Discover
İçeriden Bi'olog
İçeriden Bi'olog
Author: Ayça Can
Subscribed: 22Played: 47Subscribe
Share
© Ayça Can
Description
Bilimin soğuk duvarlarını aralayıp içindeki sıcak hikâyelere kulak vermek ister misiniz? “İçeriden Bi’olog”a hoş geldiniz.
Bu podcast’te, evrimin milyonlarca yıl boyunca şekillendirdiği canlıları, genlerin ailemizden bize aktardığı bilgileri, doğanın mevsimlerle değişen dengesini ve bedenimizin yemek yediğimizde, stres yaşadığımızda ya da uyurken nasıl tepki verdiğini konuşacağız. Çünkü biyoloji sadece laboratuvarlarda değil; tam da yaşadığımız hayatın içinde.
Sorularınız ya da sadece bir ‘merhaba’ için @iceridenbiolog Instagram’da! Bekliyorum.
Bu podcast’te, evrimin milyonlarca yıl boyunca şekillendirdiği canlıları, genlerin ailemizden bize aktardığı bilgileri, doğanın mevsimlerle değişen dengesini ve bedenimizin yemek yediğimizde, stres yaşadığımızda ya da uyurken nasıl tepki verdiğini konuşacağız. Çünkü biyoloji sadece laboratuvarlarda değil; tam da yaşadığımız hayatın içinde.
Sorularınız ya da sadece bir ‘merhaba’ için @iceridenbiolog Instagram’da! Bekliyorum.
56 Episodes
Reverse
Çoğumuz yamyamlığı filmlerdeki korkunç bir saldırganlık sanıyoruz. Peki ya birini o kadar çok sevseniz ki, ruhunun yok olmaması için bedenini kendi vücudunuzda saklamak isteseydiniz? Bugün, Papua Yeni Gine dağlarında bir yas ritüeli olarak başlayan ama bilimi temelinden sarsan o ürpertici hikayeyi; Kuru hastalığını ve zombi proteinleri konuşuyoruz.Video içeriği:00:36 | Papua Yeni Gine'de Gizemli Bir Hastalık 01:46 | Bir Yas Ritüeli: Neden Yamyamlık? 05:04 | Bilimsel Keşif: Prionlar (Zombi Proteinler) 06:12 | Evrimsel Korunma ve Mutasyon 07:07 | Nobel Ödüllü Çalışmalar 08:05 | Kuru'nun Sonu ve Modern Riskler
Bu hafta "İstediğim her şeyi nasıl elde ederim?" sorusunun peşine düşüyoruz. Bölümde Neler Konuşuyoruz?00:10 — İstediğiniz Her Şeyi Nasıl Elde Edersiniz?00:24 — Çekim Yasası ve Hayal Kurmanın Dopamin Tuzağı01:29 — Şansın Gerçek Tanımı: Hazırlık ve Fırsatın Buluşması02:18 — Kontrolü Ele Almak: Kurban Psikolojisinden Yaratıcı Psikolojiye Geçiş03:57 — Suçluluk vs. Sorumluluk: Yağmurda Şemsiye Almak05:22 — Hedeflerin Netliği: Beyin Belirsizliği Neden Sevmez?07:27 — SMART Hedefleme Tekniği ile Teknik Planlama10:27 — Algıda Seçicilik Nasıl Çalışır?12:11 — Sürtünmeyi Azaltmak: Hedefe Giden Yolu Kolaylaştırmak13:31 — Networking: Ekosistem Kurmak ve Değer Katmak14:36 — Almadan Önce Vermek🔗 Beni Takip Edebilirsiniz:Instagram: @iceridenbiologE-Kitap: "Biyoloji MBG Okuyup N'apıcaz?" https://www.shopier.com/iceridenbiolog/41222683Mentorlük: https://calendly.com/iceridenbiolog/30min
