Discover
Bartosz Czekała i podcast "The Universe of Memory"
Bartosz Czekała i podcast "The Universe of Memory"
Author: Bartosz Czekała
Subscribed: 293Played: 2,415Subscribe
Share
© 2026 Bartosz Czekała i podcast "The Universe of Memory"
Description
Podcast Universe of Memory to miejsce, gdzie dzielę się tym, co naprawdę działa – w nauce, zdrowiu i codziennym funkcjonowaniu. Opowiadam o tym, jak skutecznie się uczyć, jak dieta wpływa na mózg i pamięć oraz co robić, by dbać o zdrowie psychiczne i fizyczne. Wszystko podlane naukowym sosem, z domieszką humoru, który w normalnych warunkach nie przeszedłby selekcji naturalnej.
Jeśli chcesz ogarnąć swoją pamięć, samopoczucie oraz dowiedzieć się czegoś o fascynującym świecie z pogranicza dietetyki i medycyny, to jesteś w dobrym miejscu. Zapraszam Cię do mojego pałacu naukowego szaleństwa.
www.universeofmemory.pl
Do usłyszenia!
Bartek
108 Episodes
Reverse
Kofeina od dziesięcioleci pozostaje najczęściej używanym stymulantem na świecie, jednak ciężko nie zauważyć jej ograniczeń.Szybko pojawia się tolerancja, charakterystyczny zjazd energii kilka godzin po spożyciu, a wrażliwe osoby mogą odczuwać nerwowość lub pogorszenie snu. Pomijam klasyki, jak podbijanie ciśnienia czy też tętna. Z tego powodu naukowcy zaczęli analizować inne związki chemiczne o podobnej strukturze, które mogłyby działać w odmienny sposób.Jednym z takich związków jest TEAKRYN...
Ataki dny moczanowej należą do jednych z gorszych rodzajów bólu, które można doświadczyć jako osoba dorosła. Skąd natomiast bierze się dna moczanowa? I czy podwyższony poziom kwasu moczowego nieuchronnie do niej prowadzi u każdej osobie? W odcinku odpowiem na te pytania oraz wyjaśnienia jak można obniżyć poziom kwasu moczowego u osób z podwyższoną szansą wystąpienia dny moczanowej lub jej nawrotów. Odcinek w formie wideo do zobaczenia tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=PujG4hThh0M ======...
IWERMETYNA od lat funkcjonuje jako lek przeciwpasożytniczy, ale coraz częściej pojawia się w kontekście onkologii. Czy rzeczywiście jest badana jako potencjalne wsparcie terapii nowotworowych? I co wiemy o jej bezpieczeństwie u pacjentów leczonych onkologicznie? W tym materiale omawiam aktualne dane dotyczące farmakokinetyki, wysokich dawek, wpływu posiłku na wchłanianie, możliwych interakcji (m.in. CYP3A4 i P-glikoproteiny) oraz pierwszych sygnałów przedawkowania. Analizuję badania kliniczn...
Badanie Keto-CTA objęło 100 osób z fenotypem LMHR – bardzo wysokim LDL, niskimi trójglicerydami i wysokim HDL. Celem było sprawdzenie, czy w ciągu roku rozwinie się u nich blaszka miażdżycowa w badaniu CTA. Pierwotna analiza wykonana przez Cleerly wykazała znaczną progresję miażdżycy. Problem? Ponowna reanaliza tych samych skanów — również przez Cleerly — wykazała u części osób wyniki skrajnie odmienne: minimalną progresję, a nawet regresję. Te same obrazy. Różne wnioski. W tym materiale ...
Leczenie białaczki jest cholernie ciężkie, szczególnie jeśli jest to jej rzadka postać — przewlekła białaczka mielomonocytowa (CMML). Tym bardziej absurdalne, mimo że prawdziwe, wydają się opisy studiów przypadku osób, które wprowadziły ten nowotwór w remisję przy pomocy specjalnej herbaty. W odcinku przyjrzymy się temu typowi białaczki oraz wspomnianym badaniom. Odcinek w formie wideo do zobaczenia tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=7kv8Nx2EMKI&t=14s ========================= ...
