DiscoverPolityka o książkach
Polityka o książkach
Claim Ownership

Polityka o książkach

Author: Polityka

Subscribed: 18Played: 376
Share

Description

Podkast tygodnika „Polityka” o książkach, które warto poznać. Rozmowy z autorami, recenzje i głębsze spojrzenie na literaturę, które poszerza perspektywy. Zaprasza dziennikarka tygodnika „Polityka” Justyna Sobolewska. Nowe odcinki co dwa tygodnie: w sobotę rano.
43 Episodes
Reverse
Justyna Sobolewska w najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o książkach” (tygodnik „Polityka”) rozmawia z pisarzem i wybitnym reporterem Maciejem Siembiedą. Nasz gość zaprasza do swojego świata czytelniczego i opowiada, jak przeszedł od dziennikarstwa śledczego w prasie PRL do tworzenia mistrzowskich powieści kryminalnych i sensacyjnych. Rozmowa staje się głęboką refleksją nad tym, jak kształtuje się czytelnictwo w Polsce, jak zagadki kryminalne i historyczne oraz dziennikarstwo śledcze stają się napędem dla wyobraźni oraz jaką rolę w pamięci czytelnika odgrywa literacki kapitał gromadzony od najwcześniejszych lat. Ta podróż rozpoczyna się od wspomnień z ubogiego domu w Starachowicach, gdzie pierwsze baśnie i bajki polskie wydawane na miękkim papierze przypominały warstwy lazanii i były najcenniejszym prezentem. Wędrujemy przez emocjonujące obrazki nocnych kolejek przed Domem Książki po kultowego „Pana Samochodzika” Zbigniewa Nienackiego, młodzieńcze fascynacje klasykami, takimi jak Michaił Bułhakow czy Marcel Proust, aż po lektury kryminalne. Autor zdradza, że zanim napisał własny bestseller, przeczytał 500 powieści kryminalnych i sensacyjnych, by rozmontować rzemiosło gatunku na części pierwsze. Siembieda udowadnia, że każda przeczytana strona staje się wewnętrzną walutą, wpłacaną na konto wyobraźni, która po latach procentuje niezrównaną łatwością władania słowem. W tym wywiadzie z pisarzem przyglądamy się także ewolucji, jaką przeszły współczesne dziennikarstwo, reportaż polski oraz powieści kryminalne. Odsuwając na bok surowy rygor depesz i cenzurę w PRL, przechodzimy do rozmów o mistrzowskiej sztuce budowania napięcia i uwikłania czytelnika w tajemnicę. Na naszej drodze stają literaccy patroni autora: Ryszard Kapuściński, który jako pierwszy dostrzegł powieściowy potencjał w jego tekstach śledczych, Bohumil Hrabal ze swoją genialną naturalnością oraz Tadeusz Konwicki. Mówimy też o współczesnej scenie literackiej, analizując kryminalne i fabularne rzemiosło, jakie reprezentują Zygmunt Miłoszewski, Jakub Żulczyk, Szczepan Twardoch i przedpremierowy recenzent Siembiedy Marcin Meller. Rozmowa odsłania niezwykły warsztat autorski oparty na dziennikarskich śledztwach, tajemnicach historii i benedyktyńskim zbieraniu materiałów. Słuchamy o intymnym procesie, jakim jest pisanie piórem na brudno, o poetyckiej perwersji, jaką staje się redakcja tekstu, oraz o bezcennej pomocy, jaką niesie „Słownik synonimów” (Jerzy Bralczyk). Przechodząc przez kulisy powstawania powieści „Gołoborze”, noweli „Gustaw i gadająca Żaba” oraz zapowiadanej książki „Posusz”, schodzimy w najgłębszą tajemnicę rzemiosła: jak tworzyć wciągające intrygi kryminalne i szukać idealnego, wyważonego ostatniego zdania, które zostaje w sercu czytelnika na zawsze. Czego dowiesz się z tego odcinka? 1. Jak dziecięcy głód lektur, baśnie wydawane na woskowanym papierze i nocna wyprawa po „Pana Samochodzika” budują czytelniczą walutę, która po latach zwraca się w postaci łatwości pisania? 