Psychologische Veiligheid | ’Oh ja, daar moeten we ook nog wat mee...’

In deze aflevering gaan Margreet en Marleen in gesprek met Nico Duivenvoorden hij is (interim) manager onderwijs & ontwikkeling en is een waar onderwijsdier. Onderwijs is emo-business en dat vraagt veel. Maar het is wel een van de mooiste vakken die er zijn, aldus Nico Nico is werkzaam in verschillende rollen • interim manager • projectleider • conrector (onderwijs) • coach Nico over zichzelf: Mijn identiteit is sterk verweven met mijn werk, met wat ik doe. Ik werk vanuit 'de BEDOELING'. (Doen we de goede dingen? En doen we ze goed?) In zoek rollen/taken waarbij ik het gevoel heb dat ik een duurzame bijdrage mag leveren aan een gewenste ontwikkeling. En ik ben een onderwijsdier, ik ben verknocht aan het thema leren & ontwikkelen. Dat kan gaan om mensen (professionalisering) maar ook om abstracte zaken (organisatieontwikkeling, onderwijsontwikkeling, etc.)

In deze podcast gaan Margreet en Marleen in gesprek met Robbert Masselink. Op zijn LinkedIn profiel beschrijft hij zichzelf als volgt: Oorspronkelijk opgeleid als technisch bedrijfskundige houd ik me vandaag de dag bezig met de relationele aspecten van samenwerking, cultuur en leiderschap. Ik ben geïnteresseerd in hoe organisaties en teams relationele waarden zoals solidariteit, vertrouwen en sociale veiligheid versterken zodat mensen zich gesteund en gesterkt voelen om de uitdagingen en problemen in hun werk aan te gaan. Ik ben gepromoveerd op het onderwerp van samenwerking vanuit een complexiteitsperspectief. Ik heb mijn onderzoek gericht op de vraag wat mensen doen als ze zeggen dat ze samenwerken met elkaar. In de praktijk zijn dat vaak andere dingen dan waarover ze praten. Ik belicht in mijn onderzoek de politieke, affectieve en ethische aspecten van samenwerking. Ik ben werkzaam als firmant bij Het Zuiderlicht in Groningen. Daarnaast ben ik initiatiefnemer van het AI Gilde, een Community of Practice die zich richt op het toepassen en verspreiden van participatieve methoden van organisatieontwikkeling, coaching en begeleiding. In de afgelopen jaren heb ik vele artikelen en vier boeken geschreven over Appreciative Inquiry, een methode van waarderende organisatieontwikkeling. Ik verzorg trainingen en workshops over dit onderwerp en geef les hierover in diverse externe opleidingen en leergangen.

In deze aflevering spraken Margreet Ridder en Marleen van Schie met Pieternel Groeneveld. Een heerlijk gesprek met een bevlogen Pieternel die psychologische veiligheid een warm hart toedraagt. Ze deed uitvoerig onderzoek naar het onderwerp en het artikel hierover dat ze publiceerde kun je vinden in het tijdschrift M&O, 2022/3, p. 62-77 en gaat over het herkennen en stimuleren van psychologische veiligheid. Met uitspraken als: Begin met de afspraak dat we allemaal met de juiste intentie in dit team zitten.. en een oproep aan leiders: Ken u zelf. Wat mag er bij jou niet zijn? wat zijn jouw schaduwkanten? Wie ben ik? Met kennis over je zelf kun je een betere leider zijn Op haar LinkedIn profiel lezen we dit Het is mijn streven om in organisaties balans te creëren tussen de transitionele en transformationele kant van veranderen. Ik wil het mens-zijn (sociale context) in organisaties meer onder de aandacht brengen. Ik ben ervan overtuigd dat veranderingen alleen slagen als er zicht is op wat ertoe doet, voor de organisatie, de afdeling en het individu (het gehele systeem). Alleen in het hier-en-nu kan ervoor gekozen worden om het anders te doen. Als organisatiecoach combineer ik onderzoeken en veranderen. Dit doe ik op een participatieve wijze met de mensen die het betreft. Ik kijk vanuit een systemische bril en met een waarderende blik. Leren en waarderen staan centraal in mijn aanpak, waarbij ik aandacht hebt voor de mens en de taal die we spreken, de taal bepaalt immers waar onze aandacht naar uitgaat. Haar oproep aan leidinggevenden om open en nieuwsgierig te zijn, is wellicht voor iedereen een goeie tip in deze tijd. Ze zegt: Stel de vraag: Wat bedoel je daar mee? Vraag er naar en kijk of je helder kunt krijgen wat de ander beweegt om bepaalde uitspraken te doen. Veel luisterplezier en we horen graag reacties op weer een mooi gesprek met een boeiend persoon

