Discover
pulsar nadaje
177 Episodes
Reverse
Dlaczego nie wolno stracić aktywności w sieci? W jaki sposób nie zarazić się denializmem? I jak zrozumieć naukowców? Odpowiada dr Dominika Czerniawska-Szejda, socjolożka z Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego. [wideokast]
Co sprawia, że gleba jest jednym z najbardziej złożonych środowisk na Ziemi? Jak skłaniać ten tętniący życiem świat mikroorganizmów do regenerowania środowiska i wspierania wzrostu roślin? Opowiada dr Klaudia Dębiec-Andrzejewska, mikrobiolożka i biotechnolożka z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. [podkast]
Co o kopalniach, wysiedleniach i „oskalpowanych rajach” mówi literatura – i dlaczego dopiero dziś zaczynamy czytać te teksty środowiskowo? Czy humanistyka węglowa może pomóc zrozumieć nasze uwikłanie w „ciemną materię”? Opowiadają prof. Marta Tomczok, historyczka literatury z Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego, autorka książki „Blizny. Krajobrazy po przemyśle” oraz prof. Anna Barcz, ekokrytyczka i filozofka z Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN. [podkast]
Kobieta 50+ przekwita, czy rozkwita? Musi myśleć o śmierci czy może na przykład o starcie w triathlonie? Powinna bać się pigułek czy łykać je na zdrowie? Odpowiadają dr n. med. Monika Łukasiewicz, specjalistka ginekologii, endokrynologii ginekologicznej i seksuologii, oraz Jagna Kaczanowska, psycholożka, dziennikarka i pisarka, autorki książki „Teraz ja!”. [wideokast]
W dziesiątą rocznicę ogłoszenia bezpośredniej detekcji fal grawitacyjnych pytamy „współwinnych” tego wielkiego wydarzenia o związane z nim wspomnienia. Rozmawiamy też o historii, a zwłaszcza przyszłości tej nowej, obiecującej dziedziny astronomii. W studiu gościmy parę astrofizyków – dr hab. Dorotę Rosińską, kierowniczkę Katedry Astrofizyki Teoretycznej w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Warszawskiego, profesorkę tej uczelni, oraz dr. Marka Szczepańczyka z Katedry Teorii Względności i Grawitacji Instytutu Fizyki Teoretycznej UW. [podkast]
Dlaczego społeczeństwa potrafią długo trwać w stabilnym stanie, by nagle – bez wyraźnej przyczyny – przejść w zupełnie inny porządek? O histerezie, progach zmiany i matematyce zbiorowych emocji mówi prof. Katarzyna Sznajd-Weron, badaczka zjawisk kolektywnych w sieciach społecznych, kierowniczka Katedry Obliczeniowych Nauk Społecznych na Wydziale Zarządzania Politechniki Wrocławskiej. [podkast]
Kiedy prawdziwa informacja jest kłamliwa? Jakie cele kryją się pod hasłem 5D? I czy platformy społecznościowe są naprawdę człowiekowi niezbędne? Odpowiada dr Piotr Sosnowski, adiunkt Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. [wideokast]
Jak się oszukuje komórki, podszywając się pod RNA gospodarza? Jak się walczy z inwazją patogenów, nie uruchamiając machiny stanu zapalnego? I wreszcie – czy, my, wielokomórkowce, nie jesteśmy wypadkiem, którego przyroda doznała przy pracy? Opowiada dr hab. Paweł Sikorski z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik Laboratorium Epitranskryptomiki w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych na tejże uczelni. [podkast]
Czy stereotypy uruchamiają się szybciej przez akcent niż przez wygląd? I czy nasze postawy wobec „innych” są rzeczywiście tak jednoznaczne, jak sugerują sondaże? Odpowiada dr hab. Karolina Hansen, profesorka Uniwersytetu Warszawskiego, psycholożka społeczna z Katedry Psychologii Miejsca i Zmiany Społecznej tejże uczelni. [podkast]
