Dziennik Literacki. Podkast

Komiks nie jest prostszy. Jest inny. A jego przekładwymagajednocześnie ucha, oka i wyobraźni. Marta Duda- Gryc i Marceli Szpak opowiadają o pracy nad dymkami, onomatopejami, żartami językowymi i wulgaryzmami, o tym,jak tłumaczyć coś, czego nie wolno oderwać od obrazu, oraz dlaczego czasem jedno słowo potrafi zająć pół dnia. Jest też o przekładzie adaptacji literatury klasycznej i współczesnej, o rytmie dialogu, o brzmieniu polszczyzny i o tym,że tłumaczenie komiksu bywa bliższe pracy nad filmem niż nad powieścią. Jak pogodzić idiom z rysunkiem? Co zrobić, kiedy onomatopeja jest połową kadru? I czy w dymku wolno przeklinać?Rozmawia Tomasz Pindel. Nagranie powstało podczas Targów Książki w Łodzi, w ramach podkastu „Nie takie obce” Dziennika Literackiego. W partnerstwie ze Stowarzyszeniem Tłumaczy Literatury. 

Drugi odcinek podcastu Dziennika Literackiego „Fakcje”to rozmowa o Melchiorze Wańkowiczu, jego reportażu, legendzie i autokreacji. Punktem wyjścia jest książka Łukasza Garbala „Wańkowicz. Życie na kraterze”. Zastanawiamy się, co dziś zostało z jego pisania, gdzie przebiegają granice faktu oraz czy Wańkowicz jest jeszcze czytany. Pojawiają się też wątki biografistyki, odpowiedzialności autora i trudnych miejsc w dziedzictwie epoki.Goście odcinka: Weronika Kostyrko i Aleksander Kaczorowski i redaktor naczelny DL, Szymon Kloska.

Wykład o debiutanckiej powieści Thomas Manna, która zaczyna się jak saga kupieckiej rodziny z Lubeki, a szybko okazuje się opowieścią o czymś więcej. O mieszczańskim etosie, o wrażliwości, która bywa darem i obciążeniem, i o tym, jak sztuka (a w tej powieści szczególnie muzyka) staje się drogą ucieczki, ale też rodzajem prawdy. Przyglądamy się konstrukcji czteropokoleniowej historii, roli rodzinnej kroniki, mieszczańskim rytuałom, pracy, pieniądzom i reputacji oraz temu, co pęka pod powierzchnią porządku. Wtle pojawiają się ważne konteksty a także filozoficzne prądy epoki, które pomagają zrozumieć, dlaczego „Buddenbrookowie” wciąż potrafią powiedzieć cośpraktycznego o życiu tu i teraz. Wykład: „Mieszczanie, dekadenci, literaci. O powieści „«Buddenbrookowie»” Prowadzenie: dr hab.Katarzyna Sadkowska, prof. Uniwersytet Warszawski (Wydział Artes Liberales) Wydarzenie zorganizowane przez Goethe-Institut w Krakowie oraz Księgarnię De Revolutionibus Books wramach obchodów roku Thomasa Manna, dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Produkcjapodcastów na podstawie zapisu dźwiękowego wydarzenia - Dziennik Literacki/Instytut Książki. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Inne Tradycje. 

W tym odcinku Patryk Kosenda rozmawia z Patrykiem Ciesielczykiem i Łukaszem Krajnikiem o różnych obliczach grozy sieciowej i jej uwarunkowaniach estetycznych i kulturowych. Creepypasty, ARG, SCP Foundation, slopy AI... Nie kojarzysz tych terminów? Nie szkodzi, daj się nawiedzić!

Podczas Festiwalu Otwarcia w Teatralnym Instytucie Młodych Teatru Ludowego rozmawiamy o dramaturgii dla młodej publiczności i o tym, czy w ogóle da się dziś sensownie oddzielić „teatr młodzieżowy” od „teatru dla dorosłych”. Prowadzący spotkanie Jacek Wakar rozmawia z twórczyniami i twórcami spektakli „Jak zostać księżniczką” oraz „Chór na cztery wiosła i poczucie winy” o konsultacjach z młodymi, grupach fokusowych, języku (i pułapce udawania młodzieżowego slangu), a także o tym, jak budować porozumienie z widownią: szczerością, emocją i zaufaniem. W rozmowie biorą udział: Maria Gustowska, Olga Pabisek, Mariusz Gołosz, Aga Błaszczak oraz uczniowie: Inka Budzianowska, Antoni Blashke i Lidia Branny.

