Tłoczone z danych

Czy człowiek w ekonomii to chłodny kalkulator zysku? A może istota pełna emocji, skrótów myślowych i społecznych norm? Bierzemy pod lupę jeden z najważniejszych mitów nowoczesnej ekonomii, czyli mit racjonalności. Od Adama Smitha, przez Herberta Simona, aż po Kahnemana i Tversky’ego. To historia o tym, jak ekonomia najpierw uprościła człowieka, by zbudować teorię, a dziś próbuje go odzyskać. Maciej opowiada, dlaczego ignorowanie ludzkiej natury może prowadzić do kryzysów oraz dlaczego bez instytucji, norm i zaufania nawet najbardziej elegancki model przestaje działać. I dlaczego gospodarka czasem zawodzi właśnie wtedy, gdy najbardziej liczymy na jej stabilność?CeterisParibus x Tłoczone z danych To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym? Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Czy polskie firmy naprawdę nie inwestują? A może problem leży w tym, jak mierzymy inwestycje?W rozmowie z Marcinem Wolskim z Europejskiego Banku Inwestycyjnego analizujemy wyniki najnowszej ankiety inwestycyjnej EBI. Z danych wynika, że aż 4 na 5 firm w Polsce deklaruje inwestycje. Dlaczego więc w statystykach makro wciąż widać relatywnie niską relację inwestycji do PKB?Rozmawiamy o tym:czym różni się inwestycja w księgowości firmy od inwestycji w rachunkach narodowychdlaczego leasing, software i rozwiązania energetyczne nie zawsze widać w twardych danychjak Polska wypada na tle innych krajów UEdlaczego firmy rzadziej wdrażają zaawansowane technologie, w tym GenAIjakie są główne bariery inwestowania: niepewność, koszty energii i brak pracownikówZaskakujące wnioski? Polskie firmy są bardzo świadome ryzyk klimatycznych i inwestują w efektywność energetyczną, ale jednocześnie postrzegają transformację jako zagrożenie. Coraz więcej z nich deklaruje inwestycje, mimo globalnej niepewności.To rozmowa o tym, jak naprawdę wygląda proces inwestowania w Polsce – i dlaczego same dane makro nie wystarczą, by go zrozumieć.🕰️ Czasówka:0:00 - Intro0:41 - Czy firmy często inwestują?6:57 - Co kwalifikuje się jako inwestycja?8:34 - Znaczenie danych ankietowych13:37 - Szybki monitoring w NBP22:01 - Wyniki badań o inwestycjach28:19 - Jakie cechy Polska gospodarka dzieli z krajami regionu?32:42 - Co to znaczy, że 4 na 5 firm inwestuje w Polsce?40:04 - Czy mamy wystarczająco dużo zasobów dla nowych firm?49:19 - Spadek produktywności przemysłowej56:51 - Co możemy zrobić żeby ułatwić inwestowanie firm w Polsce?1:05:28 - Liczba Odcinka / Outro Gość: Marcin WolskiMa doktorat z University of Amsterdam, ekonomista Europejskiego Banku Inwestycyjnego, specjalizuje się w inwestycjach przedsiębiorstw, transformacji cyfrowej, produktywności i konkurencyjności gospodarek.  🕹 Montaż: Maximillian Nosal

