ISVW filosofie podcast

Roel Meijvis gaat met Bart Geeraedts in gesprek over Albert Camus en zijn existentiële denken over verzet. Daarover verscheen Meijvis' essay Waar verzet begint bij ISVW Uitgevers. In de podcast vertelt hij over Camus' twijfelende activisme en wat we daarvan kunnen leren. Want waartegen je je verzet, toont waarvan je houdt.      

Erik Pool – schrijver, filosoof en voormalig programmadirecteur Dialoog & Ethiek bij de Rijksoverheid – gaat in gesprek met Bart Geeraedts over de ethische uitdagingen die ambtenaren ervaren. Daarover schreef hij onlangs het boek Erewoord. Zakboek ethiek voor ambtenaren, waarin hij uiteenzet met welke morele technieken zij zich kunnen wapenen en hoe die bijdragen aan meer ambtelijke en bestuurlijke integriteit. 

Renate Schepen schreef het voorwoord bij de essaybundel: Over kennis van de ziel van de Spaanse denker en schrijver María Zambrano, dat onlangs vertaald is in het Nederlands. Schepen vertelt in deze podcast over Zambrano's leven en werk en laat zien wat we vandaag de dag nog van Zambrano kunnen leren.  Zambrano was een van de radicaalste denkers van de twintigste eeuw. Ze dacht verder dan denkers voor haar deden: volgens haar botste traditionele filosofie altijd op de grenzen van een rationele taal. In plaats van het rationele denken stelde Zambrano poëtisch denken voor, een denken dat ruimte schept voor niet-rationele stemmen, zoals gedichten en mystiek. Wil je nog meer over María Zambrano horen? Beluister dan ook de Vergeten Filosofen podcastaflevering met Renate Schepen. 

Bart Geeraedts en sidekick Valerie Granberg gaan in gesprek met Kiki Verbeek over de  beroepsopleiding Praktische filosofie: methoden en technieken die op 14 januari van start gaat. 7 dagen lang leer je verschillende filosofische tools die je in je werkpraktijk in kunt zetten, zoals luisteren zonder ruis, begrippen bepalen, problemen verhelderen en betekenis geven. Met gastsprekers als Ariane van Heijningen, Harm van der Gaag, Hans Bolten, Jan Ewout Ruiter en Luuk Stegmann. 

Bram de Ridder spreekt met Bart Geeraedts over zijn boek Taal grijpt altijd in, dat in 2025 verscheen bij ISVW Uitgevers.   Daarin betoogt hij dat de taal die we gebruiken ons begrip van psychisch lijden beïnvloedt. Bram vertelt over de risico's van stoornistaal en stoornisdenken voor de samenleving. Ook bespreekt hij een mogelijke andere benadering: een taal die ruimte schept en openstaat voor het ongekende. Interesse in dit onderwerp? Op 9 februari 2026 start ook de beroepsopleiding Filosofie voor psychiaters. 

Op een zinnige manier vragen stellen, wat heb je daarin in je werk? Daarover gaat filosoof en coach Hans Bolten gaat in gesprek met Bart Geeraedts en Marlous Nooi. Hij vertelt wat socratisch vragenstellen is, waar dat wel en niet nuttig voor kan zijn, en hoe je het kunt toepassen op de werkvloer. De tweedaagse beroepsopleiding De kunst van vragenstellen vindt plaats op 15-16 december 2025. 

In deze podcast vertelt Natascha Rietdijk over hoe tactieken van gaslighting en twijfelzaaien in de politiek worden ingezet: door het in diskrediet brengen van critici, het ontkennen van feiten en het inzetten van tegennarratieven. Waarom werken deze tactieken? Hoe functioneren echo chambers? Is de waarheid verworden tot een speelbal van affectieve manipulatie? En wat kunnen journalisten, burgers en instituties en doen om het vertrouwen in betrouwbare data weer terug te winnen? Natascha Rietdijk is een van de sprekers tijdens de filosofieweek De waarheid is dood. Lang leve de waarheid, van 13 t/m 17 oktober 2025 aan de ISVW. 

Bart Geeraedts gaat in gesprek met Lotte van Etteren, docent Artificiële intelligentie aan de Radboud Universiteit. Ze stelde het boek IK, AI samen, dat binnenkort verschijnt bij ISVW Uitgevers, en geeft een lezing in de cursus Filosofie en AI. Van Elteren vertelt hoe AI en microtargeting onze wereld vormen, en welke filosofische vraagstukken daarbij komen kijken. De cursusweek Filosofie en AI vindt plaats van 20 t/m 24 oktober 2025. Tivadar Vervoort modereert. Met lezingen van Lotte van Elteren, Bas Haring, Pim Haselager, Jeroen Hopster, Julian van Vugt, Annemijn Kwikkers, Paulan Korenhof, Anco Peeters, Tim Christiaens, Ajuna Soerjadi, Sanaa Abrahams, Guido van der Knaap, Niek van de Pas en Adrienne de Ruiter.

