Claim OwnershipBartosz Czekała i podcast "The Universe of Memory"
Subscribed: 291Played: 2,330
Subscribe
© 2026 Bartosz Czekała i podcast "The Universe of Memory"
Description
Podcast Universe of Memory to miejsce, gdzie dzielę się tym, co naprawdę działa – w nauce, zdrowiu i codziennym funkcjonowaniu. Opowiadam o tym, jak skutecznie się uczyć, jak dieta wpływa na mózg i pamięć oraz co robić, by dbać o zdrowie psychiczne i fizyczne. Wszystko podlane naukowym sosem, z domieszką humoru, który w normalnych warunkach nie przeszedłby selekcji naturalnej.
Jeśli chcesz ogarnąć swoją pamięć, samopoczucie oraz dowiedzieć się czegoś o fascynującym świecie z pogranicza dietetyki i medycyny, to jesteś w dobrym miejscu. Zapraszam Cię do mojego pałacu naukowego szaleństwa.
www.universeofmemory.pl
Do usłyszenia!
Bartek
100 Episodes
Reverse
N-tym z rzędu mitem, który krąży w różnego rodzaju środowiskach, jest rzekoma szkodliwość diet ketogenicznych w stosunku do nerek. W odcinku omawiam, skąd w ogóle wzięły się takie mity i jakie jest ich racjonalne wytłumaczenie, polegające na czynnikach zakłócających wartości popularnych markerów mierzących funkcje nerek. Omawiam również dostępne badania randomizowane dotyczące wpływu diet ketogenicznych oraz wysokobiałkowych na funkcje nerek, zarówno u zdrowych ludzi, jak i u osób w stadium 2...
Światło czerwone i bliska podczerwień (NIR) to przepotężne narzędzia medyczne. Nie bez powodu powtarzam od lat, że ze względu na wielorakość zastosowań tego typu terapii jest to niezbędna część domowej „Apteczki”. W fotobiomodulacji (PBM) zasada „więcej znaczy lepiej” to najprostsza droga do… braku efektów lub problemów zdrowotnych. W tym odcinku uporządkuję ten chaos i pokażę Ci, jak na podstawie specyfikacji technicznej Twojego urządzenia i potencjalnego celu terapii policzyć czas naświetl...
Wiele osób jest przeciwnych większości promowanych leków na obniżanie cholesterolu. Berberyna jest zdecydowanie jedną z alternatyw, które warto rozważyć w takich przypadkach. W tym materiale krok po kroku omawiam mechanizmy działania berberyny, jej wpływ na LDL, PCSK9, trójglicerydy oraz efekty plejotropowe, które obejmują pozytywne działanie na same tętnice, obniżanie poziomu glukozy, czy też działanie ochronne pod kątem wątroby. Wisienką na torcie jest omówienie wyjątkowego wpływu tego al...
Martwisz się, jak serce radzi sobie z Twoim stylem życia i dietą? Ten odcinek jest dla Ciebie. Istnieje prosty marker, który może dostarczyć informacji o uszkodzeniu komórek mięśnia sercowego — hs-troponina, czyli troponina o wysokiej czułości. W odcinku omawiana jest specyfika tego markera, jego dwie formy oraz m.in. jego wartość predykcyjna w kontekście ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego i śmiertelności z ich powodu. Odcinek w formie wideo do zobaczenia tutaj: https://www.you...
O elektrolitach mówi się dużo, ale niewiele osób naprawdę rozumie sieć zależności między nimi. Chodzi przede wszystkim o sód, potas, magnez i wapń. W tym odcinku spróbuję ją rozplątać, pokazując, jak elektrolity wzajemnie na siebie wpływają oraz jak oddziałują na nie m.in. insulina czy fruktoza. Nie zabraknie ponad 10 praktycznych przykładów zastosowania tych zależności – od redukcji obrzęków, przez podwyższanie lub obniżanie ciśnienia tętniczego, aż po wyjaśnienie, dlaczego silne ograniczen...
N-tym z rzędu mitem, który krąży w różnego rodzaju środowiskach, jest rzekoma szkodliwość diet ketogenicznych w stosunku do nerek. W odcinku omawiam, skąd w ogóle wzięły się takie mity i jakie jest ich racjonalne wytłumaczenie, polegające na czynnikach zakłócających wartości popularnych markerów mierzących funkcje nerek. Omawiam również dostępne badania randomizowane dotyczące wpływu diet ketogenicznych oraz wysokobiałkowych na funkcje nerek, zarówno u zdrowych ludzi, jak i u osób w stadium 2...
