Oplossing gezocht

Met een goed gekozen zegswijze maak je kort en krachtig je punt. Mits de ander ‘m ook begrijpt natuurlijk. Taalkundige Roland de Bonth vertelt over de herkomst én toekomst van spreekwoorden.Als de kat van huis is… Wie zijn billen brandt… Zoals de waard is…. Grote kans dat je deze spreekwoorden moeiteloos afmaakt. Het Nederlands kent duizenden spreekwoorden en gezegden waarmee je je taal verlevendigt en je boodschap krachtig overbrengt. Soms kun je de betekenis met een beetje logica nog wel afleiden, maar vaak moet je die maar net toevallig weten. Wist jij bijvoorbeeld wat Rob Jette laatst bedoelde toen hij het had over ‘iemand de nieren proeven’?In deze aflevering van de podcast Oplossing gezocht gaan we op zoek naar de herkomst van spreekwoorden. Te gast is taalkundige Roland de Bonth, die aan het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) werkt aan historische woordenboeken. Hij legt uit hoe de zegswijzen ooit zijn ontstaan en hun weg hebben gevonden in de Nederlandse taal. Ook legt hij aan podcast-hosts Robert Visscher en Nour Eldín Emara uit hoe het komt dat we deze vorm van beeldspraak steeds minder gebruiken en waarom er nauwelijks nieuwe spreekwoorden bijkomen.Montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

De hele dag loop je rond met de smartphone in je hand, maar ermee béllen? Echt niet! Psycholoog Anne Miers legt uit waarom steeds meer mensen telefoonangst hebben.Bel even naar dit-en-dit nummer voor wat meer informatie, staat er in een berichtje. Pak je dan gelijk je telefoon of stel je het zolang mogelijk uit? Steeds meer mensen, en vooral jongeren, hebben last van belangst. Ze nemen niet op als ze zelf gebeld worden en sturen liever een appje of een mailtje dan dat ze zelf iemand bellen. Waar zijn ze bang voor en waarom neemt het aantal mensen met telefoonangst toe?De antwoorden op deze vragen komen in deze eerste aflevering van het nieuwe seizoen van de podcast Oplossing gezocht van ontwikkelingspsycholoog Anne Miers. Aan de Universiteit Leiden doet zij onderzoek naar sociale angst, waar belangst ook toe behoort. Miers legt aan podcast-hosts Robert Visscher en Nour Eldín Emara uit waarom bellen voor veel mensen spannend is en wanneer belangst echt een probleem wordt. Ook bespreken ze wat je zou kunnen doen om je angst voor een telefoongesprek aan te pakken.Montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Een fris begin van het nieuwe jaar! Is zo’n plons in een ijskoud bad nou goed voor je immuunsysteem of eerder een aanslag op je lijf? In deze laatste podcastaflevering van seizoen 5 is thermofysioloog Wouter van Marken Lichtenbelt te gast. Deze hoogleraar thermoregulatie onderzoekt aan de Universiteit Maastricht de effecten van temperatuur op het mensenlijk lichaam. Hij schreef er het boek ‘Van rillen tot zweten - De wetenschap achter lichaamstemperatuur’ over. Wij mogen ook 1 boek weg geven! Laat in de reacties achter waarom je het zou willen lezen. In januari 2026 kiezen we een winnaar.Montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Rood windt op, blauw kalmeert en geel maakt vrolijk. Kleuren doen iets met ons gevoel. Maar dat hebben we vooral onszelf aangeleerd, vertelt cultuurwetenschapper Bregt Lameris.Het idee dat kleuren invloed hebben op onze emoties is al eeuwenoud. Het heeft zelfs geresulteerd in de pseudowetenschappelijke kleurentherapie, waarbij allerhande kwalen te genezen zouden zijn door het innemen van water of lucht dat bestraald is met gekleurd licht . Maar kleuren zijn niks meer of minder dan specifieke frequenties van het lichtspectrum. En je taal en cultuur bepalen ook nog eens welke kleuren je daarin onderscheidt. In ons lichaam gebeurt er fysiologisch niks anders als je naar een rode muur kijkt dan wanneer je naar een groene muur kijkt, legt cultuurwetenschapper Bregt Lameris in deze aflevering van de podcast Oplossing gezocht uit.Montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Ruimtestation ISS is na bijna dertig jaar rijp voor de schroot. Maar waar laat je zo'n immense installatie? Expert Roel van der Heijden bespreekt de mogelijkheden. Montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Zombies, spoken, skeletten en spinnen. De ideale ingrediënten voor een goed Halloweenfeest of een lekkere horrorfilm. Mediawetenschapper Patricia Pisters legt uit waarom we zo van griezelen houden. Hoofdstukken00:00 Intro: Waarom houden we zo van griezelen? 00:55 Bezoekers van NEMO Science Museum beantwoorden de vraag01:18 Houdt Robert van griezelen? 03:18 Houdt Nour van griezelen? 04:23 Luisteraarsvraag: hou jij van griezelen? 04:59 Hoe onderzoek je waarom mensen van griezelen houden? 05:28 Patricia Pisters geeft antwoord op de vraag 06:44 Houdt Patricia van griezelen? 08:00 Horror als beleving: The Night of Terror in Tuschinski 08:47 Is griezelen met Halloween anders dan griezelen met horrorfilms?09:33 Revival van de horrorfilm 10:32 Is griezelen leeftijdsgebonden? 11:38 Kan er iets té eng zijn? 13:11 Invloed van horrorbeelden: Videodrome13:54 Wat is de diepere betekenis achter griezelen? 14:45 Vampieren zijn symbolen 15:54 Horror vertelt eigenlijk over het echte leven 16:52 Er zit meer achter horror dan plezier 17:06 Hoe onderzoek je wat achter het griezelen zit?18:50 The final girl 20:07 Kun je hersenonderzoek doen naar griezelen? 21:48 Wat is jouw filmtip voor de beginnende griezelaar?23:00 Tot zover deze aflevering ProductieteamMontage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Buitenmensen zijn ervan overtuigd: groen maakt gelukkig. Maar is dat ook echt zo? Omgevingspsycholoog Sjerp de Vries legt uit wat de relatie is tussen een groene leefomgeving en welzijn.Video: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Een broodje gezond hier, een gevulde koek daar, en voor je het weet zit je weer aan de benodigde calorieën voor vandaag. Voedingswetenschapper Marco Mensink legt uit wat een calorie eigenlijk is en hoe wordt bepaald hoeveel je ervan nodig hebt op een dag.Producent en montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink. 