2. Czy Ryszard Kapuściński zachęcał reportera do porzucenia czystego dziennikarstwa na rzecz beletrystyki? 3. Na czym polega rytuał pisania piórem i jak redagować tekst we współpracy z Jerzym Bralczykiem? Oś czasu: 00:00 - Najciekawsze fragmenty 04:00 - Kulisy pracy dziennikarza 07:25 - Pisanie w swoim tempie 14:49 - Skąd marzenie o pisaniu? 18:08 - Lekcja od Kapuścińskiego 24:57 - Lektury młodości 35:25 - Czytanie jako waluta i Konwicki 38:38 - Pisarze jako scenarzyści i ekranizacje 40:10 - Radość z pisania piórem 46:33 - Hrabal 49:22 - Lata 80. i reportaż 59:36 - Arturo Pérez-Reverte 61:24 - Klasyka noir 66:15 - Plany na przyszłość: „Posusz” Książki, o których rozmawiamy: * Cezar Petrescu, Fram, niedźwiedź polarny * Zbigniew Nienacki, Pan Samochodzik i Tajemnica tajemnic * Bolesław Prus, Lalka * Krzysztof Kąkolewski, 3 złote za słowo, Lato bez wakacji, Notatka * Ryszard Kapuściński, Cesarz, Szachinszach, Lapidaria * Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata, Biała Gwardia * Marcel Proust, W poszukiwaniu straconego czasu * Arturo Pérez-Reverte, Królowa Południa, Szachownica flamandzka, Klub Dumas * Bohumil Hrabal, Taka piękna żałoba, Obsługiwałem angielskiego króla, Wesela w domu, Lekcje tańca dla starszych i zaawansowanych, Czuły barbarzyńca * Tadeusz Konwicki, Rzeka podziemna, podziemne ptaki, Kronika wypadków miłosnych * Raymond Chandler, Żegnaj, laleczko * Małgorzata Szejnert, Portret rodzinny z wnętrza * Maciej Siembieda, Gustaw i gadająca Żaba, Gołoborze, Gambit, Katharsis, Sobowtór, Posusz
Gościnią Justyny Sobolewskiej w wideokaście „Polityka o książkach” jest Urszula Zajączkowska, botaniczka, poetka, artystka wizualna, autorka głośnej, poszerzonej właśnie o nowe teksty książki „Patyki i badyle” (nominowanej w 2019 r. do Paszportów POLITYKI). W naszej rozmowie nauka spotyka się ze sztuką, a botaniczna precyzja z poetycką wrażliwością. Urszula Zajączkowska zaprasza do czułego i bliskiego bycia ze światem. Przypomina, że nie musimy szukać sztucznego dystansu, bo po prostu „jesteśmy przyrodą”. To opowieść o sztuce zwalniania, odnajdywaniu ciepła i zachwytu w małych niedoskonałościach oraz o dobroczynnej obecności w otaczającym nas świecie. Staramy się stworzyć przestrzeń pełną spokoju, dyskutując o potrzebie odpuszczenia presji sukcesu, akceptacji przemijania oraz terapeutycznym wymiarze znikania w patrzeniu i czytaniu. W rozmowie sięgamy po bogaty kanon lektur i inspiracji: od przełomowej poezji Walta Whitmana, Bashō i sztuki haiku, przez Wisławę Szymborską, Kornela Filipowicza, Annę Świrszczyńską i Jacka Dehnela, aż po poruszający photobook Rafała Siderskiego („Wyjedź zostań”), eseje Margaret Atwood czy dziecięce fascynacje twórczością Isaaca Bashevisa Singera i Adama Wajraka. W odcinku znajdziecie autorskie rekomendacje i odpowiedź na pytanie o to, co czytać, żeby znaleźć spokój umysłu i pogłębić kontakt z naturą. To refleksyjna rozmowa o ekologii, biologii, redukcji nadmiaru słów i budowaniu prawdziwej uważności w codziennym życiu. Dowiesz się z tego odcinka: 1. Jak uważne patrzenie na drzewa i rośliny pomaga odnaleźć spokój umysłu i odpuścić codzienny pośpiech? 2. W jaki sposób lapidarna poezja (haiku), oszczędne słowo i obcowanie z naturą stają się czułym oparciem w trudnych momentach? 