Ameryka dla Zaawansowanych

Demokraci odbili obie izby Kongresu i wygrali Senat nawet w Teksasie. Do usunięcia Trumpa potrzebują jeszcze trzynastu republikanów. Skąd ich wezmą?Donald Trump już musiał mierzyć się z pytaniem czy obawia się impeachmentu. W Izbie Reprezentantów wystarczy zwykła większość, w Senacie trzeba sześćdziesięciu siedmiu głosów. Demokraci mają co najmniej pięćdziesiąt cztery. Po ataku na Kapitol, przy drugim impeachmencie, przeciw Trumpowi zagłosowało siedmiu republikanów.W tym odcinku sprawdzam, co nowa większość może zrobić bez tych trzynastu głosów. Pieniądze, wezwania przed komisje, nominacje sędziowskie. Pierwszy termin wypada jeszcze przed przejęciem władzy: jedenastego grudnia kończy się tymczasowe finansowanie administracji, a stary Kongres może do tego dnia zdecydować, kiedy demokraci dostaną dźwignię.Potem schodzę na poziom stanów, bo tam zmiany wchodzą szybciej niż w Waszyngtonie. W Teksasie Gina Hinojosa pokonała Grega Abbotta i będzie decydować o zadaniach stanowej Gwardii na granicy. W Wisconsin, Pensylwanii, Nevadzie, Michigan i Minnesocie demokraci dostali władzę nad przepisami o płacach, urlopach i szkołach.ROZDZIAŁY00:00 Czy Kongres może usunąć Trumpa z urzędu?01:34 Kto dyktuje Trumpowi warunki, gdy chodzi o pieniądze?05:01 Czy Senat może zablokować nominacje Trumpa?06:59 Musk pod przysięgą? Kogo Demokraci chcą przesłuchać10:34 Jak rozliczać Trumpa i jednocześnie się z nim dogadywać?15:15 Kto przejmie stery w Kongresie?17:10 Dlaczego szczucie nie wystarczyło? Teksas, Karolina Północna i Michigan21:41 Kto u Demokratów już gra o Biały Dom?26:02 Republikanie po porażce. Czy lojalność wobec Trumpa jeszcze się opłaca?28:56 Teksas po wyborach. Kto teraz wydaje rozkazy na granicy?33:37 Kto zapłaci za prywatne szkoły w Teksasie?36:16 Kto przerysuje mapę wyborczą? Od Teksasu po Wisconsin41:34 Co Trump wciąż może zrobić i gdzie zobaczymy pierwszą próbę sił?Subskrybuj podczast, aby otrzymywać cotygodniowe analizy sytuacji w USA.

Wybory w USA 2026 zdecydują, ile swobody Donald Trump zachowa na ostatnie dwa lata prezydentury. W tym nieplanowanym odcinku nagranym w dniu wyborów analizuję, na które wyścigi do Senatu i o urzędy gubernatorów warto zwrócić uwagę.Omawiam arytmetykę Senatu: republikanie mają 53 mandaty, demokraci wraz z niezależnymi 47. Do przejęcia większości potrzeba czterech mandatów netto, bo przy remisie 50 do 50 decyduje głos wiceprezydenta. Wyjaśniam, dlaczego Izba Reprezentantów może prowadzić dochodzenia i blokować ustawy, Senat może zatrzymywać nominacje prezydenckie, a gubernatorzy mogą wetować stanowe przepisy i decydować o wykonywaniu polityk federalnych.Przeglądam kluczowe wyścigi do Senatu: Karolina Północna, Maine, Ohio, Teksas, Kansas, Iowa i Alaska, a także obronę pozycji demokratów w Michigan i Georgii. Omawiam też wyścigi gubernatorskie w 36 stanach, m.in. Iowa, Ohio, Georgię, Nevadę, Alaskę, Kansas, Oregon i Teksas. Odwołuję się do końcowej analizy Cook Political Report o siedmiu wyścigach w granicach błędu pomiaru i przestrzegam przed przedwczesnym ogłaszaniem niebieskiej fali. Przypominam, że demokraci mają sprzyjające nastroje, a republikanie sprzyjającą geografię.ROZDZIAŁY00:00 Ile swobody zostanie Trumpowi po wyborach?02:07 Skąd demokraci mogą wziąć cztery mandaty do Senatu?03:05 Karolina Północna, Maine i Ohio. Trzy drogi do senackiego przełomu07:52 Teksas, Kansas i Iowa. Czy padną republikańskie twierdze?12:49 Alaska może opóźnić wynik, a demokraci muszą obronić Michigan i Georgię15:40 Walka o gubernatorów. Dwa stany mogą odwrócić układ sił22:31 Czy demokraci przejmą obie izby i ograniczą władzę Trumpa?24:10 Dlaczego mapa Senatu sprzyja republikanom mimo słabych sondaży?25:31 Co niespodzianki wyborcze powiedzą o koalicji Trumpa?Subskrybuj kanał Ameryka dla Zaawansowanych, jeśli chcesz rozumieć mechanizmy amerykańskiej polityki głębiej niż nagłówki.

