Crazy Nauka

Opowiadamy o tajemniczej śmierci pracownicy rosyjskiego laboratorium przeciwdżumowego, o której wiadomo, że prowadziła badania nad pałeczką dżumy. Objęciu izolacją i kwarantanną kilkuset osób z jej otoczenia. O rosyjskich oficjalnych deklaracjach, zwyczajowo wiarygodnych: “U nas dżumy niet” i o reakcjach WHO i ECDC. Oraz o tym, gdzie w rosji, poza laboratorium w Irkucku, kryje się dżuma i czy może nam zagrozić.Posłuchajcie najnowszego odcinka Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dacJeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/who-seeks-details-russia-media-reports-a-second-lab-worker-with-pneumonia-2026-10-07/https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/what-do-we-know-about-plague-institute-lab-workers-death-russia-2026-10-06/https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/who-says-no-signs-further-russian-infections-after-plague-lab-worker-dies-2026-10-06/https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/plaguehttps://www.who.int/publications/journals/weekly-epidemiological-record/wer101-38https://www.cdc.gov/plague/causes/index.htmlhttps://www.cdc.gov/plague/maps-statistics/https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/70/rr/rr7003a1.htmhttps://www.frontiersin.org/journals/microbiology/articles/10.3389/fmicb.2018.01106/fullhttps://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/plague-democratic-republic-of-the-congohttps://journals.plos.org/plosntds/article?id=10.1371%2Fjournal.pntd.0012036https://www.nature.com/articles/s42003-025-09109-1https://www.nature.com/articles/s41467-026-75911-yhttps://www.nature.com/articles/s41586-022-04800-3https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1473309913703232

Na Atlantyku, na którym o tej porze roku zwykle powstaje kilka huraganów, nie narodził się ani jeden. W tym samym czasie wschodni Pacyfik zdominowały aż trzy huragany najwyższej, piątej kategorii. Jednocześnie wielkie fale niszczą oba wybrzeża Ameryki Północnej. O co tu właściwie chodzi?Oraz opowieść o rewolucyjnym sposobie odczytywania zwojów papirusów, które zostały zwęglone podczas wybuchu Wezuwiusza w I n.e., a do ich rozszyfrowania konieczne było stworzenie własnego zwoju i spalenie go w piecu.  Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.dw.com/en/el-nino-explained-how-the-weather-pattern-affects-hurricanes-and-tropical-storms/a-79382511https://www.nhc.noaa.gov/data/tcr/?season=2026&basin=epachttps://www.noaa.gov/news/weekend-noreaster-likely-to-bring-damaging-winds-coastal-floodinghttps://www.latimes.com/california/story/2026-09-28/hurricane-polo-tropical-storm-odalys-send-dangerous-surf-to-southern-california-coasthttps://edition.cnn.com/climate/el-nino-california-sea-levels-coastal-floodinghttps://www.ejecentral.com.mx/nuestro-eje/huracan-polo-y-el-efecto-de-el-nino-por-que-el-pacifico-se-intensifica-y-el-atlantico-se-frenahttps://www.laprensa.hn/honduras/fenomeno-el-nino-frenando-formacion-huracanes-atlantico-KH32069355https://en.wikipedia.org/wiki/Extratropical_cyclonehttps://doi.org/10.1371/journal.pone.0353485https://www.herculaneum.ox.ac.uk/index.php/papyri/https://www.herculaneum.ox.ac.uk/index.php/the-villa-of-the-papyri/https://www.nature.com/articles/s41598-023-32623-3https://www.nature.com/articles/ncomms6895https://scrollprize.org/

Każdy dom ma własny zapach – choć jego mieszkańcy zwykle przestają go zauważać. Skąd bierze się ta charakterystyczna mieszanka? Dlaczego po powrocie z urlopu nagle czujemy tę woń? I co właściwie tworzy ten tak dobrze znany zapach klatki schodowej w starym bloku?Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0926669002000353https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1352231098000752https://enviromicro-journals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1462-2920.16381https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4861659/https://www.nature.com/articles/s41564-020-0697-xhttps://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jafc.4c01515https://agris.fao.org/search/zh/records/65dfa3e30f3e94b9e5dad7c2https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/mec.15916https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8939353/https://link.springer.com/article/10.3758/BF03213109https://link.springer.com/article/10.3758/s13414-013-0620-0https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1600-0668.2007.00475.xhttps://link.springer.com/article/10.3758/BF03193837https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2020.623910/pdfhttps://www.science.org/doi/10.1126/science.abn0340https://pubs.rsc.org/em/article/21/8/1280/644417/Overview-of-HOMEChem-House-Observations-ofhttps://science.ku.dk/english/press/news/2021/researchers-develop-tracking-tool-that-reveals-toxic-compounds-in-indoor-environments/https://www.jic.ac.uk/press-release/research-unearths-the-science-behind-the-smell-of-spring/https://eli.gov.pl/eli/DU/2012/510/ogl/pol/pdfhttps://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-BGPK-3544-3374/c/Milczarek.pdfhttps://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.3138/9781487579548/html

