Hoezo Jazz?!

“And now for something completely different”…free jazz. Een stroming die misschien niet meteen het grootste publiek trekt, maar wél een enorme invloed heeft gehad op hoe we naar jazz kijken. Want zeg het woord jazz en de kans is groot dat iemand denkt aan óf brave achtergrondmuziek, óf juist dat beruchte “piep-knor” geluid. In deze aflevering duiken Kika Sprangers en Koen Graat in dat laatste — en ontdekken ze dat er veel meer achter zit dan alleen chaos. Kijk op YouTube: https://youtu.be/udt5Z_QAna8 Beluister hier de bijbehorende playlist: https://open.spotify.com/playlist/3HH2ba5HMQBzTTPtnrN648?si=97ff47a0329c4f60 The Peter Brötzmann Octet – Machine Gun   https://www.youtube.com/watch?v=uXN4JgsWcwI  Micha Mengelberg & Han Bennink – ICP Duo  https://www.youtube.com/watch?v=wVeTxfvdLb4  Aan de hand van pioniers als Ornette Coleman en Cecil Taylor verkennen ze het ontstaan van free jazz eind jaren vijftig. Maar ook minder bekende voorlopers komen voorbij, zoals de visionaire pianist Lennie Tristano, die al vroeg experimenteerde met vrije improvisatie. Je hoort hoe deze muziek brak met vaste akkoorden, vormen en toonladders, en waarom het daarbij niet alleen om noten draait, maar juist om klank, energie en emotie. Van de lyrische vrijheid van Lonely Woman tot de rauwe intensiteit van Free Jazz: A Collective Improvisation en de explosieve kracht van Machine Gun van Peter Brötzmann. Ook de bredere context komt aan bod: de link met de burgerrechtenbeweging in de Verenigde Staten, de rol van collectieven als de Association for the Advancement of Creative Musicians in Chicago, en de levendige Europese scene met onder anderen Han Bennink en Misha Mengelberg. Kika en Koen bespreken daarnaast de vooroordelen rond free jazz — “ze doen maar wat” — en stellen de vraag: hoe vrij is vrije improvisatie eigenlijk? En misschien nog belangrijker: hoe luister je hiernaar? Tot slot kijken ze naar het heden. Want hoewel free jazz ooit radicaal en confronterend was, zijn de invloeden inmiddels overal terug te horen — vaak subtiel verweven in een veel breder muzikaal landschap. Met als voorbeeld hedendaagse artiesten als Anna Webber, die moeiteloos schakelen tussen genres. Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers Redactie – Melchior Huurdeman Audio – Hans Brouwer Video – Nina van der Velde Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa Eindredactie – Sakti Khedoe

In deze aflevering van Hoezo Jazz?! staat het bijzondere samenwerkingsproject van gitarist en producer Blake Mills en meesterbassist Pino Palladino centraal. Aanleiding is hun recente album That Wasn’t a Dream, een intrigerende plaat waarin jazz, folk, artrock en groove op een eigenzinnige manier samenkomen. Kijk op YouTube: https://youtu.be/byJRLMIyk5U Beide muzikanten hebben hun sporen ruimschoots verdiend als veelgevraagde sessiemuzikanten. Blake Mills werkte onder meer met John Legend, Bob Dylan en Fiona Apple, terwijl Pino Palladino bekend werd door zijn karakteristieke basspel bij onder anderen D’Angelo, Elton John en The Who. Samen maakten ze eerder al Notes With Attachments – een album dat opviel door zijn bijzondere klankwereld en experimentele productie. Koen en Kika bespreken de creatieve werkwijze van Mills en Palladino: muziek die vaak ontstaat vanuit jams, spontane ideeën en een bijna huiselijke intimiteit in de studio. En stellen Koen en Kika elkaar de vraag: Is het jazz? Misschien. Misschien ook niet. Maar juist dat maakt deze muziek zo spannend. Ontdek waar jazz vandaag de dag allemaal naartoe kan bewegen. In de aflevering hoor je ook over de invloed van drummer Chris “Daddy” Dave, een van de meest vernieuwende drummers van dit moment, die bekendstaat om zijn virtuositeit en unieke groove.  Saxofonist Kika Sprangers en jazzkenner Koen Graat gaan in Hoezo Jazz?! op zoek naar prachtplaten, opvallende artiesten, verrassende subgenres en de manier waarop jazz altijd verweven is met de wereld om haar heen. 🎧 Beluister hier de bijbehorende playlist: https://open.spotify.com/playlist/4JDdJv4ZA1EB9rHdEMeJud?si=f3d982223a054966 The Other Side of The Game – Erykah Badu   https://www.youtube.com/watch?v=AhWpUP-0ue8&list=RDAhWpUP-0ue8&start_radio=1  Chris Dave Medley  https://www.youtube.com/watch?v=ViHmnR4OXUc Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers Redactie – Melchior Huurdeman Audio – Hans Brouwer Video – Nina van der Velde Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa Eindredactie – Sakti Khedoe