Analiza badań laboratoryjnych wymaga nie tylko wiedzy merytorycznej, dotyczącej samej badanej zmiennej oraz tego, jak jej wyniki łączą się ze zmianą stanu zdrowia. Jest to umiejętność sama w sobie, która wymaga dość dużej dyscypliny w myśleniu. W odcinku omówię 5 najczęstszych błędów popełnianych podczas prób samodzielnej interpretacji badań laboratoryjnych. Pomogą Ci one w przyszłości lepiej radzić sobie z tym zadaniem. Odcinek w formie wideo do zobaczenia tutaj: https://www.youtube.com/watc...
Kryzys opioidowy nie był nagłym „wypadkiem historii”. Jego korzenie sięgają lat 90., kiedy opioidy na receptę zaczęto intensywnie promować jako bezpieczne i nowoczesne rozwiązanie problemu bólu. Część firm farmaceutycznych prowadziła agresywne działania marketingowe - zarówno legalne, jak i takie, które później stały się przedmiotem postępowań sądowych - wpływając na sposób przepisywania tych leków. W efekcie powstała sieć lekarzy, którzy w wielu przypadkach wystawiali recepty na opioidy szer...
Większość z nas w odruchu senności trzęsącą ręką sięga po kolejną kawę. Istnieją jednak naturalne metody, które potrafią postawić mózg na nogi skuteczniej. Zresztą tyczą się one nie tylko osób, które piją kawę, ale każdego, kto czuje, że ma kłopoty z niskim poziomem energii w ciągu dnia. W tym materiale pokażę, jak przetrwać dzień po słabej nocy lub jak trwale podnieść swój poziom skupienia. Można nazwać te metody protokołem resetu energetycznego. Odcinek w formie wideo do zobaczenia tutaj: ...
N-tym z rzędu mitem, który krąży w różnego rodzaju środowiskach, jest rzekoma szkodliwość diet ketogenicznych w stosunku do nerek. W odcinku omawiam, skąd w ogóle wzięły się takie mity i jakie jest ich racjonalne wytłumaczenie, polegające na czynnikach zakłócających wartości popularnych markerów mierzących funkcje nerek. Omawiam również dostępne badania randomizowane dotyczące wpływu diet ketogenicznych oraz wysokobiałkowych na funkcje nerek, zarówno u zdrowych ludzi, jak i u osób w stadium 2...
Światło czerwone i bliska podczerwień (NIR) to przepotężne narzędzia medyczne. Nie bez powodu powtarzam od lat, że ze względu na wielorakość zastosowań tego typu terapii jest to niezbędna część domowej „Apteczki”. W fotobiomodulacji (PBM) zasada „więcej znaczy lepiej” to najprostsza droga do… braku efektów lub problemów zdrowotnych. W tym odcinku uporządkuję ten chaos i pokażę Ci, jak na podstawie specyfikacji technicznej Twojego urządzenia i potencjalnego celu terapii policzyć czas naświetl...
Wiele osób jest przeciwnych większości promowanych leków na obniżanie cholesterolu. Berberyna jest zdecydowanie jedną z alternatyw, które warto rozważyć w takich przypadkach. W tym materiale krok po kroku omawiam mechanizmy działania berberyny, jej wpływ na LDL, PCSK9, trójglicerydy oraz efekty plejotropowe, które obejmują pozytywne działanie na same tętnice, obniżanie poziomu glukozy, czy też działanie ochronne pod kątem wątroby. Wisienką na torcie jest omówienie wyjątkowego wpływu tego al...
Martwisz się, jak serce radzi sobie z Twoim stylem życia i dietą? Ten odcinek jest dla Ciebie. Istnieje prosty marker, który może dostarczyć informacji o uszkodzeniu komórek mięśnia sercowego — hs-troponina, czyli troponina o wysokiej czułości. W odcinku omawiana jest specyfika tego markera, jego dwie formy oraz m.in. jego wartość predykcyjna w kontekście ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego i śmiertelności z ich powodu. Odcinek w formie wideo do zobaczenia tutaj: https://www.you...
O elektrolitach mówi się dużo, ale niewiele osób naprawdę rozumie sieć zależności między nimi. Chodzi przede wszystkim o sód, potas, magnez i wapń. W tym odcinku spróbuję ją rozplątać, pokazując, jak elektrolity wzajemnie na siebie wpływają oraz jak oddziałują na nie m.in. insulina czy fruktoza. Nie zabraknie ponad 10 praktycznych przykładów zastosowania tych zależności – od redukcji obrzęków, przez podwyższanie lub obniżanie ciśnienia tętniczego, aż po wyjaśnienie, dlaczego silne ograniczen...