Czy ekonomia naprawdę zaczyna się od inflacji, stóp procentowych i skomplikowanych wykresów? A może od dużo prostszego pytania: co wybrać, gdy nie możemy mieć wszystkiego? Wyruszamy w podróż od ogniska pierwszych wspólnot, przez narodziny własności i pierwsze długi, aż po idee, które ukształtowały współczesny system gospodarczy. Maciej przedstawia historię ekonomii, zanim stała się „ekonomią”, i zobaczysz, że to opowieść przede wszystkim o ludziach, decyzjach i regułach, które organizują nasze wspólne życie. CeterisParibus x Tłoczone z danych To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym? Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Czy państwo może zadłużać się w nieskończoność? Czy kraj może zbankrutować we własnej walucie? I kiedy dług publiczny przestaje być bezpieczny? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). W rozmowie z Wojciechem Paczosem analizujemy, czym naprawdę jest bankructwo państwa, jak działa dług publiczny i dlaczego deficyt budżetowy bywa zarówno narzędziem stabilizacji, jak i źródłem ryzyka.Dlaczego państwa rzadko bankrutują całkowicie? Czy istnieje bezpieczny poziom długu w relacji do PKB? Jak inflacja wpływa na realną wartość zadłużenia i dlaczego bywa nazywana „podatkiem inflacyjnym”? Czym różni się dług krajowy od zagranicznego i jakie ma to konsekwencje dla gospodarki?Rozmawiamy o tym:czy zrównoważony budżet zawsze ma senskiedy dług publiczny wypycha inwestycje prywatnejak kapitał zagraniczny wpływa na koszty finansowania państwadlaczego wiarygodność kredytowa decyduje o tym, czy rząd może prowadzić politykę antykryzysowąjakie wyzwania – system podatkowy, wydatki zbrojeniowe, waloryzacja świadczeń – kształtują dziś strategię długu w PolsceTo rozmowa o granicach bezpieczeństwa finansów publicznych. O tym, kiedy dług jest narzędziem rozwoju, a kiedy zaczyna działać jak zapalnik.🕰️ Czasówka:0:00 - Intro0:46 - Czy komuś jest potrzebny zerowy deficyt budżetowy?5:39 - Ile długu jest zdrowe?13:33 - Pożyczanie aby wspierać gospodarkę19:05 - Od czego zależy wybór zadłużenia krajowego vs zadłużenia zagranicznego?28:53 - Rola państwa w dostarczaniu dóbr publicznych36:56 - Ekonomia reputacji44:47 - Czy czas zmniejszyć dług publiczny?52:21 - Liczba odcinka / Outro 🎙 Gość: Wojciech PaczosMakroekonomista, wykładowca Cardiff University, pracownik Instytutu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk. Jego badania koncentrują się na ekonomii międzynarodowej, polityce pieniężnej i fiskalnej oraz systemie bankowym. Jest współzałożycielem i prezesem think tanku Dobrobyt na Pokolenia.  🕹 Montaż: Maximillian Nosal

Gdzie te kobiety? Ile z nich naprawdę zasiada w zarządach i radach nadzorczych firm? Sprawdzimy na przykładzie 2 milionów europejskich przedsiębiorstw!Czy więcej kobiet to lepsze wyniki finansowe? Wyższe zyski? Co z płacami? Jedna kobieta na kierowniczym stanowisku robi różnicę, czy potrzeba więcej, żeby coś się zmieniło? I na koniec, czy dyskryminowane w firmach kobiety uciekają w samozatrudnienie? Odpowiedzi tłoczymy z danych z Joanną Tyrowicz. Zapraszają: Magdalena Smyk-Szymańska & Marcin Bojanowski. 🔗  STRONA ODCINKA:https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek25-WWW ⏱ CZASÓWKA:0:00 Początek0:43 Gdzie te kobiety?5:08 Jedna kobieta robi różnicę?8:02 Mechanizm reputacyjny10:33 Paprotki 14:59 Nie szkodzą?21:00 Dwa mln firm24:30 Bohaterki28:40 Ucieczka32:19 Numerek34:19 Zakończenie  📚 ŹRÓDŁA:·      Gender Board Diversity Dataset (GBDD)

Małżeństwo z miłości czy z rozsądku? Na chwilę czy na całe życie? Decyduje przypadek czy przeznaczenie? Kto zyskuje, a kto traci? Państwo zachęca, czy raczej zniechęca do małżeństwa? Któremu z małżonków dobrze robią ulgi podatkowe? Jaką rolę w związku odgrywa pralka automatyczna? I co ma z tym wszystkim wspólnego gaz łupkowy?  Jak to widzą ekonomistki? Co mówią dane? Jaki jest klucz do małżeństwa? Gościnią trzeciego odcinka podcastu GRAPE #tłoczonezdanych jest Oliwia Komada. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski. 🔗  STRONA ODCINKA:https://grape.org.pl/news/podcast-grape-malzenstwo-dla-opornych  ⏱ CZASÓWKA:00:00 Początek00:46 Małżeństwo się opłaca?02:55 Klucz do szczęścia08:25 Zmiany, zmiany…15:45 Podatki małżeńskie19:11 Koszty rosną23:19 Gaz, gaz łupkowy26:34 Szczęśliwy numerek27:19 Zakończenie 