Çoğumuz için acı, bir an önce kurtulmak istediğimiz, hayatımızı zorlaştıran bir 'arıza' gibi görünür. Peki ya size, acı çekme yeteneğinizin aslında hayatta kalmanızı sağlayan en gelişmiş 'yazılım' olduğunu söylesem?Bu bölümde neler var?Hissizliğin Karanlık Yüzü: Hiç acı duymayan bir çocuk için dünya neden bir mayın tarlasına dönüşür?Nosisepsiyon vs. Acı: Vücudumuz hasarı nasıl algılar, beynimiz bu mesajı nasıl yorumlar?Evrimsel Sigorta: Neden acı çekmeyen canlılar doğadan elendi? Bizler neden "canı yananların" çocuklarıyız?Kırık Bir Kalp ve Kırık Bir Kol: Beynimiz neden sosyal dışlanmayı fiziksel bir yaralanma gibi algılar?🔗 Beni Takip Edebilirsiniz:Instagram: @iceridenbiologE-Kitap: "Biyoloji MBG Okuyup N'apıcaz?" https://www.shopier.com/iceridenbiolog/41222683Mentorlük: https://calendly.com/iceridenbiolog/30min
Biyoloji ve Moleküler Biyoloji mezunları için kariyer yolculuğumuzda bu hafta rotayı laboratuvarın kalbine, Embriyolojiye çeviriyoruz!Video İçeriği:00:00 – Giriş ve Embriyologların Görev Tanımı 00:36 – Laboratuvar Süreçleri: Yumurta Toplamadan Dondurma İşlemine03:45 – Çalışma Koşulları, Zamanla Yarış ve Etik Sorumluluk05:45 – Kariyer Yolu: Eğitim, Sertifika ve Akademik İlerleme 07:25 – Teknolojinin Rolü: Yapay Zeka ve Geleceğin Robotik Sistemleri09:54 – KapanışBeni takip edebilirsiniz: Instagram: @iceridenbiologE-Kitap: "Biyoloji MBG Okuyup N'apıcaz?" https://www.shopier.com/iceridenbiolog/41222683Mentorlük: https://calendly.com/iceridenbiolog/30min
Bana 10 dakikanızı verin, size Biyoloji bitirince yapabileceğiniz meslekleri anlatayım: Adli biyoloji!Bu bölümde neler bulacaksınız?✅ Adli biyoloji nedir ve ne iş yapar? ✅ Adli biyolog olmak için hangi bölümleri okumalı, hangi yüksek lisans programlarına gitmeli? ✅ Türkiye’de iş imkanları.✅ Yapay zeka ve otomasyon adli biyologların işini elinden mi alacak? ✅ Bir biyolog olarak bu alanda fark yaratmanızı sağlayacak sertifikalar ve eğitimler.Geleceğin kariyer fırsatlarını kaçırmamak için kanala abone olun ve merak ettiklerinizi yorumlarda sormaktan çekinmeyin. 👇
Yalnızlık sadece duygusal bir durum mu, yoksa vücudumuzun bize verdiği fiziksel bir alarm mı? Bu videoda, yalnız hissettiğimizde bedenimizde ve beynimizde aslında neler olup bittiğini bir biyolog gözüyle anlatıyorum.Bu videoda bulacağınız cevaplar:Neden canımız yanıyor? Beynimiz yalnızlığı neden bir yaralanma gibi algılıyor?Bağışıklık sistemi: Yalnızlık bizi neden daha çabuk hasta eder?Meşhur deneyler: Maymun deneyi ve 80 yıllık Harvard araştırması bize ne öğretti?Ne yapmalı? Bu biyolojik döngüden çıkmak için basit ve etkili yollar neler?Yalnızlık bir zayıflık değil, vücudunuzun "bağ kur" diyen sesidir. Gelin bu sesin bilimsel karşılığına birlikte bakalım.
"Biyoloji mezunuyum ama laboratuvarda mı kalmalıyım yoksa kurumsal dünyaya mı geçmeliyim?" Bu soru pek çoğumuzun zihnini kurcalıyor. İçeriden Bi'olog'da artık sadece bilimin kendisini değil, bilimin hayat bulduğu profesyonel alanları da mercek altına alıyorum. Yeni serim "Bi'meslek" ile laboratuvarın dışındaki devasa dünyayı keşfe çıkıyoruz!Serinin bu ilk bölümünde; bilimsel birikimimizi hukuk ve iş dünyasıyla birleştiren, sağlık sektörünün en stratejik rollerinden birini konuşuyoruz: Tıbbi Regülasyon (Ruhsatlandırma) Uzmanlığı.Bir ürünün sadece raflara çıkış sürecini değil, tüketicinin doğru bilgiye ulaşmasını sağlayan o kritik savunma hattını keşfediyoruz.
