De Kleine Spinoza

In aflevering 11, ontdek je, wie jouw leven eigenlijk bestuurt. Jij bent de chauffeur van je eigen bus, maar die bus zit vol passagiers: jouw eigenschappen. Als kind had je ze allemaal in balans, maar door je opvoeding zijn sommige eigenschappen sterker geworden en vooraan in de bus gaan zitten. Andere eigenschappen zijn juist naar achteren verdwenen of zelfs verstopt geraakt. De eigenschappen die jou als kind het meeste opleverden – zoals pleasen, perfectionisme of hard werken – zijn vaak dominant geworden. Ondertussen zijn andere, waardevolle kanten van jezelf, zoals kwetsbaarheid, zelfvertrouwen of ontspanning, naar de achtergrond verdwenen. Veel van dit gedrag is niet bewust gekozen, maar aangeleerd door je omgeving: ouders, school, ervaringen en alles wat je hebt meegemaakt. Daardoor lijkt het alsof jij je leven zelf stuurt, maar in werkelijkheid nemen je aangeleerde patronen vaak het stuur over. Het goede nieuws is: al jouw eigenschappen zijn er nog. Ook de eigenschappen die je bent “vergeten”. Door bewust te worden van jouw passagiers en hun plek in de bus, kun je weer zelf het stuur in handen nemen. En dat is waar het om gaat: leren rijden vanuit wie je écht bent, in plaats van wat je hebt aangeleerd.Als je leert om alle passagiers in jouw bus weer een plek te geven, kun je zelf kiezen wie je inzet op welk moment. Dan ben jij weer de chauffeur van je eigen leven. En dát is waar het uiteindelijk om draait: de regie terugpakken, je bagage leren kennen, en alle kanten van jezelf omarmen. Dat is de weg naar innerlijke rust, vrijheid, en wat ik noem: de Kunst van het Goede Leven. 

Het is een Levens Kunst, de Kunst van het Goede Leven, om te ontdekken hoe je als mens vrijer kunt leven – los van je verleden, bewust in het nu. We zijn gestart met de belangrijkste basis: het overlevingspakket en het symbooleffect. Als kind ontwikkel je – vaak niet bewust – een overlevingspakket. Het is een verzameling van gedrag, gedachten, gevoelens en automatische reacties die je hielpen om moeilijke situaties te overleven. Dit pakket beschermde je toen, maar beïnvloedt ook nu nog hoe je als volwassene denkt, voelt en handelt. Vaak zonder dat je het doorhebt. De vijf vormingsprocessen van het overlevingspakket:·        De Bus – symboliseert je huidige karaktereigenschappen. Deze zijn aangeleerd en afgeleerd in je jeugd, maar niet wie je echt bent.·        Karakterstructuren – zijn de maskers of rollen die je bent gaan aannemen om je staande te houden.·        Afweermethoden – ontstaan om negatieve gevoelens te onderdrukken, maar ze bepalen nog steeds je gedrag.·        Vluchtmechanismen – zorgen ervoor dat je je ware gevoelens vermijdt of niet meer en/of op de juiste manier voelt.·        De Beschermer – een innerlijk deel dat je beschermt, bestaande uit een kinderdeel en een volwassendeel. Het kinderdeel reageert impulsief en mechanisch, het volwassendeel is rationeel en bewust. Tijdens je jeugd vormen zich symbolen –  niet bewuste zintuiglijke waarnemingen die je huidige gedrag aansturen. Deze symbolen activeren het kinderdeel in jou, waardoor je vaak mechanisch reageert op situaties, alsof je verleden jouw keuzes maakt.Spinoza beschreef drie soorten kennis. In het overlevingspakket herken je de eerste soort: kennis uit zintuiglijke waarneming. Het symbooleffect is hier een mechanisch gevolg van. Er is dan géén sprake van vrije wil – je reageert vanuit je verleden, niet vanuit bewuste keuze.Vrij worden van het symbooleffect is dé weg naar 100% volwassenheid. Je leert symbolen herkennen en doorvoelen. Je ruilt niet bewuste reacties in, voor bewuste keuzes. Dan leef je vanuit je volwassendeel – met rust, inzicht en vrijheid.Tot slot: Wie deze weg bewandelt, leert werkelijk vrij te leven. Niet geleid door het verleden, maar bewust aanwezig in het nu. Dat is de kern van de Kunst van het Goede Leven en de hoogste vorm van intuïtieve kennis zoals Spinoza die bedoelde. Geen illusie meer – maar waarheid. 

Je ontdekt hoe anders de wereld eruitziet wanneer je leert waarnemen zonder vervorming. We denken vaak dat we de werkelijkheid zien, maar wat we werkelijk zien, is gekleurd door ons eigen verleden – door wat ik noem het symbooleffect. Het zorgt ervoor dat we niet in het NU leven, maar in oude overtuigingen en pijn.Wanneer je leert kijken zonder deze vervorming, valt de sluier weg: je ziet de wereld zoals ze écht is – vredevol, eerlijk, liefdevol en gelijkwaardig. Dat is de kern van De Kunst van het Goede Leven: leren leven vanuit bewustzijn in plaats van vanuit gewoonte.Ik neem je mee langs grote thema’s zoals liefde, geloof, vrije wil, gezondheid, verbinding en zelfs de dood. Allemaal onderwerpen die je op een heel nieuwe manier leert zien. Want misschien… is niets wat het lijkt, en ligt de waarheid dichter bij jezelf dan je ooit dacht.Samen leren we opnieuw kijken, luisteren en leven – met open ogen, een open hart en met beide voeten op de grond.

