Discover
Brakująca Połowa Dziejów
Brakująca Połowa Dziejów
Author: Polskie Radio S.A.
Subscribed: 5Played: 75Subscribe
Share
© Copyright Polskie Radio S.A.
Description
Historia bez kobiet byłaby niemożliwa, a jednak tak rzadko słyszymy o bohaterkach naszych dziejów. W podcaście "Brakująca połowa Dziejów” przypominamy i przedstawiamy kobiety, które wpływały na losy Polski i świata oraz wpływają na nie do dziś. Nowe odcinki w każdy czwartek. #kobiety #brakujacapolowadziejow
59 Episodes
Reverse
15 grudnia to rocznica elekcji Anny Jagiellonki, ale nie na króla, jak nam wielokrotnie powtarzano, a jednak na.... królową. Co nie znaczy wcale, że miała być tylko “żona króla”. Ten i inne mity na temat najbardziej niesprawiedliwie zapamiętanej polskiej władczyni prostuje dr Agnieszka Pawłowska-Kubik - historyczka, która odkrywa zupełnie nowe oblicze Anny Jagiellonki.
Joanna Ostrowska - badaczka historii wykluczonych, która od lat przywraca głos tym, którym go systemowo odmawiano. W najnowszej książce "Ślady. Historia pewnego archiwum" odkrywa niezwykłą historię kobiet z własnej rodziny - prababci Władysławy i babci Zofii.
1 grudnia, w Światowy Dzień Walki z AIDS, w naszym cyklu tym razem prezentujemy biografię Françoise Barré-Sinoussi - francuskiej wirusolożki, współodkrywczyni wirusa HIV. Od bezpłatnego stażu w Instytucie Pasteura po Nagrodę Nobla i pracę nad strategiami walki z HIV na świecie... Opowiadamy jak wyglądała jej droga i czego dokonała, by do dziś uchodzić za jedno z kluczowych nazwisk w historii medycyny.
26 listopada w Muzeum Miasta Łodzi zostanie otwarta wystawa "Łodzianki Inicjatorki" - pierwsza tak duża, herstoryczna opowieść o kobietach, które współtworzyły historię miasta i Polski: od lekarek i nauczycielek, przez działaczki społeczne, po artystki i projektantki. Opowiadamy kim są bohaterki Roku Łodzianek Inicjatorek i dlaczego Muzeum Miasta Łodzi świętuje swoje 50-lecie właśnie z nimi.
17 listopada przypada Międzynarodowy Dzień Studenta. Wracamy do momentu, gdy na ziemiach polskich po raz pierwszy pojawiły się kobiety z indeksami. W 1894 roku próg Uniwersytetu Jagiellońskiego przekroczyły trzy pionierki: Jadwiga Klemensiewicz, Janina Kosmowska i Stanisława Dowgiałłówna. Jak wyglądał ich start na uczelni, która przez stulecia była tylko męską przestrzenią, i jak ich obecność zmieniła akademicki krajobraz Polski na zawsze?
Maria Klementyna Sobieska była wnuczką króla Polski Jana III Sobieskiego i miała zostać... królową Anglii, Szkocji i Irlandii. Niestety, nigdy do tego nie doszło, mimo jej zaangażowania i wsparcia dla męża, pretendenta do tronu - Jakuba III Stuarta. Jej historia to dramat kobiety rozdartej między rodziną, wiarą i obowiązkiem.
Astrid Lindgren z małej wsi w Smalandii trafiła do milionów domów na całym świecie, tworząc literackie królestwo dziecięcej wolności. Anna Kowalczyk odwiedziła miejsce, w którym dorastała ta niezwykła pisarka i w nowym odcinku „Brakującej połowy dziejów” opowie, jak życie jednej niepokornej kobiety zmieniło nasze myślenie o dzieciństwie i wychowaniu.
Wrześniowo-październikowy cykl o kobietach, które zmieniły edukację, kończymy opowieścią o Marii Grzegorzewskiej, która poświęciła się pracy na rzecz tych, których świat łatwo odsuwał na margines. Pedagożka, psycholożka i twórczyni polskiej pedagogiki specjalnej. Kształciła nauczycieli empatii i odpowiedzialności, powtarzając: "Trzeba w każdym dziecku umieć dostrzec jego słaby punkt, który trzeba leczyć, i ten mocny - dzięki któremu można wydobyć z niego nieznane, a wielkie siły."
Przypominamy sylwetkę Ellen Key - szwedzkiej filozofki i pisarki, która ponad sto lat temu ogłosiła nadejście stulecia dziecka. To ona jako pierwsza powiedziała, że szkoła ma wychowywać przez miłość, nie przez kary, a dziecko ma prawo być sobą. Jej idee zainspirowały całe pokolenia - także Astrid Lindgren i jej Pippi Pończoszankę.
