Discover
Ekokozmopolitan
60 Episodes
Reverse
Chloé Zhao’nun yönettiği ve senaryosunu Maggie O’Farrell ile birlikte kaleme aldığı 2025 yapımı Hamnet'i konuşuyor; içinde büyüyüp saygı duyarak yücelttiği doğanın ta kendisiyle kanayan ve nefes alan bir kadının yasını, ormanla, ağaçla birlikte yas tutmanın estetiğini film aracılığıyla tartışmaya açıyoruz.
Konuğumuz Tuba Emiroğlu ile peyzajda iz sürmeyi, İmroz'u, politik şiddeti ve insandan ibaret olmayan tanıklığı konuşuyor; bir sahada en çok hissedilen şey “sessizlik” olduğunda, araştırmacı neyi dinler diye soruyoruz. İnsanların sustuğu yerde yıkıntılar, yabani doğa, keçiler ya da ağaçlar politik şiddetin ve hafızanın tanığına dönüşebilir mi?
Konuğumuz Koç Üniversitesi, İngiliz Dili ve Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü’nde öğretim üyesi, şair ve çevirmen Nazmi Ağıl ile Emily Dickinson şiirini ve Bana Hiç Yazmayan Dünyaya adlı kitabını konuşuyoruz.
Konuğumuz sinema ve hafıza çalışmaları alanında çalışan Esin Paşa Cengiz ile tarihsel filmlerin geçmişi nasıl temsil ettiğini, görünür kılınanlar kadar bastırılan hikâyeleri ve sinemanın kolektif hafıza üzerindeki etkisini konuşuyor; travma, gizli tarihler ve kadın anlatıları üzerinden “tarihi kim yazıyor?” sorusunu tartışıyoruz.
Konuğumuz felsefeci, yazar Eva Meijer ile dilin sınırları ve çoktürlü sanat yaratımı üzerine konuşuyoruz.
Mary Shelley’nin Son İnsan (The Last Man, 1826) romanındaki silvikültür geleneği ve romantik ormancılık arşivini konuşuyoruz.
Konuğumuz arkeolog İsmail Gezgin ile son kitabı Ötekilerin Arkeolojisi üzerine konuşuyoruz.
Konuğumuz sanatçı Fulya Çetin ile Yapı Kredi Kültür Sanat'ta hala devam eden 'Bir Arada' sergisi ve ekofeminist sanat pratiklerinin yanı sıra; doğa, kent, beden ve hafıza konularını da konuşuyoruz.
J. M. Coetzee’nin Elizabeth Costello (2003) romanı; hayvan hakları, edebiyatın sınırları ve insan olmanın anlamı üzerine sarsıcı sorular ortaya koyuyor. Kurmaca ile denemenin sınırlarında dolaşan kitap, Avustralyalı yazar Elizabeth Costello karakteri aracılığıyla ahlaki ikilemleri ve dilin yetersizliklerini tartışıyor. J. M. Coetzee'nin bizi edebi bir yolculuğun yanında nasıl bir vicdani yüzleşmeye de davet ettiğinden bahsediyoruz.
Olga Tokarczuk’u konuşmaya devam ediyor ve Tokarczuk'un eserlerinde kadınlara ve doğaya yönelik baskıya karşı ekolojik, feminist ve canavarımsı eğilimleri konuşuyoruz.
Çağdaş Avrupa edebiyatının en önemli ve en etkili yazarlarından Olga Tokarczuk'un Sür Pulluğunu Ölülerin Kemikleri Üzerinde (Drive Your Plow Over the Bones of the Dead, 2009) adlı romanını konuşuyoruz.
Konuğumuz Antroposen Sohbetler programını hazırlayan ve sunan Utku Perktaş ile biyoçeşitliliği tarihsel perspektifiyle konuşuyor; geçmiş iklim dalgalanmaları ile bugünkü iklim değişikliği arasındaki farklardan, günümüzdeki hızdan ve yerel gerçekliklerden bahsediyoruz.