Mała dziewczynka na ramionach dorosłej kobiety. Wokół tłum oglądający lincz. Archiwalny rysunek ma podpis: „Jej pierwszy lincz”. Dlaczego historyczkę Stacey Patton najbardziej uderzyło słowo „pierwszy”?W tej rozmowie pytam, jak biała Ameryka uczyła się akceptować przemoc wobec czarnoskórych dzieci. Dr Stacey Patton — historyczka, dziennikarka i pisarka — odwraca perspektywę: obok losów ofiar bada wychowanie sprawców. Czego dzieci uczyły się od rodziców, sąsiadów i duchownych, którzy usprawiedliwiali przemoc? I co z tych lekcji przetrwało do dziś?Rozmawiamy o europejskich korzeniach publicznego okrucieństwa, linczu jako narzędziu utrzymywania rasowej hierarchii oraz o tym, dlaczego historia Emmetta Tilla jest częścią znacznie dłuższej opowieści. Patton wyjaśnia też, dlaczego kwestionuje pogląd, że przemoc wobec czarnych dzieci wynikała przede wszystkim z traktowania ich jak dorosłych.W drugiej części pytam o pamięć historyczną, dzisiejsze szkoły i amerykańską obietnicę postępu. Co zmieniło zniesienie segregacji, a czego samo prawo nie mogło zmienić? Dlaczego dzieci chodzące do jednej szkoły nadal żyją w osobnych światach? Na koniec gościni przedstawia swoją niepokojącą ocenę przyszłości amerykańskiej demokracji.ROZDZIAŁY0:00 Amerykańska lekcja przemocy2:29 Socjalizacja do nienawiści4:20 Europejskie korzenie okrucieństwa7:35 Rasa jako narzędzie władzy10:41 Rytuał pierwszego linczu15:29 Mit przedwczesnej dorosłości20:18 Emmett Till nie był wyjątkiem46:54 Przyszłość amerykańskiego eksperymentuRozmowę prowadzi Marcin Firlej. Wypowiedzi dr Stacey Patton w polskiej wersji czyta Maciej Kołakowski.Wesprzyj „Amerykę dla Zaawansowanych”:https://patronite.pl/adzDodatkowa część rozmowy w „Ameryce dla Zaawansowanych EXTRA” jest dostępna dla wspierających na Patronite, Substacku i YouTube.Subskrybuj, jeśli chcesz lepiej rozumieć Amerykę. Jak myślisz: po czym poznać, że społeczeństwo rozliczyło się ze swoją przeszłością?