In deze aflevering stappen Koen en Kika in de wereld van stride piano – een pianostijl uit het begin van de twintigste eeuw die verrassend genoeg weer helemaal in de belangstelling staat. Kijk op YouTube: https://youtu.be/5uq6IWI0WvQ Ze starten met ragtime, de populaire pianomuziek van rond 1900 met zijn kenmerkende syncopen, en volgen ze hoe deze stijl zich in New York ontwikkelde tot het virtuoze en swingende stride piano. Met pioniers als James P. Johnson, Willie “The Lion” Smith en de flamboyante entertainer Fats Waller groeide stride uit tot een spectaculair eenmansorkest aan de piano, waarin de linkerhand razendsnel tussen bas en akkoorden springt. Onderweg hoor je verhalen over invloedrijke figuren zoals Scott Joplin en Art Tatum – een pianist die volgens zijn collega’s bijna onmenselijk goed was – en hoe stride sporen naliet in het spel van grootheden als Duke Ellington en Thelonious Monk. Tot slot maken Koen en Kika de sprong naar het heden. Pianisten als Jason Moran, Sullivan Fortner en Emmet Cohen geven de traditie een eigentijdse draai, bijvoorbeeld met moderne interpretaties van Fats Waller en de populaire online sessies From Emmet’s Place. Saxofonist Kika Sprangers en jazzkenner Koen Graat gaan in Hoezo Jazz?! op zoek naar prachtplaten, opvallende artiesten, verrassende subgenres en de manier waarop jazz altijd verweven is met de wereld om haar heen. 🎧 Beluister hier de bijbehorende playlist: https://open.spotify.com/playlist/4OI18IBnCvbQMrARJkeB08?si=063de15dddea4800 From Emmet's Place: Stride piano Battle! https://www.youtube.com/watch?v=hJ4WLxFM3PA Jason Moran – stride improvisation  https://www.youtube.com/watch?v=CH1yCzhYFnM Sullivan Fortner – On the sunny side of the street  https://www.youtube.com/watch?v=dHGmuIXpQGM Interview: Emmet Cohen   https://www.youtube.com/watch?v=SwpBAL7-e-Q Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers Redactie – Melchior Huurdeman Audio – Hans Brouwer Video – Nina van der Velde Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa Eindredactie – Sakti Khedoe

In deze aflevering nemen Kika en Koen je mee in de rijke wereld van Braziliaanse jazz. Vanuit de wortels van de Braziliaanse muziektraditie – met invloeden uit Afrika, Europa en de koloniale geschiedenis – verkennen ze hoe stijlen als lundu, modinha en samba de basis vormden voor een van de meest geliefde muzikale exportproducten van Brazilië: bossa nova. Je hoort hoe deze ‘nieuwe sound’ ontstond in een tijd van politieke en culturele verandering, en hoe de samensmelting met jazz internationale sterren voortbracht. Natuurlijk komt de legendarische componist Antonio Carlos Jobim voorbij, net als het verhaal achter de wereldhit The Girl from Ipanema en de onverwachte rol van zangeres Astrud Gilberto. Is het zo dat saxofonist Stan Getz met zijn bijdrage de bossa nova wereldwijd op de kaart zette?  Tot slot kijken Koen en Kika naar de levendige Braziliaanse jazzscene in Nederland. Een aflevering vol geschiedenis, opzwepende ritmes en ontdekkingen – voor iedereen die wil horen hoe Braziliaanse muziek en jazz elkaar hebben gevonden. Saxofonist Kika Sprangers en jazzkenner Koen Graat gaan in Hoezo Jazz?! op zoek naar prachtplaten, opvallende artiesten, verrassende subgenres en de manier waarop jazz altijd verweven is met de wereld om haar heen. 🎧 Beluister hier de bijbehorende playlist: https://open.spotify.com/playlist/1WUEuUpwh3g6jaMMqOzjsu?si=3c0bd98a66c14bd3 Je kan de aflevering ook bekijken op YouTube: https://youtu.be/GxCjCVPqHtQ A journey through Brazilian music: https://www.youtube.com/watch?v=IpeLKJ5VFaI&list=RDIpeLKJ5VFaI&start_radio=1&t=100s  Duke Ellington Orchestra with Ella Fitzgerald (1966 Cote d’Azur): https://www.youtube.com/watch?v=l_cmsMCaRiQ  Canto de Assanho – Baden Powell, Vinicius de Moreas (Os afro sambas):   https://www.youtube.com/watch?v=upFT-HxRIe8&list=PLoSV4LDuioGd3I-GCtS7Dt3CsCm4tp8Z- Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers Redactie – Melchior Huurdeman Audio – Hans Brouwer Video – Nina van der Velde Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa Eindredactie – Sakti Khedoe