Ekokozmopolitan'da Avustralyalı akademisyen ve düşünür Kate Rigby'nin "Reclaiming Romanticism: Towards an Ecopoetics of Decolonization" kitabından yola çıkarak romantik şairler ve onların doğa ile kurdukları derin bağ ile başlayan çevre eleştirisine karşın bugün doğanın “romantikleştirilmesi” kuşkuyla karşılanmasını konuşuyoruz. Bu kitap Avrupa Romantik geleneği yazarların ve eleştirmenlerin Antroposen çağında çevreyle kurdukları ilişki biçimlerindeki önemini yeniden keşfetmemize imkan tanıyor.
Konuğumuz Avustralyalı şair, akademisyen ve ekofeminist araştırmacı Anne Elvey ile 'dikkatle dinleme pratiği' ile şekillenen şiirlerini, özellikle Kin (2022) ve Leaf (2014) kitaplarındaki şiirlerini konuşuyor; yeryüzüne ve onun ötekilerine yeniden kulak verme ve bağ kurma çağrısına katılıyoruz.
Konuğumuz Suat Baran ile 160. Kilometre'den çıkan İkarus Düşleri'ni konuşuyor; mitolojik bir figür olan İkarus’u çağdaş bir kırılmanın, belki de zamansız bir düşüşün metaforu olarak okuyoruz. İkarus Düşleri'nde mitolojik figürlerle, köyde balık buğulaması yapan ninenin aynı dizede yer alabilmesi, zamanlar ve gerçeklikler arasında derin bir geçirgenlik yaratıyor. Marduk’la İkarus köye inerken, taşlar konuşuyor, kız çocukları ağlıyor.Suat Baran'ın kurduğu bu şiirsel evreni, mitolojik hafıza ile kişisel hafızanın imkanlarını konuşuyoruz!
Konuğumuz Çiçek ve Çağla Öztek ile Alef Yayınları'ndan çıkan Bahçede Hayatlar: Permakültür İlkeleriyle Şehir Bahçıvanlığı kitabını ele alıyor; bahçecilikten Kadıköy-Moda mikro tarihlerine, aidiyete, bahçecilik ve toprak ile kurulan karşı hafızalara ve umuda dair konuşuyoruz.
Richard Powers'ın The Overstory romanını, ekolojik yası ve ağaçları konuşmaya devam ediyor ve şu soruları soruyoruz: Edebi biçimlerimizin kendisi ekolojik yıkıma katkı sağlıyorsa? Karaktere ve olay örgüsüne verdiğimiz ayrıcalık, ekokırımı besleyen antropomerkezci bir bakışın ürünüyse?
Dünyamız, evimiz yanarken orman yangınlarını, ekolojik kederi ve ekolojik yası konuşuyoruz ve özellikle orman ve orman ekosistemi üzerine yazan Yaşar Kemal’den ve Amerikalı çağdaş romancı Richard Powers’dan orman yangınlarına, yarattığı karmaşık duygulara, yas tecrübelerine dair neler ögrenebileceğimizi ele alıyoruz.
Dünya Edebiyatını ulus aşırı ve dil aşırı olarak okurken hayvanların, bitkilerin tarihinden, göçlerinden, yollarından geçerek de yeniden düşünebilir miyiz sorusunu soruyoruz. Dünya edebiyatının dünyaları sadece insanlardan mı ibarettir? Edebiyatta hayvanların, bitkilerin, mantarların, mikroorganizmaların ve bu varlıklar arasındaki etkileşimlerin işitilebilir, görülebilir ve hissedilebilir hâle gelebilmesi için nasıl bir edebi dil gerekir?Bu sorulardan yola çıkarak insan olmayan muhatapların varlığı ve yakınlığını tartışıyoruz.
Konuğumuz akademisyen Mine Yıldırım ile Salt Beyoğlu’ndaki 'Hayvanların Yaşamı' sergisinde yer alan “İhtimam ile Şiddet Arasında: İstanbul’un Köpekleri” adlı araştırma projesini konuşuyor ve bu projeden yola çıkarak insan-hayvan ilişkilerinin kent, adalet, aidiyet gibi kavramlarla nasıl örüldüğünden bahsediyor, köpeklerin tarihi ve hafızası nasıl yazılabilir konusunu tartışıyoruz.



