Buiten de krijtlijnen

In deze aflevering (#229) zoomen we in op een klaspraktijk die klein lijkt, maar gigantisch veel oplevert: checken van begrip. Wat betekent het nu écht (en waarom is “één leerling weet het = iedereen weet het” zo’n gevaarlijke denkfout)? We verkennen checken van begrip als didactisch proces: bewijs ontlokken, correct interpreteren en er vervolgens tijdig je onderwijs op bijsturen. Je hoort waarom checken van begrip vraagt dat je soms je lesplan durft loslaten, hoe je misconcepties sneller opspoort, en hoe routines (zoals wisbordjes, handgebaren, exit tickets, Think-Pair-Share…) je niet alleen data geven, maar ook je klas cognitief actief en veilig houden. Met concrete voorbeelden, valkuilen én een gouden tip: begin klein en bouw routine op.ShownotesDownload hier het boek 'Wijze Lessen'Lees en kijktips die aan bod komen:Embedding Formative Assessment — Dylan Wiliam & Siobhán LeahyResponsive Teaching — Harry Fletcher-WoodExpliciete Directe Instructie 2.0 (EDI 2.0)The Classroom Experiment (BBC, Dylan Wiliam)Ontdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

In deze aflevering van Het Onderwijsnieuws duiken Rinke Vanhoeck en Pedro De Bruyckere opnieuw in het meest opvallende en relevante onderwijsnieuws van de afgelopen maand.Wat passeert de revue?De voor- en nadelen van graadklassen, en wat het onderzoek daar eigenlijk écht over zegt.De botsing (of niet?) tussen effectieve didactiek en evidence informed werken.Een studie waarbij e-mails aan leerkrachten het rekenonderwijs zouden moeten verbeteren. Pedro las het volledig en nuanceert.Nieuwe inzichten uit een grootschalige transcriptie-analyse over klasmanagement: wat zeggen leerkrachten écht in de klas?En een stevige studie over inclusie en specifieke onderwijsbehoeften die een belangrijke bouwsteen vormt voor de toekomst van inclusief onderwijs.ShownotesOntdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

In deze aflevering spreekt Tine Hoof met onderwijsdenker, onderzoeker en schrijver Harry Fletcher-Wood. Vanuit zijn rijke internationale ervaring (van Japan tot Estland) deelt hij inzichten over wat écht werkt in de klas. Ze duiken samen in thema’s zoals:Wat is responsief lesgeven en waarom is het zo krachtig?Hoe ontwikkel je effectieve gewoontes bij leerlingen?Waarom motivatie overschat wordt — en gewoontes onderschat.De kloof tussen onderzoek en praktijk: hoe kunnen we die dichten?Harry laat zien hoe kleine stappen een groot verschil maken, en hoe we als leerkracht het verschil kunnen maken door gerichter, eenvoudiger én effectiever te werken. Een aflevering boordevol praktische ideeën én scherpe reflecties!ShownotesKoop hier je ticket voor het Wijze Lessen CongresOntdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

In deze aflevering van Buiten de Krijtlijnen duiken Rinke en Pedro in het opvallendste onderwijsnieuws van december 2025. Ze bespreken onder meer de nieuwe regelgeving rond pedagogische studiedagen en facultatieve verlofdagen, de geplande leerlingstaking op 22 januari, en de juridische stappen van Steiner-scholen tegen de nieuwe minimumdoelen. Daarnaast komt een fascinerend Vlaams onderzoek aan bod over de “turbo” in leerwinst bij jonge kinderen in het eerste leerjaar én nemen ze het actuele debat rond AI in de klas kritisch onder de loep. Tot slot reflecteren ze op een herkenbaar pijnpunt: waarom krijgen de minst ervaren leerkrachten vaak de meest complexe klassen? Zoals altijd: scherpe inzichten, actuele thema’s en een flinke dosis onderwijspassie.ShownotesScholing of rijping?De didactische blinde vlek van AIWanneer de minst ervaren leerkracht de meest complexe klas krijgtSocial media maakt ons cynischOntdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

