij toen verwachtten dat de Amerikaanse inflatie pas in 2028 op 2 procent zou uitkomen. Als je nu zegt dat het wellicht langzamer gaat, dan kom je al snel uit richting het einde van dit decennium. Eén van de kenmerken van dit decennium zal daarom gewoon zijn dat de inflatie te hoog is. Ik denk dat toekomstige economen over dit decennium tot op zekere hoogte zullen praten zoals wij nu over de jaren zeventig.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De aanpassingen in box 3 die ingaan vanaf 2028 – en dan helemaal de vermogensaanwasbelasting – worden door de gehaktmolen gehaald door zowel economen als analisten. Ook macro-econoom en hoogleraar Arnoud Boot heeft er weinig positiefs over te zeggen en noemt de aanwasbelasting ‘buitengewoon onredelijk’.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Geruchten dat ECB-president Christine Lagarde haar termijn niet gaat afmaken, worden sterker en luider. Edin Mujagic, nooit een fan van deze bankpresident, zou blij moeten zijn met dat nieuws, maar is het niet. 'Politieker dan dit wordt het niet.' Politiek? Leg uit?  Je kunt allerlei redenen hebben om eerder te stoppen: gezondheidsredenen, of dat je er niets meer aan vindt... Maar Lagarde overweegt om eerder te stoppen, zodat de Franse president Macron, die nog tot aan het voorjaar van volgend jaar president is, kan meebeslissen wie haar opvolger wordt. Als je daarover nadenkt: dit is pure politiek.   En een centrale bank moet zich ver houden van politiek, leg je altijd uit... See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een studie van economen van de Europese Investeringsbank en de Bank voor Internationale Betalingen laat zien dat het adoptieniveau van AI-toepassingen in Europa gelijke voet houdt met dat van de Verenigde Staten. ‘Het idee dat we heel erg achterlopen op de VS en China, klopt niet’, zegt macro-econoom Edin Mujagic.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op academisch topniveau doet Nederland heel aardig mee, maar voor MBA-opleidingen ligt dat totaal anders. In de gepubliceerde top 100 van beste MBA's wereldwijd komt Nederland maar een keer voor, en ook bepaald niet bovenin. En dat is zorgelijk, zegt macro-econoom Arnoud Boot. Laten we bij het begin beginnen: wat houdt een MBA in?  Een Master of Business Administration, dat is de volledige afkorting. Het is een managementopleiding, wereldwijd is het waarschijnlijk de bekendste opleiding. De vraag 'heb je een MBA?' is een wereldwijd bekende vraag. Het komt uit Amerika en Amerika heeft ook al die top-MBA-programma's. Maar dat is aan het veranderen?  See omnystudio.com/listener for privacy information.

In een Belgisch kasteel, niet ver van Maastricht, hebben EU-leiders deze week gesproken over manieren om de Europese economie te versterken. Naast de fameuze rapporten van de Italianen Mario Draghi en Enrico Letta, stond een checklist van de Europese Centrale Bank aan de basis van de gesprekken. Volgens macro-econoom Edin Mujagic gaat ECB-baas Christine Lagarde hiermee ver buiten haar boekje. ‘Het klinkt als een slechte grap, maar dit is seizoen 20, aflevering 91 van de zoektocht naar een sterkere, innovatieve Europese economie.’ Wat is er mis met een goed gesprek over onze economie?  Deze editie begon met twee Italianen die Europa kwamen uitleggen hoe de economie beter moet. Italië, een land dat op de 40e plaats staat op de ranglijst van meest concurrerende economieën. En uitgerekend twee personen die daar jarenlang de dienst uitmaakten, komen ons vertellen hoe het beter moet. Het moet niet gekker worden. De EU-leiders komen daar bij elkaar en ze hebben bij zich: een notitie met als afzender de Europese Centrale Bank. De lijst bevat in totaal vijf speerpunten: versterking van de kapitaalmarktunie, de digitale euro, de versterking van de interne markt, het