Rozumieć Ukrainę

Jak mit kozacki wpływa na dzisiejszą tożsamość i determinację Ukraińców? Dlaczego niektóry historycy uważają szlachtę ruską z kluczową w budowaniu Ukrainy? Jak zmienia się postrzeganie Rosji i USA w polskich badaniach socjologicznych? Zapraszamy na odcinek, w którym przyglądamy się mitom i faktom historycznym kształtującym tożsamość Ukraińców aby lepiej zrozumieć ich dzisiejszą determinację w walce o suwerenność. Rozpoczynamy od analizy najnowszych badań socjologicznych, które pokazują nie tylko stabilne zaufanie do prezydenta Zełenskiego, ale też głębokie zmęczenie i jednocześnie niezwykły hart ducha społeczeństwa ukraińskiego w obliczu wojennych traum. Zastanawiamy się również nad pęknięciem polskiego konsensusu geostrategicznego, analizując, dlaczego dla młodszych pokoleń Polaków Izrael i Stany Zjednoczone stają się źródłem niepokoju, co rezonuje z nowymi ofertami politycznymi na naszej scenie. W sercu naszej rozmowy kładziemy jednak historię Kozaczyzny, weryfikując popularne wyobrażenia o niej poprzez pryzmat badań Natalii Starczenko, która podkreśla znaczenie szlachty ruskiej i dziedzictwa I Rzeczypospolitej w budowaniu podmiotowości ukraińskiego narodu. Śledzimy polityczne wybory Bohdana Chmielnickiego i Iwana Mazepy, a także demaskujemy rosyjskie próby zawłaszczania kozackiej legendy na potrzeby współczesnego imperializmu Putina.00:00 – Wstęp03:02 – Nastroje społeczne w Ukrainie12:31 – Pęknięcie polskiego konsensusu geostrategicznego14:42 – Wprowadzenie do mitu kozackiego20:30 – Ewolucja mitu: Od projektu politycznego do symbolu narodowego28:13 – Rewizja historii: Szlachta ruska i dziedzictwo Rzeczypospolitej42:46 – Powstanie Chmielnickiego jako rewolucja społeczna53:08 – Rosyjskie manipulacje i mit Kozaków DońskichRosyjska propaganda o Kozakach: Manipulating the Past: Do Russian Propaganda Myths about Zaporizhzhia and the Region Live on Today? | UACRISIS.ORGKremlin's Myths about Zaporizhzhia: History as an Instrument of War - https://uacrisis.org/uk/Raport o Kozakach na obecnej wojnie: Cossacks at War — Ukrainian, Russian, or Both? - CEPASondaż: ІСТОРИЧНА ПАМ'ЯТЬ результати соціологічного опитування дорослих жителів України - https://kiis.com.ua/?lang=ukr&cat=reports&id=1217&page=1Jak Kozacy uratowali ukraiński świat - https://zaxid.net/statti_tag50974/Serhij Plokhij https://www.pravda.com.ua/articles/2024/10/18/7480194/Książki:Plokhy Serhii: "The Cossack Myth: History and Nationhood in the Age of Empires"Natalia Starczenko “Ukraińskie światy Rzeczpospolitej„Burżuazyjna alternatywa. Ziemie ukraińskie w połowie XVII — drugiej połowie XVIII wieku" - Буржуазна альтернатива. Українські землі в середині XVII — другій половині XVIII ст.Artykuł Natalii Starczenki pt. „Складні шляхи ранньомодерного українського націєтворення" opublikowanego w Ukraińskim Historycznym Żurnale (2025, nr 3)„Trudne drogi wczesnonowożytnego ukraińskiego narodotwórstwa, czyli kilka uwag do utartego schematu historii Ukrainy"Za produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Jak konflikt w Iranie realnie osłabia wsparcie dla Ukrainy i wzmacnia budżet Rosji? Na czym polega ukraiński „brikolaż” technologiczny, który pozwala państwu o mniejszych zasobach skutecznie stawiać czoła mocarstwu? Dlaczego w 2026 roku polska gościnność wobec uchodźców zaczyna wygasać, a systemy wsparcia są systematycznie ograniczane?Zapraszamy na odcinek, w którym analizujemy złożoność współczesnego pola walki, gdzie kluczową rolę odgrywa ukraińska zdolność do szybkiej adaptacji i tworzenia autorskich systemów zarządzania ogniem. Przyglądamy się rosnącej frustracji prezydenta Zełenskiego, który boryka się nie tylko z „prorosyjskimi pęknięciami” w Europie i blokadami ze strony Węgier, ale także z paraliżem decyzyjnym własnego zaplecza politycznego. Omawiamy niebezpieczne zjawisko dążenia do normalizacji relacji z Rosją przez niektórych liderów zachodnich oraz próby wykorzystywania kwestii bezpieczeństwa do pogłębiania polaryzacji w Polsce. Na koniec zaglądamy do świata kultury, oceniając rosyjskie operacje wpływów na festiwalach filmowych i polecając dokumenty, które bez lukru pokazują brutalną rzeczywistość wojny i mechanizmy propagandy.00:00 - Wstęp05:22 - Ukraiński brykolaż technologiczny17:46 - Ceny ropy i rosyjski budżet zbrojny19:44 - Frustracja i polityka Zełenskiego27:08 - Węgry i pęknięcia w jedności Europy43:32 - Polska gościnność i ukraińskie zmiany49:50 - Rosyjskie wpływy w świecie kultury„Co wstąpiło w Wołodymyra Zełenskiego?" What’s gotten into Volodymyr Zelenskyy? – POLITICO„Ukraina osiąga przełom: drony produkowane bez chińskich części" Ukraine Can Now Manufacture ‘China-Free’ Drones - The New York Times Raport Institut français des relations internationales (IFRI) Mapping the MilTech War: Eight Lessons from Ukraine’s Battlefield | Ifri„Węgierski skok na kasę i milczenie UE. Jak Orbán zalegalizował grabież Ukraińców i co dalej": Угорський ''гоп-стоп'' та мовчання ЄС. Як Орбан узаконив пограбування українців та що буде далі | Європейська правдаZa produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Jak to możliwe, że teraz to Stany Zjednoczone proszą Ukrainę o pomoc w zabezpieczeniu nieba? Jakie kontrowersje narosły wokół relacji Wołodymyra Zełenskiego z Wiktorem Orbánem i czy rzeczywiście padły tam groźby? Dlaczego wojna dronów staje się ekonomiczną pułapką dla Zachodu, w której tania technologia pokonuje systemy warte miliony?Zapraszamy na podcast, w którym wspólnie analizujemy najważniejsze informacje z Ukrainy i świata, starając się nie dać porwać burzom propagandowym, lecz skupić na tym, co istotne dla zrozumienia trwającej wojny,. Przyglądamy się paradoksalnej sytuacji, w której ukraińska wiedza o zwalczaniu dronów Shahed staje się towarem eksportowym, pożądanym nawet przez mocarstwa. Omawiamy