Dwarsliggers

Nederland is vol. Feit of frame?Migratie-professor Leo Lucassen fileert het frame aan de hand van cijfers. Sociaal ondernemer Fleur Bakker vertelt over de menselijke drama’s achter een vluchtelingenverhaal. Beiden zijn ze het erover eens dat de politiek ‘de vluchteling’ misbruikt als zondebok voor eigen falen op het gebied van o.a. haperende woningbouw. Terwijl Nederland al tien jaar stilligt richt de media zich hongerig op de ‘massamigratie’ naar Nederland.Een boeiend gesprek met twee topgasten!

De sympathieke Congolees-Belgische professor Sibo Kanobana was onze gast en hij wond er geen doekjes om… Ontwikkelingssamenwerking was geen neutrale hulp, maar een voortzetting van de koloniale beschavingsmissie. En die hield ongelijkheid in stand. Dus lokalisering is ok maar dan wel met de daarbij horende machtsverschuiving. En hij toont aan dat witheid functioneert als een ideologie die mensen doet geloven dat ze meer gemeen hebben met elites (zoals Elon Musk of Jeff Bezos) dan met hun sociaal-economische gelijken.  Een confronterend gesprek waarin Kanobana de piketpaaltjes voor de toekomst uitzet… Luisteren dus!

Het tweede seizoen van Dwarsliggers gaat van start!Terwijl de wereld in brand staat, blijft Nederland lekker naar binnen gekeerd navelstaren…. Dus harken de Dwarsliggers er nog wat deelgebieden bij die ‘onze’ Internationale Samenwerking beïnvloeden. Klimaatcrises, (on)eerlijke handel, Big Tech boeven, vrouwenrechten en onze democratie die onder vuur ligt. Dat doen we met een nieuwe co-host: Fenna Timsi! We stellen deze alleskunner in een korte aflevering voor: slim, gevat en origineel! Maak kennis met Fenna! Volgende week onze eerste gast: Dr. Sibo Kanobana! Stem weer af op je favoriete podcast!

In 24 afleveringen werd door Dwarsliggers gezocht naar antwoord op de vraag wat 75 OS heeft opgeleverd.Samen met Baba Tarawaly een allerlaatste discussie over dit onderwerp.‘De rol van het Westen is uitgespeeld’‘De politiek heeft er een zootje van gemaakt’‘NGO’s missen bravoure’‘China heeft meer te bieden’Nog een allerlaatste keer gekrakeel in de studio.

In 24 afleveringen heeft Dwarsliggers geprobeerd met gasten de vraag te beantwoorden wat 75 jaar Ontwikkelingssamenwerking nou heeft opgeleverd.De drie presentatoren kijken in twee afleveringen terug op de antwoorden op die vraag en ze worden geflankeerd door Baba Tarawaly, origineel denker, die met scherp schiet op de behandelde thema’s.Geniet nog twee keer van deze originele podcastreeks. Te beginnen met dit eerste deel….

Maarten Brouwer zwaaide vorig jaar af als ambassadeur in Kenia. Meewarig kijkt hij naar hoe het Nederlandse beleid vooral op het eigenbelang was gericht de laatste jaren. Een overheid die vooral handelde vanuit wantrouwen. Juist de Zuidelijke agenda zou centraal moeten staan bij volwassen OS-beleid en de ambassades zouden daar een belangrijke rol bij kunnen spelen. Transformatie zonder de lokale context te kennen gaat echt niet werken. Laten we met zijn allen beter gaan luisteren. Dan kunnen er mooie dingen ontstaan. 

Dwarsliggers werd er stil van….Elise Kant, directeur van Haella kwam op bezoek.Uitgesproken en begeesterd, een handen-uit-de-mouwen-steker.Tijdens een sabbatical op Lesbos zag zij nieuw elan bij jonge vrijwilligers die haar moed gaf. De in de filantropie veel gebruikte Theory of Change kan wat haar betreft bij het grofvuil want mislukken mag bij projectfinanciering.De overheid heeft zij niet nodig voor haar plannen. Sterker nog, toen die wilden meezeilen op het succes van het kleine armoedefonds stuurde ze die het bos in.Ze werd uitgeroepen tot de meest invloedrijke professional in de Nederlandse filantropie. Luister en begrijp waarom….