W tym odcinku podkastu Dziennika Literackiego Szymon Kloska zagląda do serii „Z Krainy Złotych Pól” Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi. Projektu, który z nagrań terenowych, lokalnych podań i opowieści tworzy współczesne książki dla dzieci (i dorosłych). Dr Sylwia Nehring opowiada o etnograficznej „kuchni” tej serii. Jest o selekcji tekstów, pilnowaniu autentyczności, regionalizmach i współpracy z muzeami. Z kolei Roksana Jędrzejewska-Wróbel pokazuje, jak z oralnej materii zszywa literackie historie w tomie „O farmazynach i inne bajki ludowe. Pomorze”.

W odcinku z cyklu „Występy gościnne”, międzymiastowym spotkaniu antykwariuszy, Krzysztof Żwirski rozmawia z antykwariuszami Piotrem Brzozowskim i Marcinem Gałązką oraz antykwariuszką Martą Zep o tym, co dziś znaczy wtórny obieg książek. Jest o selekcji i „książkach sprawdzonych czasem”, o dedykacjach i nieoczywistych znaleziskach, o czytelnikach (studentach, rodzicach, turystach) oraz o tym, jak antykwariaty, od Krakowa przez Warszawę po Gdańsk, stają się miejscami spotkania, a nie tylko punktami sprzedaży.

Weronika Stencel rozmawia z Kamilą Pijanowską-Badysiak,kuratorką wystawy „Czarny karnawał” i Piotrem Pazińskim, autorem książki "Przebierańcy w nicości" o maskaradzie Jamesa Ensora i Witolda Wojtkiewicza. Wspólnie zastanawiają się nad wielowymiarowością karnawału ijarmarku. 

Co zostaje z klasyki, kiedy przestaje być „lekturą do odhaczenia”, a zaczyna być materiałem na scenę? Czy młoda publiczność potrzebuje uwspółcześniania na siłę, czy raczej uczciwej, mocnej opowieści, nawet jeśli mówi ona archaicznym językiem i ciągnie za sobą cały bagaż mitów?W Teatrze Ludowym w Krakowie, podczas Festiwalu Otwarcia, krytyk teatralny Jacek Wakar zainicjował rozmowę o adaptacjach scenicznych kierowanych do młodej widowni. W dyskusji udział wzięli twórcy teatralni: Katarzyna Błaszczyńska, Bartłomiej Błaszczyński, Bartosz Cwaliński oraz Staszek Chludziński, a także uczestnicy projektu „Lato w teatrze”: Iwo Woźniak, Anna Kus, Maria Wolska i Olga Fryz. 

Czy kultura współczesna wyczerpała już wszystkie możliwości narracji o wojnie i cierpieniu? Jorge Volpi prowadzi nas w gęstwinę „Ciemnego, ciemnego lasu”, w której sposób obrazowania i językowa gra zdają się osaczać osobę czytającą. Tutaj przeszłość miesza się z teraźniejszością, a opowieść to zlepek ludzkiej codzienności i intertekstualnych puzzli. Magda Piotrowska-Grot rozmawia z Tomaszem Pindlem podczas Łódzkich Targów Książki. . 

Agnieszka Wolny-Hamkało od lat jak pszczoła krąży nad utratą i czerpie z tego niezłe zyski. W "Trafostacji" mierzy się z pamięcią, jakby była gatunkiem literackim. Wyćwiczona w literackich studiach nad stawaniem się pyta: kim są młodzi dorośli (ty? ja? wszyscy których znamy?), co poszło nie tak "wszędzie" i jak żyć po kolejnych końcach światów. W autorskiej odmianie dystopii trochę wzywa do przebudzenia i by wyrwać się z półżycia, a trochę kusi, by dalej śnić jakiśwspólny, grzybowy sen. Nagranie jest zapisem spotkania, które odbyło się w ramach Łódzkich Targów Książki. Rozmawiała Anna Marchewka, redaktorka "Dziennika Literackiego". 

O granicach popularyzacji, o źródłach (pamiętnikach i archiwach), o płci kulturowej, materialności i brakujących tematach, od Ligi Kobiet po historię męskości. Nagranie jest zapisem spotkania „Dziennika Literackiego” zarejestrowanego podczas Targów Książki Historycznej w Warszawie. Punktem wyjścia była książka „Codzienne kobiet w PRL” Błażeja Brzostka. Rozmawiały Barbara Klich-Kluczewska i Katarzyna Stańczak-Wiślicz. Rozmowę poprowadziła Anna Karczewska.

W najnowszym Teksturionie mowa jest o Zwierzeniach klauna Heinricha Bölla. Weronika Stencel zaprosiła dwie gościnie: prof. Agnieszkę Palej, germanistkę z UJ oraz Sabinę Drąg, badaczkę historii cyrku i artystkę. Wspólnie odpowiadają na pytanie jaką rolę odgrywa klaun w powojennej rzeczywistości Niemiec.