In deze aflevering van Buiten de Krijtlijnen gaan we in gesprek met Prof. Dr. Hilde Van Waelvelde, autoriteit in motorische ontwikkeling en neuromotorische stoornissen. Wat is de echte waarde van beweging voor het leren? En hoe zit het met populaire methodes als Brain Gym, Bodymap en reflexintegratie?Vanuit haar jarenlange ervaring als kinesitherapeut, onderzoeker en professor, legt Van Waelvelde helder uit wat wél en niét werkt. Ze waarschuwt voor pseudowetenschappelijke beweegprogramma’s en pleit voor onderbouwde praktijken in het onderwijs. Bewegen is gezond en waardevol — maar maakt het ons ook slimmer?ShownotesOntdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

In deze aflevering van Het Onderwijsnieuws duiken Rinke Vanhoeck en Pedro De Bruyckere opnieuw in de meest spraakmakende, relevante en verrassende onderwijsthema’s van de voorbije maand.Ze bespreken:De actualiteit rond stakingen en de hervormingsplannen in het secundair onderwijs.De stevige opiniestukken over inclusief onderwijs: “slecht onderwijs voor iedereen?” of net een noodzakelijke maatschappelijke keuze?Een fascinerende review over waarom onderwijs zo moeilijk verandert (spoiler: het ligt niet aan de leerkrachten).De impact van competitieve onderwijssystemen op faalangst – met een verrassende rol voor belonging.En hoe peer assessment werkt in de klas – ja, vriendjespolitiek bestaat, maar het valt best mee.

In deze aflevering duiken we met Debbie De Neve (KDG Hogeschool) in één van de lastigste stukken van klasmanagement: reageren op ongewenst gedrag — zónder de relatie te verliezen. We verkennen preventie versus reactie, het tweesporenbeleid (consequentie én herstel), voorspelbaarheid en fairness, emotionele objectiviteit, herstelgerichte gesprekken, en waarom schoolbrede afspraken het verschil maken. Praktische voorbeelden, taal om gedrag te benoemen, en tips om consequent te blijven, zelfs “in the heat of the moment”.ShownotesInspiratiegids KlasmanagementLees hier eer over dit projectOntdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

Welkom bij Het Onderwijsnieuws van oktober 2025! Rinke en Pedro de Bruyckere duiken opnieuw in het onderwijslandschap met een scherpe blik op het belangrijkste nieuws van de voorbije maand.In deze aflevering:Een eerbetoon aan David Berliner, invloedrijk onderwijsonderzoeker en strijder tegen de vermarkting van onderwijs.Het TALIS-rapport: wat vertellen leerkrachten wereldwijd over werkdruk, leskwaliteit en waardering?Waarom kritisch denken geen vrijblijvende vaardigheid is, en hoe je het wél goed aanleert.Een verrassende replicatiestudie over scaffolding – wat werkt echt, en wanneer?De herwaardering van het beroepsonderwijs: Andreas Schleicher schetst een optimistisch toekomstbeeld.En tot slot: een verrassend inzicht over stress en welbevinden bij leerlingen. Spoiler: ze zijn géén tegenpolen!Ontdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

De nieuwe minimumdoelen voor het Vlaams basisonderwijs zijn er. Ze moeten duidelijker, concreter en kennisrijker zijn dan de oude eindtermen. Maar wat betekent dat precies in de praktijk? Hoe kwamen ze tot stand, en waarom was dat proces zo snel? En wat met de kritiek op de omvang, de vrijheid van scholen en de beruchte ‘Nijl’?In deze aflevering van Buiten De Krijtlijnen spreken we met Daniel Muijs, voorzitter van de commissie die de doelen schreef, en Kelly Thyssen. Samen werpen we licht op de ideeën, de keuzes en de uitdagingen achter de nieuwe minimumdoelen.ShownotesLees hier meer over de minimumdoelen basisonderwijs.Wil je meer weten over kennisrijk curriculum? Lees dan het boek Kennisrijk, Kansrijk of luister naar de podcastOntdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