napięcia na linii Kijów-Budapeszt, w tym blokowanie unijnej pomocy i oskarżenia o polityczną „gangsterkę” w kontekście surowców energetycznych. Zastanawiamy się również nad wpływem globalnej geopolityki, w tym konfliktu na Bliskim Wschodzie, na osłabienie uwagi Zachodu i potencjalne wzmocnienie gospodarcze Rosji. Prezentujemy najnowsze badania socjologiczne, które ukazują ewolucję ukraińskiego społeczeństwa - od spadku zaufania do sojuszników, przez powolną zmianę ról płciowych, aż po walkę o prawa mniejszości w armii. Na koniec zaglądamy do „kącika literackiego”, polecając najważniejsze nowości wydawnicze, które pomagają zrozumieć tkankę społeczną Krymu oraz proces odzyskiwania przez Ukrainę własnej tożsamości po latach kolonizacji.00:00 - Wstęp04:07 - Lekcje z wojny: drony i technologia18:36 - Rola Europy i wyzwania geostrategiczne24:16 - Relacje z Węgrami i blokady w Unii28:33 - Nastroje społeczne i rola kobiet35:18 - Sytuacja na froncie i przyszłość armii40:15 - Kącik literacki: nowe książki i kino“Robaków rozgryzać nie wolno”,  Tetiana Kolesnychenko, Maciej Stanik“Wróżby to rzecz zimowa”, Eugenia Kuzniecowa“Imiona Krymu”, Anastasia Lewkowa“Проти культурної амнезії”, Wira Ahejewa “Культурна колонізація“ Радомир Мокрик“Мазепа. Тисячоликий герой української історії” Віктор Горобець"Хто любов та мужність поєднав. ЛҐБТІК+ ветерани в російсько-українській війні", Аліна Сарнацька“українське кіно незалежності”, Юрій Самусенко“Марія Примаченко без міфів”, Оксана Семенік“Острів ГУР. Таємниці. Операції. Війна”, Максим БутченкоOdcinek inspirowany badaniami Wiry Ahejewej - https://audycje.tokfm.pl/podcast/141525,3-Wojna-przyspiesza-dekolonizacje-strategie-oporu-wplyw-na-imperium-i-odzyskiwanie-glosuZa produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Jak Elon Musk i starlink wpływają na losy wojny? Czy rok 2027 to realny termin wejścia Ukrainy do Unii Europejskiej? Czy amerykański atak na Iran faktycznie doprowadzi do osłabienia Rosji? Czy też paradoksalnie pomoże jej budżetowi poprzez wzrost cen paliw?Zapraszamy na odcinek, w którym analizujemy kluczowe wydarzenia wpływające na przyszłość Ukrainy i porządek światowy. Przyglądamy się skutkom ataku na Iran, zastanawiając się, czy doprowadzi on do dekompozycji globalnego układu sił, czy też osłabi pozycję Rosji i jej sojuszników. Szczególną uwagę poświęcamy technologii, omawiając rolę Starlinków, systemów Palantir oraz wpływ potężnych korporacji na przebieg konfliktów zbrojnych. Dyskutujemy również o europejskim systemie bezpieczeństwa, w tym o nowej francuskiej doktrynie odstraszania nuklearnego i szansach na włączenie Polski pod ten parasol ochronny. Na koniec podejmujemy temat cywilizacyjnego wymiaru wojny, badając, jak Ukraińcy definiują swoją tożsamość w opozycji do Moskwy i dlaczego odzyskanie „źródeł duchowych” w Kijowie jest dla nich kluczowym elementem walki o suwerenność.00:00 - Wstęp02:46 - Skutki ataku na Iran i upadek reżimu dyktatora05:58 - Geopolityczne konsekwencje ataku dla Rosji i Chin16:37 - Sztuczna inteligencja i systemy autonomiczne20:42 - Wpływ Elona Muska i Starlinków na losy frontu28:13 - Francuska doktryna nuklearna a pomoc dla Polski33:49 - Czy Ukraina wygrywa? Analiza strategii zwycięstwa42:07 - Perspektywy akcesji Ukrainy do Unii Europejskiej50:42 - Cywilizacyjny wymiar wojny i dekolonizacja kultury“Ukraine Is Losing the War With Moscow Pressing Its Advantage, Kyiv Should Trade Land for Peace” - https://www.foreignaffairs.com/authors/michael-c-deschElon Musk Moves Against the Russians in Ukraine - https://www.theatlantic.com/national-security/2026/02/elon-musk-ukraine-russia-starlink/686155/“Тінь цивілізації: онтологічна війна та перемога у ній” - https://postinfosociety.com/tin-czyvilizacziyi-ontologichna-vijna-ta-peremoga-u-nij/“Trump’s feel-bad foreign policy is guided by emotion, not logic” Peter Pomerantsev - https://observer.co.uk/news/international/article/trumps-feel-bad-foreign-policy-is-guided-by-emotion-not-logic“War Plan: our steps to force russia into peace“ - https://mod.gov.ua/en/news/war-plan-our-steps-to-force-russia-into-peace?utm_source=substack&utm_medium=emailWywiad z M.Kos - https://www.eurointegration.com.ua/interview/2026/02/27/7232147/ЄС передав Києву умови вступу - https://www.eurointegration.com.ua/articles/2026/02/23/7231766/Za produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Co dokładnie oznacza postulat „ukrainizacji Europy” i dlaczego to Ukraińcy są dziś największymi optymistami na kontynencie? Jaka jest rola USA w obecnym konflikcie i jak Kijów próbuje zarządzać relacjami z administracją Donalda Trumpa? Dlaczego ukraińskie społeczeństwo nie uległo rosyjskiej agresji, mimo że początkowo tylko co czwarty obywatel wierzył w skuteczność oporu?Zapraszamy na odcinek, w którym podsumowujemy strategiczne wnioski z kolejnej rocznicy pełnoskalowej rosyjskiej agresji. Analizujemy fenomen ukraińskiej odporności i optymizmu, zastanawiając się, czy Europa potrafi wyciągnąć lekcje z postawy narodu, który stał się „latarnią morską” wartości dla całego kontynentu. Rozmawiamy o rewolucji technologicznej na polu walki, gdzie drony i systemy bezpilotowe drastycznie zmieniają doktryny obronne, oraz o tym, jak Ukraina w czasie wojny potrafiła zwielokrotnić produkcję uzbrojenia. Przyglądamy się również skomplikowanej grze dyplomatycznej ze Stanami Zjednoczonymi, wewnętrznym sporom w ukraińskich elitach oraz heroicznej walce o sprawiedliwość i powrót dzieci wywiezionych w głąb Rosji. Na koniec zastanawiamy się nad przyszłością i scenariuszami na rok 2026, szukając odpowiedzi na pytanie, jak zbudować trwałe bezpieczeństwo w obliczu imperialnych zagrożeń.00:00 Wstęp01:18 Ukraina jako latarnia morska i lekcja dla Europy07:16 Nowa natura wojny: technologia i drony na froncie15:36 Strategiczna neutralizacja i rozwój przemysłu21:36 Rola USA i Trumpa: presja na pokój przed 4 lipca28:07 Walka o sprawiedliwość i ściganie zbrodni Putina31:52 Szantaż nuklearny i pogarda Rosji dla życia42:42 Fenomen ukraińskiego oporu i przyszłość wojnyЧотири роки повномасштабного вторгнення: головні висновки війни Валерій Залужний - https://www.pravda.com.ua/columns/2026/02/23/8022301/ Wielka wojna Edwin Bendyk - https://www.batory.org.pl/publikacja/wielka-wojna/ Акселератор дорослішання. 