N-tym z rzędu mitem, który krąży w różnego rodzaju środowiskach, jest rzekoma szkodliwość diet ketogenicznych w stosunku do nerek. W odcinku omawiam, skąd w ogóle wzięły się takie mity i jakie jest ich racjonalne wytłumaczenie, polegające na czynnikach zakłócających wartości popularnych markerów mierzących funkcje nerek. Omawiam również dostępne badania randomizowane dotyczące wpływu diet ketogenicznych oraz wysokobiałkowych na funkcje nerek, zarówno u zdrowych ludzi, jak i u osób w stadium 2...
Łapanie się za klatkę piersiową jest w pełni naturalnym odruchem pośród osób doświadczających zawałów. Paradoksem jest, że łapiąc się za naszego sąsiada z dolnego piętra (tak, chodzi o pindola), rzadko myślimy, że może on być świetnym wskaźnikiem wyprzedzającym zawały i choroby układu sercowo-naczyniowego. Jest to swoisty pindolometr zdrowia. Zaburzenia erekcji mogą wyprzedzać zawały o 2–5 lat! W odcinku tłumaczę tzw. hipotezę małych tętnic, co ma wspólnego zaburzenie erekcji z dysfunkcją śr...
Czy da się realnie zwiększyć liczbę i sprawność mitochondriów u dorosłego człowieka? Jak najbardziej! W odcinku opiszę, jak można uruchomić proces mitogenezy w organizmie (tj. tworzenia nowych mitochondriów), dlaczego musi on „współpracować” z procesami autofagii i mitofagii (tj. trawieniem dysfunkcyjnych mitochondriów). Omawiam również rolę PGC-1α, różnice między postem a ćwiczeniami oraz dlaczego kluczowa jest synergia bodźców. Najważniejsze to zrozumienie, jak procesy te pomagają u...
Czy zmiany w śródbłonku i ciśnieniu krwi mogą być odwracalne dzięki diecie? Jak najbardziej! Bohaterem odcinka będzie WYSOKOPOLIFENOLOWA OLIWA EXTRA VIRGIN i jej wpływ na funkcję naczyń, biodostępność tlenku azotu, stres oksydacyjny, ciśnienie krwi oraz wczesne etapy miażdżycy. Nie zabraknie rozróżnienia, u jakich osób efekty będą największe, a u jakich niewielkie. Odcinek w formie wideo do zobaczenia tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=mDpPJg9iirI ==================================...
Nazywam się Bartek i jestem nałogowym kofeinistą. Przez 17 lat spożywałem, bez żadnych dłuższych przerw, kawę dzień w dzień. Całościowo — od jakichś 24 lat, choć z mniejszym natężeniem początkowo. Haj kofeinowy był nieodłączną częścią poranka. Piłem kawę z pasją, z jaką żul Mietek pije swoją ulubioną berbeluchę. W ramach eksperymentu odstawiłem kawę na ponad miesiąc. Efekt? Nie wracam już do kawy. W odcinku znajdziesz opis mojego eksperymentu n=1, z odniesieniami do badań o śnie, stresie i ...
W mediach można było ostatnio natrafić na nagłówek „melatonina szkodzi sercu”. AHA w 2025 pokazała wyniki z bazy danych, które łączą długotrwałe stosowanie melatoniny z wyższym ryzykiem niewydolności serca. Gdzie jest haczyk? Nie było to nawet badanie, a jedynie abstrakt. Co więcej, mowa tutaj o „badaniu” korelacyjnym, które nie jest w stanie określić przyczynowości. Ba! Stoi ono w sprzeczności z ponad 20 latami badań interwencyjnych dotyczących stosowania melatoniny u osób z problemami z uk...
Jeśli kreatyna kojarzy się komukolwiek z energią, to głównie w kontekście siłowni. Co ciekawe, istnieją badania, które pokazują, że KREATYNA może być ZAMIENNIKIEM… KAWY. W filmiku omawiam mechanizm układu kreatyna–fosfokreatyna (ATP) oraz to, co pokazują badania u ludzi podczas deprywacji snu (21–36 godzin) i jak spożycie kreatyny w różnych dawkach wpływa na łagodzenie efektów tej deprywacji. ================================== SPONSOR ODCINKA — MIĘSNA PACZKA ⤵️ https://miesnapaczka.pl/ Za...