Dlaczego odkładamy obowiązki na później? Palenie rzucamy od jutra, a nie od dziś, choć wiemy, że nam szkodzi. Smacznie czy zdrowo – co jemy, a co innym dajemy? Dlaczego nie chodzimy na siłownie tak często jakbyśmy chcieli i ile nas to kosztuje? Lepiej być naiwnym czy wyrafinowanym? Jakie to wszystko ma znaczenie dla polityki gospodarczej? I po co nam system emerytalny? A na deser, jak to jest z cierpliwością małżeńską? Gościem podcastu GRAPE | Tłoczone z danych jest ekonomista Łukasz Woźny. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.⏱ CZASÓWKA:0:00 Początek0:27 Rzucamy palenie6:19 Niespójna racjonalność10:05 Smacznie czy zdrowo?17:50 Siłka23:22 Naiwny vs. wyrafinowany 27:49 Klimatycznie33:31 Gospodarka46:22 Żal emerytalny52:17 Cierpliwość małżeńska54:14 Numerek57:00 Zakończenie

Upadłość konsumencka – to koniec czy nowy początek? Sprawdzamy na przykładzie reformy prawa upadłościowego w Stanach Zjednoczonych. Kto bankrutuje i dlaczego? Lekkoduchy? A może przyczynami są choroba, utrata pracy, czy po prostu pech? Czy droższa upadłość zachęca zadłużonych do terminowej spłaty zobowiązań? A może pozbawiła szansy na nowy start tych, którzy nie z własnej winy popadli w finansowe tarapaty? Co mają z tym wspólnego karty kredytowe? Kto nie może sam kupić alkoholu, ale już ma zmierzoną zdolność kredytową? I dlaczego trzeba się zadłużać, by ją poprawić? O paradoksach bankructwa po amerykańsku rozmawiamy z ekonomistą Jaromirem Nosalem z Boston College w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Piotr Żoch.  🔗  STRONA ODCINKA:https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek19-WWW ⏱ CZASÓWKA:0:00 Początek0:52 Upadłość8:39 Zły dług17:16 Ranking21:52 Pech28:55 Ucieczka31:16 Sen szaleńca36:31 Reforma39:31 Polska42:51 Numerek44:33 Zakończenie 📚 ŹRÓDŁA:•   Insolvency after the 2005 bankruptcy reform – Stefania Albanesi, Jaromir Nosal: https://www.jaromirnosal.net/uploads/6/0/7/5/60756213/draft_april2022.pdf •   Born to be (sub)prime: an exploratory analysis – Helena Bach, Pietro Campa, Giacomo De Giorgi, Jaromir Nosal, Davide Pietrobon: https://www.jaromirnosal.net/uploads/6/0/7/5/60756213/cepr_bornsubprime.pdf  🍇 O TŁOCZONE Z DANYCHKobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki na kanałach Kultury Liberalnej.

Dlaczego nauka nie jest klasyczną inwestycją, a mimo to przynosi jedne z najwyższych zwrotów w gospodarce? Odpowiedzi szukamy z Joanną Tyrowicz i Szymonem Glonkiem z Dziennika Gazety Prawnej w podcaście GRAPE | Tłoczone z danych. Do posłuchania!Jak prywatne wsparcie pomaga budować zespoły badawcze i przyciągać najlepszych naukowców, którzy inaczej wyjeżdżają np. do Silicon Valley? Ile kosztuje zbudowanie silnego, konkurencyjnego zespołu badawczego na 3–5 lat? Jakie mechanizmy na Zachodzie sprawiają, że firmy traktują wsparcie nauki jako element misji, dumy i budowania marki? Co muszą zrobić polskie firmy i fundacje rodzinne, żeby w najbliższych latach powstało w Polsce więcej prywatnych centrów badawczych na światowym poziomie?Dlaczego nauka nie jest klasyczną inwestycją, a mimo to przynosi jedne z najwyższych zwrotów w gospodarce? Czemu nie da się zaplanować przełomów naukowych i jak to się dzieje, że często ich zastosowania okazują się zupełnie inne niż początkowo zakładano? Jakie przykłady historyczne pokazują, że największe korzyści z badań podstawowych przychodzą niespodziewanie i po wielu latach? Dlaczego przynoszą wyższy zwrot z inwestycji niż budowa dróg, szkół czy szpitali?Co zyskują firmy finansując badania podstawowe?Jak wygląda model prywatnego finansowania badań podstawowych w USA, Szwecji czy Niemczech? Jaki mają w nim udział środki pochodzące ze źródeł prywatnych? Dlaczego w Polsce prywatne firmy praktycznie nie finansują badań podstawowych prowadzonych przez zespoły naukowe? Jakie bariery – finansowe, kulturowe, systemowe – sprawiają, że polskie firmy wolą inwestować w sport lub sztukę niż w naukę? Dlaczego polskie uczelnie i instytuty mają tak niskie szanse na granty (tylko 10-12 % projektów dostaje finansowanie), a w USA czy w Niemczech jest to 25-30%? Jakie są realne koszty życia i pracy naukowca w Polsce – pensje doktorantów, asystentów, liderów projektów – i dlaczego to odstrasza talenty?Gościni: Joanna TyrowiczWspółzałożycielka GRAPE, profesorka nauk ekonomicznych, związana z Uniwersytetem Warszawskim. W latach 2007-2017 pracowała w Instytucie Ekonomicznym Narodowego Banku Polskiego, specjalizując się w zagadnieniach dotyczących rynku pracy i gospodarstw domowych. W kadencji 2022-2028 członkini Rady Polityki Pieniężnej. Fulbright Scholar (Columbia University) oraz Mellon Fellow (w Netherlands Institute for Advanced Studies), gościła także w IAAEU w Trewirze oraz w IOS w Regensburgu.Odcinek ukazał się także na kanale Dziennika Gazety Prawnej.