23 складні запитання до України і українців на пʼятому році великої війни Євген Глібовицький - https://forbes.ua/columns/pislya-starogo-svitu-23-skladni-pitannya-do-ukraini-i-ukraintsiv-na-pyatomu-rotsi-velikogo-viyni-stattya-evgena-glibovitskogo-24022026-36564?fbclid=IwY2xjawQKgCdleHRuA2FlbQIxMABzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEehnr-0pGKKVrnCArlj_N1Fdfokzm_wxILMwsJilISYy7GMBNFjt78a3QMXik_aem_zsDDX77DOH2dVRg4Y0jQFg Za produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Jak Ukraińcy radzą sobie z blackoutami i zniszczeniami infrastruktury energetycznej? Dlaczego fala migracji z Ukrainy wyhamowała mimo ekstremalnie trudnej zimy? Dlaczego negocjacje pokojowe w obecnym formacie są tak trudne i co oznaczają dla Europy?Zapraszamy na odcinek, w którym analizujemy bieżącą sytuację w Ukrainie i wyłapujemy kluczowe trendy przed kolejną rocznicą pełnoskalowej agresji. Rozmawiamy o tym, jak ukraińskie społeczeństwo rutynizuje życie w cieniu wojny. Przyglądamy się fenomenowi współpracy państwa z organizacjami społecznymi oraz niezwykłej odporności gospodarki, która mimo zniszczeń wciąż funkcjonuje. Poruszamy również trudne tematy, takie jak reintegracja weteranów, walka z korupcją oraz skomplikowana gra dyplomatyczna na linii Waszyngton-Kijów-Moskwa,. Odwołujemy się do twórczości Serhija Żadana, przypominając, że przyszłość ciemności również nie jest oczywista i zależy od naszej gotowości do jej zniesienia. Zachęcamy do komentowania i subskrybowania!00:00 - Wstęp03:39 - Świadectwo z Kijowa: Przetrwać „Generała Mroza”21:09 - Afera w Energoatomie i słabości system25:35 - Symbioza państwa ze społeczeństwem obywatelskim34:06 - Nowoczesna zbrojeniówka i „innowacje skromne”43:47 - Dyplomacja w cieniu Trumpa i ukraińska teoria zwycięstwaUkraina zwyciężyła w Monachium. Wszystko o najważniejszej światowej konferencji bezpieczeństwa i jej konsekwencjach -https://www.pravda.com.ua/rus/articles/2026/02/16/8021227Jakie są konsekwencje blokady Starlink dla Rosjan i jak starają się znaleźć rozwiązanie? -https://lb.ua/society/2026/02/11/721635_yaki_rosiyan_naslidki.html?utm_sourcestrona Fundacji "Wróc Żywym" - https://savelife.in.ua/Za produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

W jaki sposób Rosja próbuje niszczyć ukraińską kulturę? Jak ukraiński modernizm służy dziś jako narzędzie dyplomacji kulturalnej? Na czym polegała specyficzna „chytrość” rosyjskiej polityki symbolicznej na terenach okupowanych?Zapraszamy na odcinek, w którym odwiedzamy Muzeum Sztuki w Łodzi podczas finisażu wyjątkowej wystawy „W oku cyklonu. Modernizm w Ukrainie”. Rozmawiamy o tym, jak ukraińska awangarda odzyskuje swoją podmiotowość na Zachodzie i staje się potężnym narzędziem dyplomacji kulturalnej w obliczu trwającej wojny oraz rosyjskich prób systemowego niszczenia ukraińskiej tożsamości. Przybliżamy tragiczny fenomen „rozstrzelanego odrodzenia” i losy artystów, których niezwykła, polifoniczna twórczość stanowi dziś fundament duchowego oporu i klucz do zrozumienia współczesnej Ukrainy.Wraz z kuratorką Katią Denisową oraz dyrektorem Danielem Muzyczukiem odkrywamy kulisy bezprecedensowej logistyki ratowania dzieł sztuki wywożonych z Kijowa pod rosyjskim ostrzałem oraz badamy głębokie, wielokulturowe związki modernizmu z Łodzią i Lwowem.00:00 - Wstęp11:46 - Fenomen „rozstrzelanego odrodzenia”21:43 - Katia Denisowa o logistyce wystawy33:24 - Aleksandra Ekster i siła koloru39:27 - Kulturowe ludobójstwo i rola sztuki45:48 - Daniel Muzyczuk o związkach z Łodzią65:00 - Aleksandra Iwaniuk o polskiej reakcjiWystawa - https://msl.org.pl/w-oku-cyklonu-modernizm-w-ukrainie“W oku cyklonu. Modernizm w Ukrainie” - katalog wystawy“Trwoga powietrzna. Ukraińscy artyści i instytucje kultury w czasie wojny”, Tomasz Ferenc“Against the Day”, Thomas PynchonZa produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Jak może zmienić się ukraińska elita polityczna po zakończeniu konfliktu? Na czym polega koncepcja Ukrainy jako „dostawcy bezpieczeństwa”? Czym jest metoda Foresight i jak Ukraina wykorzystuje ją do planowania przyszłości? Zapraszamy na odcinek, w którym analizujemy fenomen ukraińskiego myślenia o przyszłości w samym środku wyniszczającej wojny i ekstremalnych mrozów sięgających -25 stopni Celsjusza. Omawiamy najnowsze badania Kijowskiego Międzynarodowego Instytutu Socjologicznego, z których wynika, że pomimo ataków na infrastrukturę, większość Ukraińców wierzy, że za 10 lat ich kraj będzie kwitnącym członkiem Unii Europejskiej, a zaufanie do armii utrzymuje się na poziomie powyżej 90%. Zastanawiamy się, jak to możliwe, że w kraju, gdzie 44% obywateli spodziewa się kontynuacji wojny co najmniej do 2027 roku, optymizm społeczny paradoksalnie rośnie, a państwo zajmuje już 5. miejsce w rankingu ONZ pod względem cyfrowych usług publicznych.00:00 - Wstęp 03:10 - Rekordowy optymizm mimo trudnej zimy12:03 - Armia i społeczeństwo jako filary23:28 - Od pomocy do rozwoju: Foresight 204036:44 - Wizja 2035: Make Ukraine Great47:51 - Państwo jak startup i rola innowacji53:29 - Potęga mitu i opowiadanie historiiNowy sondaż - https://www.kiis.com.ua/?lang=ukr&cat=reports&id=1583&page=1&fbclid=IwY2xjawPtPQBleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAEwAAEeKxkoGr4g9zXbu74vj0c21mW_7WByI32I6aJ5BMQgg8PdxFPpOqj74yUuZc0_aem_ba8QTqS7Aqp7GdjSMdQH2g“Ukraine’s