Audycje Kulturalne

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/01/Audycje-Kulturalne-Stanislaw-Staszewski.mp3 Architekt, inżynier, bard, w końcu mąż i ojciec – najnowsza wystawa w Muzeum Literatury przybliża postać Stanisława Staszewskiego, przypominając, że był postacią wielowymiarową, której nie warto sprowadzać wyłącznie do „Taty Kazika”. Na ekspozycji można zobaczyć pamiątki po artyście, w tym prezentowaną po raz pierwszy, gitarę Staszewskiego. Stanisław Staszewski (1925- 1973) był członkiem Armii Krajowej, walczył w Powstaniu Warszawskim, cudem ocalał z obozu w Ebensee. Po wojnie rozpoczął studia architektoniczne, wkrótce został naczelnym architektem Płocka. Pod koniec lat 60.wyemigrował do Paryża. Teksty jego piosenek były inspirowane prawdziwymi wydarzeniami i postaciami, a w miejscach z którymi się wiązał, szybko tworzył artystyczne społeczności, w których zyskiwał miano „barda”. Utwory, które po sobie pozostawił, wykonywał nie tylko Kult, ale także Jacek Kaczmarski. Twórcy wystawy „Ta droga była bez końca. O Stanisławie Staszewskim” dotarli do żyjących wciąż przyjaciół i znajomych artysty, udało im się także odkryć niepublikowane wcześniej taśmy i zapiski, będące nie tylko zapisem pracy twórczej Staszewskiego, ale także jego osobowości. Wystawa będzie prezentowana w Muzeum Literatury do 8 marca 2026 r. W Audycjach Kulturalnych opowiedzieli o niej kuratorzy: dr hab. Krzysztof Gajda, prof. UAM; Maciej Kubiak oraz Przemysław Lembicz. Zdjęcia dzięki uprzejmości Muzeum Literatury. Stanisław Staszewski podczas wesela. Paryż, początek lat 70. Ze zbiorów rodziny Staszewskich Portret Stanisława Staszewskiego. Lata 60. Ze zbiorów rodziny Staszewskich Stanisław Staszewski w mieszkaniu na Rue Oberkampf. Paryż ok. 1972. Ze zbiorów rodziny Staszewskich Artykuł Stanisław Staszewski. „Każdy nosi w sobie prawdę na jego temat”. pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/01/Audycje-Kulturalne-Alicja-Wyszogrodzka.mp3 Przez kilka dekad projektowała tkaniny dekoracyjne, użytkowe i odzieżowe, a makatki, ręczniki czy chusteczki z jej charakterystycznymi pracami, do dzisiaj są obecne w wielu polskich domach. Sensoryczna wystawa w Muzeum Miasta Gdyni jest hołdem dla twórczości artystki. Tworzyła tkaniny radosne i kolorowe, ozdobione unikatowymi wzorami – wykorzystywała motywy roślinne (choć nie lubiła zajmować się kwiatami), zwierzęce, czerpała inspiracje zarówno ze swojego najbliższego otoczenia, jak i z zagranicznych podróży, które pozwalały jej śledzić najnowsze trendy we wzornictwie i designie. Zdecydowanie sięgała po kolory oraz wzory: nowoczesne oraz geometryczne. Wystawa „Alicja Wyszogrodzka. Polskie Projekty Polscy Projektanci” pozwala na doświadczanie wzorów: tkaniny można obserwować z bliska, dotykać a nawet się po nich wspinać. Wszyscy którzy wybiorą się do Muzeum Miasta Gdyni, mogą nie tylko prześledzić cały proces twórczy artystki, ale także podjąć próbę samodzielnego zaprojektowania tkaniny. Ekspozycja jest dostępna do 22.02.2026 r. W Audycjach Kulturalnych opowiedziała o niej współkuratorka, Dorota Dombrowska-Wyżga. Zdjęcia dzięki uprzejmości Muzeum Miasta Gdyni/ fot. Bogna Kociumbas-Kos Artykuł „Wzory, które się nie nudzą”. Alicja Wyszogrodzka. pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/01/Audycje-Kulturalne-Domicella-Bozekowska.mp3 Jest uznawana za jedną z najważniejszych przedstawicielek sztuki animalistycznej XX wieku. Rysunki, rzeźby i fotografie zafascynowanej naturą artystki, można oglądać w Koszarach Kantonistów na wystawie „Miasto zwierząt. Domicella Bożekowska”, będącej pierwszą od lat tak dużą ekspozycją jej prac. Domicella Bożekowska niemal całe swoje twórcze życie poświęciła studiom nad zrachowaniami zwierząt. Była ich czułą i uważną obserwatorką, tworzyła szkice, rysunki i rzeźby, w których ujawniała się natura zwierzęcia: zwyczaje, sposoby poruszania się i komunikacji. Jej modelami często były mieszkające w jej domu zwierzęta, jak Fuga, pół wilczyca pół pies, mangusta Kitu czy fretka Pandulek. Twórczość Bożekowskiej, przez lata pozostawała poza głównym nurtem sztuki, co oznaczało ograniczone możliwości wystawiania prac – ekspozycje, które udało się jej zrealizować, poruszały trudne wątki związane między innymi z ochroną zwierząt w Polsce. Wystawa „Miasto