Dlaczego ekonomiści badają coming-outy? Jak dane z mediów społecznościowych pomagają zrozumieć ten proces? I co oznaczają dla gospodarki tzw. strefy wolne od LGBT? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Janem Gromadzkim (Uniwersytet Ekonomiczny w Wiedniu) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Piotr Żoch (GRAPE). Do posłuchania!  Czy wyjście z szafy naszych znajomych ma większy wpływ niż publiczne wystąpienia celebrytów? Jak dane z twitterowej akcji #jestemLGBT ujawniły efekt „kuli śnieżnej” w coming outach? Jak bliskie relacje zmniejszają strach przed odrzuceniem i zachęcają do ujawniania tożsamości? Czy decyzja o ujawnieniu tożsamości wpływa na życie zawodowe i społeczne? Czym różnią się koszty społeczne i ekonomiczne dla osób LGBT+ oraz innych mniejszości? Jakie są różnice między parami jednopłciowymi a różnopłciowymi pod względem aktywności zawodowej, bezrobocia czy posiadania dzieci? Jak uchwały tworzące strefy wolne od LGBT wpłynęły na migracje, w tym odpływ młodych i wykształconych osób z powiatów je wprowadzających? Czy nietolerancja w najbliższym otoczeniu prowadzi do emigracji?🕰️ CZASÓWKA:0:00 - Intro0:38 - Dla czego ekonomista zajmuję się coming-outami?11:54 - LGBT i sojusznicy na internecie22:07 - Jedno płciowe związki w kategoriach ekonomicznych31:32 - Czy pracodawcy nie doceniają pracowników w jedno płciowych związkach?35:24 - Czy orientacja seksualna ma wpływ na decyzję na rynku pracy?42:14 - Czy polityka anty-LGBT ma efekt na ekonomię?48:42 - Liczba odcinka / Outro BIO Jan Gromadzki jest adiunktem w Katedrze Ekonomii na Uniwersytecie Ekonomicznym w Wiedniu oraz współpracownikiem naukowym Instytutu Ekonomii Nierówności na tej samej uczelni. Współpracuje również z Instytutem Ekonomii Pracy IZA. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na efektach transferów pieniężnych, technologicznych i instytucjonalnych przyczynach nierówności płacowych oraz ekonomii LGBTQ i płci.Strona internetowa: https://www.jgromadzki.com/ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II. 