military holds lessons for its postwar future” - https://www.ft.com/content/a073a1a2-a276-483e-b50b-32c271ca0ee4“Візія України 2035»: об’єднані заради майбутнього” - https://uifuture.org/publications/viziya-ukrayiny-2035-obyednani-zarady-majbutnogo/Книга “Візія України 2035” - Анатолій Амелін, Сергій Гайдайчук, Євгеній Астахов“Антиутопія Маніфест”. Том 1 i 2,  Зорян Костюк, Олена ПанасюкStrategiczny foresight Ukrainy - https://www.foresightua.com/?pg=welcome“EU-Ukraine 2035. Strategic foresight analysis on the future of the EU and Ukraine” - https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2023/747454/EPRS_STU(2023)747454_EN.pdfZa produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Co chciał osiągnąć Wołodymyr Zełenski, ostro krytykując w Szwajcarii niemoc Europy? Dlaczego, mimo trwającej wojny, odsetek Ukraińców wierzących w sukces swojego państwa w UE wzrósł? Jak ukraińskie społeczeństwo „przepracowuje żałobę” po utracie wsparcia USA?W najnowszym odcinku przytaczamy zaskakujące dane makroekonomiczne z ogarniętej wojną Ukrainy. Rozmawiamy o nowym celu komunikowanym przez ukraińskie Ministerstwo Obrony, które dąży do eliminowania z pola walki 50 tysięcy Rosjan miesięcznie. Nie zapominamy też o fenomenie polskiej zbiórki na generatory dla Kijowa, w ramach której społeczeństwo zgromadziło ponad 8 milionów złotych.W dalszej części dyskusji analizujemy geopolityczne przetasowania, zastanawiając się, czy Europa jest gotowa na autonomię strategiczną w obliczu polityki Donalda Trumpa i powrotu do „koncertu mocarstw”,. Przyglądamy się ukraińskiej transformacji wewnętrznej, w której obywatele odkrywają własną sprawczość i uczą się żyć w rzeczywistości, gdzie Stany Zjednoczone mogą stać się partnerem transakcyjnym, a nie sojusznikiem,. Poruszamy także wątki polsko-ukraińskie, oraz zapowiadamy wielką konferencję o odbudowie Ukrainy, która ma się odbyć w czerwcu w Gdańsku.00:00 - Wstęp03:16 - Czy to koniec Pax Americana? Trump, Reagan i nowa geopolityka14:02 - "Realizm oparty na wartościach"20:32 - Zełenski w Davos: Krytyka niemocy Europy i kulisy wizyty34:02 - Paradoks ukraińskiego optymizmu i "żałoba" po Stanach Zjednoczonych38:46 - Nowa strategia Kijowa: Eliminacja 50 tysięcy Rosjan miesięcznie45:12 - Problemy wewnętrzne armii: Niekompetencja dowódców i samowolne oddalenia50:54 - Renesans relacji polsko-ukraińskich i sukces zbiórki na generatory58:30 - Zapowiedź czerwcowej konferencji w Gdańsku o przyszłości UkrainySpotkanie ze słuchaczkami w łódzkim Muzeum Sztuki - https://msl.org.pl/finisaz-wystawy-w-oku-cyklonu-modernizm-w-ukrainie-piatek?fbclid=IwY2xjawPVjVZleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFYamJIRDNwUjZNWjcxZ3I3c3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHm1xGXwaAkBZisamyAswlVonU0V-OxdFvBzQA9x1fAxlqnZcDu6LkW9J5KZj_aem_K0TR6k-Gm3WnSQlSxPuoGghttps://www.kyivpost.com/post/68503https://www.reuters.com/world/europe/over-half-ukrainians-oppose-pulling-back-return-security-poll-shows-2026-01-16/https://www.weforum.org/stories/2026/01/davos-2026-special-address-by-mark-carney-prime-minister-of-canada/https://www.weforum.org/stories/2026/01/davos-2026-special-address-volodymyr-zelenskyy-president-of-ukraine/Za produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja BatoregoKatarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj: FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Jakie są faktyczne dane dotyczące tzw. uchylantów i jak wygląda problem mobilizacji w ukraińskim społeczeństwie? Czy Ukraina rzeczywiście ulega „banderyzacji” i jak zmienia się rola Stepana Bandery jako symbolu w czasie wojny? Dlaczego prezydent Zełenski jest obarczany odpowiedzialnością za korupcję przez większość społeczeństwa?W nowym odcinku „Rozumieć Ukrainę” skupiamy się na twardych danych socjologicznych, omawiając m.in. raport „Wojna i transformacja ukraińskiego społeczeństwa” autorstwa wybitnych badaczy: Wołodymyra Paniotto i Antona Hruszeckiego. Prostujemy głośne doniesienia o rzekomej ucieczce 100 tysięcy mężczyzn po zmianie przepisów, wskazujemy również, że mimo trudów zimy i ataków na infrastrukturę, dominującą emocją wśród ukraińskiego społeczeństwa wciąż pozostaje nadzieja.W naszej rozmowie zaczynamy od wojny kognitywnej i dezinformacji, której celem jest manipulowanie naszym postrzeganiem konfliktu. Analizujemy proces konsolidacji narodu ukraińskiego, który jednoczy się wokół symboli państwowych takich jak hymn czy godło, a nie tylko wokół liderów politycznych. Dyskutujemy o trudnym temacie mobilizacji wojskowej, braku jasnej polityki państwa w tym zakresie oraz o dylematach moralnych związanych z ucieczką przed poborem. Nie pomijamy również wątków historyczno-kulturowych, omawiając koncepcję „wiedzy imperialnej”, która przez lata fałszowała obraz Ukrainy w oczach Zachodu, oraz rolę ukraińskiej socjologii w odkłamywaniu tych mitów.00:00 - Wstęp03:50 - Raport o transformacji społeczeństwa ukraińskiego14:23 - Wiarygodność badań socjologicznych w czasie wojny21:19 - Mit ekspansji NATO a sympatie do Rosji przed wojną32:51 - Konsolidacja narodu i tożsamość obywatelska39:12 - Fake newsy o „banderyzacji” i nowe symbole walki50:05 - Problem uchylantów: dezinformacja kontra rzeczywistość63:39 - Dominacja nadziei w nastrojach społecznychSpotkanie ze słuchaczkami w łódzkim Muzeum Sztuki - Finisaż wystawy „W oku cyklonu. Modernizm w Ukrainie” – piątek | Muzeum Sztuki w Łodzi“Wojna i przemiany społeczeństwa ukraińskiego” - Грушецький Антон, Паніотто Володимир, Війна і трансформація українського суспільства (2022 - березень 2025)Omówienie książki: Ukraińcy 2025. Kolejny rok wojny – AntymatrixOdejście od imperialnego dziedzictwa: jak dziś wygląda dekolonizacja i derusyfikacja Ukrainy