Claim OwnershipYer Yüzleri'nde
Subscribed: 12Played: 16
Subscribe
© Apaçık Radyo
Description
Kentin çeperi ve çeperindekiler / Hazırlayan ve sunanlar: Murat Güvenç, Aysim Türkmen ve Funda Dönmez Ferhanoğlu
110 Episodes
Reverse
Şehremaneti Mecmuası üzerinden İstanbul’un belediyecilik ve şehircilik tarihine bakıyoruz. 1924’te yayımlanmaya başlayan Şehremaneti Mecmuası, İstanbul Belediyesi’nin kente dair gündemini, projelerini ve önceliklerini doğrudan kayda geçiren önemli bir kaynak. 1924–1942 arasında yayımlanan bu dergi, erken Cumhuriyet döneminde İstanbul’un nasıl yönetildiğini, hangi sorunların öne çıktığını ve nasıl bir kentsel gelecek kurgulandığını anlamak için güçlü bir izlek sunuyor.
Konuğumuz kent antropoloğu Murat Güney ile “massive suburbanization” (büyük ölçekli çeperleşme) kavramını ele alıyor; İstanbul başta olmak üzere dünya kentlerinde şehirlerin merkezden dışa doğru büyümesi, yeni konut alanlarının oluşumu ve bunun yarattığı sosyal, ekonomik ve mekânsal dönüşümleri karşılaştırmalı olarak tartışıyoruz.
Edebiyatta kent hakkı, göç, kentli olma/olamama hali ve bunun mücadelesinin modern Türk romanındaki temsillerine göz atıyoruz. Konuğumuz Kadir Has Üniversitesi Öğretim Üyesi Buket Cengiz ile yakın zamanda Koç Üniversitesi Yayınları’ndan yayımlanan 1960’lardan Günümüze Edebiyatımızda Kent Hakkı Romanları adlı kitabı üzerinden kenti edebiyatın içinden konuşuyoruz. Kitap, aynı zamanda Buket Cengiz'in Leiden Üniversitesi’nde Eric Jan Zürcher ve Petra de Brujin danışmanlığında hazırladığı doktora tezine dayanıyor.
Konuğumuz mimar ve tasarımcı Melike Altınışık ile dünyanın farklı yerlerinde yaptığı projelerden ve 2020'lerde dünya çapında tanınmış mimar olma deneyimi üzerine konuşuyoruz. MAA (Melike Altınışık Architects) İstanbul ve Seul ofislerinde masterplan ve kültürel yapı tasarımlarından iç mekânlara geniş bir yelpazede yenilikçi projeler geliştiren Melike Altınışık, İstanbul TV-Radyo Kulesi (Çamlıca Kulesi diye bildiğimiz) ile Seul’da dünyanın ilk öncü Robot ve Yapay Zeka Müzesi'nin mimarı.
Konuğumuz ODTÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü’nden Doç. Dr. Ender Peker ile İstanbul’da su yönetimini; altyapıdan planlamaya, havzalardan yağmur suyu hasadına kadar çok katmanlı bir çerçevede konuşuyoruz. 🔹Küresel iklim verileri bize ne söylüyor? 🔹Geçirimsiz yüzeyleri hızla artan, nüfusu büyüyen ve iklim krizinin etkilerini her geçen gün daha sert yaşayan bir kent olarak İstanbul su ile nasıl bir ilişki kuruyor? 🔹Suyu depolamak mı, su döngüsünü kent içinde yeniden kurmak mı?🔹İstanbul’un geleceği hangi eşikte duruyor?
6 Şubat depremlerinin ardından geçen üç yılda Antakya'da ortak çalışmalar yürüttüğümüz araştırmacı ve Bilgi Üniversitesi Öğretim Görevlisi Seda Naniç ve Doç. Öğretim Görevlisi Zehra Güngördü ile yıkımdan sonraki süreçte Antakya'yı ele alıyoruz.
Yer Yüzleri’nde Kentin Köpüğü programında küçük bir değişiklik yapıyoruz: Funda Ferhanoğlu, konuğu Murat Güvenç ile kent tarihçiliğini, kentleri nasıl anlattığımızı ve bu alanın nasıl şekillendiğini tarihsel bir perspektifle ele alıyor. Aynı zamanda Murat Güvenç, Tarih Vakfı ile Kadıköy Belediyesi (Tarih, Edebiyat ve Sanat Kütüphanesi) kısaca TESAK biriminin birlikte düzenlediği 2026 yılı konuşmalar dizisi kapsamında gerçekleştirdiği sunumunu da anlatıyor.
Konuğumuz Nurçin İleri ile 19. yüzyıl İstanbul’unun görsel kayıtlarının oluşumunda önemli bir rol oynayan fotoğrafçılardan Guillaume Berggren’i konuşuyor; 1870’lerden 1920’ye dek, kenti sistemli bir biçimde fotoğraflayan Berggren’in endüstriyel fotoğrafçılığına odaklanarak Cibali Tütün Fabrikası Albümü’nden hareketle Berggren'in işçiler ve emek süreçleriyle olan ilişkisini ele alıyoruz.
Kadıköy'ün önemli bir kültür merkezi haline gelmiş olan Müze Gazhane'yi konuğumuz Gazhane Çevre Gönüllüleri’nden Nesrin Uçar ile konuşuyoruz. Osmanlı endüstriyel mirasının önemli örneklerinden biri olan Hasanpaşa Gazhanesi dönüştürülerek bir kültür merkezi olarak Kadıköy'e kazandırıldı. Gazhane’nin kültür merkezi olmasında büyük katkısı olan Gazhane Çevre Gönüllüleri'nin 30 yıllık kent mücadelesini dinlemek çok heyecan verici!