Kapitał walczy z pracą, a praca z kapitałem? Jaką część urobku firm trafia do pracowników? Czy cała reszta to zysk przedsiębiorcy? Jak to wygląda w przemyśle, a jak w usługach, jak w małych, a jak w dużych firmach? Jaki wpływ na wyniki ma wysoki poziom samozatrudnienia w Polsce? Udział wynagrodzeń rośnie czy maleje i dlaczego tak się dzieje? Jaki wpływ ma na to płaca minimalna? Czy płace nadążają za produktywnością? Co mówią oficjalne dane, a co pokazują dokładniejsze badania? Jakie wnioski płyną z unikalnego badania GRAPE obejmującego informację o 180 tys. działających w Polsce firm? Niski udział płac w firmach jest trwały czy przejściowy? Jakie są różnice między Polską a Europą Zachodnią? Polscy pracodawcy dzielą się z pracownikami zyskami sprawiedliwiej niż europejscy? Co w tej układance zmienia przenoszenie miejsc pracy do innych państwa? Negocjacje płacowe to przeciąganie liny między przedsiębiorcą a pracownikami? A może większy wpływ ma na to sytuacja na rynku pracy, w konkretnych branżach, samej firmy? Jaki wpływ na podział owoców pracy ma automatyzacja i sztuczna inteligencja? Odpowiedzi szukamy z Jakubem Growcem w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz & Sebastian Zalas. Do posłuchania! ⏱ CZASÓWKA:0:00 Wstęp0:41 Polska6:19 Rośnie/maleje16:15 Badania27:51 Co wiemy?32:39 AI43:50 Numerek45:06 Zakończenie 🍇 O TŁOCZONE Z DANYCHKobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki. 🗣 ODEZWIJ SIĘ:Twitter: ⁠https://twitter.com/grape_org⁠Facebook: ⁠https://facebook.com/grape.org⁠LinkedIn: ⁠https://www.linkedin.com/company/grape_org⁠Instagram: ⁠https://www.instagram.com/grape_org/⁠YouTube: ⁠https://www.youtube.com/@grape_org⁠WWW: ⁠https://grape.org.pl/⁠E-mail: ⁠grape@grape.org.pl⁠

Z Marcinem Wrońskim z SGH odkrywamy historię gospodarczą Polski. Na najnowszy odcinek podcastu GRAPE | Tłoczone z danych zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Piotr Żoch (GRAPE). Do posłuchania!  Czym jest historia gospodarcza? Jak można badać dawne dzieje w ekonomii? Czy współczesne miary gospodarcze, jak PKB, mają zastosowanie do przeszłości? Skąd ekonomiście czerpią dane do rekonstrukcji polskiej gospodarki? Na jakie trudności napotykają np. przy szacowaniu danych dla gospodarki w XI wieku? Jak się lustruje majątki królewskie czy inwentarze chłopskie? Co nam mówią przedwojenne statystyki cen i płac? Czym był polski Złoty Wiek w gospodarce? Jak wypadała gospodarka Polski na tle Anglii czy Holandii? Co było kluczowym czynnikiem różnic gospodarczych? Jak wyglądały zasoby ludzkie, urbanizacja i nierówności w XVI-wiecznej Polsce? Jaki wpływ na gospodarkę miała epidemia dżumy w Europie Zachodniej i jej brak w Polsce? Kiedy w Polsce pojawiła się gospodarka rynkowa? Jaką rolę pełniły w tym procesie miasta i mieszczaństwo? Co zmieniły zabory? Gdzie rozpoczął się proces industrializacji Polski i jak przebiegał? Jaka była dynamika wzrostu gospodarczego w II RP? Jak przebiegała integracja gospodarcza państwa po zaborach? Jaki był wpływ inwestycji publicznych na rozwój? Jaką rolę odegrała reforma rolna? Jakie były jej skutki społeczne? Czy nierówności wzrosły? Plus lista priorytetów ekonomicznych II RP. Marcin Wroński jest adiunktem w Kolegium Gospodarki Światowej Szkoły Głównej Handlowej. W trakcie doktoratu odbył półroczną wizytę badawczą w Paryskiej Szkole Ekonomii na zaproszenie prof. Thomasa Piketty’ego. W roku akademickim 2024-2025 był visiting fellow w Centrum Studiów Europejskich Uniwersytetu Harvarda. Współpracuje również z World Inequality Database, Global Labor Organization, CERGE-EI Foundation. Członek Komisji Nadzoru Finansowego. Bada nierówności ekonomiczne i mobilność społeczną w Polsce. Interesuje się również polityką publiczną oraz historią gospodarczą. Jest kierownikiem grantu Narodowego Centrum Nauki OPUS „Długookresowa zmiana nierówności ekonomicznych i mobilności międzynarodowej w Polsce”. Strona internetowa: https://sites.google.com/view/marcin-wronski 