3. Jakie lektury – od Walta Whitmana i Szymborskiej po nieoczywiste photobooki – inspirują do budowania wrażliwości na otaczający nas mikrokosmos? Oś czasu: 00:00 – Najciekawsze fragmenty 03:45 – „Patyki i badyle”: jesteśmy przyrodą 14:52 – Czytanie bez pośpiechu i spowolnienie 20:20 – Nature writing: nowa optyka patrzenia na świat 38:00 – Spacer jako medytacja i pisanie w ruchu 43:57 – Od haiku po klasyków: książki i inspiracje 1:07:58 – Literatura na trudne momenty Książki wspomniane w rozmowie: Urszula Zajączkowska, Patyki i badyle Krzysztof Kieślowski, rozmowy / autobiografia Telmo Pievani, Imperfection (Niedoskonałość) Walt Whitman, Źdźbła trawy (przeł. Andrzej Szuba) Władysław Strzemiński, Teoria widzenia Vladimir Nabokov, Pnin (przeł. Anna Kołyszko) Rafał Siderski, Wyjedź zostań Kornel Filipowicz, opowiadania i proza przyrodnicza W.G. Sebald, proza Ilustrowany przewodnik o chmurach (fizyka i malarstwo) Agata Romaniuk, Na nogach Urszula Zajączkowska, Szczur i drzewo (libretto) Wiktor Osiatyński, publikacje i poradniki Krystyna Miłobędzka, wiersze Anna Świrszczyńska, wiersze Matsuo Bashō, Haiku Isaac Bashevis Singer, opowiadania Adam Wajrak, książki przyrodnicze dla dzieci Wisława Szymborska, poezja Margaret Atwood, Wiersze przychodzą późno (przeł. Jerzy Jarniewicz) Lukrecjusz, O naturze rzeczy (De rerum natura) Ilya Prigogine, Isabelle Stengers, Z chaosu ku porządkowi (przeł. Katarzyna Lipszyc) --- Dowiedz się więcej na polityka.pl https://www.polityka.pl/ Obserwuj nas w mediach społecznościowych: Facebook https://www.facebook.com/TygodnikPolityka Instagram https://www.instagram.com/tygodnikpolityka/ X https://x.com/Polityka_pl
Gościnią Justyny Sobolewskiej w wideokaście „Polityka o książkach” jest Zyta Rudzka, laureatka najważniejszego wyróżnienia literackiego, jakim jest Nagroda Literacka Nike, za głośną powieść „Ten się śmieje, kto ma zęby”. Wywiad daje rzadką okazję, by zajrzeć za kulisy twórczości autorki, zdaniem której literatura nie znosi ugrzecznienia i cenzury. Pisarka, znana także z „Tylko durnie żyją do końca”, odkrywa swój unikalny warsztat pisarski, tłumaczy, jak pisać powieść wbrew schematom. Zdradza, czym jest rwana fraza, jak budować bezwzględny monolog wewnętrzny, a także jak pisać dialogi w książce, by brzmiały jak wystrzały z karabinu. Rozmówczynie konfrontują się z problemem, jakim bywa współczesna krytyka literacka, często pogardzająca sferą czystych emocji i biedy. Rudzka opowiada o swojej relacji z literaturą: dlaczego odrzuca narzucony kanon lektur, jak wczesne czytanie dzieciom ukształtowało jej intymny kontakt ze słowem oraz jak ocenia współczesne tłumaczenia książek. Wskazuje też swojego jedynego mistrza – Tadeusza Różewicza – i jego przełomową sztukę „Kartoteka”. Przypomina także dzieła Amosa Oza. W odcinku znajdziecie autorskie rekomendacje i odpowiedź na pytanie, co czytać – nie tylko komercyjne bestsellery, lecz także bezkompromisowe i wartościowe pozycje, które stawiają na bezwzględną wolność twórczą. To rozmowa o starości, biologii, odrzuceniu poprawności i o rozkoszy skreślania zbędnych słów. Dowiesz się z tego odcinka: 1. Dlaczego usuwanie przymiotników i skracanie tekstu to największa rozkosz pisarska Zyty Rudzkiej? 2. W jaki sposób motyw heroicznej starości i biologizmu stał się osią jej nagradzanych powieści? 3. Z jakiego powodu pisarka stanowczo sprzeciwia się „higienizacji” i cenzurowaniu współczesnej sztuki?