In deze aflevering van Hoezo Jazz?! proberen Kika en Koen antwoord te geven op de vraag: waarom zijn jazzmuzikanten zo gek op de muziek van Radiohead? Kan het zijn omdat hun muziek asymmetrisch is en daardoor onvoorspelbaar, of omdat de Britse popgroep veel gebruikmaakt van dalende lijnen? Ervaar de liefde die jazzpianist Brad Mehldau heeft voor het nummer Paranoid Android en verbaas je over de uitvoering van Pyramid Song door het Scandinavische gezelschap Atomic. Kika en Koen ontdekken bovendien dat de liefde wederzijds is: op de Radiohead-albums Kid A en Amnesiac zijn namelijk veel jazzinvloeden te horen. De muziek van bassist en bandleider Charles Mingus was een grote inspiratiebron voor beide albums. Saxofonist Kika Sprangers en jazzkenner Koen Graat gaan in Hoezo Jazz?! op zoek naar prachtplaten, opvallende artiesten, verrassende subgenres en de manier waarop jazz altijd verweven is met de wereld om haar heen. 🎧 Beluister hier de bijbehorende playlist: https://open.spotify.com/playlist/7LvUHPzrP2dEYTCXDjDfhN?si=1f3c54f9bda648b5 Hier kan je de podcast bekijken: https://youtu.be/oschc6nHivA   Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers Redactie – Melchior Huurdeman Audio – Hans Brouwer Video – Nina van der Velde Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa Eindredactie – Sakti Khedoe

In deze aflevering nemen Kika en Koen je mee langs hun favoriete Miles-albums, bijzondere verhalen, zeldzame opnames en de vele levens die deze muzikale kameleon leidde. Van de lyrische rust van Kind of Blue tot de gecontroleerde vrijheid van het Second Great Quintet en de elektrische bravoure van We Want Miles.  Saxofonist Kika Sprangers en jazzkenner Koen Graat gaan in Hoezo Jazz?! op zoek naar prachtplaten, opvallende artiesten, verrassende subgenres en de manier waarop jazz altijd verweven is met de wereld om haar heen. Je kan deze podcast ook kijken op YouTube: https://youtu.be/Hrq7-5VICio  🎧 Beluister hier de bijbehorende playlist: https://open.spotify.com/playlist/6M3TnjQLoEFKpRdbvW7e5s?si=dcd15c267cbf4c99 Charlie parker en Miles Davis in Billie's Bounce https://www.youtube.com/watch?v=CmQEdHGOPQE Interview met Miles Davis bij Sixty Minutes https://www.youtube.com/watch?v=-_gZqZfq9xA Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers Redactie – Melchior Huurdeman Audio – Hans Brouwer Video – Nina van der Velde Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa Eindredactie – Sakti Khedoe

Na een reeks van 31 afleveringen bleven Kika en Koen met een aantal leftovers zitten. Voor deze laatste aflevering, een aantal interessante buiten-de-boot-vallers, smakelijke kliekjes…kortom de artistieke last but not least. Mary Halverson? Jacob Collier? Ambrose Akinmusire? Luister naar alle nummers uit de podcast en veel meer in de Jazz Changers playlist: https://open.spotify.com/playlist/7oYqQqRYx2mxThUNiEa4Ll?si=3cbc9215d0db420b&pt=30fa791a5747312557a5ecbe3b03590f