stimuleren van innovatie en strategische autonomie en versimpeling en versterking van het institutioneel raamwerk van de EU. En daar zitten de eurobonds, de gezamenlijke leningen, ook tussen. Daar hebben we het vaker over gehad. Wat is nu het probleem? Het punt is niet of we eurobonds moeten invoeren of niet. Het gaat mij erom dat zulke voorstellen van de Centrale Bank zelf komen – dat gaat mijns inziens te ver. Dit was precies mijn zorg toen Christine Lagarde president van de ECB werd. Zij is een raspolitica, en politici horen niet aan het stuur van een centrale bank te zitten. Want dan krijg je dit soort situaties. Helaas is dit niet de eerste keer. Al geruime tijd houdt ze zich bezig met zaken die eigenlijk weinig te maken hebben met het echte werk van de Centrale Bank.  De ECB-statuten schrijven voor dat de centrale bank het algemene economische beleid in de Europese Unie moet ondersteunen. Dat betekent echter niet dat ze de rol van politici overneemt en bepaalt wat er precies moet gebeuren. Een voorstel zoals het gezamenlijk lenen van geld gaat veel verder: dat zijn politieke keuzes die gemaakt moeten worden door de democratisch gekozen politiek. Als de landen besluiten om iets te doen, dan moet de ECB gaan onderzoeken welke gevolgen dat heeft.   Maar uiteindelijk heeft de politiek, de Tweede Kamer in ons geval, toch het laatste woord? Als zij het niet willen, dan gaat het niet door. Maar het doen van zo’n voorstel gaat op zichzelf al te ver. Daar gaat de Centrale Bank immers niet over. Dat de ECB met een lijstje zou komen, ging bovendien gepaard met veel dedain, omdat er niet werd gezegd wat er precies op die lijst stond. Het FD wist dat wel te melden. Zo’n gebrek aan transparantie is problematisch, terwijl de bank er juist voor ons is. Doe je een voorstel over gezamenlijk lenen dat ons allemaal raakt, dan hoor je dat ook aan ons allemaal te communiceren. Dit is een bijzonder ernstige zaak, ongeacht of je voor of tegen de euro bent. Op de langere termijn is dit destabiliserend voor zowel de Europese Unie als de euro. Dit vormt geen solide basis voor de levensvatbaarheid van de munt op termijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er kwamen in de eerste maand van 2026 ruim 130.000 banen bij in de Verenigde Staten, flink meer dan het verwachte aantal van 55.000 tot 70.000. ‘Voor zover we nu weten’, benadrukt macro-econoom Edin Mujagic, want achteraf worden de cijfers steevast naar beneden bijgesteld.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse immigratiedienst ICE staat de afgelopen weken opnieuw in de schijnwerpers. Een nieuwe studie van Amerikaanse economen onderzoekt wat er zou gebeuren als de VS de helft van de illegale arbeidsmigranten deporteert. 'Ik maak mij vooral zorgen om het groeivermogen van de Amerikaanse economie op termijn', waarschuwt macro‑econoom Edin Mujagić.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De spanning in Europa loopt hoog op in aanloop naar donderdag, als regeringsleiders van EU-lidstaten bijeen komen om over het concurrentievermogen in de EU te praten. In aanloop daarnaartoe lieten verschillende hot shots al van zich horen, zoals voormalig DNB-topman Klaas Knot en ECB-leider Mario Draghi. ‘We hebben heel wat zwakke schakels’, is de duit die macro-econoom Edin Mujagic in het zakje doet.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de kiem van de ontstaansgeschiedenis van een bedrijf ligt vaak al vast of een onderneming succesvol wordt of niet. Bepaalde kenmerken in het eerste jaar van een bedrijf zijn volgens het Centraal Planbureau een goede manier om te signaleren of een bedrijf op een later moment voorspoed zal beleven. ‘Het creëeren van nieuwe bedrijfjes is het meest cruciaal’, ziet macro-econoom Arnoud Boot.