Claim OwnershipStarstuff เรื่องเล่าจากดวงดาว
Subscribed: 172Played: 2,084
Subscribe
© Thai PBS Podcast Copyright
Description
“บนท้องฟ้ามีอะไร จักรวาลกว้างใหญ่แค่ไหน ทำไมมนุษย์ถึงต้องสำรวจอวกาศ ชีวิตของเราเกิดจากดวงดาวจริงหรือ ชวนคิดไปพร้อมกันกับ Starstuff เรื่องเล่าจากดวงดาว” โดย Spaceth.co
รายการวิทยาศาสตร์ อวกาศ และปรัชญา ที่พูดถึงจุดตัดระหว่างศิลปะ วิทยาศาสตร์ และความเป็นมนุษย์ โดยมีอวกาศช่วยเปิดมุมมองเพื่อนำไปสู่การตั้งคำถามต่อธรรมชาติที่จะทำให้เราเห็นความเชื่อมโยงระหว่างชีวิตกับธรรมชาติ ในมิติของสังคม การเมือง และวัฒนธรรม
232 Episodes
Reverse
ถ้ามองจากอวกาศ โลกดูเหมือนดาวเคราะห์สีฟ้า แต่ถ้ามองใกล้ขึ้นมาอีกหน่อย สิ่งที่ปกคลุมพื้นผิวจำนวนมหาศาลกลับคือพืชพรรณสีเขียว คำถามคือ ทำไมพืชถึงเลือกสะท้อนแสงสีเขียวออกมา ทั้งที่แสงจากดวงอาทิตย์มีพลังงานมากมายหลายช่วงคลื่น ตั้งแต่สีแดงไปจนถึงสีน้ำเงิน Starstuff เรื่องเล่าจากดวงดาว ตอนนี้จะพาไปสำรวจตั้งแต่ระดับฟิสิกส์ของแสง โครงสร้างของโมเลกุลคลอโรฟิลล์ ไปจนถึงวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตยุคแรก ว่าการที่ต้นไม้บนโลกกลายเป็นสีเขียวนั้น แท้จริงแล้วเป็นผลลัพธ์ของ “ข้อจำกัดทางพลังงาน” และ “ประวัติศาสตร์ของชีวิต” ที่ซับซ้อนกว่าที่เราคิด และมันอาจทำให้เราตั้งคำถามใหม่ด้วยว่า ถ้ามีสิ่งมีชีวิตบนดาวเคราะห์ดวงอื่น พืชของพวกเขาจะยังเป็นสีเขียวเหมือนโลกของเราหรือไม่
น้ำบนโลกอาจไม่ได้มาจากอุกกาบาตอย่างที่เราเคยเชื่อกันมานาน งานวิจัยใหม่เริ่มตั้งคำถามว่าแท้จริงแล้วน้ำอาจเกิดขึ้นพร้อมกับโลกตั้งแต่ช่วงแรกของการก่อตัวของดาวเคราะห์เอง หรือถูกนำมาจากวัตถุในระบบสุริยะชั้นในที่มีองค์ประกอบคล้ายโลกมากกว่าที่คิด Starstuff เรื่องเล่าจากดวงดาวในตอนนนี้ ชวนย้อนดูตั้งแต่ทฤษฎีดั้งเดิมเรื่อง “น้ำจากอวกาศ” ไปจนถึงหลักฐานใหม่จากธรณีเคมีและดาราศาสตร์ดาวเคราะห์ ที่กำลังทำให้คำถามพื้นฐานที่สุดข้อหนึ่งของโลก "น้ำมาจากไหน?" กลับมาเปิดให้ถกเถียงกันอีกครั้งระบบสุริยะ
ดาวเทียมจำเป็นต้องทำจากโลหะเสมอไปจริงหรือ? ในตอนนี้ชวนมองแนวคิด “ดาวเทียมไม้” ที่ดูเหมือนย้อนยุค แต่จริง ๆ แล้วอาจเป็นก้าวใหม่ของอุตสาหกรรมอวกาศ ตั้งแต่เหตุผลทางวิศวกรรมที่ทำให้ไม้กลายเป็นวัสดุที่น่าสนใจในวงโคจร ไปจนถึงคำถามใหญ่ว่าเราจะสร้างเทคโนโลยีอวกาศที่ยั่งยืนกว่านี้ได้อย่างไร เมื่อเศษซากอวกาศเพิ่มขึ้นทุกปี ดาวเทียมที่เผาไหม้กลับสู่โลกได้สะอาดกว่าเดิมอาจไม่ใช่แค่ไอเดียแปลกใหม่ แต่เป็นหนึ่งในทางออกของอนาคตอวกาศที่เราอาจต้องเริ่มคิดตั้งแต่วันนี้