Koniec roku to czas podsumowań i planów na przyszłość, dlatego w tym odcinku pytamy: Skąd możemy wiedzieć, co się wydarzy? Jak prognozuje się przyszłość? Jaka jest trafność przewidywań ekspertów? Dlaczego jedne prognozy się sprawdzają, a inne nie? A także: Czy da się przewidzieć rewolucję? Skąd możemy wiedzieć, jak nowa technologia wpłynie na naszą rzeczywistość? Czy liderzy kształtują naszą przyszłość? Skąd rządy, ministerstwa, agencje czy inwestorzy mogą wiedzieć, w co inwestować miliardy dolarów? Oraz jakie są mocne i słabe strony studiów nad przyszłością? Jak na te pytania odpowiadają ekonomiści, a jak progności? Odpowiedzi tłoczymy z danych z futurologiem Kacprem Nosarzewskim. Zaprasza: Joanna Tyrowicz.⏱ CZASÓWKA:0:00 Początek0:37 Przyszłość4:03 Ewangelizatorzy10:24 Pytania17:26 Prognozowanie23:05 Wynalazki25:59 Komercjalizacja29:53 Eksperci36:04 Kryteria44:29 Postęp48:36 Widoki53:21 Numerek🔗 STRONA ODCINKA:https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek24-WWW

Pewna jest tylko śmierć i podatki? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Wojciechem Kopczukiem (Uniwersytet Columbia) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!  Po co nam podatki? Czy chodzi tylko o finansowanie potrzeb państwa, czy może ich celem powinna być również redystrybucja i wyrównywanie szans? Jak mądrze redystrybuować, nie powodując strat w całej gospodarce? Jakie podatki powodują więcej szkód niż pożytku? Dlaczego lepiej wybierać podatki, które najmniej ingerują w procesy rynkowe? Czy nierówności majątkowe są problemem? A może to naturalny efekt gospodarki? Czy warto opodatkowywać majątek? Jak mocno można opodatkować najbogatszych, żeby nie uciekli z majątkiem do rajów podatkowych? A raje podatkowe – czy to rzeczywiście taki wielki problem? Ile naprawdę państwa tracą, gdy podatnicy wyprowadzają pieniądze za granicę? Wojciech Kopczuk jest profesorem ekonomii na Uniwersytecie Columbii w Nowym Jorku. Współpracuje również z National Bureau of Economic Research. Specjalizuje się w polityce podatkowej oraz nierównościach dochodowych i majątkowych. Od 2017 roku pełni funkcję redaktora naczelnego prestiżowego Journal of Public Economics.🕰️ CZASÓWKA:0:00 - Intro0:46 - Po co są podatki?10:48 - Czy podatek majątkowy jest właściwy?19:50 - Czemu ekonomiści mają spory o podatkach majątkowych?26:55 - Problemy z danymi opodatkowania38:47 - Trudności w opodatkowaniu majątku vs dochodu44:43 - Śmierć i podatki52:00 - Liczba odcinka / Outroℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez ⁠Ministerstwo Nauki⁠ w ramach ⁠Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II⁠. 

Czy obligacje to bezpieczna inwestycja? Na jaki zysk możemy liczyć w przyszłości? Co nam mówi ich cena i skąd się bierze? Wybrać obligacje na rok, dwa czy pięć lat? Ile wynosi premia za ryzyko? Czy rynek ma zawsze rację? Jak czytać oczekiwania rynkowe? I czy krzywa może się wyprostować? O swoich badaniach (i nie tylko) opowiada ekonomista dr Marcin Dec w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.*Opowiadamy o badaniach naukowych, nie udzielamy porad inwestycyjnych.🔗 STRONA ODCINKA: https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek27-WWW⏱ CZASÓWKA:0:00 Początek0:41 Ryzyko8:52 Oczekiwania14:04 Ceny18:00 Rynek25:13 Historia28:48 Krzywe40:17 Polska43:41 Numerek45:49 Zakończenie🍇 O TŁOCZONE Z DANYCHKobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. 🗣 ODEZWIJ SIĘ:Twitter: https://twitter.com/grape_orgFacebook: https://facebook.com/grape.orgLinkedIn: https://www.linkedin.com/company/grape_org