Bart Geeraedts praat in deze podcast met Renate Schepen en Jacob Koolstra over onze nieuwe beroepsopleiding: interculturele filosofie voor schoolleiders. Wat gebeurt er als je niet het individu maar diens beweging centraal stelt, of als je een persoon niet los ziet van de context waarin het zich bevinden? Interculturele denktradities, zoals Afrikaans Ubuntu, Japanse Ba of Latijns-Amerikaanse filosofie, bieden radicaal andere inzichten in tijd, kennis en gemeenschap. Door denkkaders te verruimen en reflectie te stimuleren, ontstaat ruimte voor meer plezier en verbinding in het onderwijs, en leren leerlingen beter omgaan met de complexiteit van de maatschappij.  De beroepsopleiding Interculturele filosofie voor schoolleiders bestaat uit vijf tweedaagse bijeenkomsten en start op 12 januari 2026.

Dennis de Gruijter en Arthur Matien vertellen over de meerwaarde van stoïcijns coachen. Hoe moet je je verhouden tot de werkelijkheid? Komen je gedachten, ideeën en verwachtingen overeen met wat de natuur, waaronder de menselijke psyche, te bieden heeft? Dennis en Arthur leggen uit hoe je als coach praktische oefeningen kunt meegeven, waardoor mensen zich beter kunnen oriënteren op het grotere geheel en hun rol daarin.  De beroepsopleiding Stoïcijns coachen bestaat uit vijf tweedaagse bijeenkomsten en start op 28 oktober 2025.

Remco Liu-van Dorp vertelt over de basiscursus die hij doceert, De draak in de zuilengang. Een ontmoeting tussen dao en stoa. Deze cursus gaat over de twee levensfilosofieën die Remco heeft bestudeerd en toepast: het daoïsme en het stoïcisme. Beide streven ernaar te leven in harmonie met de natuur. Maar wat is dan die natuur, die werkelijkheid? In de podcast bespreekt Remco de overeenkomsten en verschillen tussen daoïsme en stoïcisme, en wat deze filosofieën hem in zijn eigen leven brengen. De basiscursus De draak in de zuilengang bestaat uit vijf weekenden, die ook los zijn te volgen. Met Remco Liu-van Dorp en gastdocenten Dennis de Gruijter, Benny Voncken, Jan Bor en Yuan Sun.

Henk Oosterling gaat in gesprek met Bart Geeraedts. Oosterling is ecosoof en houdt zich bezig met duurzaamheidsproblematiek. Hij doceerde filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. De mens is gek op doemdenken, en dan vooral op 'catastrofiel' denken: we houden ervan te geloven dat ons grote catastrofen te wachten staan, en dat we zondig zijn en naar de hel gaan. Dit collectieve verlangen is op zichzelf terug aan het slaan, stelt Oosterling. Hij vraagt zich af of het doemdenken nog wel zo leuk is. We weten misschien te veel van de wereld en ons vermogen tot integraal denken, in termen van relaties en hele ecosystemen, ontmoedigt ons. Als alles zo complex samenhangt, hoe kunnen we dan het tij keren?  Is het mogelijk om verzet te bieden tegen het systeem? Oosterling gaat te rade bij het zogenaamde netwerkdenken. In de summerschool Ecosofie die Henk Oosterling geeft op 27 augustus tot 1 september 2025 gaat hij hier verder op in, en brengt hij de ecosofische traditie in kaart. 

Marli Huijer spreekt met Bart Geeraedts over de invloedrijke filosoof Michel Foucault. Marli is hoogleraar publieksfilosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, voorzitter van de Maand van de filosofie en voormalig Denker des Vaderslands. Ze promoveerde op het denken van Michel Foucault. Foucaults boek Discipline, toezicht en straf gaat over hoe we onszelf 'disciplineren': ons op een bepaalde manier gedragen als gevolg van internalisering van toezicht en macht. Marli vertelt dat ze methadonarts was, drugsgebruikers registreerde  en ze methadon gaf om overlast te beperken. Ze kwam, geïnspireerd door Foucault, tot het inzicht dat dit een vorm is van disciplinering, en neemt ontslag. In het gesprek gaat Marli verder in op het denken van Foucault. Er komt bijvoorbeeld aan bod: hoe Foucault laat zien dat  het verleden het heden bepaalt, en we de grenzen van het verleden zouden kunnen overschrijven door er anders naar te kijken; hoe het model van het panopticon model is voor een gedisciplineerde samenleving; hoe we de moed kunnen hebben om 'waar te spreken' (parrhesia) en de grote risico's daarvan; hoe we kunnen zorgen voor het 'zelf'. Marli Huijer geeft samen met Valerie Granberg een summerschool over Foucault aan de ISVW, die plaatsvindt van 30 juli t/m 3 augustus 2025.