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Europese Centrale Bank liet de rente voor de vijfde keer op rij ongemoeid en dat besluit kwam voor niemand als een verrassing. Toch was de rente niet het meest besproken onderwerp na afloop van de vergadering. Alle ogen waren gericht op de euro, die in een jaar tijd fors in waarde steeg. Macro-econoom Edin Mujagić: ‘De sterke euro was een soort vervangingsmiddel voor een renteverhoging.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Lorenzo Bini Smaghi, president-commissaris van de Franse grootbank Société Générale, duikt vandaag op in een groot interview in het FD. De Italiaan, oud-bestuurder bij de Europese Centrale Bank, doet daarin stevige uitspraken over de financiële sector. Macro-econoom Arnoud Boot herkent goede analyses, maar stoort zich ook flink aan een deel van zijn betoog. ‘Ik denk dat hij zich heeft laten omkopen en daarnaast redelijk seniel is geworden.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De inflatie is in januari gedaald naar 2,4 procent, blijkt uit de eerste raming van het CBS. Dat is welkom, zegt macro-econoom Edin Mujagić, maar volgens hem is het gevaar nog niet geweken: ‘Ons land bevindt zich nog steeds in code rood wat betreft inflatie.’ Je legt een link tussen de inflatie en de ijzel van vandaag? Vanmorgen hoorde ik een medewerker van Rijkswaterstaat zeggen dat sneeuw voorspelbaar is, maar ijzel niet. Je kunt kilometerslang rijden zonder problemen en ineens is het glad. Met inflatie is dat eigenlijk net zo. Je kunt vaak het gevoel hebben dat er niets aan de hand is, bijvoorbeeld na zo’n inflatiecijfer, maar voordat je het weet sta je weer op glad ijs.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ook macro-econoom Edin Mujagić heeft de tekst van het akkoord van de voorgenomen coalitie ingezien. Na lezing blijft er voor hem één grote vraag hangen: wordt het overheidsapparaat nou groter of kleiner ten opzichte van de totale Nederlandse economie? Wel is Mujagić blij dat er ambitie uit het rapport spreekt om de BV Nederland in de vaart der volkeren op te stuwen.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kernwoord van de hele coalitievorming was volgens Arnoud Boot duidelijk: samen dingen doen. ‘Dan moet je werken aan zaken die belangrijk zijn, die breed gedeeld worden en waar een grote noodzaak voor is.’ Juist daarom stoort hem een passage in het regeerakkoord over een versnelde verhoging van de AOW-leeftijd. Wat stoort jou aan die passage? Er liggen al afspraken die onderdeel zijn van het pensioenakkoord. De AOW-leeftijd ligt met ingang van volgend jaar op 67 en gaat met twee derde omhoog als de levensverwachting één jaar toeneemt. Op zichzelf klinkt dat heel redelijk, want voor pensioenfondsen is de verhouding tussen werkenden en niet-werkenden belangrijk. Als mensen langer leven, moet er ook langer gewerkt worden, maar dat hoeft niet één op één te gebeuren.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op de dag dat het coalitieakkoord werd gepresenteerd is Arnoud Boot een tevreden macro-econoom. Niet alleen heeft Trump een ‘verstandige man’ voorgedragen voor de Fed en kwam het CBS met opvallend goede economische groeicijfers, ook wat er nu bekend is over de plannen van de aanstaande coalitie stemt hem tot tevredenheid. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse centrale bank heeft de huidige rentestand ongemoeid gelaten. Na drie verlagingen op rij, blijft de rente nu tussen 3,5 procent en 3,75 procent. Tijdens de persconferentie benadrukte voorzitter Jerome Powell het belang van de onafhankelijkheid van de centrale bank. Volgens macro-econoom Edin Mujagic is dat een belangrijk punt, maar moet de Fed ook naar zichzelf kijken en niet enkel en alleen naar het Witte Huis wijzen.