Altijd nét naast de tel klappen, het is bijna bewonderenswaardig. Cognitief neuropsycholoog Fleur Bouwer legt uit waarom in de maat klappen voor sommige mensen zo moeilijk is. Hebben dieren ook ritmegevoel? En wat is eigenlijk de functie ervan?Producent en montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink. 

Bijna één op de tien mensen is linkshandig. Dat is niet altijd even praktisch in een wereld die is ingericht op rechtshandigen (die scharen!), maar het zou ook voordelen hebben. Hoe zit dat precies? En wat bepaalt je handvoorkeur eigenlijk? Hersenonderzoeker Jiska Peper geeft antwoord.Producent en montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink. 

Bevallen zou de ergste pijn zijn die er bestaat - en vrouwen doorstaan dat toch maar keer op keer. Betekent dit dat zij beter tegen pijn kunnen dan mannen? En hoe onderzoek je dat? In deze aflevering geeft Esmeralda Blaney Davidson antwoord.Producent en montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink. 

Hoor jij de hele dag een stemmetje in je hoofd? Of heerst er complete stilte als je denkt? Taalwetenschapper Stef Spronck doet onderzoek naar innerlijke spraak en vertelt wat we inmiddels weten over dit fascinerende fenomeen.Hosts: Robert Visscher en Nour Eldin EmaraProducent en montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Ruim acht miljard mensen springen op precies hetzelfde moment in de lucht - en komen ook weer neer. Dat moet toch iets doen met de aarde. Stampen we 'm aan? Veroorzaken we een aardbeving? Aardwetenschapper Arwen Deuss geeft het verlossende antwoord.Hosts: Robert Visscher en Nour Eldin EmaraProducent en montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink. 