zwierząt. Domicella Bożekowska” zaprasza do świata artystki, w którym połączyły się fascynacja naturą, talent i doskonały warsztat. Prezentowane są jej rzeźby i rysunki, fotografie z rodzinnego archiwum a także pokazywane po raz pierwszy fragmenty nagrań. Kuratorką wystawy „Miasto zwierząt. Domicella Bożekowska” jest Kalina Cukrowska, współkuratorką i koordynatorką – Anna Szary, która opowiedziała o niej w Audycjach Kulturalnych. Ekspozycja jest dostępna w Koszarach Kantonistów, w Łazienkach Królewskich do maja 2026 r. Zdjęcia dzięki uprzejmości Łazienek Królewskich/ fot. Paweł Czarnecki Artykuł Domicella Bożekowska: „Opętana rysowaniem”. pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/01/NCK-E15-FINAL.mp3 W przededniu 20. rocznicy powstania Narodowego Centrum Kultury, Audycje Kulturalne rozmawiają z dyrektorem NCK-u – Robertem Piaskowskim. 2026 rok to ważny moment w historii Narodowego Centrum Kultury. Przypadają wtedy dwie rocznice – nowsza, czyli 20-lecie NCK-u w obecnym kształcie i 75-lecie powołania do życia instytucji pod tą nazwą. Jest to doskonały moment do podsumowania działalności, spojrzenia w przeszłość i opowiedzenia o planach na przyszłość. Przez tak długi czas NCK stało się mocną marką w świecie kultury, a szerokie spektrum działalności i skuteczność przeprowadzania bardzo różnych projektów, czyni z niego wiodącą instytucję kultury. Z tej okazji gościem Audycji Kulturalnych jest Robert Piaskowski – dyrektor Narodowego Centrum Kultury. Artykuł Kultura: centrum i peryferie – rozmowa z Robertem Piaskowskim pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/12/Audycje-Kulturalne-Moda-Tercetu-Egzotycznego.mp3 Charyzmatyczne trio inspirujące się muzyką latynoamerykańską, zapisało się w historii polskiej sceny muzycznej jako zespół, który nikogo nie pozostawiał obojętnym. Podobnie jak kreacje i dopracowany w każdym detalu sceniczny wizerunek, którego pieczołowitość, wyprzedzała swoją epokę. Tercet Egzotyczny powstał w 1963 r. – przez kilka dekad działalności artyści nie tylko podzielili prasę i słuchaczy, ale także zjeździli z koncertami kilka kontynentów i wydali kilkadziesiąt albumów. Charakterystyczne brzmienia i teksty, które nawiązywały do kultury Ameryki Południowej, w Polsce zostały docenione dopiero w latach 90. Twarzą zespołu była Izabela Skrybant- Dziewiatkowska, wokalistka która trafiła do Tercetu z Operetki Wrocławskiej. To właśnie ona dbała o stroje i wizerunek zespołu, dobierając je samodzielnie, niejednokrotnie wydając na kostiumy gros wynagrodzenia. Również ona podkreślała w wywiadach, że misją zespołu, jest przynosić ludziom radość. O tym jak prezentował się zespół, opowiada wystawa w Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu, pt. „EXOTICO. Moda Tercetu Egzotycznego”, przygotowana przez autorki: Aleksandrę Cichy, Różę Gołubowską, Kingę Krajewską i Karolinę Roszkowiak. W Audycjach Kulturalnych opowiedziała o niej Kinga Krajewska. Wystawę można było oglądać do końca sierpnia. Zdjęcia dzięki uprzejmości Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu. Artykuł Kreacja i autentyczność – moda Tercetu Egzotycznego pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/12/NCK-09.12-FINAL.mp3 5 grudnia minęło 100 lat od śmierci Noblisty Władysława Stanisława Reymonta. Narodowe Centrum Kultury wydało zbiór esejów, które ukazują twórczość pisarza z perspektywy całego stulecia. W rozmowie Katarzyny Sanockiej o Reymoncie mniej znanym, opowiada jeden z eseistów – prof. IBL PAN, dr hab. Marek Pąkciński. Jak postrzegamy dziś teksty i postać Reymonta? Praca zbiorowa „Reymont. Perspektywy” wydana w serii Jubileusze przez NCK, pod redakcją prof. dr hab. Doroty Samborskiej-Kukuć i dr hab. Beaty Utkowskiej, to zbiór esejów, które ukazują pisarza z wielu różnorodnych perspektyw. Reymont dzięki tej publikacji staje się wielowymiarowy. To pisarz, który z jednej strony był „medium piszącym”, zafascynowanym środowiskiem spirytystów, wierzeniami przedchrześcijańskimi i rytuałami, a z drugiej „medium życia”, czerpiący z otaczającej go rzeczywistości i zapisujący swoje bezpośrednie doświadczenia. W opracowaniu autorzy pochylają się nad Reymontem zarówno „pod lupą” – od strony szczegółu, patrząc z bliska na osobiste elementy codzienności, jak notatniki czy korespondencje