Gecenin 3'ünde, kimse uyanık değilken, en saçma sorularınızı veya en derin dertlerinizi kime anlatıyorsunuz? Giderek artan bir şekilde cevabımız: Yapay Zeka.İçeriden Biolog podcast'inin bu yeni ve görüntülü formatında, yapay zeka ile kurduğumuz tuhaf ve yeni ilişki biçimini masaya yatırıyoruz. Neden gerçek bir arkadaşın "zahmeti" yerine bir algoritmanın "konforunu" tercih ediyoruz? Yargılanma korkusu olmadan içimizi dökmek bizi nasıl etkiliyor?Bu sadece bir teknoloji sohbeti değil, insan psikolojisine ve beynin çalışma prensiplerine içeriden bir bakış. Fal baktırmaktan terapi seanslarına kadar yapay zekaya yüklediğimiz anlamları (Eliza ve Barnum etkisi) konuşurken, işin karanlık tarafına da değiniyoruz.Yapay zeka hayatımızı kolaylaştırıyor olabilir, ama düşünme yetimizi elimizden almasına izin mi veriyoruz? Gelin, bu dijital aynaya birlikte bakalım.
Aşk sandığımızdan daha az “romantik”, daha mı biyolojik?Bu bölümde, “elektrik almak” dediğimiz o açıklanamaz hissin aslında bağışıklık sistemimizden gelen genetik bir sinyal olup olmadığını inceliyoruz.Bedenimizin bilinçdışı kararları, romantik seçimlerimizi ne kadar etkiliyor?Kadınlar neden bağışıklık sistemi genleri (MHC) kendilerinden farklı olan erkeklerin kokusunu daha çekici buluyor?Bu tercih, çocukların bağışıklık gücü ve sağlığıyla nasıl ilişkilendiriliyor?Kadınların eş tercihleri neden hormonal değişimlerle tamamen tersine dönebiliyor?
Günlük rutininizin bir parçası olan kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinin, hatta kullandığınız gıda ambalajlarının hormonal dengenizi bozma potansiyelini hiç düşündünüz mü? Bu bölümde, modern yaşamın kaçınılmaz bir parçası haline gelen ve sağlığımız için riskler taşıyan Endokrin Bozucu Kimyasalların (EDC/HBK) derinliklerine iniyoruz.Bu riskleri anlamak ve günlük yaşamınızda daha güvenli seçimler yapmak için bölümü kaçırmayın derim!
Bu bölümde Ağustos Böceği Kanalına konuk oldum. Piyanist Eylül Selamet ile müziğin vagus sinirimiz üzerindeki etkilerini konuştuk. Neden müzik dinlemek bizi rahatlatır?Vagus siniri ve işlevi nedir?Klasik müzik dinlemek vücudumuza nasıl bir etki yapar?ve çok daha fazlası...Ses dosyasını buradan dinleyebilirsiniz, video için Ağustos Böceği YouTube kanalına gitmeniz yeterli. Keyifli dinlemeler!
Bu podcast bölümünde, günümüzde giderek popülerleşen bitkisel sütler hakkında kapsamlıca konuştum. Bitkisel sütlerin sağlık açısından sunduğu başlıca faydalar, tüketim avantajları ve potansiyel risklerini detaylı şekilde ele aldım. Laktoz intoleransı olanlar, veganlar ve çevre bilincine sahip bireyler için ideal alternatif olan bu süt çeşitlerinin, içerdikleri besin değerleri ve hangi durumlarda tercih edilmeleri gerektiği hakkında güncel bilimsel veriler paylaştım. Ayrıca, endüstri üretimi olanlarda dikkat edilmesi gereken şeker ve katkı maddesi içerikleri, zenginleştirilmiş ürünlerin önemi ve sağlıklı yaşam ile sürdürülebilirlik bağlamında bitkisel sütlerin çevresel avantajları da konuşma konular arasında. Bitkisel sütler konusunda bilgi sahibi olmak, sağlıklı seçimler yapmak ve bilinçli tüketici olmak isteyen herkese hitap eden bu bölümü kaçırmayın. Daha sağlıklı ve bilinçli bir yaşam için bitkisel sütlerin sunduğu alternatifleri derinlemesine anlamak isteyen herkes için..
