De Grote Vriendelijke Podcast

"De eerste lijn van de avond leg ik op het deksel van het toilet. Goed dat het een zwart deksel is, daar zie ik het witte poeder beter op liggen." Aldus Lee Trappeniers (17) in de rauwe youngadultroman 'Haai' (De Eenhoorn 16+, tekeningen: Seppe Van den Berghe) over een ernstige drugsverslaving en het herstel daarvan. De Vlaamse schrijver Pepijn Lievens weet precies waarover hij schrijft: vanaf zijn 25ste was hij zelf verslaafd en tegenwoordig werkt hij in de drugshulpverlening in Gent. Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) praten met hem over het ontstaan van een verslaving, over het kwijtraken van een identiteit, het losraken van de tijd, van het almaar gefocust zijn op het scoren van snow, poedersuiker, charly, candy of neusbeenoplosser, zoals cocaïne ook wel wordt genoemd. Lievens vertelt hoe hij de taal inzet om de binnenwereld van een verslaafde tiener tot leven te brengen en hoe hij in de haai een symbool vond voor verslaving: "Met een hap ben je er geweest. Je kan er niet van winnen. Het enige wat je kan doen, is wegzwemmen." Let op: dit is geen gesprek om te beluisteren in aanwezigheid van basisschoolkinderen. Heb je na het beluisteren behoefte aan een gesprek over drugs(verslaving), dan kun je terecht bij drugsinfo.nl of druglijn.be. Stemmen! Je kunt nog t/m zondag 1 november stemmen voor De Grote Vriendelijke 100. Geef je top 5 favoriete kinderboeken aller tijden door via degrotevriendelijkepodcast.nl/stem De top 5 van Pepijn Lievens We vroegen de schrijver ook naar zijn top 5 voor De Grote Vriendelijke 100. 'Hasse Simonsdochter' van Thea Beckman (Lemniscaat 12+) 'Pippi Langkous' van Astrid Lindgren (Ploegsma 6+) 'De zomer dat we Parijs bestormden' van Clémentine Beauvais (Querido 14+) 'Om 8 uur bij de Ark' van Ulrich Hub en Jorg Mühle (Lemniscaat 8+) 'Hoe ik nu leef' van Meg Rosoff (Luitingh-Sijthoff 15+) GV100 Posters De poster met De Grote Vriendelijke 100 van dit jaar kun je nu vast bestellen via de website van Blossom Books. Wil je meer dan 50 exemplaren bestellen, doe dat dan via dit formulier.

Yes! Je kunt weer stemmen voor De Grote Vriendelijke 100, de lijst met favoriete kinderboeken aller tijden. In deze aflevering trappen kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) de zesde editie van de verkiezing af met twee initiatiefnemers van Grote Vriendelijke 100 Leesclubs. Bibliothecaris Loes Reichenfeld bespreekt sinds begin dit jaar titels uit de lijst met haar collega's van Bibliotheek aan de Vliet in Voorburg. Boekhandelaar Kirsten Mulder is net begonnen met een GV100 leesclub die voor iedereen toegankelijk is in boekwinkel Van Piere in Eindhoven. Je hoort hun top 5'jes en natuurlijk vertellen Jaap en Bas ook hoe ze tot hun lijstjes zijn gekomen. Stemmen Volwassen liefhebbers van jeugdliteratuur kunnen vanaf vandaag t/m 1 november 2026 stemmen via deze website. Deel je lijstje op de sociale media onder #deGV100 en tag @degvpodcast! Spelregels Alle jeugdliteratuur doet mee: van prentenboek tot YA-roman, fictie, non-fictie en poëzie, klassiekers of gloednieuwe boeken. Wil je op een serie (tweeluik/trilogie of meer) stemmen, kies dan je favoriete deel of ga na of er een omnibus in de database te vinden is Deze verkiezing richt zich primair op volwassen lezers van jeugdliteratuur We vragen makers en uitgevers om geen online of offline campagne te voeren voor eigen titels Mediakit Meehelpen om zoveel mogelijk volwassenen te wijzen op de verkiezing? Download al het beeldmateriaal uit de mediakit. Er staan posters in die je kunt uitprinten en ophangen en plaatjes die je voor sociale media kunt gebruiken. GV100 poster 2026 Posters met De Grote Vriendelijke 100 van dit jaar kun je nu al tegen druk- en verzendkosten per 5 of 10 exemplaren bestellen via de webshop van Blossom Books. Wil je meer dan 50 posters ontvangen? Bestel die dan via dit formulier. Pakjesavond: uitverkocht De Grote Vriendelijke Pakjesavond, waar we de uiteindelijke top 100 van 2026 presenteren, is uitverkocht. Kans maken op een kaartje? Meld je dan aan bij TicketSwap. En heb je een ticket, maar ben je onverhoopt verhinderd: bied dan je kaartje aan via TicketSwap. Inspiratielijsten Athenaeum Scheltema Onze vrijwilliger Daan Stoffelsen heeft in samenwerking met anderen drie inspiratielijsten voor De Grote Vriendelijke 100 gemaakt. Een met vertaalde kinderboeken, een met poëzie en een met prentenboeken. Doe er je voordeel mee! De top 5 van Jaap (in willekeurige volgorde) ‘Kinderen van Moeder Aarde’, Thea Beckman, Lemniscaat 14+ ‘Waar is de taart?’, Thé Tjong-Khing, Lannoo 3+ ‘Zwarte zwaan’, Gideon Samson, Leopold 12+ ‘Iep!’, Joke van Leeuwen, Querido 8+ ‘Het boek van Bent’, Robert van Dijk, Hoogland & Van Klaveren 10+ De top 5 van Bas (in willekeurige volgorde) ‘Verbied dit boek!’, Alan Gratz, Vertaling: Pim Lammers, Kluitman 10+ ‘Julian is een zeemeermin’, Jessica Love, vertaling: Loes Randazzo, Randazzo 4+ ‘Bent u daar God? Ik ben het, Margaret’, Judy Blume, Vertaling: Anneke Bok, Volt 11+ ‘Zusje’, Janneke Schotveld & Rifka Mels, Querido 14+ ‘The Hate U Give’, Angie Thomas, vertaling: Jasper Mutsaers, Moon 15+ De top 5 van Loes Reichenfeld (in willekeurige volgorde) 'Kikker is Kikker', Max Velthuijs, Leopold 4+ 'Max en de Maximonsters', Maurice Sendak, vertaling: L.M. Niskos, Lemniscaat 4+ 'Robin, alle verhalen', Sjoerd Kuyper, tekeningen: Marije Tolman, Hoogland & Van Klaveren 4+ 'Je moet dansen op mijn graf', Aidan Chambers, vertaling: Willem van Toorn, Querido 14+ 'Jip en Janneke', Annie M.G. Schmidt, tekeningen: Fiep Westendorp, Querido 3+ De top 5 van Kirsten Mulder (in willekeurige volgorde) 'Limbusland', Pieter Koolwijk, tekeningen: Linde Faas, Lemniscaat 10+ 'Matilda', Roald Dahl, vertaling: Huberte Vriesendorp, tekeningen: Quentin Blake, De Fontein 9+ 'Samen hier', Oliver Jeffers, vertaling: Marjolein Algera, De Fontein 4+ 'Abel en Olle', Janneke Schotveld, tekeningen: Martijn van der Linden, Querido 8+ 'De zusjes uit het Verzonken Moeras', Lucy Strange, vertaling: Aleid van Eekelen-Benders, Gottmer 10+