z kobietami, którymi był zauroczony. Spoglądają też szerzej, z „lotu ptaka”, wskazując na wpływ dalekich jak i bliskich podróży – od pielgrzymki na Jasną Górę, poprzez inspiracje włoskie i reportaże z USA, po fascynację Japonią. Poza tymi perspektywami, w książce nie mogło zabraknąć też wglądu w klasyczne dzieła pisarza. Esej o „Chłopach”, pozwoli dostrzec wątek starości w perspektywie losu starszych osób na wsi, a tekst o „Ziemi obiecanej” porusza kwestię samotności. Książkę kupisz w Księgarni NCK. fot. B. Budniak. Artykuł Reymont. Perspektywy pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/12/Audycje-Kulturalne-Jam-Poselkini-Jego.mp3 „JAM POSEŁKINI JEGO. Język i emocje polskiego średniowiecza” to prezentacja najstarszych tekstów w języku polskim, pochodzących nawet sprzed niemal 800 lat. Wystawa pokazuje, jak wiele elementów dawnej polszczyzny przetrwało do dziś, co się zmieniło, a co w zaskakujący sposób powraca. Na ekspozycji znalazły się m.in.  dwie relikwie polskich dziejów, kultury i Kościoła katolickiego: najstarszy tekst literacki w języku polskim, czyli Kazania świętokrzyskie, ułożone w XIII wieku i świadczące już wówczas o dojrzałości języka polskiego, oraz Psałterz floriański, powstały w XIV wieku dla św. królowej Jadwigi. Niektóre z rękopisów z XV wieku, na co dzień przechowywane w skarbcu Biblioteki Narodowej, nigdy wcześniej nie były eksponowane. Rękopisy sprzed stuleci przypominają, że polszczyzna nie jest martwym, skamieniałym systemem, lecz żywym organizmem, zmienia się i wyzwala emocje. Posełkini, prorokini, walecznica, to nie nowoczesne feminatywy, lecz słowa wyjęte z najstarszych tekstów w języku polskim. „Jam posełkini jego” to opowieść o języku, który łączył naukę i magię, wiarę i prawo, a wreszcie odzwierciedlał codzienne życie średniowiecznego świata. Wystawę można oglądać w Pałacu Rzeczpospolitej do maja 2026 r. W Audycjach Kulturalnych oprowadził nas po niej kurator wystawy, dr Łukasz Kozak. Wystawa otwarta z okazji stulecia odzyskania wywiezionych do Rosji Kazań świętokrzyskich. Zdjęcia dzięki uprzejmości Biblioteki Narodowej/ fot. Paweł Morawiec.   Artykuł Staropolszczyzna wiecznie żywa – nowa wystawa w Bibliotece Narodowej pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/12/Audycje-Kulturalne-Hotel-Twoich-Snow.mp3 Miały symbolizować wzrost gospodarczy Polski Ludowej a także pełnić funkcje propagandowe. Wystawa „Hotel Twoich Snów. Architektura hotelowa wielkomiejskiej Polski doby Edwarda Gierka” analizuje ten fenomen, udostępniając zwiedzającym zdjęcia, plany a także pamiątki z wielu nieistniejących już obiektów. W latach 70. XX wieku, władze z Edwardem Gierkiem na czele, zapowiadały budowę „drugiej Polski”, której wizerunek kreować miały przede wszystkim nowoczesne wieżowce w stylu zachodnim. Imponować miała ich skala, forma, usytuowanie czy nazewnictwo, nawet jeśli wśród mieszkańców miast, budziły mieszane uczucia. „Hotele z importu” przyciągały nie tylko sławy, ale także ludzi półświatka. Hotele miały także zarabiać dewizy, a żeby tak się stało, przy ich powstawaniu współpracowali projektanci i przedsiębiorcy, polscy i zagraniczni. Nowe budynki wpisywały się w nurt późnego, powojennego modernizmu, a niekiedy też brutalizmu. Wnętrza tworzone były z dużą pieczołowitością, angażowano artystów i projektantów: projekty strojów dla personelu wyszły z atelier Grażyny Hase, słynne logo hotelu Victoria jest dziełem Romana Duszka. Z Kacprem Kępińskim z Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki rozmawialiśmy w Audycjach Kulturalnych o Hotelu Forum w Krakowie. Nagrania można wysłuchać tutaj. Kres rozwojowi omawianej na wystawie architektury hotelowej, przyniósł stan wojenny, który drastycznie ograniczył napływ gości z zagranicy oraz finansowa zapaść państwa, którego nie było już stać na tak spektakularne inwestycje. Wystawę „Hotel Twoich Snów. Architektura hotelowa wielkomiejskiej Polski doby Edwarda Gierka” Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki można oglądać w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie do 30 listopada 2025 r. Kuratorem wystawy jest Artur Tanikowski z Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki, który opowiedział o niej w Audycjach Kulturalnych. Zdjęcia dzięki uprzejmości Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki. Artykuł