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse dollar daalt al maanden in waarde, maar de Amerikaanse president Donald Trump lijkt daar niet al te veel over in te zitten. Integendeel, hij vindt het goed nieuws. Maar daarmee maakt hij het voor de Fed alleen maar moeilijker om de rente te verlagen. Iets wat Trump juist heel graag wil.   Wat zij Trump precies, Edin?   Aan boord van het presidentiële vliegtuig, Air Force One, werd hem gevraagd naar de lage dollar. Zijn antwoord was niet alleen dat hij zich geen zorgen maakt over de waardedaling van de dollar, maar ook dat hij die juist als goed nieuws ziet.  Volgens Trump is dat positief omdat de VS in het verleden problemen heeft gehad met landen als China en Japan, die er volgens hem toe neigen de waarde van hun eigen munt te verlagen. Daardoor worden producten die zij maken en exporteren goedkoper. Een zwakkere dollar heeft volgens Trump voor de VS een vergelijkbaar effect: alles wat Amerika produceert en over de grens verkoopt, wordt goedkoper wanneer het wordt uitgedrukt in dollars of euro’s.  Maar dit is toch resultaat van zijn beleid?   Ja. En dit wijst op een duidelijke trendbreuk. Als je deze vraag aan al zijn voorgangers had gesteld – Republikein of Democraat – dan was het antwoord altijd hetzelfde: een sterke dollar is juist in het belang van de VS. Meer werd daar niet over gezegd. Wat we nu echter horen, is een volledige ommezwaai. Een sterke dollar vindt Trump blijkbaar niet langer goed; een zwakke dollar zou juist beter zijn voor de Amerikaanse economie.  Maar, hij heeft dus geen gelijk?   Ik kan me voorstellen dat wanneer de waarde van je eigen munt daalt, je producten in het buitenland goedkoper worden. Dat kan op korte termijn de economie een klein zetje geven. Maar na verloop van tijd domineren de negatieve effecten. Alles wat je importeert wordt duurder, en bij veel handel met het buitenland kan dit juist inflatie opdrijven.  In de VS, waar de inflatie al hoog is, helpt dit niet. Als inflatie structureel hoger blijft, stijgen ook de rentes. Dat lijkt misschien gunstig maar hogere rentes remmen investeringen en drukken de koopkracht van inwoners. Het beleid is dus riskant.  Bovendien is het de vraag of een zwakkere dollar echt tot meer verkoop leidt. Met handelsconflicten kan het buitenland besluiten: ja, Amerikaanse producten zijn goedkoper, maar we willen ze liever niet en kiezen voor andere handelsrelaties.  Hoe beïnvloedt dit het rentebesluit van de Fed?  De zwakke dollar hangt voor een groot deel samen met het beleid van de president. Rechtstreekse aanvallen op de onafhankelijkheid van de Centrale Bank, handelsoorlogen en oplopende schulden zijn slecht voor de munt.  Dat maakt het voor de Fed extra moeilijk om te doen waar de president op hoopt: de rente verlagen. Je zou kunnen zeggen dat de deur misschien een klein beetje openstaat voor nieuwe renteverlagingen, maar die deur gaat eigenlijk bijna volledig dicht. En dat verhoogt de kans op een nog hevigere confrontatie tussen het Witte Huis en de Centrale Bank.  Over een paar maanden krijgen we bovendien een nieuwe voorzitter van de Fed. Als die persoon de druk van de president volgt en toch de rente gaat verlagen, dan laat hij daarmee aan iedereen duidelijk zien waar de prioriteiten liggen – en dat is blijkbaar niet bij het bestrijden van inflatie. Dat zou opnieuw slecht nieuws zijn voor de waarde van de dollar.  Is een zwakke dollar en een sterke euro iets om alleen maar blij mee te zijn?  Een sterke munt kan inderdaad een soort garantie zijn voor welvaartsstijging in een land. Maar wat betekent het concreet voor Europa? Een sterkere euro helpt onze inflatie te drukken. Dat opent de deur voor de Europese Centrale Bank (ECB) om de rente eventueel te verlagen.  Tegelijkertijd klinken er al geluiden van de ECB dat men zich zorgen maakt over de sterke euro. Dat is nu al het geval.   See omnystudio.com/listener for privacy information.