Verraad in de geschiedenis

De Vierde Kruistocht begint als een heilige missie om Jeruzalem te heroveren. Maar door schulden, politieke intriges en machtsspelletjes verandert de expeditie in iets totaal anders. In 1204 bestormen kruisvaarders niet het Heilige Land, maar Constantinopel, de grootste christelijke stad ter wereld. Drie dagen lang wordt de stad geplunderd door hun eigen geloofsgenoten. Hoe kon een religieuze missie ontaarden in een van de grootste schandalen uit de middeleeuwen? Bronnen: The Fourth Crusade: The Conquest of Constantinople - Donald E. Queller en Thomas F. Madden The Fourth Crusade and the Sack of Constantinople - Jonathan Phillips Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Johan van Oldenbarnevelt staat jarenlang aan het roer van de jonge Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Samen met Maurits van Oranje voert hij strijd tegen Spanje en zet hij Nederland internationaal op de kaart. Maar tijdens het Twaalfjarig Bestand groeien de religieuze spanningen en het politieke wantrouwen. Wat begint als een meningsverschil tussen Johan en Maurits over oorlog en vrede, eindigt in een proces wegens hoogverraad. In 1619 staat de architect van de Republiek op het schavot. Was Van Oldenbarnevelt een verrader? Of was hij juist degene die verraden werd?Bronnen: Broeders in oorlog, vijanden in vrede: Johan van Oldenbarnevelt en Maurits van Nassau, redders van de Nederlandse Republiek. – Mike Harmsen.  Nieuwpoort 1600: de bekendste slag uit de Tachtigjarige Oorlog – C.E.H.J Verhoef.  De man en zijn staat: Johan van Oldenbarnevelt 1547 -1619 – Ben Knapen Onthoofdingen in de hofstad: de val van de Oldenbarevelts – Ronald Prud’home van reine Tekst en research: Lara de Boer, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

La Malinche begon haar leven als tot slaaf gemaakte jonge vrouw, maar werd al snel de onmisbare vertaler en adviseur van Hernán Cortés. Zonder haar talenkennis, diplomatie en politieke inzicht hadden de Spanjaarden het Azteekse rijk nooit kunnen veroveren. In Mexico werd ze eeuwenlang gezien als de ultieme verrader, de vrouw die haar wereld verkocht aan de bezetter. Maar was La Malinche een collaborateur, of vooral een overlever?Bronnen: Malintzin's Choices: An Indian Woman in the Conquest of Mexico - Camilla Townsend Traitor, Survivor, Icon: The Legacy of La Malinche - Victoria I. Lyall and Terezita Romo Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Richard Neville, graaf van Warwick, was de machtigste man van Engeland na de koning zelf. Tijdens de Rozenoorlog helpt hij eerst Edward IV op de troon maar wanneer die hem buitenspel zet, keert Warwick zich tegen hem. Hij sluit zelfs een bondgenootschap met de dynastie die hij ooit bevocht, en helpt opnieuw een koning aan de macht. Uiteindelijk eindigt zijn dubbelspel op het slagveld, tegenover een oude kameraad die nu zijn grootste vijand is. De man die koningen maakte, wordt zelf ten val gebracht. Onze sponsor deze week: IncogniBescherm je persoonlijke gegevens met Incogni. Ga naar https://www.incogni.com/verraad en krijg 60% korting op een jaarabonnement met de code VERRAAD. Bronnen: Warwick, the Kingmaker - Charles Oman Warwick the Kingmaker: Politics, Power and Fame During the War of the Roses - A. J. Pollard Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de moord op Julius Caesar ontstaat er een machtsvacuüm in Rome. Marcus Antonius denkt dat híj de opvolger is, tot blijkt dat Caesar een onverwachte erfgenaam heeft aangewezen: de achttienjarige Octavianus. Wat volgt is een meedogenloze strijd om macht, loyaliteit en legitimiteit, die tot een hoogtepunt komt tijdens de beslissende zeeslag bij Actium. Bronnen: The War That Made the Roman Empire: Antony, Cleopatra, and Octavian at Actium -  Barry S. Strauss Patrick Gouw (2014), De slag bij Actium: tussen mythe en werkelijkheid, Hermeneus (86.4): 96-104. Augustus, de eerste keizer - Anthony Everitt Tekst en research: Lara de Boer, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Kim Philby was de ster van MI6: charmant, betrouwbaar en hoofd van de Sovjet-contraspionage. Maar ondertussen werkte hij al jaren voor de vijand. Gedreven door ideologie wist hij door te dringen tot de hoogste kringen van de Britse inlichtingendienst en bleef hij ongezien informatie doorspelen aan Moskou. Zijn ontmaskering schokt niet alleen MI6, maar vernietigt ook een hechte vriendschap. Hoe kon deze dubbelspion zo lang ongestoord zijn gang gaan?Bronnen: My Silent War - Kim Philby A Spy Among Friends - Ben Macintyre Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Shaka Zoeloe bouwt begin 19e eeuw een kleine Afrikaanse stam uit tot een machtig koninkrijk. Met harde militaire hervormingen en extreem geweld weet hij grote delen van zuidelijk Afrika te onderwerpen. Maar terwijl zijn bewind steeds gewelddadiger