Hoe maak je als school de omslag naar evidence-informed onderwijs?In deze aflevering van Buiten De Krijtlijnen duiken we in een bijzonder professionaliseringstraject: Modelscholen als kennishubs voor basiszorg, een project van het Expertisecentrum Onderwijs & Leren, met middelen van Leerpunt. Geen klassieke nascholing, maar een nieuwe vorm van professionaliseren in Vlaanderen — waarin scholen een jaar lang intensief begeleid werden om duurzaam te leren werken aan beter onderwijs.Deelnemende scholen volgden drie studiedagen rond effectieve didactiek en klasmanagement, startten leerteams op om die inzichten te vertalen naar de praktijk, en kregen twaalf observatie- en feedbackdagen door collega’s van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren. Directies namen deel aan het Exemplary Leadership Programme in Engeland, met focus op leiderschap, curriculum en gedrag. Vlaamse, Nederlandse en Engelse scholen met ervaring in evidence-informed werken inspireerden de scholen via werkbezoeken en stages.We blikken terug op wat dat traject heeft opgeleverd, waar de impact lag, en hoe scholen omgaan met weerstand, verandering en groei.Dat doen we met drie mensen uit scholen die aan het project deelnamen:Hobie Dujardin, directeur van de Vrije Basisschool LangemarkNico Nys, directeur van De Bladwijzer in GenkAn Verbruggen, pedagogisch ondersteuner van de Ursulinenschool in MechelenDrie scholen, drie contexten, maar één gedeelde ervaring: een jaar lang leren — niet alleen door leerlingen, maar ook door scholen zelf.ShownotesLees meer over het hele projectOntdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

In deze aflevering schuift onderwijsexpert Paul Kirschner opnieuw aan voor een verhelderend gesprek, ditmaal over zijn nieuwe boek Instructional Illusions. Hij ontrafelt vier hardnekkige illusies in onderwijs: de betrokkenheidsillusie, de uniekheidsillusie, de prestatiefocus en de motivatieverwarring. Waarom lijken sommige werkvormen effectief terwijl ze weinig leren opleveren? Wat maakt onderwijs zo gevoelig voor illusies? En hoe kunnen leerkrachten en schoolteams zich wapenen tegen deze valkuilen? Verwacht heldere inzichten, concrete voorbeelden en een flinke portie onderwijswijsheid.ShownotesKoop hier het boek 'Instructional Illusions'Ontdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

In deze aflevering van Het Onderwijsnieuws blikken Rinke en Pedro terug op de maand september 2025, boordevol onderwijsactualiteit. Ze bespreken de impact van de Canvas-documentaire over basisschool Balder, het debat rond de minimumdoelen voor muzische vorming en de fraudeperikelen bij het toelatingsexamen geneeskunde. Verder duiken ze in de rekenoorlogen, de evaluatie van het kennisrijke curriculum in Engeland en sluiten ze af met hartverwarmend onderzoek over de kracht van de leraar-leerlingrelatie. ShownotesKennisrijk KansrijkKoop hier je ticket voor de boekvoorstelling van 'Kennisrijk Kansrijk'Ontdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

Wat is de rol van kennis in onderwijs vandaag? En waarom moet kennis opnieuw een centrale plaats krijgen in het curriculum?In deze speciale aflevering hoor je de audio van onze nieuwe film Developing Curriculum for Deep Thinking – The Knowledge Revival. Tien internationale en Vlaamse onderwijsexperten – waaronder John Hattie, Dylan Wiliam, Paul A. Kirschner, Elizabeth Rata en Daniel Muijs – leggen uit waarom kennis cruciaal is, niet alleen voor leren, maar ook voor communicatie, democratie en gelijke kansen.Een kennisrijk curriculum is geen terugkeer naar ‘feitenstampen’, maar een doordachte basis waarop complexe vaardigheden zoals kritisch denken, creativiteit en samenwerking kunnen groeien.📺 Wil je ook de beelden zien? De volledige film is gratis te bekijken via het YouTube-kanaal van Buiten De Krijtlijnen.

In deze aflevering van Buiten de Krijtlijnen duiken we met Tim Surma en Michiel Wils in het boek Kennisrijk, kansrijk. Wat bedoelen we precies met een “kennisrijk curriculum”? Waarom komt kennis opnieuw zo prominent op de onderwijsagenda te staan? En hoe verhoudt die focus op kennis zich tot vaardigheden, leerplannen en de autonomie van leerkrachten?We ontdekken waarom een sterk opgebouwde kennisbasis niet alleen leerwinst, maar ook gelijke onderwijskansen bevordert. Tim en Michiel leggen uit hoe een curriculum inhoudsrijk, coherent en helder kan zijn, en waarom dat essentieel is in een diverse en complexe samenleving.ShownotesKennisrijk KansrijkKoop hier je ticket voor de boekvoorstelling van 'Kennisrijk Kansrijk'Ontdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