การเดินทางไปทำข่าวปล่อยจรวดที่สหรัฐอเมริกาแทบทุกครั้ง ไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจถ้าจะเจอการเลื่อนปล่อย ในตอนนี้ เติ้ล ณัฐนนท์ มาแชร์ประสบการณ์การเตรียมตัว มีวิธีคิดและวางแผนอย่างไรให้เจ็บน้อยที่สุด อะไรคือเทคนิคการเดินทางฉบับนักข่าวสายอวกาศที่ต้องเจอกับความไม่แน่นอนตลอดเวลา และย้อนรอยประสบการณ์ทริปสุดระทึกกับการปล่อย ยาน Europa Clipper หลังพายุเฮอริเคนพัดถล่มฐานปล่อย
ถ้าเราจะกลับไปดวงจันทร์อีกครั้ง คำถามอาจไม่ใช่แค่ว่า “จะไปยังไง” แต่คือ “จะอยู่ตรงไหน”ถ้ำบนดวงจันทร์ โดยเฉพาะพวก Lava Tube ที่เกิดจากลาวาไหลเมื่อหลายพันล้านปีก่อน อาจเป็นคำตอบที่ทั้งในเชิงวิทยาศาสตร์และปรัชญาในเวลาเดียวกัน มันอาจกันรังสีคอสมิก กันอุกกาบาตขนาดเล็ก และรักษาอุณหภูมิให้เสถียรกว่าพื้นผิวที่แกว่งตั้งแต่ร้อนจัดถึงหนาวจัดแบบสุดขั้วแต่คำถามคือ เรารู้จริงแค่ไหนว่าข้างในนั้นมีอะไร โครงสร้างมันมั่นคงหรือเปล่า มีอะไรที่เรายังไม่รู้ซ่อนอยู่ไหม หรืออาจเป็นมรดกทางธรณีวิทยาที่เก็บบันทึกประวัติศาสตร์ของระบบสุริยิยะ ตอนนี้ชวนไปสำรวจ “พื้นที่ว่าง” ที่เราแทบไม่เคยเห็นบนดวงจันทร์ และตั้งคำถามว่า บ้านหลังแรกของมนุษย์นอกโลก อาจไม่ได้อยู่บนผิว แต่ซ่อนอยู่ใต้พื้นผิวสีเทานั้นก็ได้
ดาวเทียมสำรวจโลกไม่ได้มีไว้ถ่ายภาพโลกจากมุมสูงเท่านั้น แต่กำลังกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของการเกษตรยุคใหม่ ตั้งแต่ Multispectral ที่บอกสุขภาพพืชผ่านค่า NDVI, Hyperspectral ที่แยกชนิดพืช โรค หรือความเครียดของพืชได้ละเอียดเชิงเคมี ไปจนถึง SAR การศึกษาทางกายภาพที่มองทะลุเมฆ เห็นความชื้นในดินและโครงสร้างพื้นที่ได้แม้ฝนตกหรือกลางคืน แต่คำถามจริงอาจไม่ใช่แค่ “เทคโนโลยีทำอะไรได้บ้าง” แต่อยู่ที่ “นโยบายจะจัดการข้อมูลเหล่านี้อย่างไร” ใครเข้าถึง ใครได้ประโยชน์ และเราจะเปลี่ยนข้อมูลจากอวกาศให้กลายเป็นนโยบายบนผืนดินได้จริงแค่ไหน
เคยสงสัยไหมว่าทำไมโลกถึงไม่ได้ก้าวข้ามปีใหม่พร้อมกัน แล้วทำไมช่วงเวลาเปลี่ยนปีของโลกมันยืดไปได้ถึงประมาณ 26 ชั่วโมง ทั้งที่หนึ่งวันก็มีแค่ 24 ชั่วโมง Starstuff เรื่องเล่าจากดวงดาว พาแกะปม Time Zone ที่ไม่ใช่แค่คำอธิบายเชิงภูมิศาสตร์ แต่เชื่อมโยงไปถึงการเมือง อำนาจ และการตกลงร่วมกันของมนุษย์ว่า “เวลา” คืออะไร ใครเป็นคนกำหนด และทำไมเส้นแบ่งวันถึงไม่ตรง ไม่สวย และไม่แฟร์เท่าที่คิด
เมื่อประเทศไทยมีการสร้างยานอวกาศและดาวเทียมมากขึ้น ความเป็นไปได้ที่เพิ่มมามากขึ้นคือ การเกิดการนำส่งผิดพลาดหรือ Launch Vehicle Faiure ที่ล่าสุดเกิดขึ้นกับเที่ยวบินของ THEOS-2A มาวิเคราะห์กันว่าไทยเราจะรับมืออย่างไร และทำไมการกระจายความเสี่ยงในงานอวกาศถึงเป็นเรื่องปกติ และประเทศมหาอำนาจด้านอวกาศเขามีวิธีกระจายความเสี่ยงอย่างไร