Na maanden praten óver het beleid hebben we nu eindelijk een gesprek mét twee mensen die bovenop het beleid zitten.Sandra Cats en Maarten Gischler werken bij RVO en het Ministerie van Buitenlandse Zaken en praten over lokaal geleide projecten, projecten in Kaapverdië en het succes van Reversing the Flow.

Een icoon.’ ‘Een fenomeen.’ Superlatieven schoten over tafel in talkshows, op het moment dat haar boek ‘Vlucht’ uitkwam én zij tegelijkertijd haar afscheid aankondigde na 22 jaar.Directeur Tineke Ceelen van Stichting Vluchteling neemt afscheid en daar was niet aan te ontkomen de afgelopen weken.In onze podcast neemt ze – zoals gebruikelijk – geen blad voor de mond. Ze fileert kabinet Schoof met het haar ‘gestuntel’, de overvloed aan keurmerken leidden haar van het echte werk af en is een hoop ‘flauwekul’. Mededirecteuren die zich ‘CEO’ of ‘vice-president’ noemen kan ze moeilijk serieus nemen. Het ergste van de huidige tijd is dat ze een teloorgang van medemenselijkheid ziet, die haar pijn doet.  Met humor kijkt ze terug op haar carrière en kijkt ze vooruit naar - hopelijk – rust. Een favoriet van de podcastmakers deze vrouw! Luister snel.

Als er één plek is waar de pijn van de OS-bezuinigingen gevoeld wordt dan is het bij vredesorganisatie Pax. Directeur Rolien Sasse slaat zich moedig door de tegenslagen, bouwt bruggen waar dat kan en is activist waar dat moet. Zij vindt dat een verstandige overheid haar tegenspraak organiseert of tenminste zou moeten ondersteunen. Juist in een tijd waarin vrede onder druk staat is Pax keihard nodig. 

“In aflevering 19 van Dwarsliggers kijkt Bram van Ojik terug op zijn werkzame leven. Als ambassadeur in Benin, als partijleider van Groen Links en als iemand die zijn hele leven altijd wel met Ontwikkelingssamenwerking te maken had.Ook een aflevering over de naïviteit van progressief links, het verdwijnen van solidariteit met het Zuiden en over eigenbelang in OS, dat eigenlijk helemaal niet zo nieuw blijkt….”

Manon Wolfkamp helpt bedrijven om ‘netjes’ te werken. Ze vindt verantwoord ondernemen een kwestie van goed fatsoen en niet zozeer een ‘business case’Klimaat, mensenrechten en milieu horen vanzelfsprekend in die keten. Maar voor het huidige kabinet is dat geen ABC-tje. Tegenspraak wordt geblokkeerd of ondermijnd en het maatschappelijk middenveld staat onder grote druk. En ‘hulp en handel’ vond zij altijd al een problematische combinatie. In dit mijnenveld laveert zij….En passant, introduceert Jack van Ham ook nog even het “SnolleBollekes beleid”. Luister dus snel!

Ineke Botter kijkt met een frisse blik naar Ontwikkelingssamenwerking. Een sector die veel kan leren van het bedrijfsleven. De harde targets die daar leidend zijn mist ze voor CEO’s van goede doelen. En er wordt slecht naar de eigen ‘klanten’ geluisterd. Haar eigen ervaringen als CEO van internationale telecombedrijven met NGO’s hebben weinig indruk op haar gemaakt, daarom timmerde zij keer op keer een eigen CSR-programma in elkaar in elk land waar zij werkte. De sector zou gebaat zijn bij meer samenwerking, daar zou een vliegwiel mee in gang gezet kunnen worden.Een ander geluid in Dwarsliggers dit keer!