Ik vertel waarom het voor mij voelt als een plicht om mijn inzichten met de wereld te delen. Door de eeuwen heen spraken filosofen en spirituele leraren – van Socrates tot Spinoza, van de Bijbel, de Koran, Boeddhisme, Hindoeïsme enzovoort….  tot aan de Stoa – over waarheid: als je iets hebt ontdekt dat de mensheid kan helpen groeien, mag je dat niet voor jezelf houden. Waarheid is bedoeld om gedeeld te worden, om licht te brengen in de wereld.Ik vertel ook over mijn eigen reis, over de pijnlijke lessen die me hebben gebracht tot de ontdekking van het symbooleffect – dat mechanische deel in ons dat reageert vanuit oude kinderlijke pijn. Vandaar dat er nog zoveel kinderlijk gedrag te zien is in volwassen mensen. En juist dit onbewuste effect, veroorzaakt zoveel misverstanden, ruzies en zelfs oorlogen. Als we, zo jong mogelijk leren, dat dit symbooleffect, het leven vaak onnodig moeilijk kan maken. Kunnen we het veel eerder herkennen en op een volwassen manier reageren met respect naar anderen toe. Dan kunnen we eindelijk vrij reageren, denken, handelen en zelf keuzes maken, in plaats van net als een robot, grotendeels mechanisch.Dat is de kern van wat ik noem: De Kunst van het Goede Leven.Geen nieuwe stroming, geen -isme, maar een levenswijze waarin we leren echt te luisteren, echt te begrijpen, en vrede te vinden – eerst in onszelf, en dan met elkaar.Want wie innerlijke rust vindt, hoeft nooit meer strijd te voeren.

Een belangrijk stuk van je levensreis is leren waarnemen wat écht waar is. Want veel mensen leven nog steeds vanuit hun “overlevingspakket” – vanuit oude patronen die al in onze jeugd zijn ontstaan. Je reageert vaak mechanisch en supersnel, zonder erbij stil te staan door middel van het symbooleffect. Maar juist tussen wat er gebeurt en hoe we reageren, ligt een ruimte. In die ruimte ligt onze kracht om te kiezen – om bewust te worden, om vrij te worden. Hoe het kleine kind in ons, vaak nog steeds de touwtjes in handen heeft. Door te leren waarnemen in plaats van alleen te reageren, ontdek je de kunst van het goede leven: leven in rust, in vrijheid, en in vrede met jezelf en de wereld om je heen. Want wie leert waarnemen wat werkelijk waar is, zet de eerste stap naar innerlijke vrede, begrip en een rechtvaardigere wereld. 

Aflevering 6: Wat als niets is wat het lijkt? Wat als we écht de wereld kunnen veranderen – zelfs richting wereldvrede? Die verandering begint bij de jeugd, want zij zijn niet alleen de toekomst, maar ook de toekomstige opvoeders. Bewustwording is belangrijk voordat je op gaat voeden omdat veel niet bewust van generatie op generatie word doorgegeven.

Aflevering 5: Kierkegaards uitspraak dat het leven achterwaarts wordt begrepen, wil ik graag proberen om te keren: het is mogelijk én nodig. “Pas als de mens leert het leven voorwaarts te begrijpen, kan hij het voorwaarts en vrij leven.”  Veel lijden, conflicten en zelfs oorlogen komen voort uit een gebrek aan zelfbewustzijn. Mens leer eerst Uw Zelve kennen om in vrijheid het leven voorwaarts te kunnen leven.

Aflevering 4 gaat over jezelf een spiegel voorhouden en er goed en eerlijk in leren kijken. De Eigen-wijs-er met een S, laat mensen naar zichzelf wijzen op haar eigen wijze. Als je met één vinger naar de ander wijst, wijzen er nog steeds drie vingers naar jezelf. Deze drie vingers zijn goud waard, brengen je weer thuis in je eigen huis en daarna ervaar je heelheid.

Aflevering 3: Het is geen verplichting, maar een uitnodiging om bewuster te leven en innerlijke vrede te vinden. Als lichaam en geest één zijn en er veel klachten voortkomen uit diepere emotionele oorzaken? Dan zou dat kunnen betekenen dat de gezondheidszorg zich te veel richt op symptoombestrijding en dure zorg, terwijl bewustzijn en zelfinzicht juist structurele oplossingen kunnen bieden. De Kunst van het Goede Leven is een gratis en krachtige manier om blijvende gezondheid te bereiken.

Aflevering 2 gaat over de Rocksterren van de Oudheid, over de Stoa, het Stoïcisme en Spinoza. Niet bewust vond ik de weg naar innerlijke rust en vrijheid diep in mezelf en wil deze weg graag delen. Omdat ik geloof dat wereldvrede mogelijk is als iedereen de Kunst van het Goede Leven zou leren.

Aflevering 1: De Kunst van het Goede Leven is geen zelfhulppodcast, geen Flow en geen Positieve Psychologie. Maar wat is het dan wel? Het is een manier van leven zodat je een blijvende innerlijke rust en vrijheid kunt ervaren. Gemoedsrust onder alle omstandigheden volgens filosofen uit de Oudheid de enige weg naar het ware geluk en uiteindelijk wereldvrede.

Binnenkort verschijnt hier de podcastserie De Kleine Spinoza. In deze serie neemt Jolanda Mathijssen je mee in haar zoektocht naar innerlijke rust, vrijheid en menselijkheid. Met haar levenservaring en passie voor filosofie en bewustwording deelt ze inzichten over hoe we in onrustige tijden toch kalm en verbonden kunnen blijven. Abonneer je op deze inspirerende podcast zodat je geen enkele aflevering hoeft te missen.