‘Take the A-Train’ daar begint het allemaal mee. En eenmaal gedraaid, blijft dit Ellington nummer nog lang door je hoofd toeren. Wat het symfonie-orkest is in de klassieke muziek, is de big band in de jazz. Kika en Koen: “Bij big bands denk je misschien aan traditionele swing of hard spelende trompetten, maar ook het big band-landschap is de laatste decennia enorm veranderd." Luister naar alle nummers uit de podcast en veel meer in de Jazz Changers playlist: https://open.spotify.com/playlist/0bjTyvhYrQzIpDy8gQdLmt?si=a7ef7032d1c74e0f&pt=26fd1ffd2ce007aa1d243de7a4441545

Er was eens een sextet. In deze aflevering komen Kika en Koen met jazz van eigen bodem. Begin jaren ‘90 werd het Michiel Borstlap Sextet geboren en bleek de schoot voor een aantal sleutelfiguren binnen de Nederlandse jazz: Michiel Borstlap, Eric Vloeimans, Benjamin Herman, Yuri Honing en Joost Lijbaart.  Luister naar alle nummers uit de podcast en veel meer in de Jazz Changers playlist: https://open.spotify.com/playlist/41GIEmQCOlKV21dl2uylGL?si=679aec3f256d442c&pt=e69667075363657812d963e0830369db

Waarom was Charlie Parker zo dol op avontuurlijke componisten als Stravinsky en Hindemith? En waarom was hij zelf niet zo gecharmeerd over zijn samenwerking met strijkers: Just Friends? Je komt het allemaal te weten als je ook nu weer luistert naar de nieuwe aflevering ‘jazz & strings’.  Luister naar alle nummers uit de podcast en veel meer in de Jazz Changers playlist:  https://open.spotify.com/playlist/1YiqwCf6SpI79UQSxmhrec?si=aa152f3c4ae54f8a&pt=3f07435e841e608e7cfb4a4914ef0c79

In deze aflevering van Jazz Changers blijven Kika en Koen lekker dicht bij huis. Ze gaan praten over en luisteren naar een van de meest eigenzinnige en originele geesten van de Nederlandse muziek: Willem Breuker. Zelf noemde hij zich een schrijver van ‘mensenmuziek’. En wie won dit jaar toevallig de Willem Breuker Prijs?    Luister naar alle nummers uit de podcast en veel meer in de Jazz Changers playlist: https://open.spotify.com/playlist/3BLamuGVOmpjTz9Hx4kWHw?si=e8f3a8a503dd46f4&pt=e7e49422d355896f1e391b623865513a

In deze aflevering ontvangen Kika en Koen twee programmeurs in de studio. Michelle Kuyper en Sander Grande programmeren samen het North Sea Jazz Festival en dat doen ze al vele jaren. Dus, veel mooie verhalen en veel vette muziek. North Sea Jazz, The Diaspora Suite: https://npo.nl/start/video/north-sea-jazz-the-diaspora-suite Luister naar alle nummers uit de podcast en veel meer in de Jazz Changers playlist: https://open.spotify.com/playlist/5tWsnEvguNH2HHUC1z49Db?si=02474b3259fd4204&pt=4d9952f4bbddae4ea892a2b6cb40d2a4

Kika en Koen kregen al een paar keer de vraag: waar blijft die UK aflevering? Hier is ie dan. Waarom is de UK scene zo populair? Wie zijn de sleutelfiguren en waar komen al die invloeden van reggae tot calypso toch vandaan? Luister naar alle nummers uit de podcast en veel meer in de Jazz Changers playlist: https://open.spotify.com/playlist/2TgDS3PRakpwpk4SRbj35I?si=3df637029fdf41d6&pt=0ecd69fd64c0ea63d21079475f701098

Kika en Koen noemen hem “een van de meest invloedrijke pianisten van de afgelopen decennia”. Ze hebben het over Brad Mehldau. En als je het over Mehldau hebt dan komen vanzelf de namen van Pat Metheny, Rush, Bach en Radiohead om de hoek kijken. Luister naar alle nummers uit de podcast en veel meer in de Jazz Changers playlist: https://open.spotify.com/playlist/15U9KAbvVMlcmvqNssVHgI?si=b102abb8a1cf4541&pt=9212b5390ca0dfa3563c62f955969221