De laatste schooldag is een feit — tijd voor een terugblik én een vooruitblik. In deze aflevering van het Onderwijsnieuws duikt Rinke Vanhoeck samen met onderwijspedagoog Pedro De Bruyckere in het opmerkelijkste onderwijsnieuws van juni. Ze bespreken de masterproef die het idee van polarisering in het onderwijs nuanceert, de impact van fake enthousiasme in de klas, en het mogelijke scharniermoment dat de TIMSS-resultaten van december teweegbrachten. Ook de demografische evoluties en hun implicaties voor het onderwijsveld komen aan bod, net als de blijvende spanning tussen onderwijsvrijheid en beleidssturing. Een aflevering vol reflectie, nuance én zomerse vooruitblikken.n bShownotesDe polarisering in onderwijsMag een leraar doen alsof?Wat betekent de demografische shift voor het onderwijs?Ontdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

In deze aflevering van Buiten de krijtlijnen duiken we diep in het begrijpend leesonderwijs, samen met Heleen Buhrs – auteur van Effectief leesonderwijs in de praktijk én gepassioneerde leerkracht. Waarom schieten traditionele leesstrategieën tekort? Wat betekent het om écht kennisrijk te werken met rijke teksten? En hoe verbind je lezen, schrijven en wereldoriëntatie tot een krachtig geheel? Heleen vertelt openhartig over haar eigen zoektocht, praktijkervaring en inzichten die elk team aan het denken zetten. Geen losse trucjes meer, maar écht begrijpen wat je leest. 📚ShownotesEffectief leesonderwijs in de praktijkOntdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

In deze extra lange editie van Het Onderwijsnieuws nemen Rinke Vanhoeck en Pedro De Bruyckere je mee door de meest spraakmakende onderwijsthema’s van mei 2025. Ze staan stil bij het overlijden van pedagoog Piet van der Ploeg, analyseren de langverwachte nieuwe minimumdoelen en bespreken de opvallend strenge toon van de Onderwijsspiegel. Daarnaast: AI in het onderwijs – is het een zegen voor lesvoorbereidingen? En waarom werkt de toekomst soms beter op papier? Tot slot blikt Pedro vooruit op zijn bijdrage aan Nerdland. Een bomvolle aflevering die niet alleen nuance biedt, maar ook hoop. 🎧ShownotesLinkedin Piet van der PloegLees meer over het werk van Piet van der PloegDe OnderwijsspiegelWat maakt een slechte leerkracht?Lessen voorbereiden met AIWaarom de toekomst soms beter werkt op papier

Wat gebeurt er écht in de B-stroom van ons secundair onderwijs? In deze aflevering van Buiten de Krijtlijnen duiken we diep in dit vaak onderbelicht traject. De B-stroom is bedoeld als tijdelijke tussenstap, maar blijkt in de praktijk vaak een eindstation. We onderzoeken de uitdagingen én mogelijke oplossingen: van het stigma rond A- en B-stromen tot het capaciteitsprobleem, van studieoriëntering in het lager tot de structurele noden van leerkrachten in de B-stroom.Met drie doorwinterde stemmen uit het veld:Christine Hannes, directeur van de GO! Spectrumschool in hartje AntwerpenKatrien Dhondt, leraar wiskunde in de B-stroom op Don Bosco in Sint-Denijs-WestremJulie Beysens, senior adviseur Onderwijs bij VokaShownotesRapport VOKAOntdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

In deze aflevering van Buiten de Krijtlijnen duiken we diep in thematisch onderwijs met Eva Naaijkens en Martin Bootsma, auteurs van het boek ‘Bijna alles wat je moet weten over thematisch onderwijs’. Ze vertellen hoe je een curriculum ontwerpt dat kennisrijk, vakoverstijgend en duurzaam is, met aandacht voor burgerschap, taalvaardigheid en leesplezier. Eva en Martin delen inzichten uit hun eigen praktijk aan de Alan Turingschool, en leggen uit hoe je thematisch onderwijs koppelt aan kansengelijkheid, leesvaardigheid en cultuur.ShownotesBijna alles wat je moet weten over thematisch onderwijsDe school als werkplaatsEn wat als we nu weer eens gewoon gingen lesgeven?Ontdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

📌 In de nieuwe Buiten De Krijtlijnen aflevering bespreekt Pedro De Bruyckere het onderwijsnieuws van april:– Teaching to the test: meer dan een cliché? – Jongeren en geloof: opvallende bevindingen – Teamteaching: kansen én uitdagingen – De reeks Adolescence en wat die ons leert over pubergedragOntdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.