De Kinderboekenweek (t/m 11 oktober 2026) is begonnen, dus recensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) zetten de spots in kinderboekwinkel Kiekeboek aan om een extra lange Grote Vriendelijke Update op te nemen. Bas bezocht het Kinderboekenbal en doet uitgebreid verslag van hoe Gouden Penseel-winnares Karst-Janneke Rogaar de zaal toesprak en hoe de volwassen kinderen van de onlangs overleden Sjoerd Kuyper namens hun vader de oorkonde van de Gouden Griffel in ontvangst namen. Ook bespreken we hoe de winnaars al in juni uitlekten, maar toch een collectief geheim bleven in kinderboekenland. We tippen maar liefst vier boeken, zodat je wat te kiezen hebt deze Kinderboekenweek, Jaap vertelt over een Nederlands kinderboek dat een groot succes is in Duitsland en Bas over het literair-activisitische T-shirt dat hij draagt. Bert Kranenbarg is er met een uitgebreid journaal en Katinka Polderman denkt in haar column na over het interview met Els Pelgrom in de Volkskrant. Verwijzingen in deze aflevering In Memoriam Sjoerd Kuyper Onze In Memoriam aflevering over Sjoerd Kuyper luister je hier terug. Gouden Penseel en Gouden Griffel Karst-Janneke Rogaar won het Gouden Penseel voor haar prentenboek 'Lucy en Donker', waarover we met haar spraken in aflevering 159. De Gouden Griffel ging naar Sjoerd Kuyper voor 'Maantje verhuist de zee'.  T-shirts tegen book bans De T-shirts van Marjolein Hordijk en ontwerper Joris Moore, waar Bas over vertelt, zijn hier te bestellen. Kinderboekenweek Alles over de Kinderboekenweek lees je hier. Het profiel van Milouska Meulens in de Volkskrant is hier te lezen. Els Pelgrom Het Volkskrant-interview met Els Pelgrom waar Katinka Polderman aan refereert, lees je hier. GV100 boek Het boek 'De Grote Vriendelijke 100 en Doorlezers' bestel je per mail of telefoon vóór 15 oktober 2026 bij je lokale boekwinkel. Kun je het boek daar onverhoopt niet krijgen, dan kun je er eentje bestellen in de webshop van Meester Mokka. In andere grote webshops zijn alleen dozen van 20 exemplaren te bestellen. Bibliotheken bestellen de boeken voor hun collectie via NBD Biblion. GV100 poster De poster met De Grote Vriendelijke 100 van 2026 is nu al te bestellen via de webshop van Blossom Books, per 5 of 10 exemplaren. Wil je er meer dan 50? Bestel dan via dit formulier. Boekentips 'Heel de wereld' Milja Praagman Querido 2+ 'Een bizon aan tafel' Pim Lammers Tekeningen: Natascha Stenvert Querido 4+ 'Aziatische sprookjes' Pete Wu Tekeningen: Enzo Pérès-Labourdette Gottmer 8+ 'Hemelwaarts' Karen Köhler Vertaling: Esther Ottens Tekeningen: Bea Davies Querido 10+

