Buro de Vries (Podcast)

Theunis Piersma is al 50 jier wittenskipper. Op syn 17e skreau er foar it earst oer in observaasje dy't er dien hie. No is er 67 en giet er mei pensjoen, mar syn ûndersykswurk giet gewoan troch. Piersma syn rol wurdt wol oars, mar ophâlde mei de wittenskip? Nee, dat kin net.

De kraanfûgel stiet yn Azië symboal foar leafde en gelok. No, oan it begjin fan de maitiid, is de kraanfûgel oan it trekken troch Europa.Mar net alle kraanfûgels trekke. Yn natoergebiet Fochteloerfean yn ut suden fan Fryslan libje sa'n 60 kraanfûgels. Dizze libje dêr altiten en binne honkfêst. It Buro tôge nei De Fochtel ta om te sjen hoe't it mei kraanûgel giet no't har soartgenoaten it flink te pakken ha...

Der hat in tiid west dat hast elkenien wol in boekje fan Havank yn de boekekast stean hie. Dizze Ljouwerter skriuwer, pseudonym van Hans van der Kallen, skreau detectives en is miskien wol de grutste misdiedskriuwer fan Nederlân ea. Skriuwer en âld sjoernalist Sytse de Vries dûkte yn it libben fan Hans van der Kallen en skreau der in teäterstik oer, dat ein maart yn Ljouwert te sjen is. It Buro moetet de Vries op de Wurdumerdyk yn Ljouwert, in strjitte dêr't in grut part fan it libben fan Havank him ôfspiele hat. Wa wie Hans van der Kallen en hoe is hij Havank wurden?

200 opfallende Fryske froulju. Dêr is it Keninklik Frysk Genoatskip nei op syk. Se bestean yn 2027 200 jier en om dat te fieren, jouwe sy in jubileumboek út mei dêryn oandacht foar 200 bysûndere froulju dy't libbe hawwe tusken 1827 en 2027. Yn de oanrin nei de ferskining fan it boek, ljochtet haadredakteur Tialda Hoogeveen eltse moanne by Buro de Vries in opfallende frou derút. Hjoed fertelt Tialda oer it libben fan Hermien van der Heide.

In bisûndere man mei in moai libbensferhaal. Dat is Nico Rypkema. De keunstner wennet al hiel lang yn Utert, mar fielt him noch altyd in oprjochte Fries.De 94 jierrige Rypkema groeide op yn Sint Nyk mar ferhuze nei de dea fan syn heit mei mem en syn sân bruorren nei Utert. Dêr kaam de jonge Nico op it keunstnerspaad. Reden genôch om ris op besite te gean by dizze markante man.

It binne de lêste dagen foar Femke Wiersma as minister fan lânbou. Nei eksakt 600 dagen draagt se alle dossiers oer oan Jaimy van Essen dy't har opfolget. In ôfskiedspetear.

It deiboek fan Anne Frank is wraldwiid ferneamd en yn mear as 75 talen oerset. Anne beskriuwt har libben tidens har ûnderdûkperioade yn it achterhûs oan de Prinsengracht yn Amsterdam yn de Twadde Wrâldoarloch. It boek is ien fan de meast lêzen boeken oer de joadeferfolging. Mar ek har âldere sus, Margot, hie in deiboek. Dat is ferlern gien. Foar skriuwster Janny van der Molen fan De Knipe reden om har ferhaal op te tekenjen.

Operasjongeres Hebe Dijkstra fan Twizelerheide is 83 mar sjongt en swingt noch op it poadium. Se hat in romrofte karriêre yn de operawrâld hân. En no stiet se wer op de planken. As famke fan alve wist se it al. "Ik wurd sjongeres". Op har 83e is it noch net klear. Mei it autobiografyske stik "Coming of age" fertelt en sjongt se mei twa kollega's har ferhaal oer de operawrâld en wat âlder wurden dêryn betsjut.

Histoarikus en skriuwer Arnoud van de Ridder seach nei de Ingelske Televyzjesearje "Downton Abbey" en krige in idee. Sa as je nei alle gedachten wol witte fertelt dizze tige populêre searje oer de famylje Crawley, dat wennet op Downton Abbey. Mar it ferhaal giet benammen oer it wol en wee fan it personiel fan de famylje. Van de Ridder wennet yn Gaasterlân en woe wolris witte wat de ferhalen binne fan it personiel fan in grut lânhûs dat by him yn de buert stien hat: Huize Rijs. It Buro moetet Van de Ridder by in leech stik lân, flakby it Ryskerbosk.

In leafhawwer fan stiennen sjocht altyd nei de grûn, want wa wit leit der in nije skat. Harm Wieringa en Hendrik Zijlstra binne fan dy echte leafhawwers, se binne fan de Fryske ôfdieling fan de Landelijke Vereniging Geologische Activiteiten. Dit wykein binne se te finen yn it Natuurmuseum Fryslân, mei steapels moaie stiennen en mineralen op it jierlikse Geologische musumweekend. Doel is benammen om de leafde foar stiennen oer te bringen op nije generaasjes. Want de mannen binne al fan in respektabele leeftiid. Mar wat is dy leafde no krekt? Klazina Hofstee gie op besite by Wieringa en Zijlstra op syk nei de honger foar stiennen.