Bu bölümde sindirim sistemiyle beyin arasındaki bağlantıyı keşfediyoruz! Yiyecekleri görüp düşünmenin midemizde nasıl asit salgısını başlattığını, gastrin, histamin ve asetilkolinin bu süreçteki rollerini konuşuyoruz. Vagus sinirinin mideyi nasıl harekete geçirdiğini, bu karmaşık ama bir o kadar da ilginç biyolojik süreci anlaşılır şekilde anlatıyorum. Sindirim sağlığınızı destekleyecek pratik bilgiler ve bilimsel detaylarla dolu bu sohbeti kaçırmayın!
Bu bölümde sık sık adını duymaya başladığımız doğal kumaşları masaya yatırıyoruz: Pamuk, keten, ipek, yün... Neden son yıllarda daha fazla karşımıza çıkıyorlar? Sadece moda değil, sağlık açısından da neden bu kadar önemli hale geldiler?Cildimize doğrudan temas eden kıyafetlerin, özellikle sentetik kumaşların vücudumuza etkilerini konuşuyoruz. Alerjiler, mantar enfeksiyonları, kötü kokuya sebep olan bakteriler ve daha fazlası…Ayrıca bu bölümde şunlardan da bahsediyoruz:Bitkisel ve hayvansal liflerin farkıDut ipeği neden bu kadar özel?Pamukta "çırçırlama", ketende "çürütme" ne demek?Boyama işlemlerinde kullanılan kimyasallar gerçekten zararlı mı?Sağlıklı kumaşları nasıl ayırt edebiliriz? Hangi etiketlere dikkat etmeliyiz?Eğer hassas bir cildin varsa, giysilerin etiketlerine takılanlardansan ya da sadece daha doğal, sürdürülebilir ve sağlıklıyaşamak istiyorsan, bu bölüm tam senlik!
Her gün “yarın uyuyacağım” deyip gece yarısından sonra mı uyuyorsun? Bu bölümde, sirkadiyen ritim dediğimiz biyolojik saatimizin nasıl çalıştığını ve özellikle ergenlerde neden farklı işlediğini konuşuyoruz. Melatonin hormonunun uykuya dalmamızdaki rolünden, gece geç saatlere kadar ayakta kalma alışkanlığının psikolojik sebeplerine kadar pek çok noktaya değiniyoruz. Ayrıca telefon, bilgisayar ve yapay ışıkların uyku düzenimizi nasıl bozduğunu, beynimizi nasıl kandırdığını da ele alıyoruz.Eğer “neden uykuya dalamıyorum?”, “gece neden uykum açılıyor?” veya “telefon ekranı uykuyu nasıl etkiler?” gibi soruların cevabını merak ediyorsan bu bölüm tam sana göre.
Kararlarımızı gerçekten biz mi veriyoruz, yoksa beynimiz ve çevremiz çoktan bizim yerimize seçti mi?Bu bölümde özgür irade kavramını beyin, psikoloji ve toplumsal etkenler ışığında masaya yatırıyoruz.Benjamin Libet’in deneylerinden Daniel Kahneman’ın Sistem 1 ve Sistem 2 teorisine, priming etkisinden algoritmaların seçimlerimizi nasıl şekillendirdiğine kadar birçok bilimsel ve düşünsel katmanı keşfediyoruz.Bilinçaltının gücü, karar yorgunluğu (decision fatigue), kültürel normlar ve özgürlük yanılsaması...Hepsi bu bölümde!