Luksus i blichtr – hotelowa architektura lat 70. pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/12/Audycje-Kulturalne-Natasza-Zylska.mp3 Publiczność pokochała ją za głos, urok osobisty oraz piosenki, które zwalczały codzienną szarzyznę. Natasza Zylska chciała dawać swoją muzyką radość – i choć „Kasztany” w jej wykonaniu grało każde radio, to na początku lat 60. wyjechała z Polski a kilka lat później, zakończyła sceniczną karierę. Jej losom przyjrzało się Muzeum w Gliwicach. Jak zaznaczają twórcy wystawy „Nie tylko „Bajo bongo”. Nowa opowieść o Nataszy Zylskiej”, którą można oglądać w Domu Pamięci Żydów Górnośląskich (oddziale Muzeum w Gliwicach), biografia artystki jest pełnia sprzeczności i niejasności. Urodziła się w 1933 r. w Wilnie, jako Natalia Zygelman i już jako dziewczynka rozpoczęła swoją przygodę ze śpiewaniem. Jak ustalili twórcy wystawy, cały okres drugiej wojny światowej spędziła wraz z rodziną w Kraju Ałtajskim, na południu Syberii. W 1945 r. przyjechała do Katowic, gdzie uczyła się w technikum górniczym i rozpoczęła karierę wokalną w Wojewódzkim Domu Kultury. Tam spotkała Waldemara Kazanckiego, do którego zespołu dołączyła i dzięki któremu uzyskała status gwiazdy. Piosenki „Czekolada”, „Bajo Bongo” czy „Kasztany” przyniosły jej ogromną popularność. Mimo to w 1963 r. wyjechała wraz z rodziną do Tel Awiwu, gdzie osiadła na stałe. W 1970 r. po raz ostatni pojawiła się na scenie – oddała się życiu rodzinnemu, oraz nowej pasji, ceramice. O poszukiwaniach prawdy o losach Nataszy Zylskiej oraz jej ogromnym fenomenie, opowiedział w Audycjach Kulturalnych dyrektor Muzeum w Gliwicach, Leszek Jodliński. Kuratorką wystawy „Nie tylko „Bajo bongo”. Nowa opowieść o Nataszy Zylskiej” jest Larysa Michalska. Ekspozycję można oglądać w Domu Pamięci Żydów Górnośląskich w Gliwicach do 21 stycznia 2025 r. Zdjęcia dzięki uprzejmości Muzeum w Gliwicach.   Artykuł Natasza Zylska – tajemnicze losy ikony lat 50. pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/12/Audycje-Kulturalne-Male-Eufonie.mp3 Muzyczne doświadczenia nastoletniego Fryderyka Chopina w wersji dla najmłodszych – w ramach tegorocznych Eufonii, w Łazienkach Królewskich odbyły się wyjątkowe koncerty dla dzieci. Dla najmłodszych, zaledwie kilkumiesięcznych Słuchaczy, był to początek ich przygody z muzyką. Małe Eufonie są kierowane do rodzin z dziećmi w dwóch przedziałach wiekowych: 0-3 oraz 4-7. Organizatorzy podkreślają, że kontakt z wartościową muzyką, jest kluczowy dla rozwoju otwartości i wrażliwości. Motywem przewodnim Małych Eufonii, są wspomnienia Fryderyka Chopina z wakacyjnych wyjazdów do Szafarni – to tam, pod zabawnym pseudonimem „Pan Pichon”, pisał pełne humoru listy, odkrywał uroki wiejskiego życia i poznawał melodie Kujaw. Te dźwięki na zawsze zostały w jego pamięci, a później powróciły w mazurkach i polonezach, które dziś znamy i kochamy. Podczas rodzinnego koncertu dzieci mogły nie tylko do wsłuchać się w muzykę Chopina i melodie z jego ulubionych regionów, ale także do wspólnie muzykować. Rodzice wraz z dziećmi śpiewali, tańczyli i bawili się razem z muzykami, odkrywając świat dźwięków i żywych instrumentów, które inspirowały małego Fryderyka. O wydarzeniu i roli muzyki w wychowaniu dzieci, opowiedziała Viola Łabanow, prezeska fundacji „Muzyka jest dla wszystkich”. Artykuł Małe Eufonie – wielkie przeżycia pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/12/zakonczenia-wspolne.mp3 Jak rozmawiać o odejściu bliskich? Czy jest jeden wzorzec przeżywania żałoby i straty – przez dzieci i dorosłych? Czy śmierć może być dobra? W rozmowie Katarzyny Sanockiej usłyszymy osobistą historię Sylwii Grzegrzółki z Działu Badań i Analiz NCK oraz komentarz Mileny Pacudy z Instytutu Dobrej Śmierci, która tworzyła treści merytoryczne do projektu NCK dla dzieci o przemijaniu – „Zakończenia Wspólne”. Konfrontowanie się z myślą o śmierci – czy to własnej, czy bliskich osób – nie jest czymś oczywistym. Im jednak bardziej oswajamy ten temat, tym bardziej doceniamy to, co dzieje się tu i teraz. Uznanie tego, że bliska osoba odchodzi, może być wypełnione otwartością na rozmowę, przeżywaniem emocji i wdzięcznością za wspólny czas, który pozostał. Jak ten temat oswoiła w swoim życiu opowiada Sylwia