Margreet en Marleen spreken in deze aflevering met Hans van der Loo. Hans van der Loo geldt als dé expert op het gebied van visie, energieke verandering en prestatieverbetering. Hij heeft advieservaring in bijna alle grote organisaties in Nederland opgedaan. Het scala van onderwerpen waaraan Hans van der Loo dagelijks werkt, schrijf én vertelt zijn met name: visie, trends, strategievorming en concrete gedragsverandering in de praktijk. Hans van der Loo heeft verschillende boeken over psychologie geschreven, waaronder de bestsellers "Psychologische veiligheid" en "Gitig gedoe op de werkplek". Andere relevante werken zijn "Teaming: de nieuwe realiteit van samenwerken", "Werkvuur" (met Patrick Davidson), en de praktische "Veldgids psychologische veiligheid" (met Joriene Beks). Deze boeken richten zich op psychologisch veilige werkklimaten, teamwerk en gedragsverandering.  Wij spraken met Hans over de harde kant van psychologische veiligheid, de valkuilen voor teams en leidinggevende en over wat hij zelf doet wanneer hij in een psychologisch onveilige situatie beland. 

Marleen en Margreet spraken met Mels over de verschillende soorten psychologische veiligheid die hij tegen komt in zijn rol als opleider in de interne geneeskunde. Een fikse klus om in de enorme keten die de zorg in het ziekenhuis is, deze veiligheid te waarborgen. Mels Hoogendoorn is vanaf 2004 werkzaam in het Medisch Centrum Leeuwarden. Hij heeft zijn opleiding tot internist in het Leids Universitair Medisch Centrum gevolgd. Daarna heeft hij zich in het LUMC gespecialiseerd in de hematologie. Hij heeft zitting in het landelijk HOVON bestuur en is opleider van de interne geneeskunde.  

Elke organisatie bestaat uit mensen en werkstructuren. Elke minuut veranderen de verhoudingen tussen de mensen, de omstandigheden, de ambities. Al die verschillende lijntjes: een continu bewegend panorama. Marleen en Margreet spraken met Jitske Kramer tijdens het maken van hun theatervoorstelling. Jitske Kramer is corporate antropoloog, ondernemer en bestseller auteur. Zij reist de wereld over om te leren van traditionele healers, leiders, verrassende innovators en willekeurige voorbijgangers. Ze brengt haar kennis en ervaringen via ijzersterke lezingen en masterclasses naar de wereld van organiseren, samenwerken en leiderschap. Om de slagkracht en resultaten van individuen en groepen te verbeteren (en de wereld gewoon een beetje mooier te maken). Ze heeft de ambitie om organisaties te activeren om voor alles en iedereen woest aantrekkelijk te zijn. En het liefst ook nog verrukkelijk eenvoudig. In haar verhalen wordt wat vertrouwd is vreemd. En wat vreemd is vertrouwd. onbevangen, energiek, verbindend èn grappig Anderen over Jitske: “Jitske Kramer is een van de meest inspirerende sprekers van Nederland. Ze prikkelt je om stevig na te denken en je stem te laten horen. Met flair en met lef zoekt ze de diepgang op. Op zoek naar verrassende nieuw inzichten en praktische toepasbaarheid. Verbindend en daadkrachtig.” Jitske Kramer heeft samen met team Human Dimensions de Lewis methode van Deep Democracy in Nederland op de kaart gezet. Vanuit een diepe fascinatie voor besluitvorming met aandacht en waardering voor andere opvattingen. Geen compromis. Werkelijke consensus. Zonder te polderen. Conflicten aangaan, oplossen en er niet omheen lopen. Èn de wijsheid van de minderheid meenemen in het meerderheidsbesluit. We praten met Jitske Kramer over psychologische veiligheid na het lezen van haar boek Tricky Tijden. Dat gaat over het tussentijds. De periode wanneer het een voorbij is en het ander nog niet klaar is. In tijden van verandering een boeiend en fijn boek om te lezen ook als je bezig bent een cultuur binnen je eigen bedrijf te veranderen.

Margreet en Marleen gaan tijdens deze podcast in gesprek met Alie Kuiper. Alie Kuiper is bedrijfskundige die organisaties adviseert over beleid op het terrein van ongewenste omgangsvormen. Zij is vanuit Nederland betrokken bij de ontwikkeling van ISO 45003: een managementsysteem voor de aanpak van psychosociale risico’s op het werk.  Al tientallen jaren adviseert en ondersteunt zij organisaties bij het ontwikkelen, implementeren en monitoren van beleid voor een sociaal veilig werkklimaat. Bij veel organisaties beperkt het beleid over ongewenste omgangsvormen zich nog tot de aanstelling van een vertrouwenspersoon en het invoeren van een klachtenprocedure. Een goed begin, maar wanneer er alleen aandacht is voor de aanpak van concrete klachten, loop je het risico dat je aan het dweilen bent met de kraan open. Daarom pleit Alie altijd voor een structurele aanpak. Met concrete voorbeelden uit de praktijk en heel veel kennis leidt Alie ons door de wereld van de psycho- sociale arbeidsbelasting waar veiligheid een van de belangrijkste onderwerpen is. Een leerzaam gesprek waar jij als luisteraar hopelijk ook veel aan hebt in de werkpraktijk

