Claim OwnershipNews Albo Fake News
Subscribed: 4Played: 130
Subscribe
© Copyright Polskie Radio S.A.
Description
W audycji poruszamy ważne kwestie, która powinny skłonić nas do dyskusji. Zaczniemy od nakreślenia sprawy. Wyjaśnimy konkretnie w czym problem, a pomogą nam w tym goście, eksperci z danej dziedziny, zaproszeni do studia. W audycji zastanowimy się, jak sprawa o której dyskutujemy rezonuje w internecie, jak tam jest komentowana, jak w wirtualnym świecie żyje własnym życiem. Ponadto podpowiemy, jak weryfikować docierające do nas informacje, gdzie sprawdzać kontrowersyjne wiadomości, jak nie dać się manipulacji internetowych trolli i dlaczego nie wierzyć bezkrytycznie w to, co czytamy w mediach społecznościowych. O coraz częściej obecnej w sieci dezinformacji opowiedzą goście, którzy wyjaśnią ze swojej perspektywy, jak niebezpieczne są fake newsy dotyczące poruszanego w audycji tematu. Nowe odcinki od poniedziałku do czwartku. #news #fakenews
218 Episodes
Reverse
W sieci krążą mity o "szybkiej, ale bezpiecznej jeździe", cudownych systemach bezpieczeństwa w nowoczesnych autach i rzekomej nieszkodliwości przekraczania dozwolonej prędkości o 10 km/h, które brzmią logicznie… Dopóki nie zderzą się z faktami. Bierzemy na warsztat najpopularniejsze fake newsy o prędkości i sprawdzamy, które z nich są groźniejsze niż sama jazda za szybko. Gość: Paweł Kurpiewski, biomechanik zderzeń. dr inż. Tomasz Dybicz, ekspert w dziedzinie inżynierii transportowej i planowania, Politechnika Warszawska
Pełnotłuste mleko wraca do szkół w USA i natychmiast wywołuje falę nagłówków, emocji i uproszczeń. Jedni mówią: "wreszcie koniec dietetycznego absurdu", inni ostrzegają przed szaleństwem i zdrowotną katastrofą. Sprawdzamy! Prezydent Trump podkreślił, że "szkoły odzyskują możliwość oferowania bardziej odżywczych produktów, w tym pełnotłustego mleka". Jakie są kluczowe różnice żywieniowe między mlekiem pełnotłustym, częściowo odtłuszczonym a chudym? Jakie są najważniejsze zalecenia dotyczące żywienia dzieci? Jakie mity na temat mleka i tłuszczu najczęściej pojawiają się w internecie? Gościni: Ewa Sypnik-Pogorzelska, dietetyk z poradni Dietosfera.
W ostatnich dniach sroga zima sparaliżowała rosyjską Kamczatkę. Spadło tam wyjątkowo dużo śniegu. Ale nie aż tyle, ile widać na internetowych filmikach czy zdjęciach. Co sprawia, że tak łatwo wierzymy w sensacyjne filmy z platform społecznościowych? Skąd bierze się tendencja do nadinterpretowania czy wzmacniania nagrań? Dlaczego takie obrazy błyskawicznie się rozchodzą, oddziałują na nas tak silnie, nawet gdy wyglądają nielogicznie? Czy takie fejki - choć nie dotyczą spraw zdrowotnych czy propagandowych, a wyglądają jak „niewinne filmiki” - mogą być niebezpieczne? Gość: dr Jakub Kuś, psycholog nowych technologii, Uniwersytet SWPS.
Trzeci poniedziałek stycznia, to ponoć "najbardziej przygnębiający dzień w roku". To jeszcze informacja, czy już coroczny rytuał dezinformacyjny, nad którego prawdziwością w ogóle się nie zastanawiamy? Nie stoi za tym nauka, a biznes? Marketing kłamie, a my mu bezkrytycznie wierzymy? Co wyskoczy nam z portali społecznościowych, to uważamy za pewnik? Blue Monday to modelowy przykład fejka - bezpiecznego, ale dającego do myślenia - zarówno o kondycji internetu, jak i jego użytkownikach? Gościni: dr Ilona Dąbrowska, specjalistka w dziedzinie mediów społecznościowych i dziennikarstwa internetowego, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.