Pisuar dostał w tym roku Ig Nobla z fizyki - za zapobiegający rozpryskom kształt wyprowadzony z równania różniczkowego. Opowiadamy, po co naukowcy zbudowali maszynę do sikania, dlaczego mężczyźni celują w muchy i jak doszło do tego, że w ciągu ostatnich 70 lat aż trzykrotnie wynaleziono “od nowa” pisuar dla kobiet. Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Tu obejrzycie nagrodzone Ig Noblem pisuary dla mężczyzn - Nautilus i Cornucopia:https://academic.oup.com/view-large/figure/512223725/pgaf087f4.jpgTu zobaczycie pisuary dla kobiet:https://www.ohs.org/blog/when-nature-calls-accession-it.cfmhttps://www.mediamatic.net/en/page/234343/this-is-lady-p https://lapee.dk/https://www.peequal.com/ Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://improbable.com/ig/winners/#ig2026https://academic.oup.com/pnasnexus/article/4/4/pgaf087/8098745https://www.cbc.ca/radio/asithappens/2026-ig-nobels-9.7331408https://worksthatwork.com/1/urinal-flyhttps://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2017/10/09/whats-a-urinal-fly-and-what-does-it-have-to-with-winning-a-nobel-prize/ https://en.wikipedia.org/wiki/Urinal_target https://www.yahoo.com/lifestyle/articles/1976-research-study-confirms-science-211549258.htmlhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Teoria_popychaniahttps://www.bristol.ac.uk/news/2021/may/urinal-wins-top-prize-in-new-enterprise-competition.htmlhttps://www.bbc.com/news/business-51293676https://wielkahistoria.pl/brudne-oblicze-dawnego-wawelu-o-tym-co-dzialo-sie-gdy-krol-wychodzil-z-komnat-nie-ucza-w-szkolach/https://www.ohs.org/blog/when-nature-calls-accession-it.cfmhttps://www.mediamatic.net/en/page/234343/this-is-lady-p https://lapee.dk/https://www.peequal.com/ https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7142493/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12219158/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6843934/https://researchonline.jcu.edu.au/29819/

Przyzwyczailiśmy się, że w kosmos leci się znad równika. Okazuje się jednak, że jeśli chcesz obserwować Ziemię, a nie tylko wisieć nad nią – najlepiej wystartować z Arktyki. Opowiadamy o kosmodromie w Norwegii wysuniętym najdalej na północ, o kutrze rybackim zakłócającym starty rakiet i manewry wojskowe oraz o 30-sekundowym locie, który okazał się sukcesem, mimo że zakończył się katastrofą. Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://spaceagency.no/news/andoya-spaceport-the-first-launch-base-for-small-satellites-in-europe-has-officially-openedhttps://techtour.com/news-norways-port-to-space/https://www.esa.int/About_Us/50_years_of_ESA/50_years_of_space_for_Norwayhttps://hgss.copernicus.org/articles/9/141/2018/https://keeptrack.space/deep-dive/andoya-spaceporthttps://andoyaspace.no/https://space.stackexchange.com/questions/457/is-there-any-advantage-in-launching-spacecraft-from-a-high-latitude-or-why-washttps://csis-website-prod.s3.amazonaws.com/s3fs-public/publication/190314_Spaceports_The_World.pdfhttps://moontomars.space/space-port/andoya-space-center/https://www.livemint.com/companies/news/german-rocket-hits-setback-as-europe-seeks-spacex-alternatives-11743334418194.htmlhttps://satnews.com/2024/08/25/norway-officially-licensed-to-launch-at-andoya-spaceport/https://www.luftfartstilsynet.no/en/space/andoya-spaceport/