Marleen en Margreet gaan in gesprek met Jan Konijnenburg. Hij is bedrijfsarts en in die hoedanigheid houdt hij zich bezig met arbeid en gezondheid. Een groot deel van het arbeids- en ziekteverzuim in Nederland is een gevolg van een werkomgeving die psychologisch onveilig is. Wat is de rol van een bedrijfsarts hierin? En hoe kan een bedrijfsarts ondersteunen en de preventie van dit soort verzuim? Wie is Jan? Jan Konijnenburg is een professional met een brede achtergrond. Vanuit zijn academische studie bewegingswetenschappen waar hij zich specialiseerde in principes van het menselijke prestatievermogen. Studeerde hij af op gezondheidseffecten van een langdurige overschrijding van fysieke grenzen. Dit legde de basis voor een drive om de complexe interactie tussen inspanning en (behoud van) gezondheid beter te leren doorgronden. Na het behalen van bewegingswetenschappen besloot hij zijn kennis verder uit te breiden door geneeskunde te studeren. Deze aanvullende studie heeft zijn medische kennis en -vaardigheden versterkt, waarmee hij een holistische benadering kon ontwikkelen. Al 25 jaar werkzaam als bedrijfsarts. In deze rol ligt zijn focus niet zozeer op medische herstel, maar veel meer op het bereiken van een maximale specifieke belastbaarheid voor arbeid die zowel veilig als duurzaam is. Dit duaal belang – waarbij zowel de gezondheid van medewerkers als de efficiëntie van de organisatie centraal staan – vormt de kern van zijn werk en zijn waarden. Zijn expertise ligt in het helpen herkennen en - aanpakken van schijnbaar onzichtbare gezondheidseffecten bij werkenden en een gerichte aandacht voor primaire arbeidsrisico's, zoals blootstelling aan toxische stoffen, ergonomie en dus ook psychosociale arbeidsbelasting. Jan: ’Deze benadering stelt mij in staat om een onderscheidend advies te bieden dat niet alleen gericht is op het oplossen van bestaande verzuimproblemen, maar ook op het voorkomen of beperken van gezondheidsrisico's. Mijn missie als bedrijfsarts is om een brug te slaan tussen medische- en gezondheidswetenschap die gericht is op een praktische toepassing. Door de gezondheid en prestaties van medewerkers te optimaliseren wordt een productieve duurzame werkomgeving gerealiseerd’   Let op: De microfoon van Margreet heeft in de eerste 14 minuten niet optimaal opgenomen. Dit hoor je in de kwaliteit van de opname. Excuses hiervoor

Marleen en Margreet gaan in gesprek met René Arntz. René is al 23 jaar GZ-Haptotherapeut.  daarnaast is hij ook Gecertificeerd Vertrouwenspersoon Ongewenste Omgangsvormen en Integriteit en ondersteunt hij organisaties bij het voorkomen en terugdringen van PSA (psychosociale arbeidsbelasting). Zijn praktijk HaptoConsult staat in Arnhem. Haptotherapeut René werkt altijd gerelateerd aan de dagelijkse praktijk. Hierbij staat de mens en zijn/haar leefwereld centraal. Hij biedt verschillende diensten aan: individuele haptotherapie en verschillende verkorte trajecten voor werknemers. Voor organisaties maakt hij trainingen op maat. Zien wat mensen beweegt, letterlijk en figuurlijk, vindt hij het mooiste dat er is. Als je iemand echt ontmoet, dan kom je hem/haar tegen in de puurste vorm. In essentie. René: ‘In mijn eigen leven heb ik ervaren hoe waardevol het is om op deze manier kennis met elkaar te maken, elkaar echt te leren kennen, en je te laten verwonderen door de ander en jezelf. Het is ook daarom dat ik graag met mensen werk vanuit de haptonomie.’ Wat is haptotherapie? Haptotherapie komt voort uit de fysio-/ manueel therapie en gebruikt de haptonomie als leidraad. Met haptotherapie kan je meer helderheid krijgen over hoe je staat in het leven, de relatie met jezelf en de relatie met anderen. Wat kun je daar mee op je werk? Als we weten hoe we wel met elkaar willen omgaan kunnen we met elkaar zorgen voor meer psychologische veiligheid op de werkplek. René begeleidt teams die beter en veiliger willen samenwerken. Hij helpt teamleden elkaar beter te leren kennen, inzicht te krijgen in wat iedereen nodig heeft om optimaal te functioneren en hoe dit in te passen in het teamproces. Vertrouwenspersoon Vanuit het werken als vertrouwenspersoon is hij zich verder gaan specialiseren in het vormgeven van beleid ongewenste omgangsvormen en integriteit voor organisaties en de scholing van medewerkers rondom dit thema. Dit doet hij vanuit zijn bedrijf Bureau Omgangsbeleid.