Deze nieuwe aflevering van Jazz Changers levert een mooie lijst van invloedrijke vocalisten op. Kika en Koen beginnen natuurlijk met de generatie van ‘The Lady of Song’ Ella Fitzgerald en komen dan vanzelf uit in het heden.  Jazzmeia Horn Full Performance (Live on KEXP): https://www.youtube.com/watch?v=hkB_dMNmF6s Luister naar alle nummers uit de podcast en veel meer in de Jazz Changers playlist: https://open.spotify.com/playlist/0EzHlgtjjomEH5RmbYC1Wh?si=dc20e58109314e5c&pt=feffa7a06d8647842e940c152448a695

Vandaag concentreren Kika en Koen zich op de downtown scene van Manhattan. En deze stond lijnrecht tegenover de neo-conservatieve uptown scene. Er ontstond  avant garde jazz met sporen van populaire muziek en klassieke muziek. We trekken door de straten van New York met de band Naked City onder leiding van John Zorn. Luister naar alle nummers uit de podcast en veel meer in de Jazz Changers playlist: https://open.spotify.com/playlist/39CUNdYYgov0pDbJzHbA5V?si=bbd09df928e8439d&pt=10bc7d172c2259bb28b3f162833c5ba0

Kika en Koen knokken nog een aflevering verder in Uptown New York, maar krijgen hulp van  Walter van de Leur, hoogleraar ‘jazz en geïmproviseerde muziek’ in Amsterdam. Wat doen we met uitspraken als: ‘Wynton Marsalis is the Lance Armstrong of jazz’. De documentaire ‘Jazz’ van Ken Burns ligt op tafel en daar is veel over te zeggen. Luister naar alle nummers uit de podcast en veel meer in de Jazz Changers playlist: https://open.spotify.com/playlist/5Ap0bnaL36PUkgf2niobgg?si=0ea66649b4fa4de5

In deze aflevering zijn Kika en Koen in Uptown New York. Waarom? Omdat het daar vanaf begin jaren ‘80 aardig begon te rommelen in de jazz-scene. Trompettist Wynton Marsalis wilde terug naar de roots van de jazz en vond dat veel serieuze jazzmusici teveel aan het ‘bull shitten’ waren met hun fusion en zich gedroegen als ‘rock stars’. Een tegenreactie kon natuurlijk niet uitblijven  Luister naar alle nummers uit de podcast en veel meer in de Jazz Changers playlist: https://open.spotify.com/playlist/5Ap0bnaL36PUkgf2niobgg?si=9025c091152043cc&pt=3045a6b80aec583171a344e9b1a40a8d

Kika verrast Koen in haar Carte Blanche aflevering met trompettist  Kenny Wheeler. Ze roemt Wheeler als solist en componist. Het eerste nummer dat Kika hoorde was 'Kind Folk’ met Lee Konitz op altsaxofoon, Dave Holland op bas en Bill Frisell op gitaar. Wheeler was een inspiratiebron voor haar. Kika declameert de volgende quote van Kenny Wheeler: “Everything I do has a touch of melancholy and a touch of chaos to it.” Luister naar alle nummers uit de podcast en veel meer in de Jazz Changers playlist: https://open.spotify.com/playlist/2cPEJDGgHbDNIQeW1H0lWY?si=31f90cc901c447b2&pt=35b734b40e6e97c3331752bbd6d8cb67

In deze aflevering bevinden Kika en Koen zich in hogere sferen. Kortom: spiritual jazz. Waar verwijst die term eigenlijk naar? Wie waren de grondleggers? Wordt er vandaag de dag nog spiritual jazz gespeeld? En hoe loopt die spiritualiteit door de jazzgeschiedenis? Via Louis Armstrong en Duke Ellington? Zeker! Maar het legendarische album A Love Supreme van saxofonist John Coltrane uit 1965 wordt vaak gezien als het startpunt van de spiritual jazz. Luister naar alle nummers uit de podcast en veel meer in de Jazz Changers playlist: https://open.spotify.com/playlist/7dznZINPQHwuwFppjtTLuS?si=ac29c3064ae040bc&pt=58f6af5f7e1da0e320392242d13116e8