Grzegrzółka z NCK, która ze swoimi córeczkami przeżywała odejście Męża – czytając książeczki o śmierci i rozmawiając ze swoimi dziećmi o emocjach, tęsknocie, ale też o wspominając wspólne chwile i tworząc nowe, rodzinne rytuały pamięci. Zdjęcia zostały wykonane w ramach voucher’a, który otrzymali dla całej rodziny, ale… nie udało się zrobić wspólnej sesji. /fot. Karolina Ptaszyńska, Studio Frida  O tym, jak można przeżywać żałobę w zgodzie ze sobą, jako dorosły, i jak zaopiekować w tym doświadczeniu dziecko – opowiada Milena Pacuda z Instytutu Dobrej Śmierci, która stworzyła treści merytoryczne do projektu Narodowego Centrum Kultury „Zakończenia Wspólne”. To projekt dla dzieci i młodzieży, który pomaga w rozwijaniu refleksji nad przemijaniem, stratą i nowymi możliwościami. Pani Milena była także prelegentką w Spotkaniach Wzmacniających dla Edukatorów z całej Polski w ramach projektu „Barwy Wspólne”. Więcej o projekcie przeczytasz tutaj: Kiedy mówimy „Do widzenia!” bliskim osobom i sprawom, jednocześnie pojawia się możliwość, by powiedzieć „Dzień dobry!” nowym doświadczeniom. Każdy koniec to też początek czegoś nowego! Warsztat pozwala spojrzeć i lepiej zrozumieć różnorodne aspekty życia. Zakończenia Wspólne to 7. część sensorycznego pakietu „Poczuj Polskę”. W centrum tego działania znajduje się metaforyczne “Drzewo Zmian” – artefakt, który tworzą kartonowe elementy do samodzielnego złożenia. Towarzyszy dzieciom podczas ćwiczeń w tej części scenariusza i pomaga w rozwijaniu refleksji nad przemijaniem, stratą i nowymi możliwościami. Zakończenia Wspólne – 7. część pakietu „Poczuj Polskę” | Narodowe Centrum Kultury „Barwy Wspólne – Poczuj Polskę”| Narodowe Centrum Kultury Artykuł Zakończenia Wspólne pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/12/Audycje-Kulturalne-Dzieci-Uczestnicza.mp3 Pilotażowy projekt badawczy jest skoncentrowany wokół uczestnictwa ukraińskich i białoruskich dzieci w kulturze Warszawy. Jego wyniki są podstawą do rozmów na temat potrzeb najmłodszych, ich zainteresowań i oczekiwań, a także możliwości, jakie otwierają się przed stolicą jako miastem wielokulturowym. W stołecznych szkołach uczy się ponad 12 000 dzieci z Ukrainy oraz ponad 3 000 dzieci z Białorusi. W przestrzeni publicznej coraz częściej możemy usłyszeć język polski z akcentem, a współistnienie kultury polskiej z ukraińską i białoruską jest w Warszawie faktem i przybiera ciekawe formy. W badaniach przeprowadzonych przez Warszawskie Obserwatorium Kultury wzięły udział dzieci, ich rodzice, a także przedstawiciele instytucji kultury. Poszerzona w ten sposób perspektywa, pozwala zrozumieć rolę, jaką kultura może odegrać w procesach wspierania harmonijnego funkcjonowania w wielokulturowym mieście oraz przeciwdziałania syndromowi drugiego pokolenia migrantów. Wyniki tych badań zostaną omówione podczas Okrągłego Stołu, w którym udział wezmą przedstawiciele samorządu, instytucji kultury, organizacji związanych ze szkolnictwem oraz wspierających osoby z doświadczeniem migracji. Otwarte spotkanie rozpocznie się 5 grudnia o godz. 14:30 w WOK.Lab przy ul. Marszałkowskiej w Warszawie. W Audycjach Kulturalnych o badaniach i projekcie opowiedziały dr Małgorzata Bakalarz- Duverger, dyrektorka Warszawskiego Obserwatorium Kultury oraz Sara Majcher-Wojciechowska, koordynatorka projektu WOK „Дzieci uczestniczą!”. Artykuł Дzieci uczestniczą! Uczestnictwo w kulturze a rozwój wielokulturowego miasta pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/11/NCK-E12-MASTER.mp3 O współpracy kulturalnej między Rumunią a Polską, a także koncertach podsumowujących kończący się właśnie Sezon Kulturalny Polska-Rumunia 2024-2025 w rozmowie z Katarzyną Sanocką opowiada Ovidiu Dajbog-Miron – rumuński manager kultury, tłumacz przysięgły, dyrektor Rumuńskiego Instytutu Kultury w Warszawie. Początki stosunków dyplomatycznych między Polską a Rumunią sięgają 1919 roku. Ponad sto lat później, te relacje są wzmacniane dzięki pierwszemu Sezonowi Kulturalnemu Polska-Rumunia 2024-2025. W czasie 17 intensywnych miesięcy współpracy kulturalnej odbyło się ponad 500 wydarzeń artystycznych, z czego aż 300 w Polsce. To przedsięwzięcie udostępniło zarówno artystom, jak i instytucjom unikalną przestrzeń do tworzenia nowatorskich pomysłów i poznawania się nawzajem. „Mamy