Op 22 september 2026 overleed na een kort ziekbed schrijver Sjoerd Kuyper (74) in zijn woonplaats Bergen. Hij laat een omvangrijk en veel bekroond oeuvre na met beroemde kinderboeken als 'Het zakmes', de negendelige serie over de kleuter Robin, 'Bizar' en 'Hotel de Grote L', en de serie over Maantje. Voor het laatste boek in die reeks, 'Maantje verhuist de zee', ontving hij daags voor zijn dood zijn tweede Gouden Griffel. Ook voor volwassenen schreef hij, poëzie en brievenboeken. In dit In Memoriam praten kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) twee dagen na Kuypers dood met diens (pen)vriend en collega-schrijver Daan Remmerts de Vries. Over de kronkelende taal van Sjoerd Kuyper - als een vis waar je achteraan zwemt - over de warmte in zijn boeken, de filosofische gedachten, zijn maatschappelijk engagement en woede die hij zo vurig kon verwoorden. In de podcast is de schrijver zelf ook een paar keer te horen, met fragmenten uit de aflevering die we in 2019 met hem opnamen. Verwijzingen in deze aflevering Gouden Griffel In dit filmpje zie je hoe Sjoerd Kuyper op zijn ziekbed verrast wordt met de Gouden Griffel door zijn eigen kleinkinderen. Het juryrapport lees je hier. Aflevering met Sjoerd Kuyper Sjoerd Kuyper was onze gast in aflevering 9 van De Grote Vriendelijke Podcast, over zijn jeugdroman 'Bizar'. Het interview dat hij in 2011 gaf aan Bas voor het opa-en-oma-tijdschrift OOK kun je hier lezen. Het zakmes & Mijn opa de bankrover De film Het zakmes is met een NPO Plus abonnement hier te bekijken. De film 'Mijn opa de bankrover' kun je zonder abonnement zien op NPO Start. Edward van de Vendel over Maantje Bas noemt een bespreking van 'Maantje verhuist de zee' van Edward van de Vendel. Die kun je hier lezen. Annie M.G. Schmidt-lezing Sjoerd Kuyper De tekst van de roemruchte Annie M.G. Schmidt-lezing van Sjoerd Kuyper uit 2009 is hier integraal te lezen. Sjaantje doet alsof Bas belooft voor Daan na te zoeken of het boek dat hij samen met Sjoerd Kuyper maakte, 'Sjaantje doet alsof', inderdaad begonnen is als Robin-verhaal. Dat blijkt te kloppen. In het boekje 'Een tien met een Griffel' vertelt Sjoerd dat hij tijdens het schrijven van het verhaal 'Robin doet alsof' op het idee kwam dat het heel mooi zou zijn als de opa in het verhaal eigenlijk dood is en zijn kleinkind tóch doet alsof hij leeft. Dat kon niet met Robin, want zijn opa leefde in de boeken nog. Daarom maakte hij er Sjaantje van. Van de namen Sjoerd en Daan kun je Sjaan trouwens maken...

Maar liefst vijftig jaar van de tachtig die hij leeft, is Jacques Vriens al kinderboekenschrijver. Na zijn debuut 'Die rotschool met die fijne klas' in 1976 volgde een rijkgeschakeerd oeuvre met schoolromans, kleuterboeken, historische jeugdromans en maatschappelijk geëngageerde verhalen over onderwerpen als euthanasie, pesten, echtscheiding en dementie. Tijdens het literaire festival Boekfest vieren kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) met voormalig leerkracht Jacques Vriens zijn schrijversjubileum. Ze bevragen hem aan de hand van vijf fragmenten uit zijn oeuvre, live voorgelezen door De Nationale Voorleeskampioen Daan Baeten (12). Vriens vertelt hoe Paul Biegel zijn eerste boek goedkeurde, over hoe hij tijdens het schrijven nog steeds zijn schoolklassen voor zich ziet, over kinderen een hart onder de riem steken, lezers aanmoedigen om op te komen voor zichzelf, over zijn geloof in de democratie en hoeveel boeken er nog 'leeg zijn' in zijn hoofd. Fragmenten De fragmenten die Daan voorleest komen uit 'Die rotschool met die fijne klas', 'Willem en Dikke Teun', 'Groep acht aan de macht', 'Achtste-groepers huilen niet' en 'Kermiskind'. Het laatste boek is dit jaar thematitel tijdens de Kinderboekenweek. Kinderen voor Kinderen Jacques Vriens schreef de tekst van het kinderboekenweeklied 2026 voor Kinderen voor Kinderen. Dat is hier te beluisteren. Meer Jacques Vriens Vriens was eerder te gast in onze allereerste aflevering. Ook spraken we met hem in de Update van maart 2025 en zonden we zijn Annie M.G. Schmidt-lezing uit.