https://ms.detector.media/trendi/post/32380/2023-07-09-zvilnytysya-vid-imperskogo-spadku-yak-tryvaie-dekolonizatsiya-ta-derusyfikatsiya/?utm_sourceIlu mężczyzn w wieku 18–22 lat faktycznie wyjechało z Ukrainy: dane polskiej Straży Granicznej https://texty.org.ua/fragments/116235/skilky-naspravdi-vyyixalo-z-ukrayiny-cholovikiv-vikom-18-22-dani-prykordonnykiv-polshchi/Za produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Czym dokładnie jest ekobójstwo (ekocyd) i dlaczego Ukraina walczy o uznanie go za piątą zbrodnię międzynarodową? W jaki sposób zniszczenie tamy w Nowej Kachowce wpisuje się w historyczne strategie wojskowe Związku Radzieckiego? Na czym polega praca ukraińskich inspektorów ekologicznych na terenach przyfrontowych i jak zbierane są dowody zbrodni przeciwko naturze?W tym odcinku podcastu „Rozumieć Ukrainę” pochylamy się nad tematem ekobójstwa, czyli nowej kategorii zbrodni przeciwko środowisku, która w kontekście rosyjskiej inwazji nabiera szczególnego, tragicznego znaczenia. Rozmawiamy o tym, jak wojna niszczy nie tylko ludzi, ale i całe ekosystemy – od gleb ubijanych przez czołgi i zatruwanych toksynami, po płonące lasy i masową śmierć zwierząt w Morzu Czarnym.Przyglądamy się najbardziej spektakularnym aktom niszczenia natury, takim jak wysadzenie tamy w Nowej Kachowce, które było elementem starej radzieckiej strategii wojskowej, zakładającej wykorzystanie infrastruktury wodnej jako broni. Analizujemy, dlaczego dla Ukraińców walka o środowisko jest nierozerwalnie związana z procesem dekolonizacji i sprzeciwem wobec rosyjskiego imperializmu, opartego na bezwzględnym wydobyciu surowców.00:00 - Wstęp02:17 - Ekobójstwo jako nowa kategoria zbrodni06:16 - Tama w Nowej Kachowce i strategiczne niszczenie środowiska17:22 - Etyka ratowania życia i zwierzęta jako ofiary wojny19:18 - Filozofia Skoworody i panteistyczne podejście do natury25:41 - Ekologia w cieniu traum: Hołodomor i Czarnobyl34:48 - Imperializm, ekstrakcjonizm i zasoby naturalne55:41 - Wizja 2035 i ukraińskie plany na odbudowę krajuSpotkanie ze słuchaczami w łódzkim Muzeum Sztuki - https://msl.org.pl/finisaz-wystawy-w-oku-cyklonu-modernizm-w-ukrainie-piatek?fbclid=IwY2xjawPVjVZleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFYamJIRDNwUjZNWjcxZ3I3c3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHm1xGXwaAkBZisamyAswlVonU0V-OxdFvBzQA9x1fAxlqnZcDu6LkW9J5KZj_aem_K0TR6k-Gm3WnSQlSxPuoGgWystawa we Wrocławiu - https://bwa.wroc.pl/en/event/voices-from-ukraine-landscapes/Wystawa w Warszawie - https://artmuseum.pl/wystawy/bliski-wschod-daleki-zachod-kijowskie-biennale-2025-blizkii-skhid-dalekii-zakhid-kiyivska-bienale-2025Skoworoda - https://audycje.tokfm.pl/podcast/144399,12-Skoworoda-filozof-ktory-zdefiniowal-ukrainska-wolnoscUkraińskie strategie “wykorzystywania” imperium - https://audycje.tokfm.pl/podcast/141525,3-Wojna-przyspiesza-dekolonizacje-strategie-oporu-wplyw-na-imperium-i-odzyskiwanie-glosuWpływ rosyjskiej wojny w Ukrainie na klimat, Raport  24 lutego 2022 – 23 lutego 2025Ekodia - https://ecoaction.org.ua/wp-content/uploads/2025/11/vplyv-ros-viyny-v-ukraini-2022-23-02-2025full.pdfUkraina może stać się pierwszym państwem, które będzie domagać się odszkodowań za emisje gazów cieplarnianych spowodowane wojną - https://ecoaction.org.ua/ukraine-seeks-reparations-clim-damage-russian-invasion.htmlDespite the risks, Russia continues to use Ukraine’s Zaporizhzhia nuclear plant as a source of leverage - https://thebulletin.org/2024/06/despite-the-risks-russia-continues-to-use-ukraines-zaporizhzhia-nuclear-plant-as-a-source-of-leverage/?utm_sourceKatastrofy w Ukrainie w czasach ZSRR - https://nakypilo.ua/novyny/katastrofy-v-ukraini-za-chasiv-srsr/?utm_sourceFilm Ziemia 1930 | Rezyser Oleksandr Dovzhenko - https://www.youtube.com/watch?v=g43qTQTq42AVoices from Ukraine. Landscapes. prezentacji postaw twórczych ukraińskich artystów i artystek wobec rosyjskiej inwazji - https://bwa.wroc.pl/wydarzenie/voices-from-ukraine-landscapes/ Za produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Dlaczego sukces amerykańskiej operacji w Wenezueli jest uznawany za wizerunkową porażkę Rosji i Putina? Co zarzuca się Służbie Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) w kontekście dymisji Wasyla Maluka?Dlaczego Artur Droń w swojej książce twierdzi, że Hemingway niczego nie wiedział o wojnie?Wracamy do Państwa po przerwie świątecznej, omawiając burzliwy początek 2026 roku, w którym Donald Trump zaskoczył świat spektakularną operacją wojskową w Wenezueli i uprowadzeniem Nicolasa Maduro. Analizujemy również trzęsienie ziemi na szczytach ukraińskiej władzy: dymisję potężnego Andrija Jermaka i zastąpienie go przez szefa wywiadu wojskowego Kyryła Budanowa, a także kontrowersyjne odwołanie szefa SBU Wasyla Maluka.Przyglądamy się sytuacji na froncie, gdzie mimo minimalnych zmian terytorialnych w 2025 roku Ukraina wciąż ponosi ogromne straty ludzkie, podczas gdy Rosja wchodzi w rok 2026 z wyczerpanymi rezerwami walutowymi i gospodarką „jadącą na oparach”,. Rozmawiamy o tym, jak amerykańska interwencja w Ameryce Południowej, odwołująca się do doktryny Monroe, wpływa na globalny układ sił, w tym na pozycję Chin oraz na rynek paliw.Nie zapominamy o kulturze – Edwin dzieli się wrażeniami z lektury najnowszych ukraińskich książek wojennych. Dyskutujemy o tym, jak ukraińscy żołnierze-pisarze dekonstruują mit „hemingwayowskiej” przygody wojennej, pokazując konflikt jako ciężką, egzystencjalną pracę, a nie wybór czy okazję do patosu.00:00 - Wstęp04:33 - USA porywaja Maduro30:50 - Czy Ukraina przegrywa?34:23 - Bankructwo Rosji?36:09 - Budanow bierze władzę44:28 - Czystki w SBU53:00 - Hemingway się mylił64:00 - Ambicje ZałużnegoOgólna sytuacja w Ukrainie. BAROMETR – grudzień 2025 https://socis.kiev.ua/ua/2025-12-24/?utm_source=chatgpt.com#pll_switcher Kyryło Budanow o wyzwaniach stojących