Lotte Spreeuwenberg vertelt over haar summerschool, die is gewijd aan feministische filosofie. Vijf dagen lezen, praten en discussiëren over thema's als: de logica van misogynie, de heks en de huisvrouw, seks, schoonheid, en ook mannen. Wat is een vrouw, en wat is feministische filosofie? Lotte bespreekt in de podcast de verschillende feministische golven, en hoe die op elkaar reageerden. Zo ging de eerste golf over formele rechten, de tweede over sociale en economische rechten. Later werd de kritiek geuit, onder meer door Angela Davis, dat ook klasse en ras moeten worden meegenomen. Kan feministische filosofie iets toevoegen aan de filosofie? Volgens Lotte kan dat bijvoorbeeld door interventies te doen in bestaande disciplines en te onderzoeken hoe gender een rol speelt in deze domeinen. Daarnaast kunnen  'vergeten' onderwerpen, zoals het vrouwelijk lichaam, zwangerschap en geboorte, filosofisch worden belicht. De summerschool Feministische filosofie vindt plaats van 16 t/m 20 juli 2025.

De Duitse filosoof Eva von Redecker pleit in Revolutie voor het leven. Een filosofie van nieuwe protestbewegingen (ISVW Uitgevers, 2025) voor een nieuwe manier van samenleven, waarin we delen in plaats van uitbuiten en redden in plaats van vernietigen. Ze vertelt erover in de podcast en laat zien wat we van protestbewegingen kunnen leren. 

Clinton Verdonschot, als filosoof gespecialiseerd in politieke theorie, vertelt Bart Geeraedts over zijn summerschool Het liberalisme is dood. Leven we in een postliberaal tijdperk? Clinton gaat na hoe het kan dat het liberalisme zo gemakkelijk plaatsmaakt voor het postliberale populisme. Ook denkt hij na over wat er na het liberalisme zou kunnen komen. Is er nog plek voor het liberale gedachtegoed in het postliberale tijdperk? De summerschool Het liberalisme is dood vindt plaats van 7 t/m 11 juli 2025.  

Marlou van Paridon vertelt over de beroepsopleiding Praktische filosofie - wijsheid aan het werk. Deze opleiding biedt praktische handvatten om meer wijsheid, betekenis en vrijheid in je werk te brengen, en je te behoeden voor vervreemding. Je leert in elf woensdagen relevante ideeën van klassieke en moderne filosofen. Met gastsprekers als Tinneke Beeckman, Paul van Tongeren, Dennis de Gruijter, Marthe Kerkwijk, Ronald van Raak en Laurens ten Kate. Praktische filosofie - wijsheid aan het werk start op 1 oktober 2025.   

Filosoof en muzikant Hein van Dongen spreekt met Bart Geeraedts over 'meervoudig denken'. Wat betekent het om andere perspectieven toe te laten in je eigen denken? Wat kunnen we winnen bij de ruimte die dan ontstaat? Hein schreef er het boek 'Denken in veelvoud' over, dat onlangs verscheen bij ISVW Uitgevers.  Op 28 en 29 juni 2025 geeft Hein van Dongen het filosofieweekend Denken in veelvoud.  

Luuk Stegmann en Jan Ewout Ruiter vertellen over Visieontwikkeling en rechtvaardig leiderschap. Deze beroepsopleiding is voor leiders die zien dat hun organisatie tekortschiet in rechtvaardig handelen en daar iets aan willen doen. Je oefent je in ethica en het onderzoeken van het goede leven, aan de hand van klassieke filosofie, mythologie en poëzie. Hierdoor ben je in staat een eigen visie te ontwikkelen en te onderbouwen, om zo je organisatie richting te geven.  De opleiding Visieontwikkeling en rechtvaardig leiderschap bestaat uit zeven tweedaagse bijeenkomsten, waarvan de eerste op 6 en 7 oktober 2025 plaatsvindt.

Jan-Hendrik Bakker spreekt met Bart Geeraedts over de cursusweek De filosofie van stilte en luisteren. Hij is daarin een van de gastsprekers. Jan-Hendrik schreef het boek In stilte. Een filosofie van de afzondering, waarin hij pleit voor een herwaardering van afzondering in stilte. Belangrijke schrijvers en filosofen als Kierkegaard, Nietzsche, Diogenes, Baudelaire, Merton en Thoreau zochten afzondering en stilte op om kracht uit te putten, om te protesteren tegen economische verspilling en weerwerk te leveren aan vervreemding en verlies van privacy. Je afzonderen is tegenwoordig moeilijker dan ooit, en daarom juist zo essentieel. Jan-Hendrik legt uit waarom afzondering dé manier is om onze individuele waarden te herijken. De filosofie van stilte en luisteren vindt plaats op 26 – 30 mei 2025. Anne-Mathije Bogerd modereert. Met bijdragen van Jan-Hendrik Bakker, Michel Dijkstra, Marlies De Munck, Pablo Lamberti, Miriam Rasch, Dianne Sommers, Martine Prange, Mark Reybrouck, Marthe Kerkwijk, Wendy Tollenaar en Naomi Kloosterboer.