wspólny język” to hasło przewodnie, które nadawało ton całemu Sezonowi. – Słowa nie były aż tak potrzebne, bo to muzyka i sztuka stały się uniwersalnym językiem, który łączył i był zrozumiały dla wszystkich, niezależnie od pochodzenia – mówi Ovidiu Dajbog-Miron. Tegoroczna 7 edycja Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Europy Środkowo-Wschodniej Eufonie także włącza się w tworzenie więzi między Polską i Rumunią, i prezentuje kulturę rumuńską od strony muzycznej. W programie znalazły się koncerty z utworami wybitnego kompozytora George’a Enescu – usłyszy je publiczność w Warszawie i Krakowie, a także Bukareszcie – będzie to pierwszy koncert zagraniczny pod znakiem Eufonii. Koncerty: 28.11, piątek – koncert w Bukareszcie George Enescu Philharmonic Orchestra – koncert symfoniczny – Festiwal Eufonie 30.11, niedziela – partnerski koncert w Krakowie Podróże: Enescu/ Dvořák – Festiwal Eufonie 1.12, poniedziałek – finałowy koncert w Warszawie Podróże: Enescu / Dvořák – Festiwal Eufonie Program Sezonu Kulturalnego Polska-Rumunia 2024-2025 jest realizowany dzięki współpracy Instytutu Adama Mickiewicza, MKIDN oraz Instytutu Polskiego w Bukareszcie z rumuńskim Ministerstwem Kultury oraz Rumuńskim Instytutem Kultury. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.                             Artykuł Sezon Kulturalny Polska-Rumunia 2024-2025 pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/11/25.11.05-NCK-MONTAZ-V2.mp3 O jednym z najbardziej wszechstronnych artystów – Mikalojusie Konstantinasie Čiurlionisie i o tym, jak w jego twórczości przenikają się fotografia, malarstwo i muzyka – z dr Pawłem Siechowiczem z Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego rozmawia Katarzyna Sanocka. Syn organisty, urodzony w okolicy Druskiennik, wychowany w środowisku wielokulturowym. Mówił i pisał po polsku, wtrącając w listach litewskie zdrobnienia. Na początku XX wieku tworzył podwaliny litewskiej sztuki narodowej XX wieku, a przez Litwinów nazywany jest „najskromniejszym pośród geniuszy”. Kształcił się w klasie fortepianu i kompozycji w Warszawie i Lipsku, a następnie zmienił kierunek swoich zainteresowań – podjął naukę rysunku na warszawskiej ASP. Do świata malarstwa wkroczył więc już jako doświadczony artysta. Malowanie miało dać upust jego wyobrażeniom i wizjom, których doświadczał komponując muzykę. Na jego obrazach mgła układa się w kształt dłoni, drzewa wyglądają jak harfy. Jego twórczość to synteza struktur muzycznych z formą malarską. Nie ilustrował muzyki, ale było to komponowanie malarstwa za pomocą myślenia muzycznego (rytm, motywy, powtarzanie). Choć Čiurlionis znany jest przede wszystkim ze swoich symbolistycznych obrazów i neoromantycznej muzyki, fotografia stanowiła dla niego ważne medium obserwacji świata. Wystawa prezentowana w Filharmonii Narodowej w Warszawie odkrywa przed publicznością fotografie wykonane przez Čiurlionisa podczas podróży po Kaukazie w 1905 roku. To czas, w którym artysta mieszkał i kształcił się w Warszawie – miejscu kluczowym dla jego artystycznego dojrzewania. Więcej o wystawie przeczytasz w opisie „Wizjoner z kodakiem. Fotografie Mikolajusa Konstantunasa Čiurlionisa” Wystawie towarzyszy koncert w Filharmonii Narodowej: Posłańcy: Bach / Schubert/ Čiurlionis Artykuł Przenikanie sztuk w twórczości M. K. Čiurlionisa pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/11/NCK-24.10-FINAL-v2.mp3 Już 29 listopada podczas 7. Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Europy Środkowo-Wschodniej Eufonie odbędzie się spektakl „Natura Świata” w reżyserii Tomasza Cyza, w którym muzyka XX-wiecznego minimalizmu przenikać się będzie z poezją Urszuli Kozioł. Bohaterem wydarzenia będzie na nowo zinterpretowana muzyka XX i XXI-wiecznego minimalizmu. Zabrzmi ona w utworach m.in. Wałentyna Silwestrowa („Intermezzo”), Pēterisa Vasksa („Plainscapes”) i Henryka Mikołaja Góreckiego („Kołysanki i tańce op. 47”), Erkki-Svena Tüüra („Conversio”), Györgya Ligetiego „Tempo di valse z Musica ricercata”), a także „Up” Dariusza Przybylskiego i „Aria” Justė Janulytė. Między tymi dziełami pojawią się improwizowane intermezza autorstwa dwojga wybitnych instrumentalistów: Iwo Jedyneckiego i Karoliny Mikołajczyk. Całość będzie inkrustowana wierszami zmarłej niedawno poetki – Urszuli Kozioł, które zinterpretują Anna Grycewicz i Pola Błasik. Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z Tomaszem Cyzem – reżyserem widowiska, który opowie o swoich inspiracjach oraz pracy nad przedsięwzięciem. Bilety na spektakl „Natura Świata” kupisz na stronie NCK, a więcej o wydarzeniu przeczytasz w opisie: Natura Świata. Artykuł „Natura Świata” na Eufoniach pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/11/20251104_NCK.mp3 Już 20, 24 i 29 listopada w ramach 7. Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Europy Środkowo-Wschodniej Eufonie, zespół Polski Piach zinterpretuje muzykę Zenona Kowalowskiego do serialu Reksio. Podczas koncertu będą też wyświetlane poszczególne odcinki serialu. Serial Lechosława Marszałka o przygodach Reksia oraz towarzysząca mu muzyka Zenona Kowalowskiego, zajmują szczególne miejsce w polskiej (pop)kulturze. Animowane przygody pogodnego pieska łączą pokolenia i wciąż inspirują. Dlatego też stosunkowo niedawne wydanie przez GAD Records zebranej muzyki do animacji, stało się tak dużym wydarzeniem. Muzyka Kowalowskiego wciąż zachwyca – dzięki niej dzieci w naturalny sposób podążają za akcją filmów, a dorośli doceniają kunsztowność kompozycji. Muzykę tego wybitnego kompozytora i pedagoga w interpretacji zespołu Polski Piach będzie można usłyszeć w trzech miastach. Koncerty zaplanowano na: czwartek 20.11 w Łodzi w Muzeum Kinematografii, poniedziałek 24.11 w Warszawie w Klubie Niebo, sobotę 29.11 w Gdańsku w Centrum Świętego Jana / Nadbałtyckim Centrum Kultury. Wydarzenia odbywają się w ramach 7. Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Europy Środkowo-Wschodniej Eufonie. Podczas warszawskiego koncertu Zenon Kowalowski otrzyma Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z Patrykiem Zakrockim, liderem Polskiego Piachu. Artysta opowiada w niej o pracach nad interpretacją utworów Zenona Kowalowskiego sprzed ponad półwiecza oraz swojej fascynacji animacją, którą znają wszystkie polskie dzieci.   Artykuł Polski Piach gra Reksia pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/10/Audycje-kulturalne-kultura-a-towarzyskosc.mp3 Narodowe Centrum Kultury opublikowało komunikat z najnowszych badań dotyczących relacji między uczestnictwem w kulturze a życiem towarzyskim Polaków. O tym, jak spędzamy czas wolny, w rozmowie z Katarzyną Sanocką opowiadają Antoni Głowacki i Aleksandra Skrzypińska z Działu Badań i Analiz NCK. Wyniki pokazują, że aktywność kulturalna nie tylko wzbogaca codzienność, ale także sprzyja budowaniu więzi społecznych. Osoby regularnie uczestniczące w wydarzeniach kulturalnych częściej deklarują silniejsze relacje z rodziną i znajomymi, a także większe zaangażowanie w życie lokalnych społeczności. Kultura łączy, a ponadto – im więcej kultury w życiu, tym więcej bliskości i zaangażowania. Badanie wskazuje, że kultura pełni istotną rolę integracyjną – zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i społecznym. Komunikat podkreśla również znaczenie dostępności oferty kulturalnej oraz jej wpływ na jakość życia. Zachęcamy do zapoznania się z pełnym materiałem na stronie NCK, a także do wysłuchania najnowszego odcinka Audycji Kulturalnych.   Artykuł Kultura a życie towarzyskie pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/10/Audycje-Kulturalne-Motyw-Wnetrz.mp3 Salony, gabinety, buduary, jadalnie czy dziecięce pokoje w twórczości polskich artystów od biedermeieru do współczesności – to główny motyw najnowszej wystawy w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Na ekspozycji znalazło się ponad 130 obrazów stworzonych przez ok. 200 lat, wśród nich prace Aleksandra Gierymskiego, Leona Wyczółkowskiego, Józefa Czapskiego czy Wilhelma Sasnala. Kuratorki wystawy zapraszają widzów odwiedzających wystawę „Ukryte znaczenia. Motyw wnętrz w sztuce polskiej od XIX do XXI wieku”, do… przestrojenia uwagi. Proponują, by zamiast skupiać się na pierwszym planie obrazu, skoncentrować uwagę na jego tle. Pozwala to odkryć ukryte dotąd przed naszym wzrokiem sensy i znaczenia. Takim właśnie tłem najczęściej są dla nas wnętrza, które artyści „uczłowieczają”, przez co stają się metaforą duszy. Wystawę otwiera przestrzeń sztuki Młodej Polski, gdzie można zobaczyć pełne metafor prace m.in. Konrada Krzyżanowskiego, Józefa