Péter Szijjártó stwierdził, że "Zachód pcha Europę do wojny", a "Francja i Wielka Brytania praktycznie ogłaszają, że rozpoczną wojnę". Jak ostatnie, wymowne słowa ministra spraw zagranicznych Węgier zostały wykorzystane propagandowo? Jak rozpoznać, kiedy wypowiedzi polityków, dotyczące np. wciągania Polski w wojnę na Ukrainie, czy zagrożeń militarnych, są manipulacją? Dlaczego tego typu wypowiedzi zdobywają ogromne zasięgi w internecie, mimo braku potwierdzenia w faktach? W jaki sposób dezinformacja dotycząca konfliktów zbrojnych może wpływać na nas, zwykłych odbiorców? Gość: Marcin Kostecki, Demagog.
Komenda Powiatowa w Piasecznie i niewinny funkcjonariusz ze świętokrzyskiego celem internetowego linczu... Nawet tak dramatyczne wydarzenie jak gwałt na policjantce w Piasecznie wywołało setki internetowych oskarżeń. W sieci błyskawicznie wskazano "winnych", pokazując wizerunki i publikując nazwiska, które nie mają nic wspólnego z tą bulwersującą sprawą. Dlaczego takie fejki błyskawicznie zdobywają zasięgi? Jak socjologicznie wytłumaczyć to, że internauci tak chętnie oglądają, łatwo wierzą i szybko udostępniają niezweryfikowane materiały? Funkcjonariusze Komendy Powiatowej w Piasecznie opublikowali komunikat, w którym nie zgadzają się na hejt, pomówienia i dezinformację dotyczącą ich samych. Gościni: dr Magdalena Piłat-Borcuch, socjolog, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach.
Wiemy, jak rozpoznawać dezinformację, ale tej wiedzy nie stosujemy? Dlaczego ta świadomość nie przekłada się na nasze działanie? Czy jesteśmy odporni na dezinformację i fejki tylko w teorii? 84 procent Polaków zetknęło się z fake newsami w ciągu roku - to znaczy, że problem dezinformacji w Polsce osiągnął krytyczny poziom? Zaufanie do mediów informacyjnych spadło do poziomu 39 procent, jednego z najniższych w Europie. Czy w takich warunkach walka z dezinformacją w ogóle ma sens? Obalanie fake newsów sprawia, że odbiorcy czują się przebodźcowani chaosem informacyjnym? Gość: prof. Przemysław Sadura, socjolog z UW, kierownik raportu "Polacy w epoce dezinformacji" przygotowanego przez Fundację Pole Dialogu.
Coraz więcej Polaków pada ofiarą nowego oszustwa - chodzi o tzw. "omyłkowe" przelewy blikiem, które tak naprawdę wcale nie są przypadkowe. Na czym polega mechanizm nowego oszustwa? Przestępcy grają na naszej uczciwości i pośpiechu, wciągając niewinne osoby w finansową pułapkę? Czy to może dotyczyć każdego z nas? Co odpowiadać osobom, które mówią: "przelew Blik to tylko numer telefonu, więc musi być bezpiecznie”? Jak odróżnić prawdziwą pomyłkę od oszustwa? Co należy zrobić, by nie stać się ofiarą oszustw np. na fejkowe przelewy Blikiem? Gość: Marcin Daszkiewicz, badacz oszustw i edukator cyberhigieny.
Pomaganie w internecie jest dziś prostsze niż kiedykolwiek. I właśnie dlatego często bywa niebezpieczne. Niestety nasza empatia, litość i współczucie, powodowane przez czyjeś cierpienie są wykorzystywane przez oszustów. Jedno kliknięcie może realnie zmienić czyjeś życie… albo zasilić konto cyberprzestępcy. Sprawdzamy: czy zbiórki internetowe są z definicji bezpieczne, czy raczej bezpieczne pod pewnymi warunkami? Gdzie leży granica odpowiedzialności: po stronie fundacji, darczyńcy czy platformy? Kogo dotyczą zagrożenia związane ze zbiórkami internetowymi? Kto naprawdę ponosi ryzyko – darczyńca, osoba potrzebująca czy fundacja? Jakie są dziś najczęstsze schematy oszustw? Jakie trzy rzeczy absolutnie trzeba sprawdzić przed wpłatą, nawet jeśli zbiórka wygląda „wiarygodnie” i jest szeroko udostępniana w mediach społecznościowych? Gościni: Aleksandra Ciompała, koordynator ds. programów pomocowych, Alivia Onkofundacja.