Ten odcinek naszego cyklu powstał w Rzymie. W mieście, gdzie ponad sto lat temu Maria Montessori otworzyła pierwszy Dom Dzieci - małą szkołę, która... zmieniła sposób myślenia o edukacji. To opowieść o kobiecie, która uwierzyła, że szkoła może uczyć nie posłuszeństwa, ale dążenia do wolności.
Stefania Sempołowska zajmowała się edukacją, wspierała więźniów politycznych, pisała o sprawach, które inni woleli przemilczeć. W tym odcinku naszego cyklu opowiadamy o jej pracy i codzienności - o tym, jak łączyła misję nauczycielki z działalnością społeczną w trudnych czasach przełomu XIX i XX wieku.
Faustyna Morzycka - popularyzatorka wiedzy, nauczycielka analfabetów, konspiratorka i działaczka oświatowa, której dramatyczne życie i śmierć stały się inspiracją dla Stefana Żeromskiego. Opowiadamy jej historię. Jan Peszek czyta fragmenty noweli "Siłaczka", bo najsłynniejsza nauczycielka polskiej literatury - miała swój pierwowzór w realnej postaci.
Miała wszystko: talent, upór i międzynarodowe uznanie. A jednak, kiedy wróciła do wolnej Polski, drzwi do uniwersytetu zatrzasnęły się przed nią z hukiem. Jej historia pokazuje, jak trudno było kobietom wywalczyć sobie miejsce w nauce. I jak, mimo tego, kobiety pozostawiły w niej niezatarty ślad. Opowieść o Józefie Joteyko.
Cecylia Plater-Zyberkówna – krewna słynnej Emilii Plater, konserwatystka w poglądach, a jednocześnie nieprawdopodobnie pracowita i skuteczna organizatorka. W Warszawie stworzyła pierwszą szkołę zawodową dla dziewcząt, a w Chyliczkach pod Piasecznem - szkołę gospodarstwa kobiecego. Pisała książki, prowadziła pogadanki, zakładała stowarzyszenia. Chciała, by kobiety były przede wszystkim dobrymi matkami i obywatelkami, ale dała im także solidne wykształcenie i narzędzia do samodzielności. O tym, co jej zawdzięczamy i jakie można mieć do niej zastrzeżenia opowiadamy w odcinku naszego cyklu.
We wrześniu i październiku w naszym cyklu opowiadamy o kobietach, które zmieniły edukację. Bohaterką odcinka będzie Narcyza Żmichowska - pisarka, nauczycielka, konspiratorka. Przywódczyni Entuzjastek, pierwszej grupy feministycznej w Polsce.
We wrześniu i październiku w naszym cyklu przyglądamy się kobietom, które zmieniły... edukację. Nie tylko w Polsce. Zaczynamy od o Klementyny z Tańskich Hoffmanowej – autorki najsłynniejszego poradnika wychowania dziewcząt w historii, która - z pozoru niezwykle konserwatywna - otworzyła kobietom drogę do wykształcenia znacznie wykraczającego poza naukę "cnót niewieścich" i podobania się mężowi. A w dodatku... sama żyła jak chciała, stając się pierwszą polską zawodową pisarką.
Kto z państwa już wekuje? A kto zawekował co miał lub miała do zawekowania? Trudno w to uwierzyć, ale umiejętność robienia przetworów to nie jest coś, co od zawsze mamy w genach albo rodzinnej tradycji. Jeszcze 100-150 lat temu w polskiej kuchni nie ceniono aż tak bardzo owoców i warzyw, a już naprawdę mało kto umiał się z nimi obchodzić tak, żeby przetrwały zimę. Aż przyszła ona - bohaterka dzisiejszego odcinka - Lucyna Ćwiercakiewiczowa.
Antoni Cierplikowski wymyślił i spopularyzował krótką fryzurę a la garsonne (na chłopczycę) - symbol nowoczesnej kobiecości i emancypacji. Pochodził z Sieradza, ale podbił Paryż, gwiazdy Hollywood i koronowane głowy zjeżdżały do jego salonów, a on sam dorobił się fortuny i sławy, choć dziś jest niemal zupełnie zapomniany. Antoine de Paris - kreator, wizjoner i rewolucjonista fryzjerstw, którego nożyczki przyniosły kobietom wolność i lekkość.
Gdy na polskich szosach trwa kolarski wyścig Tour de Pologne kobiet, warto przypomnieć tę, która wystartowała w swoim własnym wyścigu… ponad sto lat temu. Karolina Kocięcka - "latająca diablica" polskiego kolarstwa. Kobieta, która w XIX wieku biła mężczyzn na torze i samotnie wyruszyła rowerem z Warszawy do Paryża. Pionierka polskiego kolarstwa, która wyprzedziła swój peleton o całe stulecie.
Olga Drahonowska-Małkowska - wychowawczyni, organizatorka, współtwórczyni polskiego skautingu. Razem z mężem stworzyła ruch, który wychował pokolenia - a gdy on zginął, to ona poniosła go dalej.