Dyskusja o literaturze niemieckiej w polskiej kulturzewspółczesnej. Na początku XXI wieku niemieckojęzyczna literatura – od filozofii i socjologii, przez prozę popularną, po klasykę literatury pięknej – zajmowała w Polsce miejsce szczególne. Dziś pytamy, co z tamtej fali lektur pozostało,jakich autorów nadal czytamy i w jaki sposób niemiecka literatura funkcjonuje w polskiej kulturze współczesnej trzeciej dekady XXI wieku. To rozmowa o recepcji, zapośredniczeniu, zapomnieniach i powrotach, a także o tym, jak literatura „leczy” i prowokuje do myślenia tu i teraz.Nagranie jest zapisem dyskusji „Z Davos do Sokołowska.Literatura niemiecka w polskiej kulturze współczesnej”, która odbyła się z okazji wydania specjalnego numeru czasopisma Wielogłos („O leczeniu ciała i duszy. W stulecie wydania Czarodziejskiej góry Tomasza Manna”). Spotkanie byłojednocześnie premierą numeru, rozmową o nieustannej obecności powieści Manna w Polsce oraz próbą szerszego namysłu nad miejscem literatury niemieckiej w najnowszej polskiej kulturze.W dyskusji wzięli udział: prof. dr hab. Katarzyna Kuczyńska-Koschany, prof. dr hab. Łukasz Musiał, dr hab. Małgorzata Okupnik, dr hab. Anna Róża Burzyńska, dr Agnieszka Sowa.Rozmowę poprowadziła dr hab. Barbara Kaszowska-Wandor.Wydarzenie zorganizowane przez Goethe-Institut w Krakowie oraz Księgarnię De Revolutionibus Books w ramach obchodów roku Thomasa Manna, dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Produkcja podcastów na podstawie zapisu dźwiękowego wydarzenia - Dziennik Literacki/Instytut Książki. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Inne Tradycje

W najnowszym podcaście zapis rozmowy, która odbyła się podczas Międzynarodowych Targów Książki w Krakowie, we współpracy ze Stowarzyszeniem Tłumaczy Literatury. O krytyce przekładu. O tym, po co jest, komu jest potrzebna i dlaczego wciąż tak rzadko traktujemy ją serio. O niewidzialnej pracy tłumaczek i tłumaczy, o odpowiedzialności krytyków, o tym, jak czytać przekłady i jak o nich mówić, rozmawiali: Agnieszka Grabowiecka-Nowak, Agnieszka Myśliwy i Maciej Studencki. Pytał redaktor naczelny Szymon Kloska.

Zapis spotkania z Bruno Schulz. Festiwal 2025. Czy Samotnika z Drohobycza można określić mianem pisarza gatunkowego?  O elementach fantastycznych (i nie tylko!) w prozie Schulza z Adrianą Prodeus porozmawiały: Ariko Kato i Żaneta Nalewajk. 

Humanistyka na mieście to cykl realizowany przez Pracownię Pytań Krytycznych Wydziału Polonistyki UJ. Podcaststanowi zapis rozmowy z Przemysławem Czaplińskim, autorem Rozbieżnych emancypacji. Przewodnika po prozie 1976–2020. Autor prowadzi słuchaczy przez najważniejsze zjawiska w polskiej prozie ostatniego półwiecza, ukazującliteraturę jako przestrzeń, w której odbijają się polityczne i kulturowe przemiany, społeczne relacje, złudzenia i nadzieje.Z Przemysławem Czaplińskim rozmawiają Dorota Kozicka i Łukasz Żurek.

Z tłumaczkami i tłumaczami książek nominowanych doLiterackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus: Iwoną Boruszkowską, Dorotą Jovanką Ćirlić, Dorotą Horodyską, Agnieszką Kowaluk, Danielem Łubińskim i Martą Perlikiewicz rozmawiają Kasia Janusik i Szymon Kloska.

Czym jest reportaż i jak zmieniał się po 1989 roku? Z prof. Magdaleną Piechotą i dr Elżbietą Pawlak-Hejno z UMCS w Lublinie rozmawiamy o jego definicjach, korzeniach, kondycji i sposobach krytycznego czytania. Punktem wyjścia jestksiążka pt. "Trzydzieści. Polska w reportażu. Reportaż w Polsce po 1989 roku. Zaprasza Małgorzata Bugaj.

Humanistyka na mieście to cykl realizowany przez Pracownię Pytań Krytycznych Wydziału Polonistyki UJ. Podcaststanowi zapis rozmowy z Marcinem Kościelniakiem o jego najnowszej książce pt. Aborcja i demokracja. Przeciw-historia Polski 1956–1993. Autor opowiada o tym, jak i dlaczego powracające „kłótnie o aborcję” doprowadziły do zepchnięcia kwestii praw reprodukcyjnych na margines historii politycznej Polski. Z Marcinem Kościelniakiem rozmawiają Agnieszka Mrozik i Monika Świerkosz.