W mediach społecznościowych pojawiły się informacje, że program "Czyste Powietrze" wraz z Nowym Rokiem został wstrzymany. Mówimy: sprawdzam! Po co powstają i skąd biorą się przekłamania o rzekomym zakończeniu programu? Jakie są możliwe konsekwencje dla osób zainteresowanych termomodernizacją domów, gdy mają do czynienia z takimi fejkami? Czy w kontekście dezinformacji, obsługa wniosków złożonych wcześniej nadal trwa i pieniądze za wykonane prace są wypłacane? Gość: Robert Gajda, zastępca prezesa zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Nowy rok, nowa lub nowy ja - tak mówi większość z nas, ale statystyki pokazują, że ponad 90% noworocznych postanowień szybko umiera śmiercią naturalną. Ile w tym wszystkim prawdy o zmianie sposobu odżywiania, stylu życia, a ile karmienia się ułudą czy kłamstwami z mediów społecznościowych? Internetowe narracje wpędzają nas np. poprzez fejkowe treści w złudne poczucie rzeczywistości, która nie istnieje? W mediach społecznościowych często widzimy "transformacje 30 dni" i influencerów święcących sukcesy - ile prawdy jest w takich przekazach, a ile w tym internetowego marketingu? Uniwersalna dieta cud to fejk, którym karmimy się po każdej przerwie świąteczno-noworocznej? Gościni: Monika Hajduk, dietetyk.
Jakie były najważniejsze cyber wyzwania 2025 roku? W kończącym się roku obserwowaliśmy wysyp fałszywych komunikatów podszywających się pod instytucje państwowe? Co w tych atakach było nowe w porównaniu z poprzednimi latami? Fałszywe komunikaty, phishing i narracje o rzekomych cyberatakach w tym roku stały się narzędziem wpływu równie groźnym jak same incydenty techniczne? Jakie cyfrowe kompetencje należy rozwijać, by przygotować się na to, co przyniesie 2026 rok w kontekście cyberbezpieceństwa? Które zagrożenie z obszaru cyberbezpieczeństwa było najbardziej niedoszacowane, a potencjalnie najgroźniejsze? Gosć: Karol Bojke, specjalista ds. incydentów i komunikacji w obszarze cyberbezpieczeństwa NASK.
Rok 2025 pokazał, że sztuczna inteligencja radykalnie zwiększyła skalę dezinformacji? Dlaczego manipulacje oparte na AI działają lepiej niż "klasyczne" fejki? Jak sztuczna inteligencja wykorzystywana do moderacji treści, sama staje się narzędziem dezinformacji? Jak bardzo dezinformacja generowana przy użyciu narzędzi AI realnie zagraża bezpieczeństwu państwa czy podważaniu zaufania do instytucji państwowych? Jakich cyfrowych umiejętności nadal nam brakuje w kontekście wyzwań wobec AI? Co w przyszłym roku będzie największym wyzwaniem dezinformacyjnym związanym z AI, o którym dziś mówi się jeszcze za mało? Gościni: Dominika Bucholc, ekspert AI i strategii cyfrowej.
Fejki w kończącym się roku nie już były marginesem internetu - to masowa broń wpływu, która kształtowała emocje, wybory i decyzje społeczne. Które fałszywe narracje były najgłośniejsze? Dlaczego tak łatwo się rozchodziły i kto na nich zyskiwał? Jakie mechanizmy dezinformacyjne sprawiły, że te konkretne fejki tak wyraźnie przebiły się przez wszystkie inne? W roku 2025 deepfake’i przestały być ciekawostką, a zaczęły realnie wpływać na debatę publiczną. Który fake news kończącego się roku był najbardziej niebezpieczny? Gościni: Aleksandra Wójtowicz, analityczka ds. nowych technologii i cyfryzacji, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.