Als Jan Pronk vertelt, dan luister je.Dwarsliggers schoof aan in de studiekamer van Jan Pronk en kreeg een verhandeling over 75 jaar ontwikkelingswerk.Grote historische verbanden, maar ook een somber perspectief. Want we stevenen af op het Einde. In de politiek wordt niet meer gediscussieerd: er wordt gecommuniceerd via beeldschermpjes. Een onhoudbare wapenwedloop lijkt niet te stoppen.In de VS gaat de politieke macht samen met de economische en culturele macht. Big Tech effent de weg voor een grote culturele schoonmaak. En terwijl de crises toenemen, neemt het crisisbesef af. En turen we op ons schermpje.Jan Pronk is er niet gerust op en maakt zich grote zorgen.Een aflevering om over na te denken.

Liana Hoornweg kijkt optimistisch vooruit in deze podcast. Stond 2024 nog in het teken van tégen, tégen, tégen dit jaar is ze vóór. Voor samenwerking en solidariteit, voor mensenrechten en gelijkheid. Ze gaat niet mee in het frame van OS als ‘linkse hobby’. Het doel is een mondiale beweging van solidariteit. En die systeemverandering komt er ook echt wel. Deze periode is slechts een hiccup in time! 

Dwarsliggers is in Kerstsferen!Maar vrede op aarde is ver te zoeken. Er worden op het einde van het jaar nog wat noten gekraakt…Henk van Stokkom voorspelt het einde van de grote OS-organisaties en pleit voor de intrede van veel effectievere kleine thematische samenwerkingsverbanden.Hij neemt ons mee op stap met Filipijnse nonnen en fileert effective altruism. En natuurlijk komt de idiote rijkdom van steeds meer mogols ter sprake, zoals Elon Musk, die een destabiliserende werking hebben op de werking van Internationale Samenwerking. Merry Christmas everyone! 

“In een periode waarin het alleen maar over geld lijkt te gaan in onze sector spreken we Siep Wijsenbeek. Als directeur van koepelorganisatie van vermogensfondsen ‘de FIN’ legt hij uit dat de 30-40 fondsen die in de Internationale Samenwerking programma’s financieren, nooit de rol van deze bezuinigende overheid kunnen innemen. Een overheid die hij trouwens zeer onbetrouwbaar noemt. Hij hekelt de kritiek op filantrokapitalisten die onder een vergrootglas liggen bij de uitvoering van OS-programma’s zoals het malariaprogramma van Bill Gates. En een aflevering over geld zou niet compleet zijn zonder geldvraag… Luisteren dus! ”

Ellen Mangnus, wat kan ze niet? Onderzoeker, schrijver, columnist, docent. Ze snapt niks van de bezuinigingen en roept op om een stevige tegenmacht op te werpen tegen deze regering vanuit het maatschappelijk middenveld. Dialoog is nuttig op gemeenschapsniveau maar van deze politiek moet je ferm afstand nemen. Ze vertelt over haar boek ‘Kijk niet weg’, waarin ze Jan Pronk interviewt en waarin ze soms in gewetensnood kwam. Want hoe moeten verschillende generaties voldoen aan het hoge morele kompas om het goed te doen? Een eerlijk gesprek met een Powervrouw. Luisteren!

De energie spat ervan af als het beste exportproduct van België professor Sara Kinsbergen aanschuift achter de microfoon van Dwarsliggers. Ze ziet nieuwe kansen voor kleine betrokken burgerinitiatieven en ze vraagt zich verbaasd af waarom de Nederlandse overheid 15 jaar radiostilte heeft betracht op het gebied van OS. Ze is kritisch op OS-organisaties die die burgers links hebben laten liggen. Internationale solidariteit staat onder grote druk en ze roept juist nu ‘wereldburgers’ nadrukkelijk op om op te staan.

Josien Sluijs – directeur van Aqua for All - timmert internationaal hard aan de weg met het combineren van filantropische geld en privaat geld. Zij pareert de irritatie van de Dwarsliggers over het ‘snelle’ taalgebruik van impactinvesteerders soepel én leidt OS-traditionalisten Betteke en David kundig door het woud van impactinvesting. Een gesprek over Aqua for All als flagship-project van BUZA. En over de ogenschijnlijke mismatch tussen goede doelen en investeerders. Impactinvesting staat centraal in deze leerzame aflevering van Dwarsliggers. Josien Sluijs is uw kundige gids.