200 opfallende froulju. Dêr is it Keninklik Frysk Genoatskip nei op syk. Se bestean yn 2027 200 jier en om dat te fieren, jouwe sy in jubileumboek út mei dêryn oandacht foar 200 froulju dy't libbe hawwe tusken 1827 en 2027, en yn harren libben in opfallende prestaasje dien hawwe, of dêrnei in opfallende reputaasje krigen hawwe. Yn de oanrin nei de ferskining fan it boek yn 2027, ljochtet haadredakteur Tialda Hoogeveen eltse moanne by Buro de Vries in opfallende frou derút, troch in pear opmerklike feiten te fertellen oer har libbensrin. Hjoed fertelt Tialda oer it libben fan Diet Huber.

Astrid Pascal koe foar gjin meter sile. Sterker noch, se hie noch nea op in boat sitten. Dochs stapte se mei har nagelnije leafde op syn sylboat de Zwerver. Wat folge wie in jierrenlange reis om de wrâld. Alle aventoeren dy't Astrid mei har Kapitein, want sa neamt se har man, meimakke hat, hat se opskreaun yn in boek: De Kapitein en ik.

It is kâld as wy de terminal fan Doeksen yn Harns útrinne. In skerpe wyn snijt troch jas en sjaal, mar Daan Bartels hat der sin oan. Hy wit de wei. Net allinnich troch de stêd, mar ek troch it libben fan Liesbeth List. Yn syn boek Het levenspad van Liesbeth List hat er fjouwer kuierrûtes fêstlein by plakken del dy't fan betsjutting wiene foar de sjongeres. Wy rinne de rûte troch Harns, de stêd dêr't har talint foar it earst echt sjoen waard. Liesbeth List gie as famke fan Flylân yn Harns nei de middelbere skoalle. Dêr siet se yn de kost en tegearre mei de buorren Davidson ûntduts se har sjongtalint. Tidens de kuiertocht fertelt Daan Bartels oer har libben.

Kin jo in èchte Fries wêze sûnder de taal te sprekken? Dy fraach waard aktuiel doe't Sylvana IJsselmuiden nei har Fedde Schurer-lêzing nochal wat kommintaar krych om't se dat yn't Hollânsk die. René Koster tôch troch de provinsje en lei it foar oan tal fan minsken út de wrâld fan taal, kultuer, wittenskip, iepenbier bestjoer en út de rest fan de Fryske mienskip.

  De ein fan it jier komt der oan. We nimme hast ôfskied fan it jier 2025. Mar der wiene in soad minsken, miskien jo thús ek wol dy't dit jier ôfskied nimme moasten fan wurk, of yn it slimste gefal fan ien yn je omjouwing dy't stoar. It oerkaam Lutz Jacobi. Nei it ferlies fan har man Koos yn 2024 ferliet se dizze simmer de PvdA. Dêr't se fjirtich jier lid fan wie. Se koe har net fine yn de fúzje mei Grien Links. Se herkent har net mear yn de partij.

Se krigen beide in earnstige sykte: Griet Wiersma en har man Leo. Griet is klear mei de behannelingen, Leo helle it net. It wie in dreech jier foar Griet Wiersma.

Us privacy rint gefaar. Dat sizze Bob en Sabine Hardus. Bob is sjoernalist en skriuwer yn Berlyn, syn mem Sabine is filosofe yn Ljouwert. Bob Hardus ûndersocht de lêste jierren it tsjokke stasidossier fan syn mem, dy't opgroeide yn de DDR. Yn it boek De prijs voor privacy fergeliket hy de metoades fan de Staatssicherheit yn de DDR mei dy fan de Big-Techbedriuwen no. Hardus sjocht njonken oerienkomsten ek in grut ferskil: de BigTechbedriuwen kinne hjoed-de-dei folle flugger ynformaasje sammelje oer minsken as de Stasi dat koe yn de foarige iuw. Neffens Bob en Sabine Hardus diele in soad minsken sûnder der by nei te tinken in soad ynformaasje oer harren sels mei sociale media en Amerikaanske Big Techbedriuwen, dy't harren net altyd oan de Europeeske privacyregels hâlde. Hardus pleitet der foar om goed nei te tinken oer wat je wol en net op Facebook-sette. Tink ek nei oer de tsjinsten der't je gebrûk fan meitsje, is syn advys. Hardus fynt Signal feiliger as Whatsapp. Ek foar de populêre sykmasine Google besteane neffens him feiliger altivernativen.

Kreakjende stimmen út in fier ferline dy't moaie ferhalen fertelle. Foar de lêste kear dizze tsjustere desimbermoanne dûke we yn de folksferhalen fan Ype Poortinga. It Fries Film en Audioarchief hat in skat fan dy ferhalen online setten. Ien fan Poortinga syn masterferteller wie Steven de Bruin. Syds Wiersma fan it Archief hat foar ús in pear moaie ferhalen fan de Bruin útsocht. En Inge de Bruin, dochter fan Steven, hellet oaninkens op oan hat bysûndere heit.

Jan Bakker fan Wynjewâld is de nije foarsitter fan feriening De Friese Elfsteden en dêrmei de opfolger fan Wiebe Wieling. Yn Buro de Vries praatten we mei de âld-rider dy't fan no ôf de foarsittershammer yn hannen hat.

It Fries Film en Audioarchief hat in skat oan folksferhalen fan Ype Poortinga online setten. Dizze wiken siket it Buro, tegearre mei Syds Wiersma fan it archief de moaiste peareltsjes derút. Hjoed hearre we iis en wetterferhalen. En, tink om it wek!