W czasie Bożego Narodzenia jesteśmy bombardowani publikacjami na mediach społecznościowych. Na zdjęciach uśmiechnięte rodziny, piękne choinki, suto zastawione stoły. Iście "sielsko i anielsko". Tyle, że duża część z tych postów to jedynie kreacja, za którą często kryją się rodzinne problemy czy inne braki. Jak nie dać się zwieść i zachować względny spokój? Jak unikać frustrujących porównań? Gość: dr Jakub Kuś, psycholog nowych technologii z Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu.
Kampinoski Park Narodowy przecina szosa wojewódzka. Kilkunastokilometrowy, leśny odcinek tej drogi od lat jest objęty znacznym ograniczeniem prędkości, a teraz ustawiono w tym miejscu odcinkowy pomiar prędkości. Wszystko ze względów bezpieczeństwa - ludzi i zwierząt. Ale w sieci wrze. Internauci zarzucają władzom, także rezerwatu, że zrobiły sobie "maszynkę do zarabiania pieniędzy". Gościni: Anna Wilińska, dyrektorka Kampinoskiego Parku Narodowego.
W ubiegłym tygodniu w Jeleniej Górze doszło do niewyobrażalnej tragedii. Została tam zamordowana jedenastoletnia Danusia. Wiele wskazuje na to, że sprawczynią była niewiele starsza koleżanka ze szkoły. W sieci... wrze. Ludzie - często z anonimowych kont - wyrażają swoje zdanie na temat tego co się stało. Niestety większość komentarzy to czysty hejt i dezinformacja. Gościni: Joanna Klaga - terapeutka pracująca z dziećmi i młodzieżą z jeleniogórskiej fundacji Autika.
Po ostatniej, głośnej decyzji Komisji Europejskiej, o wycofaniu się z całkowitego zakazu dla nowych aut spalinowych od 2035 roku, wróciły fejki związane z tym tematem. Decyzja KE została przez część mediów przedstawiona jako "odwrót od elektryków". Czy to realna zmiana polityki klimatycznej UE, czy raczej paliwo dla dezinformacji? Jakie są te najczęstsze manipulacje, które w mediach społecznościowych opowiadają się przeciwko elektromobilności? Po co powstają takie fejki i kto przykłada do nich rękę? Czy samochody elektryczne palą się częściej niż spalinowe, a jak już elektryk się zapali, to jest nie do ugaszenia? Skoro elektryk jest ładowany prądem, który powstał ze spalania węgla, to gdzie tu ekologia? Czy baterie do elektryków to podwójna ekologiczna katastrofa? Raz - przy produkcji, dwa - przy utylizacji? Gość: Paweł Cymbor, FakeNews.pl.
Gdy tylko w sieci pojawia się wątek elektrowni jądrowej, od razu poruszane są tematy bezpieczeństwa. Które z nich to sprawdzone informacje, a które są nastawione tylko na dużą klikalność? W powszechnym odbiorze wyolbrzymiamy ryzyko wypadków i awarii - czy dlatego pojawiają się fake newsy? Z historii znamy przykłady dwóch poważnych awarii w elektrowniach jądrowych - w Czarnobylu i Fukushimie. Co, jeśli u nas powtórzy się ten scenariusz? Czy przy elektrowni jądrowej można bezpiecznie mieszkać, bez narażenia na promieniowanie? Czy mamy się bać radioaktywnych odpadów? Gościni: Katarzyna Deja, ekspert ds. rozwoju potencjału technicznego w Pionie Bezpieczeństwa Jądrowego i Licencjonowania w Polskich Elektrowniach Jądrowych.
Zgodnie z alertem RCB, w województwie mazowieckim zawyły syreny. I to od razu w sieci, uruchomiło fejkowe "alarmy", internetowe teorie i szum informacyjny. Zatem wyjaśniamy... Z czym związane są sygnały, które usłyszeli mieszkańcy Mazowsza? Dlaczego tak prosty komunikat jak "Zachowaj spokój, to tylko test syren" potrafi w sieci zamienić się w narrację o rzekomym zagrożeniu? Jak bardzo szkodliwe są te fałszywe informacje na temat syren alarmowych i czy to celowe działanie? Jak i gdzie weryfikować fejki na ten temat? Gość: Piotr Błaszczyk, rzecznik Rządowego Centrum Bezpieczeństwa.
Comments
Download from Google Play
Download from App Store
United States