Gościem Justyny Sobolewskiej w wideokaście „Polityka o książkach” jest Remigiusz Mróz, autor popularnych thrillerów, którego serie literackie i m.in. kultowy komisarz Forst regularnie okupują listy sprzedaży. Pisarz, wierny widz audycji, otwiera przed odbiorcami swój prywatny księgozbiór i zdradza unikalny warsztat pisarski. Dowiecie się, skąd wzięła się jego dziecięca abibliofilia i jak wczesne lektury, takie jak „Dzieci z Bullerbyn” czy „Detektyw Blomkvist”, otworzyły mu wrota do świata literackiego. To także podróż przez literackie fascynacje. Co czytać, gdy szuka się mistrzowskiej narracji? Autor analizuje, jak tworzy Stephen King, mówi, dlaczego arcydziełem stylu jest dla niego Wiesław Myśliwski i jego „Traktat o łuskaniu fasoli”, a powieść „Na południe od Brazos” Larry’ego McMurtry’ego uważa za jedną z najlepszych pozycji literackich. W rozmowie wraca też kosmiczny kanon: Stanisław Lem i „Solaris”, fenomen trylogii Stiega Larssona „Millenium” oraz świeże spojrzenie na klasykę, w tym powieść „Percival” Everetta Jamesa. Ważną częścią odcinka jest dyskusja o współczesnym rynku książki: jak pracują polscy pisarze, jak powstają bestsellery i czy warto się zastanawiać, jak pisać książki w dobie rozwoju nowych technologii. Mróz zabiera głos w tej debacie: czy sztuczna inteligencja to szansa czy zagrożenie dla kultury? Zdradza też nieco kulisy procesu twórczego i tłumaczy, dlaczego jego zdaniem pisanie książki z AI to etyczne nadużycie niszczące autentyczność literatury. Dowiesz się z tego odcinka: 1. Jak rytuał wieczornego czytania z dzieciństwa zamienił się w nawyk pisania tysięcy stron rocznie? 2. Dlaczego powieść „Dallas ’63” Stephena Kinga i proza Myśliwskiego ukształtowały język współczesnego kryminału? 3. Z jakiego powodu Remigiusz Mróz uważa generatory tekstu AI za zagrożenie dla literatury? Lista książek, które przyniósł Remigiusz Mróz: • Wiesław Myśliwski, Traktat o łuskaniu fasoli, Znak • Larry McMurtry, Na południe od Brazos, przeł. Michał Kłobukowski, Vesper • Percival Everett, James, przeł. Kaja Gucio, Marginesy • Barbara Kingsolver, Demon Copperhead, przeł. Kaja Gucio, Filia • Stieg Larsson, Millenium, przeł. Beata Walczak, Czarna Owca • Stephen King, Dallas 63, przeł. Tomasz Wilusz, Prószyński i Ska • Stanisław Lem, Solaris • Carlo Gozzi, Najpiękniejsze baśnie • Astrid Lindgren, Dzieci z Bullerbyn, przeł. Irena Szuch-Wyszomirska • Astrid Lindgren, Detektyw Blomkvist żyje niebezpiecznie, przeł. Maria Olszańska • Alfred Szklarski, Tomek w krainie kangurów • Różni autorzy, Nowe przygody trzech detektywów
Gościnią Justyny Sobolewskiej w wideokaście „Polityka o książkach” jest Agnieszka Przepiórska, jedna z najciekawszych polskich aktorek, która wygłasza niezwykłe monodramy i przywraca pamięć o losach zapomnianych bohaterek. W rozmowie przekonuje, jak ważna dla zrozumienia naszej tożsamości jest herstoria oraz nieopowiedziana dotąd historia kobiet. Wracamy na wstępie do rodzinnego domu i wspominamy lektury z dzieciństwa, jest wśród nich „Byczek Fernando”, opowieść o odwadze bycia sobą poza społeczną presją. Analizujemy, jak książki dla dzieci kształtują empatię, i dowiadujemy się, jak wygląda wymagające aktorstwo w Polsce, gdy ciało staje się medium dla dawnych biografii niczym metaforyczny Dybuk. Przepiórska opowiada o pracy nad skrajnymi rolami, jak postać ocalonej z piekła (rzeź Woli), artystki, naukowczyni, reporterki, kobiety, które zapisały się w polskiej historii (Hanna Krall, Simona Kossak, Zuzanna Ginczanka, Anna Walentynowicz). To nie tylko refleksja o teatrze, ale też gęsta od kontekstów rozmowa o książkach. W odcinku m.in.: Miron Białoszewski, klasyczne dzieła Dostojewskiego i Czechowa oraz solidne książkowe polecajki! Dowiecie się, co warto czytać, gdy w kręgu zainteresowań znajdują się poruszające książki biograficzne i bezkompromisowe książki historyczne. Jak w tym wszystkim odnajdują się współcześni polscy aktorzy i dlaczego żywe spotkanie z widzem w małym miasteczku bywa ważniejsze niż wielka scena? Dowiesz się z tego odcinka: 1. Jak dzieciństwo spędzone w wiejskim ośrodku zdrowia ukształtowało warsztat aktorski Agnieszki Przepiórskiej? 2. W jaki sposób monodramy biograficzne wydobywają z cienia wybitne, zapomniane postacie kobiece? 3. Dlaczego granie spektaklu w plenerze pośród końskich odchodów okazało się najważniejszym egzaminem z teatru?
loading
Comments