ในอวกาศไม่มีอากาศ แต่เต็มไปด้วยแหล่งความร้อนอย่างดวงอาทิตย์และความร้อนจากการทำงานของคอมพิวเตอร์บนยาน แล้วยานอวกาศถูกออกแบบอย่างไรให้ระบายความร้อนได้ รู้จักกับการระบายความร้อนแบบ Active และ Passive และวิศวกรรมเบื้องหลังที่ทำให้ยานอวกาศทำงานได้
หลังจากปี 2026 เป็นต้นไป โลกกำลังเข้าสู่ยุคของสถานีอวกาศเอกชนอย่างเป็นทางการ เมื่อ 4 บริษัท ประกาศสร้างสถานีอวกาศบนวงโคจรต่ำของโลก พาส่องอนาคตของการทดลอง งานวิจัย และการท่องเที่ยวในอวกาศผ่านโครงการอวกาศเอกชนที่ตั้งเป้าให้มนุษย์วางรากฐานการดำรงชีวิตระยะยาวในอวกาศ
ปี 2026 นี้นับว่าเป็นอีกปีที่วงการอวกาศทั่วทั้งโลกมีความคึกคักและเต็มไปด้วยเรื่องราวที่น่าสนใจ ไม่ว่าจะเป็นการเดินทางกลับไปดวงจันทร์ในรอบ 50 ปีของมนุษย์ หรือการสำรวจอวกาศที่ภาคเอกชนกำลังเข้ามามีบทบาทมากขึ้นกว่าเมื่อก่อน ในตอนนี้จะพาทุกคนไปสำรวจว่าในปี 2026 มีเรื่องราวอะไรที่น่าจะตามองบ้างในวงการอวกาศ
ปี 2025 เป็นอีกปีที่มีมนุษย์ประจำการอยู่บนปี 2025 เป็นอีกปีที่มีมนุษย์ประจำการอยู่บนสถานีอวกาศที่โคจรรอบโลก และไม่ได้มีเพียงสถานีอวกาศนานาชาติเพียงแห่งเดียว แต่ยังมีสถานีอวกาศเทียนกงของจีนที่มีมนุษย์ประจำการอยู่บนนั้นอย่างต่อเนื่อง รายการ Starstuff เรื่องเล่าจากดวงดาวตอนนี้ พาย้อนสรุปกิจกรรมบนสถานีอวกาศนานาชาติว่า ภายในหนึ่งปีที่ผ่านมามนุษย์เรามีกิจกรรมอะไรเกิดขึ้นเหนือหัวของพวกเรากันไปบ้าง ที่โคจรรอบโลก และไม่ได้มีเพียงสถานีอวกาศนานาชาติเพียงแห่งเดียว แต่ยังมีสถานีอวกาศเทียนกงของจีนที่มีมนุษย์ประจำการอยู่บนนั้นอย่างต่อเนื่อง รายการ Starstuff เรื่องเล่าจากดวงดาวตอนนี้ พาย้อนสรุปกิจกรรมบนสถานีอวกาศนานาชาติว่า ภายในหนึ่งปีที่ผ่านมามนุษย์เรามีกิจกรรมอะไรเกิดขึ้นเหนือหัวของพวกเรากันไปบ้าง
Starstuff เรื่องเล่าจากดวงดาว ชวนย้อนมองวงการอวกาศตลอดช่วงปี 2025 ที่ผ่านมาว่า ในแวดวงด้านอวกาศมีเกิดอะไรขึ้นบ้าง เพราะปี 2025 นี้ นับเป็นปีที่วงการอวกาศมีเรื่องราวมากมายที่น่าจับตามองมากมายทั้งในประเทศไทยและนานาชาติ รวมถึงทิศทางวงการอวกาศในปีนี้เป็นอย่างไร
ญี่ปุ่น กำลังเติบโตขึ้นจากผู้แพ้สงครามสู่มหาอำนาจใหม่ในสมรภูมิด้านอวกาศ ที่ไม่ใช่แค่ความสามารถในการส่งดาวเทียม แต่ยังส่งยานอวกาศและนักบินอวกาศขึ้นสู่อวกาศอีกด้วย ทั้งยังเป็นส่วนหนึ่งในโครงการสถานีอวกาศนานาชาติ และโครงการความร่วมมือระหว่างประเทศมากมาย ร่วมหาคำตอบของการขึ้นสู่การเป็นมหาอำนาจด้านอวกาศของประเทศญี่ปุ่นได้ในรายการ Starstuff เรื่องเล่าจากดวงดาว