wordt, groeit de onrust onder degenen die het dichst bij hem staan. En dus, zo snel als Shaka zijn enorme rijk had opgebouwd, zo snel valt het door verraad van binnenuit weer uit elkaar. En we hebben een nieuwe sponsor: IncogniBescherm je persoonlijke gegevens met Incogni. Ga naar https://www.incogni.com/verraad en krijg 60% korting op een jaarabonnement met de code VERRAAD.Bronnen: The Assassination of King Shaka - John Laband The Creation of the Zulu Kingdom, 1815-1828: War, Shaka, and the Consolidation of Power - Elizabeth A. Eldredge Terrific Majesty: The Power of Shaka Zulu and the Limits of Historical Invention - Carolyn Hamilton  Speciale shout-out naar Koen en Natasha voor het helpen met de uitspraak. Heel veel dank!  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Erwin Rommel was een van Hitlers meest gevierde generaals: briljant op het slagveld, geliefd bij zijn manschappen en beroemd als de ‘Woestijnvos’. Maar wanneer Duitsland de oorlog dreigt te verliezen, groeit de afstand tussen Rommel en zijn Führer. Hij verzet zich tegen Hitlers bevelen en spreekt zich openlijk uit over de zinloosheid van de strijd. In oktober 1944 wordt hij door het regime gedwongen te kiezen: een proces als verrader, of een eervolle dood. Bronnen:  Field Marshal: The Life and Death of Erwin Rommel - Daniel Allen Butler Triumphant Fox: Erwin Rommel and the Rise of the Afrika Korps - Samuel W. Mitcham Jr.  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In het Amerika van de Koude Oorlog worden Julius en Ethel Rosenberg veroordeeld voor samenzwering tot spionage voor de Sovjet-Unie. Hij was daadwerkelijk betrokken bij het doorspelen van informatie; haar rol blijft tot op de dag van vandaag omstreden. Terwijl de angst voor het communisme het land in zijn greep houdt, groeit hun zaak uit tot een nationaal symbool. Waren de Rosenbergs verraders van hun land — of slachtoffers van een systeem dat een voorbeeld wilde stellen? Bronnen:  Ethel Rosenberg: An American Tragedy - Anne Sebba Executing the Rosenbergs: Death and Diplomacy in a Cold War World - Lori Clune The Man Behind the Rosenbergs - Alexand Feklisov en Sergei Kostin  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze oudejaarsspecial blikken de makers van Verraad in de geschiedenis, verteller David Lucieer en researchers/schrijvers Thom Aalmoes en Elisabeth Hoekstra, terug op hun favoriete verhalen van afgelopen jaar. Daarnaast kijken ze ook vooruit naar het komende seizoen en bespreken ze de geweldige tips van jullie over interessante verraders voor toekomstige afleveringen.  Dank voor het luisteren afgelopen jaar! We kijken er erg naar uit ook in 2026 weer nieuwe verraders aan jullie voor te stellen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week geen aflevering van Verraad in de Geschiedenis, maar wel een andere podcastaflevering om te beluisteren. Een aflevering van de serie 'Moorden in de jaren' waarin Hanneke Hendrix iedere week een spraakmakende moord uit een bepaald decennium bespreekt. Over de luistertip: Een Dodelijke DriehoeksverhoudingIn een chatroom bloeit een prille liefde op tussen ‘Marinesniper’ en ‘Talhotblond’, maar de zogenaamde scherpschutter blijkt niet te zijn wie hij zegt dat hij is. Als er een kaper op de kust verschijnt, worden zijn berichtjes in de chatroom steeds grimmiger. Wat volgt is een giftige driehoeksverhouding, met dodelijke afloop. Research, redactie en productie: Lotte Lentes en Hanneke Hendrix, muziek: Mike Roelofs, in samenwerking met New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Eeuwenlang waren de Tempeliers de elite van het christendom: ridder, monnik en bankier in één. Rijk, invloedrijk en trouw aan de paus. Maar wanneer koning Filips IV diep in de schulden zit, ziet hij maar één oplossing: de tempeliers verraden. Met valse beschuldigingen en brute vervolging wordt de machtigste ridderorde van Europa in één klap vernietigd. Bronnen:  De tempeliers: de opkomst en ondergang van de tempelridders - Dan Jones  Medieval Europe: A Short History - Judith M. Bennett, Sandy Bardsley  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wang Jingwei was ooit een held van de Chinese revolutie en één van de belangrijkste politici van zijn tijd. Maar wanneer Japan China binnenvalt en het geweld escaleert, kiest hij een weg die zijn naam voorgoed zal breken: hij zoekt vrede met de bezetter, buiten de officiële regering om. In 1940 leidt hij zelfs een Japans marionettenregime in Nanjing. Was dit een cynische greep naar macht, of dacht Wang werkelijk dat hij China zo kon redden? Bronnen:  Poetry, History, Memory: Wang Jingwei and China in Dark Times - Zhiyi Yang Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog groeit het huis van Rose O’Neal Greenhow in Washington uit tot een spionnenbasis. De feestjes en diners die ze organiseert trekken belangrijke