Jaka jest szansa trafienia głównej nagrody w europejskich loteriach? Loterie to podatek od marzeń czy od głupoty? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Michałem Krawczykiem (Uniwersytet Warszawski) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!  Jak działają loterie? Co naprawdę kupujemy grając w lotto? Dlaczego tak chętnie ryzykujemy swoimi pieniędzmi, choć szanse wygranej są mikroskopijne? Co w ogóle sprawia, że gramy? Czy mamy jakikolwiek wpływ na wygraną? Czy kumulacja kusząca setkami milionów zwiększa szanse na wygraną? Czym jest „złudzenie kontroli” i jak przejawia się w podejmowaniu decyzji o grach losowych? Dlaczego w loterii skreślamy swoje liczby, choć losowo wybrane przez maszynę mają takie same szanse na wygraną?  Co sprawia, że mimo niskiego prawdopodobieństwa wygranej, ludzie chętnie kupują losy na loterie? Jaką rolę odgrywa informowanie graczy o rzeczywistych szansach na wygraną i jak to wpływa na ich decyzje? Jakie byłyby najbardziej racjonalne strategie uczestnictwa w loteriach, jeśli już decydujemy się grać? Jaka jest różnica między państwową loterią a hazardem w kasynach? Czy loterie to najbezpieczniejsza forma hazardu? Czy można się od nich uzależnić? Ile z zakupu losu trafia do puli nagród, a ile do budżetu państwa? A na deser numerek odcinka: jaka jest szansa trafienia głównej nagrody w europejskich loteriach?ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez ⁠Ministerstwo Nauki⁠ w ramach ⁠Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II⁠. 

Co to jest ubóstwo energetyczne? Czy to tylko kwestia niskich dochodów i wysokich kosztów energii? Co ma do tego efektywność energetyczna? Można mieć zamek w Prowansji i być ubogim energetycznie? Jaki jest Twój komfort cieplny i jak to się ma do ubóstwa? Przy jakiej temperaturze w mieszkaniu zaczyna się ubóstwo energetyczne? Ile wiemy o ubóstwie energetycznym w Polsce? Co mówią oficjalne statystyki? Jak się je tłoczy? Co spycha ludzi w ubóstwo energetyczne? Kto jest najbardziej narażony na ubóstwo energetyczne? Emeryci czy rodziny wielodzietne? Mieszkańcy bloków czy domów? Bardziej dotyka wschodniej czy zachodniej Polski? Mieszkańcy jakich województw są na nie najbardziej narażeni?  Ubóstwo energetyczne spada czy rośnie? Co zmienił kryzys energetyczny i pandemia? Kogo najbardziej dotknęły? Ile kosztowały nas dopłaty do energii elektrycznej? Jakie są bariery wyjścia z ubóstwa energetycznego? Jak państwo może przezwyciężyć ubóstwo energetyczne? Kogo wspiera, a komu powinno pomagać? I czy opłaca się gasić światło? Odpowiedzi szukamy z Jakubem Sokołowskim z InstytutuBadań Strukturalnych w tym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) & Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania! ⏱ CZASÓWKA:0:00 Wstęp0:50 Ubóstwo12:39 Dane18:05 Geografia24:38 Demografia28:42 Przyczyny38:30 Wybory43:35 Skutki48:18 Rozwiązania1:00:28 Numerek1:01:29 Zakończenie 🍇 O TŁOCZONE Z DANYCHKobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami.  🗣 ODEZWIJ SIĘ:Twitter: https://twitter.com/grape_orgFacebook: https://facebook.com/grape.orgLinkedIn: https://www.linkedin.com/company/grape_org

Samozatrudnieni to prawdziwi przedsiębiorcy czy spryciarze korzystający z luki podatkowej? Czy Polskę zalała wielka fala przedsiębiorczości po wprowadzeniu podatku liniowego dla przedsiębiorców? Gdzie leży granica między faktyczną przedsiębiorczością a fikcyjnym samozatrudnieniem? Jak wygląda skala tego zjawiska w Polsce na tle innych krajów? Ile społeczeństwo faktycznie traci na optymalizacji podatkowej – i czy koszt ten jest rzeczywiście znaczący? Na ile stawka podatku liniowego dla przedsiębiorców jest efektem ekonomicznej kalkulacji, a na ile kopiowaniem zagranicznych wzorców? Czy preferencje podatkowe dla samozatrudnionych rzeczywiście pobudzają innowacyjność i wzrost gospodarczy? A może korzystają na nich tylko najbogatsi? Jak podatki wpływają na nasze decyzje zawodowe? Ile działalności gospodarczych nie zatrudnia pracowników?  Odpowiedzi szukamy z ekonomistką Justyną Klejdysz (Uniwersytet Ludwika i Maksymiliana w Monachium) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).Justyna Klejdysz jest doktorantką na Uniwersytecie Ludwika i Maksymiliana w Monachium oraz współpracuje z Instytutem Badań Gospodarczych (IFO). Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na podatkach, transferach społecznych oraz postawach wobec polityk publicznych. Interesuje się także zastosowaniem przetwarzania języka naturalnego (NLP) w badaniach ekonomicznych. 🕰️ CZASÓWKA:0:00 Unikanie podatków i składek03:34 Opodatkowanie działalności gospodarczej w Polsce07:54 Jednoosobowa działalność i kontrakty11:36 Formy samozatrudnienia i ich skutki15:04 Korzyści niższego opodatkowania firm17:37 Reforma podatkowa: jednolita stawka PIT22:26 Wpływ systemu podatkowego na przedsiębiorczość23:58 Ewolucja dystorsji systemu podatkowego28:32 Plany rozwojowe vs. rzeczywistość32:16 Krytyka testu przedsiębiorcy36:05 Wpływ podatku liniowego na budżet37:26 Niższy podatek zwiększa wpływy41:20 Fikcyjne samozatrudnienie: skala problemu45:41 Fikcyjna działalność gospodarcza.49:56 Historia Liczby 19% w podatkach51:40 Debata o liczbie 19 i jej znaczeniuProwadzenie: Patrycja Maciejewicz & Joanna TyrowiczMontaż, opis, postprodukcja: Maximilian Nosalℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II. 