เมื่อขยะพลาสติกภายในอวกาศกำลังเพิ่มขึ้น จำเป็นต้องหาวิธีการกำจัด ซึ่งการทดลองใหม่จาก MIT Media Lab ที่ ดร.พัทน์ ภัทรนุธาพร (พีพี) ได้มีส่วนร่วมด้วย กำลังจะเปลี่ยนแปลงกระบวนการกำจัดขยะพลาสติกในอวกาศ เมื่อแบคทีเรียสามารถที่จะเปลี่ยนขยะพลาสติกให้กลายเป็นพลาสติกที่มีมูลค่าสูงได้ ติดตามเรื่องราวการทดลองของ ดร.พีพี บนสถานีอวกาศนานาชาติได้ใน Starstuff เรื่องเล่าจากดวงดาว
ศูนย์ข้อมูล (Data Center) กลายเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่โลกมีความต้องการมากที่สุดอันดับต้น ๆ ในเวลานี้ ทำให้เกิดความคิดและจินตนาการใหม่ ๆ มากมายเกี่ยวกับการตั้งศูนย์ข้อมูลในพื้นที่แปลก ๆ ไม่ว่าจะเป็นใต้ทะเล กลางทะเลทรายหรือแม้แต่ในอวกาศ Starstuff ตอนนี้ชวนไปสำรวจอีกหนึ่งอนาคตที่น่าจับตามองกับแนวคิดการสร้างศูนย์ข้อมูลในอวกาศ ที่จะยกศูนย์ข้อมูลบนโลกไปอยู่บนวงโคจรของโลก แนวคิดนี้เป็นไปได้จริงแค่ไหน เพราะปราการสุดท้ายของมนุษยชาติที่จะไปเยือนแห่งนี้แฝงไปด้วยอันตรายมากกว่าที่เราคาดคิด และไม่เคยเป็นมิตรกับสิ่งที่เรียกว่าคอมพิวเตอร์เลย
นับเป็นครั้งแรกในรอบครึ่งทศวรรษที่ยานเสบียง HTV-X ได้ทะยานสู่สถานีอวกาศนานาชาติจากแผ่นดินของญี่ปุ่น นับจากสิ้นสุดโครงการรุ่นก่อนหน้าน ทำไมญี่ปุ่นถึงให้ความสำคัญกับยานเสบียง HTV-X รุ่นใหม่นี้ ทั้งที่มียานอวกาศมากมายทำหน้าที่เหล่านี้อยู่ และมีค่าใช้จ่ายที่ถูกกว่า Starstuff เรื่องเล่าจากดวงดาว สำรวจความภาคภูมิใจของญี่ปุ่นกับยาน HTV-X ว่าสำคัญอย่างไร และความฉลาดล้ำทางวิศวกรรมของญี่ปุ่นนี้จะทำให้พวกเขาสามารถแข่งขันในอุตสาหกรรมอวกาศยุคใหม่นี้ต่อไปอย่างไร หาคำตอบได้ในตอนนี้
เมื่อสิบปีก่อนองค์การอวกาศยุโรปและรัสเซียได้ร่วมมือกันสร้างโครงการสำรวจดาวอังคารที่ทะเยอทะยานมากที่สุดโครงการหนึ่ง ที่มีชื่อว่า ExoMars ก่อนที่โครงการจะค่อย ๆ เงียบหายไปท่ามกลางภารกิจมากมายที่เกิดขึ้นมาหลังจากนั้น เกิดอะไรขึ้นกับโครงการสำรวจดาวอังคารของยุโรปโครงการนี้ แล้วเราจะได้เห็นโครงการนี้ดำเนินต่อไปในช่วงชีวิตของเรากันหรือไม่ แล้วสุดท้ายโครงการที่มีเป้าหมายในการตามหาสิ่งมีชีวิตบนดาวอังคารจะสิ้นสุดลงอย่างน่าเสียดายท่ามกลางปัญหาภูมิรัฐศาสตร์แบบนี้จริง ๆ หรือ หาคำตอบวิบากกรรมของโครงการ ExoMars ได้ใน #Starstuffเรื่องเล่าจากดวงดาว
เมื่อ Spirit และ Opportunity เริ่มต้นทำงาน มันก็เปลี่ยนแปลงประวัติศาสตร์และความเข้าใจของมนุษย์เกี่ยวกับดาวอังคารไปตลอดกาล เรื่องราวการค้นพบอันน่าอัศจรรย์และปาฏิหารย์การผจญภัย 14 ปีบนดาวอังคารของสองพี่น้องหุ่นยนต์ Mars Exploration Rover กับการเดินทางที่เต็มเปี่ยมไปด้วยจิตวิญญาณและโอกาสอันแสนมหัศจรรย์ที่คนทั่วทั้งโลกหลงรัก กับจุดจบของภารกิจที่ประสบความสำเร็จสูงที่สุดในประวัติศาสตร์การสำรวจดาวอังคาร
Comments
Download from Google Play
Download from App Store
United States