Polacy patrzą na Amerykę przez polskie podwórko i prawie zawsze się mylą. Dlaczego PiS to nie Republikanie, a PO to nie Demokraci? I dlaczego Donald Trump gospodarczo bliżej jest Ryszarda Petru niż Jarosława Kaczyńskiego? Czy Elon Musk jest technofaszystą?Gościem jest dr Tomasz Markiewka — filozof, publicysta i baczny obserwator amerykańskiej polityki. Rozmawiamy o tym, jak Polacy nie rozumieją USA, jak amerykańskie wojny kulturowe są przeszczepiane do Polski, dlaczego centroliberałowie nie widzą gniewu wyborców oraz jak miliarderzy z Doliny Krzemowej uwierzyli w mit geniusza i uznali demokrację za przeszkodę.W odcinku m.in.: Trump jako postać z Hollywood, polityka memiczna i turbo-neoliberalizm, mit prorobotniczego Trumpa, władza Big Techu, gównowacenie platform, Elon Musk i oligarchizacja Ameryki oraz czy UE z USA mogą jeszcze to zatrzymać.Jeśli interesuje Cię Ameryka głębiej niż nagłówki — ten podcast jest dla Ciebie.Jeśli chcesz lepiej zrozumieć współczesną Amerykę i jej społeczeństwo, zapraszam do śledzenia kolejnych odcinków „Ameryki dla Zaawansowanych”. W każdym tygodniu analizuję zjawiska, które kształtują politykę w USA, kulturę USA i historię USA, łącząc dane, źródła i kontekst. Jeśli chcesz wesprzeć projekt lub dołączyć do społeczności, odwiedź mój profil na Patronite: patronite.pl/adz Dziękuję za słuchanie!Hosted on Ausha. See ausha.co/privacy-policy for more information.

Czy Pentagon przetrwa kadencję Pete'a Hegsetha? Emerytowany generał brygady armii USA Ty Seidule nie zostawia wątpliwości: to drugi najgorszy sekretarz obrony w całej historii Ameryki.Moim gościem jest gen. bryg. w stanie spoczynku Ty Seidule, były szef katedry historii w West Point i profesor historii w Hamilton College, autor książki „Robert E. Lee and Me" oraz współautor „A Promise Delivered: Ten American Heroes and the Battle to Rename America's Confederate Military Bases". Człowiek, który przez 36 lat nosił mundur i przez całe życie badał, jak Ameryka prowadzi swoje wojny. Dziś patrzy, jak sam Pentagon stał się polem politycznej bitwy.W tym odcinku rozmawiamy o tym, dlaczego sposób zarządzania Departamentem Obrony budzi skrajne emocje i co konkretnie robi z armią USA sekretarz, który nigdy nie kierował żadną dużą instytucją. Generał tłumaczy, dlaczego zwolnienie pięciu z ośmiu szefów połączonych sztabów to atak w najczulszy punkt systemu, jak wygląda upolitycznianie korpusu oficerskiego, po co armii USA testy na wykrywaczu kłamstw i dlaczego redukcja liczby generałów o 20% do 1 stycznia to metoda niszczenia, a nie reformy. Usłyszysz też, dlaczego wyszkolenie jednego generała zajmuje 25 lat i dlaczego szkód, które powstają w ciągu kilku miesięcy, nie da się odwrócić w jednej kadencji.Druga część rozmowy to geopolityka. Iran i cieśnina Ormuz, wojna, przed którą ostrzegały dziesięciolecia symulacji wojskowych, dwie fatalne opcje na stole i blokada jako „najlepsza z najgorszych". A także realny koszt tej wojny: przeciążona marynarka, rdzewiejące kadłuby, wyczerpujące się zapasy pocisków przechwytujących i pytanie, co to wszystko znaczy dla wschodniej flanki NATO. Generał mówi wprost, co sądzi o zapowiedziach wycofywania amerykańskich żołnierzy z Europy, o obecności wojsk USA w Polsce jako najskuteczniejszej formie odstraszania, o rosyjskiej wojnie hybrydowej i o tym, dlaczego tak go irytuje polityka Donalda Trumpa wobec Władimira Putina.Na koniec pytanie, które zadaje sobie wielu z Was: dlaczego jeden generał mówi publicznie, a dziesiątki innych milczą?Jeśli chcesz lepiej zrozumieć współczesną Amerykę i jej społeczeństwo, zapraszam do śledzenia kolejnych odcinków „Ameryki dla Zaawansowanych”. W każdym tygodniu analizuję zjawiska, które kształtują politykę w USA, kulturę USA i historię USA, łącząc dane, źródła i kontekst. Jeśli chcesz wesprzeć projekt lub dołączyć do społeczności, odwiedź mój profil na Patronite: patronite.pl/adz Dziękuję za słuchanie!Hosted on Ausha. See ausha.co/privacy-policy for more information.