Mehoffera, Ferdynanda Ruszczyca i Wojciecha Weissa. Z kolei biedermeier ukazuje przemiany społeczne, co widać świetnie chociażby na obrazach Leona Wyczółkowskiego czy Aleksandra Gierymskiego. Okres nowoczesności XX wieku jest reprezentowany przez obrazy Józefa Czapskiego czy Tytusa Czyżewskiego, a wystawę wieńczą prace współczesne m.in. Wilhelma Sasnala czy Jerzego Nowosielskiego. Kuratorkami ekspozycji są dr Maria Gołąb oraz dr Agnieszka Skalska. Wystawę „Ukryte znaczenia. Motyw wnętrz w sztuce polskiej od XIX do XXI wieku” można oglądać w Muzeum Narodowym w Poznaniu do 18 stycznia 2026 r. O wystawie w Audycjach Kulturalnych opowiedziała dr Agnieszka Skalska. Zdjęcia dzięki uprzejmości Muzeum Narodowego w Poznaniu. Artykuł Ukryte znaczenia. Motyw wnętrz w sztuce polskiej od XIX do XXI wieku pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/10/Audycje-Kulturalne-Jerzy-Zalszupin.mp3 Po raz pierwszy w Polsce i Europie można zobaczyć projekty autorstwa Jerzego Zalszupina – Polaka, który stał się ikoną brazylijskiej architektury i designu. „Warszawa – São Paulo – Warszawa” to okazja, by poznać jego niezwykłą biografię, warsztat twórczy oraz zobaczyć oryginalne projekty. Jerzy Zalszupin urodził się w Warszawie w 1922 roku. Pochodził z żydowskiej rodziny. W 1939 roku schronił się w Rumunii, gdzie ukończył studia architektoniczne na uczelni w Bukareszcie. Następnie wyjechał do Francji, a na stałe osiadł w São Paulo – nowoczesnym, tętniącym energią brazylijskim mieście. Już po dwóch latach otworzył własne studio i manufakturę mebli „L’Atelier”, gdzie opanował techniki gięcia i modelowania egzotycznych gatunków drewna. Dzięki oryginalnemu wzornictwu oraz doskonałej jakości wykonania, jego projekty szybko zyskały uznanie, czyniąc go jedną z czołowych postaci tzw. „złotego wieku” brazylijskiego designu i architektury. Jako architekt brał również udział w projektowaniu obiektów użyteczności publicznej, biurowców i kompleksów mieszkaniowych. Na ekspozycji „Warszawa – São Paulo – Warszawa”  można podziwiać około trzydziestu obiektów, w tym ikoniczny, pierwszy fotel Dinamarques, stolik Petalas czy wózek do herbaty, który inspirowany jest wspomnieniami z dzieciństwa w Polsce. Pokazane zostały również projekty architektoniczne, oryginalne szkice, fotografie oraz dokumenty. Wystawa „Warszawa – Sao Paulo – Warszawa” jest czynna w Willi Gawrońskich w Warszawie do 19 października 2025 r. W Audycjach Kulturalnych opowiedziała o niej Basia Czyżewska, reprezentująca Fundację Visteria. Zdjęcia: Fundacja Visteria. Artykuł Jerzy Zalszupin – ikona brazylijskiego modernizmu pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/10/Audycje-Kulturalne-Dzien-Polskiej-Muzyki.mp3 1 października  już po raz siódmy będziemy świętować Dzień Polskiej Muzyki. To kampania społeczna, która ma promować rodzimą muzykę i zwiększać naszą świadomość na temat znaczenia muzyki dla rozwoju polskiej kultury i gospodarki. Jak pokazują dane Związku Producentów Audio-Video, Polacy kochają polską muzykę – słuchamy jej coraz więcej w streamingu, radiu, na koncertach, ale także na płytach, m.in. winylowych. Wzrost zainteresowania Polaków muzyką w pierwszej połowie tego roku pozwolił na awans Polski w rankingu największych rynków muzycznych świata z 18 na 16 pozycję. Osią kampanii są rozgłośnie radiowe i telewizje muzyczne, w których przez cały dzień będzie można usłyszeć znacznie więcej polskiej muzyki niż zwykle, a w wybranych stacjach przez cały dzień. Kulminacyjnym punktem akcji jest symboliczna wspólna godzina z tylko polską muzyką, na antenach ponad 100 stacji wspierających kampanię, która tradycyjnie zabrzmi od godziny 10.00 do 11.00. W Dzień Polskiej Muzyki włączają się także serwisy streamingowe, bileterie, muzyczne muzea czy sklepy muzyczne, które przygotowały specjalne promocje i wydarzenia dla fanów muzyki. W ramach Dnia Polskiej Muzyki odbędzie się także konferencja branżowa, poświęcona m.in. promocji muzyki poprzez radio, podcasty, streaming i social media oraz kondycji i wyzwaniom rozwojowym polskiego sektora muzyki oraz miastom muzyki. W Audycjach Kulturalnych rozmawialiśmy z Anną Ceynową, organizatorką kampanii.   Artykuł Dzień Polskiej Muzyki czyli Muzyka łączy WSZYSTKICH! pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.