Łapanie się za klatkę piersiową jest w pełni naturalnym odruchem pośród osób doświadczających zawałów. Paradoksem jest, że łapiąc się za naszego sąsiada z dolnego piętra (tak, chodzi o pindola), rzadko myślimy, że może on być świetnym wskaźnikiem wyprzedzającym zawały i choroby układu sercowo-naczyniowego. Jest to swoisty pindolometr zdrowia. Zaburzenia erekcji mogą wyprzedzać zawały o 2–5 lat! W odcinku tłumaczę tzw. hipotezę małych tętnic, co ma wspólnego zaburzenie erekcji z dysfunkcją śr...
Czy da się realnie zwiększyć liczbę i sprawność mitochondriów u dorosłego człowieka? Jak najbardziej! W odcinku opiszę, jak można uruchomić proces mitogenezy w organizmie (tj. tworzenia nowych mitochondriów), dlaczego musi on „współpracować” z procesami autofagii i mitofagii (tj. trawieniem dysfunkcyjnych mitochondriów). Omawiam również rolę PGC-1α, różnice między postem a ćwiczeniami oraz dlaczego kluczowa jest synergia bodźców. Najważniejsze to zrozumienie, jak procesy te pomagają u...
Czy zmiany w śródbłonku i ciśnieniu krwi mogą być odwracalne dzięki diecie? Jak najbardziej! Bohaterem odcinka będzie WYSOKOPOLIFENOLOWA OLIWA EXTRA VIRGIN i jej wpływ na funkcję naczyń, biodostępność tlenku azotu, stres oksydacyjny, ciśnienie krwi oraz wczesne etapy miażdżycy. Nie zabraknie rozróżnienia, u jakich osób efekty będą największe, a u jakich niewielkie. Odcinek w formie wideo do zobaczenia tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=mDpPJg9iirI ==================================...
Nazywam się Bartek i jestem nałogowym kofeinistą. Przez 17 lat spożywałem, bez żadnych dłuższych przerw, kawę dzień w dzień. Całościowo — od jakichś 24 lat, choć z mniejszym natężeniem początkowo. Haj kofeinowy był nieodłączną częścią poranka. Piłem kawę z pasją, z jaką żul Mietek pije swoją ulubioną berbeluchę. W ramach eksperymentu odstawiłem kawę na ponad miesiąc. Efekt? Nie wracam już do kawy. W odcinku znajdziesz opis mojego eksperymentu n=1, z odniesieniami do badań o śnie, stresie i ...
W mediach można było ostatnio natrafić na nagłówek „melatonina szkodzi sercu”. AHA w 2025 pokazała wyniki z bazy danych, które łączą długotrwałe stosowanie melatoniny z wyższym ryzykiem niewydolności serca. Gdzie jest haczyk? Nie było to nawet badanie, a jedynie abstrakt. Co więcej, mowa tutaj o „badaniu” korelacyjnym, które nie jest w stanie określić przyczynowości. Ba! Stoi ono w sprzeczności z ponad 20 latami badań interwencyjnych dotyczących stosowania melatoniny u osób z problemami z uk...
Jeśli kreatyna kojarzy się komukolwiek z energią, to głównie w kontekście siłowni. Co ciekawe, istnieją badania, które pokazują, że KREATYNA może być ZAMIENNIKIEM… KAWY. W filmiku omawiam mechanizm układu kreatyna–fosfokreatyna (ATP) oraz to, co pokazują badania u ludzi podczas deprywacji snu (21–36 godzin) i jak spożycie kreatyny w różnych dawkach wpływa na łagodzenie efektów tej deprywacji. ================================== SPONSOR ODCINKA — MIĘSNA PACZKA ⤵️ https://miesnapaczka.pl/ Za...
Tomografia komputerowa i badania rentgenowskie diagnostyczne niosą ze sobą ekspozycję na szkodliwe promieniowanie. W odcinku pokażę badania z ostatnich lat, które mierzyły uszkodzenia DNA po takich badaniach obrazowych. Natomiast wisienką na torcie będą omówione przeze mnie przełomowe prace sprzed paru lat, które pokazały, że duże dawki MELATONINY przed takimi badaniami mogą drastycznie zredukować ilość uszkodzeń DNA - nie zabraknie omówienia dawek i czasu podania tego suplementu. Odcinek w ...