Co decyduje o tym, czy firmy są ekologiczne? Czym są zielone inwestycje? Jak rozpoznać greenwashing? Ile może zyskać biznes na przejściu z brunatnej na zielona stronę mocy? Czy banki grają w zielone? Jak mogą przyspieszyć transformację energetyczną? Co ma kredyt do klimatu? Tańszy pieniądz na zielone inwestycje? Droższe finansowanie dla nieekologicznych przedsiębiorstw albo twarda odmowa kredytowania? Czym dla przemysłu jest scenariusz covidowy i czy da się go powtórzyć bez pandemii? Jak zmiany klimatyczne przekładają się na gospodarkę? Na czym oprzeć wzrost gospodarczy, żeby był bardziej zielony? Jaką rolę mają do odegrania banki centralne? Czy mogą zachęcić banki komercyjne do zazielenienia akcji kredytowych? Oraz czy Tesla jest zieloną firmą? Ile kilometrów trzeba przejechać jej autem, żeby emisja wyszła na zero? O przyszłości zielonej bankowości rozmawiamy z ekonomistą Marcinem Kacperczykiem. Zaprasza: Joanna Tyrowicz.⏱ CZASÓWKA:0:00 Początek0:17 Zielona ekonomia8:06 Kredyt & klimat12:31 Greenwashing17:15 Mała stabilizacja22:36 Banki centralne w grze27:28 Związane ręce32:12 Zielona Tesla?38:51 Trendy42:24 Brunatne ryzyko48:51 Numerek50:16 Zakończenie 🔗 STRONA ODCINKA:https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek16-WWW

Wiele osób wierzy, że nowa technologia uratuje środowisko, ale czy nasza planeta ma wystarczająco dużo zasobów, aby sprostać temu rozwojowi? Czy przekroczyliśmy już tę granicę? Odpowiedzi szukamy z Karoliną Safarzyńską z Uniwersytetu Warszawskiego w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE).Skąd wiemy, które produkty pochodzą ze źródeł etycznych i ekologicznych, a które nie? Gdzie jest granica ponownego użycia i recyklingu? Czy nasza planeta ma wystarczająco dużo zasobów, aby stworzyć technologię, która pozwoli nam osiągnąć neutralność węglową lub ujemną emisję dwutlenku węgla? Dlaczego czujemy potrzebę ciągłego kupowania najnowszych produktów, nawet jeśli stare nadal spełniają nasze wymagania? Jak obecny klimat ma się do prognoz sprzed lat? W jaki sposób osobiście usprawiedliwiamy nasz negatywny wpływ na środowisko? I co najważniejsze – co możemy zrobić już teraz, aby przestać niszczyć środowisko?Do posłuchania!🕰️ CZASÓWKA:0:00 - Intro0:42 - Czy wzrost gospodarczy ma granicę?4:02 - Czym jest gospodarka obieguzamkniętego?12:06 - Których materiałów nie da sięprzerobić?18:20 - Rozumowanie wybielające sumienie25:10 - Badania dotyczące gospodarki obieguzamkniętego33:37 - Skąd wiemy, które produkty sąetyczne?41:11 - Liczba odcinka / Outro Prowadzenie: Patrycja Maciejewicz & Joanna TyrowiczMontaż, opis i postprodukcja: Maximilian Nosalℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez ⁠Ministerstwo Nauki⁠ w ramach ⁠Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II⁠.