Aynı ilişki biçimleri, aynı hatalar, aynı kaçışlar…Peki ya tüm bunların ardında beynimizin enerji tasarrufu yapma çabası, tanıdık olanı seçme arzusu ve çözülmemiş travmalar varsa?Bu bölümde:Doğanın kendi döngülerini,Doğanın aynı döngülere neden sıkıştığını,Alışkanlıkların neden bu kadar güçlü olduğunu,Beynin tanıdık örüntüleri neden tekrar tekrar seçtiğini,Travmaların nasıl fark edilmeden yeniden yaşandığınıVe “tarih neden kendini tekrar eder?” sorusunun biyolojik temelini konuşuyoruz.Kötü olsa bile tanıdık olanı seçmek... bir savunma mı, bir tuzak mı?“Döngüyü fark etmek, dönüşümün ilk adımıdır” diyorsan bu bölüm senin için.
Bir neşter darbesiyle gelen rahatlama... Bir sülüğün ısırığıyla arandığı şifa...Ama asıl soru şu:Bunlar gerçekten işe yarıyor mu, yoksa biz öyle mi hissetmek istiyoruz?Bu bölümde;📜 Binlerce yıllık hacamat ve sülük tedavisinin ardındaki hikâyeyi,🧬 Modern bilimin bu yöntemlere nasıl baktığını,⚠️ Ve pek konuşulmayan komplikasyonları konuşuyoruz.Bazı soruların cevabı keskin olabilir.Belki de bu, o sorulardan biri.
"Şekersiz", "fit", "form" ya da "proteinli" gibi etiketlerle sunulan ürünler gerçekten düşündüğümüz kadar masum mu? Bu bölümde market raflarında “sağlıklı atıştırmalık” olarak pazarlanan granola barlar, proteinli ürünler ve diyet krakerler gibi gıdaların içeriklerini mercek altına alıyoruz. Şekerin farklı adlarla nasıl gizlendiğini, katkı maddelerinin ne işe yaradığını ve ambalajların arkasındaki asıl gerçeği birlikte keşfediyoruz.Aynı zamanda bu bölümde bağırsak florasının ne kadar kritik bir rol oynadığını da konuşuyoruz. Sindirim sistemimizde yaşayan trilyonlarca bakterinin; bağışıklık sistemimizden ruh halimize, inflamasyondan enerji dengesine kadar birçok alanda nasıl etkili olduğunu bilimsel verilerle açıklıyoruz. Özellikle sık tüketilen işlenmiş ve katkı maddesi dolu atıştırmalıkların bağırsak mikrobiyotası üzerindeki olası zararlarını ele alıyor, “iyi bakterileri” destekleyen gerçek besinleri tartışıyoruz.Granola gerçekten sağlıklı mı? Diyet krakerler kilo verdirir mi? Protein barlar bağırsak dostu mu? Etiket okurken nelere dikkat edilmeli? Tüm bu sorulara detaylı yanıtlar arıyor ve market alışverişi sırasında daha bilinçli kararlar almanı sağlayacak bilgiler sunuyorum.
“İnce görünüyorum ama göbeğim var…”“Temiz besleniyorum ama hâlâ kaslı değilim…”“Zayıfım ama formda hissetmiyorum…”Bu cümleler size tanıdık geliyorsa, bu bölüm tam size göre.Bu bölümde, dışarıdan zayıf ama içeriden sağlıksız olma hali olarak bilinen “skinny fat” kavramını ele alıyoruz.Peki bir insan nasıl aynı anda hem zayıf hem de yağlı olabilir? Kas kaybı, yanlış diyetler ve toplumun zayıflık takıntısı bu tabloyu nasıl besliyor?“Zayıf olmak mı sağlıklı olmak mı?” sorusunun peşine düşüyor, görünüşün değil iç yapının belirleyici olduğu bir sağlık anlayışına yaklaşıyoruz. Bu bölümde konuşulan bazı konular:Skinny fat nedir, neden olur?Visseral yağlar ve içten gelen tehlikeKas kütlesi neden sadece sporcular için değil de herkes için önemli?Sosyal medya vücut algımızı nasıl bozuyor?Yetersiz beslenmenin görünmeyen tehlikeleri