Błękit metylenowy ma swoje niezaprzeczalne zalety. Natomiast tam, gdzie jest jasność jest też i .. .CIEMNA STRONA BŁĘKITU. W tym materiale pokazuję mniej znaną stronę tej substancji: mechanizmy toksyczności, granice bezpiecznych dawek oraz sytuacje, w których ryzyko przewyższa potencjalne korzyści. Szczególnie istotne dla osób traktujących go jak suplement, mimo ze jest to lek. Odcinek w formie wideo do zobaczenia tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=29WF9lEM0A0&t=5s ================...
Insulinooporność i cukrzyca to przypadłości słusznie kojarzone głównie z nadwagą i otyłością. Z tego powodu świadomość, że nawet osoby z niedowagą mogą się ich nabawić, jest niezmiernie niska. W odcinku omawiam wszystkie główne przyczyny wystąpienia insulinooporności u takich osób. Odcinek w formie wideo do zobaczenia tutaj: ================================== SPONSOR ODCINKA — MIĘSNA PACZKA ⤵️ https://miesnapaczka.pl/ Zamów ekologiczne mięso prosto do Twojego domu ze zniżką 10% przy ...
Czas wskoczyć w fascynujący świat neuroprzekaźników! W tym odcinku opowiadam, jak różne receptory serotoniny i dopaminy wpływają na libido, erekcję, motywację i nastrój. Dlaczego leki przeciwdepresyjne potrafią wyłączyć popęd seksualny jak światło w łazience? Jaką rolę odgrywają receptory 5-HT2A i 5-HT2C? I co mają z tym wspólnego mastocyty, stres, estrogeny albo tryptofan? Nie zabraknie oczywiście barwnych opisów tego, jakie leki, zakazane substancje czy zwykłe suplementy działają na plus l...
Zastanawiałeś się kiedyś, czy Twoje serce nie jest przypadkiem przeciążone przez dietę, styl życia, pracę albo nadciśnienie? Dobra wiadomość: możesz to wstępnie sprawdzić prostym badaniem krwi – oznaczeniem NT-proBNP, markera przeciążenia serca, który pomaga przewidywać ryzyko niewydolności, zawału oraz zgonu sercowo-naczyniowego. W tym odcinku wyjaśniam, co oznacza niski, wysoki i „bardzo wysoki” poziom NT-proBNP, jak wynik wiąże się z ryzykiem śmierci i chorób układu sercowo-naczyniowego ...
Osoby dorosłe łykają leki z entuzjazmem wiewiórki, która znalazła dziuplę z żołędziami. Powstaje pytanie – które leki faktycznie wydłużają życie, a które tylko poprawiają wyniki „na papierze”? W odcinku omawiam duże badanie z UK Biobank, w którym przeanalizowano ponad 50 mln recept i sprawdzono wpływ 406 popularnych leków na śmiertelność. Dowiesz się, które leki rokują wyjątkowo dobrze w tym aspekcie (nie, nie statyny...). Odcinek w formie wideo do zobaczenia tutaj: https://www.youtube...
Przepisywanie suplementacji żelazem jest niestety czynnością rutynową w większości gabinetów lekarskich. Suplementy takie są często przepisywane bezkrytycznie, nawet w przypadkach lekkiej anemii, gdzie często wystarczają proste zmiany dietetyczne. Niestety wiedza na temat tego, jak szkodliwe dla jelit mogą być takie suplementy i jakie poważne skutki uboczne mogą powodować, jest dość mało rozpowszechniona. Odcinek w formie wideo do zobaczenia tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=5ZcpjEWZWEA ...
W przekazie mainstreamowym kawa jest regularnie określana jako używka o działaniu neuroprotekcyjnym. W odcinku omawiam dziesiątki badań – od PET-MRI po randomizację Mendla – które pokazują, jak kofeina wpływa na przepływ krwi, strukturę istoty szarej i funkcje poznawcze. Złe wiadomości? Przytłaczająca część literatury naukowej pokazuje negatywny wpływ na mózg, włączając w to ubytek istoty szarej. Odcinek w formie wideo do zobaczenia tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=GDPT6C6ldag&am...
Comments
Download from Google Play
Download from App Store
United States