Jak skutecznie sztuczna inteligencja przekonuje do głosowania na konkretnego kandydata na prezydenta? Czy w Polsce naprawdę jest silna polaryzacja? Jak przekonania polityczne wpływają na wyższy lub niższy poziom zaufania do nauki? Odpowiada dr Gabriela Czarnek z Instytutu Psychologii Wydziału Filozoficznego UJ, tegoroczna laureatka stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców. [wideokast]
Jak silnie wzbudzone, „przerośnięte” atomy pozwalają mierzyć mikrofale, badać kosmos i jednocześnie testować granice świata kwantowego? Odpowiada dr hab. Michał Parniak z Zakładu Optyki Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, lider grupy badawczej w Centrum Optycznych Technologii Kwantowych. [podkast]
Co mówi biolog, kiedy w mikroskopie elektronowym dostrzega struktury bardziej znane z podręczników matematyki niż biologii? Pytamy badaczkę nanomorfologii błon, dr hab. Łucję Kowalewską, kierowniczkę Zakładu Anatomii i Cytologii Roślin Uniwersytetu Warszawskiego. [podkast]
Ile tracimy na dezinformacji? W jakiej „walucie”? Kto i jak może nas przed tymi stratami ustrzec? Odpowiadają Maia Mazurkiewicz – prezeska Zarządu Fundacji PZU, adwokatka, współzałożycielka Alliance for Europe oraz prof. Joanna Tyrowicz – ekonomistka związana z Uniwersytetem Warszawskim oraz Niezależnym Pozarządowym Ośrodkiem Badawczym GRAPE, członkini Rady Polityki Pieniężnej. [wideokast]
Co płaskowce – pozbawione neuronów maleńkie stworzenia – mówią nam o ewolucji mózgu? Czy prostota podobnych im organizmów to tylko iluzja? Opowiada dr Mateusz Kostecki, neurobiolog pracujący obecnie w Centre for Organismal Studies na Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg. [podkast]
O przełomowej obserwacji planety niezwiązanej z żadną gwiazdą i samotnie przemierzającej przestrzeń kosmiczną, opowiada współautor tego dokonania, dr Przemek Mróz z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego, laureat Nagrody im. Franka Wilczka, uczestnik eksperymentu OGLE (Optical Gravitational Lensing Experiment). [podkast]
Czy społeczeństwa da się opisać tymi samymi modelami, które tłumaczą magnetyzm i przejścia fazowe? Czy brak zaufania do nauki można leczyć narzędziami fizyki statystycznej i teorii sieci? O modelowaniu złożonych procesów społecznych mówi dr inż. Anna Chmiel z Zakładu Fizyki Układów Złożonych Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej, badaczka sieci złożonych zajmująca się socjofizyką i zastosowaniami fizyki w medycynie. [podkast]
Dlaczego małe, skoordynowane grupy potrafią dziś sterować opiniami milionów? Czy algorytmy przejęły już kontrolę nad kulturową ewolucją człowieka? Odpowiada dr inż. Agnieszka Czaplicka, fizyczka z Pracowni Fizyki w Ekonomii i Naukach Społecznych Politechniki Warszawskiej, badaczka nauk o sieciach społecznych. [podkast]
Szary gryzoń czy idealny wzór do naśladowania? Bezwzględny szkodnik czy ofiara komunistycznej propagandy? O tym, jak kształtował się wizerunek szczura, opowiada dr Gabriela Jarzębowska, antropozoolożka/badaczka animal studies z Wydział „Artes Liberales” UW, autorka książki „Retoryka deratyzacji w PRL: od czystki etnicznej i politycznej do czystki gatunkowej” [podkast]
Jak nie stracić zaufania do dowodów i ekspertów? Jakimi narzędziami walki z kłamliwymi informacjami dysponują organy ścigania? Czym jest biały wywiad? Odpowiada dr Piotr Lewulis, dyrektor Centrum Nauk Sądowych oraz pracownik Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. [wideokast]
Kto będzie mógł mieć podręcznego naukowca? Jakie rozmowy można toczyć z antyszczepionkowcami? Co musi mieć w sobie popularyzator? I co nauka robi ludziom? Odpowiada prof. Ryszard Koziołek – rektor Uniwersytetu Śląskiego, autor koncepcji Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice i jego dyrektor generalny. [wideokast]






