Noordelijke officieren en politici aan: terwijl zij sherry drinken en vrijuit praten, luistert Rose mee - en speelt hun plannen door aan de Confederatie. Gebruikmakend van haar vrouwelijkheid en status als socialite weet zij zo op geheel eigen wijze weet haar stempel te drukken op het verloop van de oorlog. Bronnen:  Michele Gillespie, Sally Gregory McMillen, and James Douglas Alsop - North Carolina Women. Volume 1 : Their Lives and Times. Rebel Rose: Life of Rose O'Neal Greenhow, Confederate Spy - Ishbell Ross  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Willem van Oranje begint als trouwe dienaar van de Habsburgers, wordt grootgemaakt door keizer Karel en is vertrouweling van diens zoon koning Filips II. Maar wanneer de vervolging van protestanten in de Nederlanden toeneemt en de adel steeds meer wordt buitengesloten, kiest Willem een andere kant. In de Nederlandse geschiedenis wordt hij een vrijheidsheld, de vader des vaderlands — maar voor Filips II is hij de prins die zijn eed brak, een opstand leidde en uiteindelijk vogelvrij werd verklaard als verrader van de kroon.Bronnen: De zwijger: Het leven van Willem van Oranje - René van Stipriaan Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hij begon als Spaanse kippenboer, maar groeide uit tot een van de belangrijkste dubbelspionnen van de Tweede Wereldoorlog. Onder de codenaam Garbo weet Juan Pujol García de Duitsers volledig om de tuin te leiden met een netwerk van niet-bestaande spionnen en briljant verzonnen rapporten. Alles komt samen in juni 1944, wanneer één cruciaal bericht van Pujol Hitler overtuigt dat de geallieerde landing in Normandië slechts een afleidingsmanoeuvre is. Zijn leugens redden D-Day — en veranderen de loop van de oorlog. Bronnen:  GARBO: The Spy Who Saved D-Day - Mark Seaman Operation GARBO: The Personal Story of the Most Successful Double Agent of World War II - Juan Pujol Garcia & Nigel West  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Briljant, mooi, meedogenloos. Alcibiades was de golden boy van Athene: leerling van Socrates, held op het slagveld, en de belichaming van macht en charme. Maar zijn honger naar roem kent geen grenzen. Wanneer zijn stad hem laat vallen, keert hij zich tegen haar en sluit hij zich aan bij de vijand: eerst Sparta, dan Perzië. Uiteindelijk keert hij terug naar Athene, klaar met het overspel dat zijn leven tekende. Maar wanneer hij voor zijn thuis wil vechten, gelooft niemand hem meer. Bronnen:  The Life of Alcibiades: Dangerous Ambition and the Betrayal of Athens - Jacqueline de Romilly Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oostenrijkse prins Maximiliaan wil alles anders doen dan zijn harde, conservatieve familie. Hij gelooft dat hij met idealisme, schoonheid en rede een rijk kan opbouwen, zelfs als dat rijk aan de andere kant van de wereld ligt. Met hulp van zijn ‘vriend’ Napoleon III laat hij zich kronen tot keizer van Mexico. Maar het land blijkt verscheurd, de beloften vals, en zijn bondgenoot een verrader. Terwijl het keizerrijk om hem heen instort, houdt Maximiliaan vast aan zijn droom, tot het allerlaatste moment. Bronnen:  The Last Emperor of Mexico - Edward Shawcross  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Als koningin-moeder van drie koningen trok Catharina de’ Medici decennialang aan de touwtjes in zestiende eeuws Frankrijk. Ze was de meesteres van intrige, vergiftigingen en manipulatie — althans, zo fluisterden haar vijanden. Maar was ze werkelijk de bloeddorstige ‘Zwarte Koningin’ die Frankrijk in gewelddadige chaos stortte? Of was ze een vrouw die, in een tijd van religieuze waanzin, alles deed om haar familie en haar land te beschermen? Bronnen:  Blood, Fire and Gold: The Story of Elizabeth I and Catherine de Medici - Estelle Paranque Catherine De Medici: Renaissance Queen of France - Leonie Frieda Podcast In Our Time: Religion - St. Bartholomew’s Day Massacre Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hij was de dappere generaal die de jonge Verenigde Staten meerdere overwinningen schonk in de onafhankelijkheidsstrijd tegen de Britten. Een nationale held, gevierd en bewonderd. Maar achter de glorie groeiden de wrok en vernedering. Wanneer erkenning uitblijft en zijn eer wordt aangetast, keert Benedict Arnold zich tegen de zaak waarvoor hij vocht. Wat drijft een patriot om zijn land te verkopen — en zijn naam voor altijd tot synoniem van verrader te maken? Bronnen:  Benedict Arnold: A Biography -  George Canning Hill Life and Treason of Benedict Arnold - Jared Sparks  Benedict Arnold: Patriot and Traitor - Willard Stern Randall  Tekst en research: Elisabeth Hoekstra, eindredactie, vertelling en montage: David Lucieer, muziek: Mike Roelofs, producent: New Tree Media. Adverteren in deze podcast? adverteren@newtreemedia.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.