Bu hafta Yer Yüzleri'nde'de Dubai kentini konuşuyoruz. Neoliberal kent olarak Dubai bugünün dünyası ile ilgili bizlere neler anlatıyor? Bu Körfez kenti, Mimar Rem Koolhaas'ın ofisi OMA'nın hazırlamış olduğu Al Manakh kitabından ve sosyolog/sanatçı Charlie Koolhaas'ın bakışından nasıl gözüküyor? Hem kurgulanmış bir ütopya hem de ürküten bir distopya olarak görebileceğimiz Dubai gerçekte nasıl bir dünya kenti?
İstanbul’da suya erişimin tarihsel seyrini, dönüşüm hikâyesini konuşuyoruz. Konuğumuz Yıldız Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü’nden araştırma görevlisi Ecem Doygun ile bugünün su sorununun ansızın ortaya çıkan bir sorun mu yoksa uzun bir zaman dilimine yayılan tercihlerin, geciken-gerçekleştirilmeyen altyapı hamlelerinin ve büyüyen mekânsal-toplumsal ayrışmaların birikimi mi olduğu sorusundan hareket ile 19. yüzyıldan itibaren İstanbul’un suyla kurduğu ilişkiyi birlikte yeniden düşünmeye çalışıyoruz.
2025’te bir yandan dünyada ses getiren New York kenti siyasetine bakarken, diğer yandan dünyanın yeni “cool” mekanı Kadıköy’ün nasıl Kadıköy olduğunu anlamaya çalıştık. Aramıza katılan Funda Ferhanoğlu kent tarihinden bir çok konuyu ve konuğu programımıza taşıdı. 2025 yılının son günü, bu programlarda konuştuklarımızı, ortaya attığımız soruları yeniden hatırlayarak 2026’ya giriyoruz.
Kenti anlatan bir başka radyo programının izini sürüyor; 1960’ların İstanbul’unda radyonun kente dair hafızayı nasıl kurduğunu, sesli temsiller üzerinden kenti nasıl kayda geçirdiğini konuşuyoruz. Salt Araştırma Fonları tarafından 2025’te desteklenen “Kültürel Hafıza ve ‘Yeditepeden Yankılar’” projesinden hareket ile yazar ve şair Baki Süha Ediboğlu’nun 1963 tarihli 'Yeditepeden Yankılar' programının günümüze ulaşan kayıtları üzerinden İstanbul’un semtlerini, gündelik hayatını ve kolektif belleğini ele alıyoruz. Bu çok katmanlı kent anlatısını, projenin yürütücüleri Bahçeşehir Üniversitesi Mimarlık Bölümü öğretim üyeleri Nilay Ünsal Gülmez ve Berna Yaylalı’dan dinliyoruz.
5 Kasım’da New York’ta belediye başkanı seçilen Zohran Mamdani’nin yükselişinin arkasındaki siyasal süreci konuşuyoruz.Amerikan Demokratik Sosyalistleri (DSA) üyesi Cihan Tekay Liu, 2016’dan bu yana biriken hareket deneyimini ve New York’taki yeni siyasal hattı içeriden anlatıyor.
Konuğumuz Mimar Şerif Süveydan ile “Mimarlık ne demektir?” sorusundan yola çıkarak mimarın yapı üretim sürecindeki konumuna yeniden bakıyor; modern mimarlığın bugün nasıl düşünülmesi gerektiğini, 21. yüzyılda gayrimenkul sektöründeki dönüşümün mimarlığı hangi yönlerden etkilediğini ve Covid sonrası dünyada mimarlığın nasıl bir seyir izlediğini konuşuyor; mimarlığın anlamını, araçlarını ve güncel dönüşümünü birlikte değerlendiriyoruz.
Kent çalışmalarında çeper alanlarının nasıl okunduğunu, çeperde artan inşaat hamlelerinin İstanbul’u nasıl dönüştürdüğünü ve Arnavutköy ilçesinde inşaatı devam eden Yenişehir Projesini konuğumuz Prof. Dr. Jean-François Pérouse ile birlikte yorumluyoruz.
ABD'de New York belediye başkanlığı seçimlerini kazanan Demokrat aday Zohran Mamdani ve ekibinin seçim kampanyasını konuşmaya devam ediyor; kampanyanın belkemiğini oluşturan Amerikan Demokratik Sosyalistleri’ni ele alıyor; Mamdani’nin belediye başkan yardımcısı atamalarını ve polis şefi Jessica Tisch’in görevde kalması kararını değerlendiriyoruz.
Şehirde iki teker üstünde yol almanın hem tarihini, hem de bugünün ihtimallerini yazar, karikatürist ve bisikletli yaşam savunucusu Aydan Çelik ile birlikte ele alıyoruz.
Demokrat Parti adayı Zohran Mamdani, karalama kampanyalarına ve milyarder destekli rakiplerine rağmen, geniş bir halk desteğiyle New York'un ilk Müslüman ve ilk Güney Asyalı belediye başkanı oldu. Katılım oranının 3–4 kat arttığı seçimlerin sonuçları yalnızca New York’u değil, ABD’deki politik dengeleri de etkileyebilir.Biz de bu bağlamda New York Belediye Başkanlığı seçimlerini konuşuyoruz.
İstanbul’un sokak köpeklerinden yola çıkarak, kentin ortak yaşam tarihini ve modernleşme süreciyle şekillenen kent politikalarını konuğumuz Kadir Has Üniversitesi Öğretim Üyesi Mine Yıldırım ile birlikte konuşuyoruz.
Comments
Download from Google Play
Download from App Store
United States