Oortjes in, muziekje aan en studeren maar! Leer je nou echt beter met muziek erbij - en scoor je bonuspunten met Mozart op? Het ligt genuanceerder dan dat, legt musicoloog Artur Jaschke uit.Hosts: Robert Visscher en Nour Eldin EmaraProducent en montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink. 

Een hoofd boven je wiegje, drinken uit een flesje, een schone luier. Niemand herinnert zich hoe dat als baby was. Hoe komt dat eigenlijk? Ontwikkelingspsycholoog Maartje Raijmakers legt het uit.Hosts: Robert Visscher en Nour Eldin EmaraProducent en montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink. 

De mens is de slimste diersoort die er is. Toch? Filosoof Bas van Woerkum ligt uit dat het maar net is hoe je ernaar kijkt. Wat zien we als we zonder onze menselijke bril naar de intelligentie van dieren kijken?Hosts: Robert Visscher en Nour Eldin EmaraProducent en montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Raketten lanceren is duur en vervuilend. Bovendien wil zo'n ruimtevlucht nog wel eens misgaan, met alle gevolgen van dien. Zou het niet veel handiger zijn als we in een kabelbaan naar de maan konden stappen? Wetenschapsjournalist Roel van der Heijden legt uit hoe zo'n kabelbaan eruit zou zien.Hosts: Robert Visscher en Nour Eldin EmaraProducent en montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink. 

Tranen over je wangen, pijn aan je kaken, zo hard kun je om sommige dingen lachen. Maar waarom doen we dat eigenlijk? Lachen is sociale lijm, zo legt ontwikkelingspsycholoog Chris Riddell uit. Hij doet onderzoek naar emoties, bij mensen én dieren.00:00 Intro00:55 Waarom lachen we? Antwoorden van bezoekers van het NEMO Science Museum01:40 Lachen we omdat het gezond is? - short?03:33 Lachen we omdat het sociaal is? - short04:35 Luisteraarsvraag: waarom lachen we?04:50 Expert Chris Riddell geeft Nour én Robert gelijk05:53 Lachen als sociale lijm06:25 Verschil tussen kinderen en volwassenen08:15 Waarom we lachen op ongepaste momenten09:07 Apen en lachen10:29 Hoe onderzoek je waarom mensen lachen?12:19 Hoe gaan kinderen met elkaar om en wanneer lachen ze?13:47 Gedrag onderzoeken bij volwassenen is moeilijker dan bij kinderen14:39 Onderzoek naar lachen bij apen16:25 Chris, wanneer heb jij voor het laatst hardop gelachen?17:05 Tot zover deze afleveringHosts: Robert Visscher en Nour Eldín EmaraProducent en montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons ook op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Superrijken zijn door hun exorbitante leefstijl verantwoordelijk voor groot deel van de ecologische en klimaatschade. Bovendien vormen ze een bedreiging voor de democratie, stelt filosoof en econoom Ingrid Robeyns. Deze problemen zullen de komende jaren alleen maar groter worden. Robeyns pleit daarom voor het limitarisme: een bovengrens aan vermogen.Meer weten over dit onderwerp? Lees het interview met Ingrid Robeyns op NEMO Kennislink: https://www.nemokennislink.nl/publicaties/stel-een-bovengrens-aan-rijkdom Hosts: Robert Visscher en Nour Eldin EmaraProducent en montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons ook op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.

Heel Nederland moet in 2050 klimaat neutraal zijn. Krijgen de grootste vervuilers dan de meeste subsidie om te vergroenen? Of is het rechtvaardiger om juist mensen met weinig financiële middelen daarbij te ondersteunen? Bestuurskundige Kees van der Wel laat zien dat dit rechtvaardigheids-vraagstuk niet zo eenvoudig is op te lossen.Meer weten over dit onderwerp? Lees de blogs van Kees van der Wel voor Faces of Science:https://www.nemokennislink.nl/facesofscience/profielen/kees-van-der-wel/Hosts: Robert Visscher en Nour Eldin EmaraProducent en montage: Dimitri van TuijlVideo: Eva PoortSocial media: Elvira ElzingaEindredactie: Erica RenckensVolg ons ook op YouTube, Instagram en Facebook: NEMO Kennislink.