przed Ukrainą u schyłku 2025 roku, zasobach Rosji i logice Trumpa. Wywiad - https://suspilne.media/1199212-kirilo-budanov-pro-vikliki-pered-ukrainou-na-kinec-2025-roku-resursi-rosii-ta-logiku-trampa-intervu/ Zełenski przestawia silne postacie na kluczowych stanowiskach. Jak nowe nominacje odzwierciedlają dynamikę wojny - https://www.liga.net/ua/politics/opinion/kadrove-tsunami-navishcho-zelenskyy-perestavliaie-sylni-fihury-na-kliuchovykh-pozytsiiakhNie warto przeceniac znaczenia tego, co dzieje się w Wenezueli (Witalij Portnikow) - https://espreso.tv/svit-ya-b-ne-perebilshuvav-znachennya-togo-shcho-vidbuvaetsya-u-venesueli-na-daniy-moment-portnikov Wenezuela komplikuje grę Rosji (Pawlo Klimkin) - https://24tv.ua/yaki-problemi-dlya-rosiyi-stvoryuye-operatsiya-ssha-venesueli_n2983668?utm_source=chatgpt.comKSIĄŻKI:“Łowcy szczęścia”, Wałerij Puzik“На мінному полі пам'яті. Щоденники, есеї, оповідання”, Максим «Далі» Кривцов"Життя на межі. Україна, культура та війна", Тетяна Огаркова, Володимир Єрмоленко“Моя війна”, Валерій Залужний"Слова і кулі", Наталя Корнієнко, Оксана Гаджій“Чим воюватимуть у Третій світовій? Нова українська зброя”, Роман Романюк"Війна дронів. Безпілотники в російсько-українській війні", Михайло Жирохов“Гемінґвей нічого не знає”, Артур ДроньZa produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Jak powrót Donalda Trumpa do władzy wpłynął na relacje amerykańsko-ukraińskie i pozycję Wołodymyra Zełenskiego? W jaki sposób Unia Europejska zareagowała na wycofanie się USA z finansowania Ukrainy? Na czym polega nowa ukraińska doktryna „strategicznej neutralizacji” i jakie sukcesy przyniosła?W tym odcinku „Rozumieć Ukrainę” podsumujemy ten trudny rok, analizując chłodne relacje z USA po powrocie Donalda Trumpa, w tym upokarzające „grillowanie” Zełenskiego w Białym Domu oraz kontrowersyjne spotkanie Trumpa z Putinem na Alasce,. Omówimy przebudzenie Europy, która wobec transakcyjnej polityki Waszyngtonu musiała przejąć ciężar finansowania Ukrainy, uruchamiając mechanizm pożyczkowy na 90 miliardów euro. Analizujemy sytuację na froncie, gdzie Ukraina mierzy się z brakiem żołnierzy, ale odnosi sukcesy w wojnie dronowej, w tym spektakularną operację „Pajęczyna” wymierzoną w rosyjskie lotnictwo,. Nie pomijamy też wątków wewnętrznych, takich jak dymisja Andrija Jermaka w cieniu skandali korupcyjnych, oraz ewolucji polskiej polityki, która przechodzi od emocjonalnych haseł o wdzięczności do pragmatycznego, transakcyjnego podejścia do bezpieczeństwa.00:00 - Wstęp 06:19 - Grillowanie Zełenskiego w Białym Domu14:32 - Spotkanie Trumpa z Putinem na Alasce19:10 - Szokujący plan pokojowy (28 punktów)38:25 - Doktryna „strategicznej neutralizacji” Rosji44:28 - Przesilenie polityczne w Kijowie52:41 - „Polskie Pearl Harbor” i koniec złudzeń01:01:11 - Prognoza: Pesymistyczny liberalizmKsiążki:"Dziki Zachód Europy Wschodniej" Pawło Kazarina“Świadectwo” Wiktorii Ameliny“Arabeski” Serhija Żadana“Czerwone ślady na czarnym” Iryny CiłykFilmy:“2000 m od Andrijwki” Mstyslava Chernova “Miesiąc miodowy” Zhanny Ozirnej“Dwóch prokuratorów” Serhieja ŁoźnicyZa produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj: FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

W tym odcinku podcastu "Rozumieć Ukrainę" analizujemy najnowsze wzmożenie dyplomatyczne w związku z wojną w Ukrainie, które rozpoczęło się od 28-punktowego planu Donalda Trumpa na zakończenie konfliktu.W jaki sposób wewnętrzna polaryzacja polityczna i słabość zaplecza wpływają na zdolność europejskich liderów do skutecznej realizacji ambitnej polityki wobec Ukrainy? Jakie warunki pokoju są nieakceptowalne dla ukraińskiego społeczeństwa i jak długo Ukraińcy deklarują gotowość ponosić koszty wojny?Zapraszamy na kolejny odcinek podcastu „Rozumieć Ukrainę”, przyjrzymy się, co pozostało z fali negocjacji wywołanej przez Donalda Trumpa po publikacji jego 28-punktowego planu na zakończenie wojny, który miał zmusić innych do pokazania, jakie mają karty. Zastanowimy się, jak na sytuację wpływa nowa narodowa strategia bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych, która otwarcie stwierdza, że USA kończą pełnienie roli „żandarma świata”, ponieważ nie mają już na to siły,. Omawiamy, jak presja ze strony Stanów Zjednoczonych zmusiła liderów europejskich do „ogarnięcia się”, skutkując m.in. decyzją o bezterminowym zamrożeniu rosyjskich aktywów w celu zapewnienia stabilnej pomocy Ukrainie. Poruszamy również kwestię wątłego zaplecza politycznego w Europie dla realizacji ambitnej polityki, wynikającego z polaryzacji i wzrostu roli sił skrajnie prawicowych.Zapraszamy do słuchania!00:00 - Wstęp 02:25 - Analiza 28-punktowego planu Trumpa i procesów negocjacyjnych05:26 - Koniec roli USA jako "żandarma świata"08:28 - Europa jako "arena rozgrywek" i podmiotowość17:09 - Retoryczne przebudzenie Europy i niepokojące trendy w opinii publicznej28:15 - Wyzwania geostrategiczne Europy: budowanie sojuszy z Globalnym Południem35:49 - Odporność i determinacja społeczeństwa ukraińskiego49:19 - Strategiczna neutralizacja: ataki Ukrainy na cele w RosjiNowy „plan pokojowy Trumpa”: do czego zmuszają Ukrainę - https://zn.ua/ukr/WORLD/novij-mirnij-plan-trampa-do-choho-primushujut-ukrajinu-analiz-chotirokh-dokumentiv.html Ukraina rozszerza wojnę morską - https://resurgamhub.org/ua/analytics/europe/ukraine-expands-its-naval-warfare-russian-oil-tankers-are-no-longer-safe-in-the-black-sea Polityczne konsekwencje dymisji Andrija Jermaka - https://www.liga.net/en/politics/opinion/political-consequences-of-yermaks-resignationPonad 60% Ukraińców ufa Zełenskiemu – sondaż - https://www.pravda.com.ua/news/2025/12/15/8011872/?utm_source Nothing Is Forever Lost - Analiza ukraińskiego ruch oporu pod okupacją - https://icds.ee/en/nothing-is-forever-lost-ukraines-multi-domain-resistance-and-the-future-of-peace/ Reprezentatywne badanie socjologiczne na temat ukraińskiej tożsamości narodowej i obywatelskiej (2025) - https://mms.gov.ua/storage/app/sites/16/Patriotychne_vyhovannia/Soc_doslidzhennia/2025/2025-prezentaciia-sociologicnogo-doslidzennia-u-sferi-utverdzennia-ukrayinskoyi-nacionalnoyi-ta-gromadianskoyi-identicnosti.pdf"Carol of the Bells” - https://www.youtube.com/watch?v=qM4X-8NWf2IZa produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj: FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Ukraina w ciągu 11 lat trwania konfliktu straciła aż 10 milionów mieszkańców, wliczając w to emigrację, ofiary śmiertelne oraz nienarodzone dzieci. W sferze geopolitycznej nowa strategia USA, określana przez autorów mianem „abdykacji przez siłę”, budzi niepokój o wycofanie się Stanów z roli strażnika światowego bezpieczeństwaDlaczego Polska jest nieobecna przy kluczowych stołach negocjacyjnych? Jak ogromna jest skala katastrofy demograficznej Ukrainy? Co oznacza nowa strategia bezpieczeństwa USA i dlaczego budzi lęk?Zapraszamy na odcinek w którym łączymy analizę bieżących wstrząsów geopolitycznych z naszą relacją z wyprawy na Zakarpacie – regionu, który staje się soczewką przemian wojennej Ukrainy. Zastanawiamy się, dlaczego mimo wydawania 5% PKB na zbrojenia Polska jest nieobecna przy kluczowych stołach negocjacyjnych, co budzi zdziwienie w Kijowie. Następnie przenosimy się na Zakarpacie, by opowiedzieć o fenomenie „wielkiej relokacji” – przenoszeniu całych fabryk i szkół z zagrożonego wschodu do małych miasteczek jak Pereczyn, co rodzi zarówno szanse gospodarcze, jak i napięcia kulturowe czy płacowe między „miejscowymi” a przybyszami. Całość klamrujemy refleksją Witalija Portnikowa o tym, że wojna ta może nie mieć klasycznego finału, więc najważniejszym wyzwaniem staje się to, by w cieniu stałego zagrożenia nieuczciwość nie stała się normą społeczną, oraz polecamy poruszające filmy dokumentujące tę nową rzeczywistość.00:00 - Wstęp 03:28 - Nowa strategia bezpieczeństwa USA i jej konsekwencje dla Europy12:54 - Rola społeczeństwa obywatelskiego w obliczu niepewności geopolitycznej16:16 - Zakarpacie jako bezpieczna przystań i specyfika regionu26:10 - Relokacja przemysłu ze wschodu na zachód Ukrainy29:27 - Napięcia społeczne i kulturowe między miejscowymi a przesiedleńcami41:50 - Wnioski Witalija Portnikowa: Życie w cieniu niekończącej się wojny44:29 - Katastrofa demograficzna Ukrainy56:00 - Tożsamość środkowoeuropejska a ukraińska01:03:32 - Kącik filmowy: Obraz wojny w kinie dokumentalnym i fabularnymFilmy: „2000m od Andrijwki”, „Miesiąc Miodowy”, „Listy do Theo”, „Dowżenko”, „Malewicz”, „Jesteś Wszechświatem”, „Obiekt Kachowski”Is Trump’s Ukraine Peace Deal a Faustian Bargain? - https://www.cfr.org/expert-brief/trumps-ukraine-peace-deal-faustian-bargain?utm_sourceBeyond Trump’s flip-flops on Putin, what might an Ukraine peace settlement look like? - https://www.chathamhouse.org/2025/10/beyond-trumps-flip-flops-putin-what-might-ukraine-peace-settlement-look?utm_sourceA carve-up in gift wrapping: Trump’s peace plan puts the sacrifice on Ukraine - https://www.theguardian.com/world/2025/apr/25/a-carve-up-in-gift-wrapping-trumps-peace-plan-puts-the-sacrifice-on-ukraine?utm_sourceZakarpacie - https://www.ukrainer.net/regions/zakarpattya/„Korupcja, zabawa w chowanego i uklady. Jak miliony „uchylających się” unikają odpowiedzialności w Ukrainie" - https://www.pravda.com.ua/articles/2025/11/05/8005881/?utm_source„Dlaczego mobilizacja poniosła klęskę i jak to naprawić" - https://bukvy.org/prychyny-provalu-mobilizacziyi-ta-yak-yih-vypravyty/?utm_sourceZa produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

W tym wyjątkowym odcinku, nagranym z udziałem publiczności w Muzeum Sztuki Nowoczesnej, wspólnie z prof. Jarosławem Hrycakiem zastanawiamy się nad przyszłością wojny, która trwa już niemal 12 lat.Nie pytamy tylko o to, kiedy ucichną działa, ale przede wszystkim o to, czym w obecnych realiach jest zwycięstwo Ukrainy. Czy to wciąż marzenie o „kawie na Krymie”, czy raczej pragmatyczna „strategiczna neutralizacja” Rosji, która uniemożliwi jej realizację imperialnych celów?.Na czym polega pesymistyczny scenariusz dla Ukrainy, który nie oznacza jej militarnego podboju? Jak zdefiniować „zwycięstwo Ukrainy”, gdy szybkie odzyskanie terytoriów jest niemożliwe?Analizujemy dwa główne scenariusze: optymistyczny, w którym Ukraina pokonuje „ostatni kilometr maratonu”, reformując sądownictwo i walcząc z korupcją,, oraz pesymistyczny, w którym kraj pogrąża się w stagnacji i wewnętrznych konfliktach. Rozmawiamy szczerze o tym, czego Zachód nie rozumie w charakterze tej nowoczesnej wojny i jak strach przed eskalacją paraliżuje decyzje o pomocy. Poruszamy także niezwykle ważny, choć rzadko omawiany wątek „dwóch armii” wewnątrz ukraińskich sił zbrojnych – starcia nowoczesnej mentalności z sowieckim sposobem dowodzenia.Zapraszamy do słuchania!00:00 - Wstęp 07:22 – Definicja ukraińskiego zwycięstwa i perspektywa długiej wojny12:57 – Scenariusz pesymistyczny: wewnętrzna „zimna wojna domowa”16:30 – Perspektywa Polski i Zachodu oraz polityczne cele Kremla22:45 – Zagrożenia dla integracji z UE i postawa ukraińskich elit33:01 – Nieprzygotowanie NATO do nowoczesnej wojny.39:39 – Wewnętrzne problemy Ukrainy: populizm rządu i „dwiearmie”48:39 – Niewykorzystane metody osłabiania Rosji66:49 – Pytania od publiczności: śmierć Putina, Chiny i przyszłość Polski.https://mck.krakow.pl/artykul/jaroslaw-hrycak-ukraina-wyrwac-sie-z-przeszlosci - książka Prof.Hrycaka przedstawia ponad tysiąc lat historii Ukrainy, analizując dzisiejsze wyzwania i przyszłe szanse kraju w historycznej perspektywie.https://www.pravda.com.ua/eng/articles/2025/12/01/8009732/ - A Ukrainian Manifesto - wizja przyszłości Ukrainy autorstwa ukraińskich intelektualistów, opublikowana 1 grudnia 2025 roku, określająca zwycięstwo kraju w wymiarze militarnym, politycznym i społecznym.https://www.kiis.com.ua/?lang=ukr&cat=reports&id=1565&page=1 - ogólnokrajowe badanie z października 2025 roku dotyczące postaw Ukraińców wobec jedności kraju.https://site.ua/valerii.pekar/scenariyi-zaversennya-viini-pidsumki-forsaitu-iyooon8 - analiza oparta na eksperckim foresighcie, systematyzująca możliwe scenariusze zakończenia wojny oraz kluczowe uwarunkowania determinujące ich realizację.https://nv.ua/ukr/world/geopolitics/zelenskiy-u-bryusseli-rozpoviv-pro-rol-nato-u-pripinenni-viyni-v-ukrajini-video-50459246.html - śledztwo ujawniające, jak Rosja omija sankcje, wykorzystując mechanizm fikcyjnego tranzytu.Za produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

W najnowszym odcinku „Rozumieć Ukrainę” przyglądamy się jednocześnie sytuacji społecznej, politycznej i militarnej Ukrainy, zaczynając od świeżej relacji z Charkowa - miasta żyjącego pod stałym ostrzałem.Jak wygląda codzienność w Charkowie i co mówi o odporności ukraińskiego społeczeństwa? Jaka jest realistyczna perspektywa zakończenia wojny według Ukraińskich ekspertów? Dlaczego Ukraińcy ufają armiiSpołeczeństwo ukraińskie zachowuje niezwykłą odporność, charakteryzującą się bardzo wysokim zaufaniem horyzontalnym (do siebie nawzajem, do armii i wolontariuszy), przy jednoczesnym bardzo niskim zaufaniu do instytucji państwowych, takich jak rząd czy wymiar sprawiedliwości.Rozmawiamy przede wszystkim o najnowszym obrazie społecznym Ukrainy. Omawiamy zarówno paradoksy życia w ogarniętym wojną Charkowie, pędzącą karuzelę dyplomatycznego wzmożenia inicjowaną przez administrację amerykańską i Donalda Trumpa, jak i wewnętrzne pęknięcia państwa ukraińskiego spowodowane centralizacją władzy i wysokim poziomem korupcji, zestawiając to z niezwykłą odpornością społeczną i wysokim zaufaniem horyzontalnym Ukraińców.Zapraszamy do słuchania!00:00 - Wstęp02:35 - Obraz niezłomnego Charkowa 10:03 - Trump vs. Rosja - próba zakończenia przemocy 28:08 - Wewnętrzne konsekwencje afery korupcyjnej 57:11 - Kondycja społeczeństwa Ukraińskiego - kongres socjologów w CharkowieCzy Ukraińcy zmierzają w kierunku jedności i jak postrzegają przyszłość Ukrainy? https://www.kiis.com.ua/?lang=eng&cat=reports&id=1565&page=1Postrzeganie walki z korupcją na Ukrainie i stosunek Ukraińców do krytyki działań władz w okresie pełnej inwazji: https://www.kiis.com.ua/?lang=eng&cat=reports&id=1562&page=1Stosunek do utworzenia rządu jedności narodowej: https://www.kiis.com.ua/?lang=eng&cat=reports&id=1560&page=2Badanie poparcia Wolodymyra Zełeńskiego, Wałerija Załużnego i Kyryła Budanowa: https://www.rbc.ua/rus/news/zaluzhniy-budanov-zelenskiy-komu-naybilshe-1760364525.htmlO odporności społeczeństwa obywatelskiego Ukrainy w czasie wojny: https://www.batory.org.pl/publikacja/odpornosc-i-solidarnosc-ukrainskie-spoleczenstwo-wobec-wojny/Za produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

W czwartym sezonie podcastu „Rozumieć Ukrainę” kontynuujemy przedzieranie się przez mgłę wojny, stereotypy i resentymenty, by zaglądać głębiej pod powierzchnię wydarzeń, gdyż prawda o ukraińskiej rzeczywistości jest kluczowa dla naszego bezpieczeństwa.Czego o nowym paradygmacie wojny i zarządzaniu zmianą może się nauczyć Polska od Ukrainy? Czy afera Energoatomu osłabi ukraińską odporność, a korupcja jest większym zagrożeniem niż wojna?Ukraina jest źródłem innowacji społecznych, które mogą inspirować Europę do budowania odporności. Analizujemy asymetrie w relacjach polsko-ukraińskich: Ukraińcy widzą się jako tarczę powstrzymującą Rosję, podczas gdy Polacy często podkreślają rolę hubu logistycznego. Oceniamy paradoks polskiej "realpolitik", która nagle ustępuje miejsca opowieściom honorowo-godnościowym o niewdzięczności.Rozmawiamy o niejasnych celach strategicznych Polski w regionie, zastanawiając się, dlaczego nie zostaliśmy liderem Europy Środkowej. W kontekście wewnętrznych wyzwań omawiamy najnowszą aferę korupcyjną w Energoatomie, historyczne tło oligarchizacji oraz ryzyko tego, że brak integracji Ukrainy z UE/NATO stworzy za naszą granicą „strefę chaosu”. Podkreślamy konieczność nauczenia się od Kijowa nowego paradygmatu wojny i tempa zarządzania zmianą.Zapraszamy do słuchania!00:00 - Wstęp03:34 - Asymetrie w relacjach Polska-Ukraina08:51 - Paradoks polskiej Realpolitik i Resentymenty09:59 - Ukraińska nieufność i dążenie do własnej siły12:03 - Wpływ blokady granicy na wysiłek zbrojny Ukrainy22:17 - Zmiana paradygmatu wojny i blokada w Polsce30:11 - Ryzyko stworzenia „Strefy Chaosu”33:58 - Analiza braku polskiego przywództwa w Europie Środkowej41:14 - Afera korupcyjna w Energoatomie i rola oligarchówJeżeli chcesz dowiedzieć się więcej na tematy poruszane w odcinku:Poland and Poles as seen by Ukrainians 2024 — Mieroszewski Centre, 2024 - https://mieroszewski.pl/en/knowledge/public-opinion-research/poland-and-poles-as-seen-by-ukrainians-2024Dziesięć lat walki z korupcją: sukcesy i wyzwania stojące przed Ukrainą — Fundacja Batorego, 2024 - https://www.batory.org.pl/publikacja/dziesiec-lat-walki-z-korupcja-sukcesy-i-wyzwania-stojace-przed-ukraina/Ukraina w obliczu korupcji. Historia walki o wiarygodność — Fundacja Batorego, 2024 - https://www.batory.org.pl/publikacja/ukraina-w-obliczu-korupcji-historia-walki-o-wiarygodnosc/Reforma instytucji antykorupcyjnych: konsekwencje dla przyszłości politycznej Ukrainy — Fundacja Batorego, 2024 - https://share.google/XrAMgsQGqyU6JDWSe Rewolucja na kartonie — Fundacja Batorego, 2024 - https://share.google/zPfRm1whQzH9LRifAPerception of corruption in Ukraine: Where does it come from? — VoxUkraine, 2024 - https://voxukraine.org/en/perception-of-corruption-in-ukraine-where-does-it-come-from