Ai Almanac

Desinformatie is geen “internet-ruis” en ook geen hobby van randfiguren. Het is een winstmodel, een machtsmiddel en een strategische aanval op vertrouwen met echte gevolgen voor politiek, beleid en veiligheid.  In deze aflevering praat ik met Marijn Markus over het verschil tussen mis en disinformatie, waarom we in een Information Age leven (maar zeker niet in een Knowledge Age), en hoe AI de productie van onzin zo goedkoop maakt dat waarheid verdrinkt in volume.  We bespreken o.a.:waarom “AI gaat desinformatie oplossen” een comfortabele mythe is (en waarom detectie altijd achterloopt),  hoe propaganda werkt: niet om je één leugen te laten geloven, maar om je niets meer te laten geloven,  waarom negatief nieuws sneller verspreidt (fight-or-flight), en hoe democratie kwetsbaar is voor actoren die niet willen winnen met waarheid, maar met verwarring.  Afsluitend: drie praktische gewoontes om weerbaar te blijven zonder paranoïde te worden met één rode draad: blijf communiceren en doorbreek bubbels

In deze aflevering van ⁠AI Almanac⁠ podcast trek ik samen met ⁠Hans Hoornstra⁠ een hardnekkige boardroom AI is het ei van Columbus als je het eenmaal hebt, komt de waarde vanzelf.  We beginnen bij een zin die elke bestuurder eigenlijk op z’n scherm geplakt moet hebben: “Begin bij jezelf.” Niet als zelfhulp-quote, maar als voorwaarde. Want als jij AI wilt besturen zonder het te testen en te voelen waar het faalt en waar het misleidt… dan stuur je op lucht.  Hans neemt ons mee langs twee sporen: het Columbusmodel (vaardigheden en adoptie: waarom “training geven” vaak trekken aan een anker is) én zijn filosofische kern uit ⁠Het Ai van Columbus⁠: mytes waarin AI als nieuwe betekenisgenerator ontstaat krachtig, maar losgezongen van menselijke zintuiglijke ervaring.  Resultaat: een aflevering die niet blijft hangen in toolpraat, maar je dwingt te denken in verantwoordelijkheid, vaardighed liteitszin. Want AI is geen “HRM-olie” voor elk probleem. Het is een systeemtechnologie. En systemen straffen naïviteit.

Iedereen wil “AI doen”. Liefst snel. Liefst gisteren. En liefst zonder gedoe zoals governance, risico, eigenaarschap en die irritante vraag: wie is verantwoordelijk als het misgaat?In deze aflevering ga ik in gesprek met Christian Kromme (The Human Spark: Beyond AI) over waarom de mythe “AI is een IT-implementatie” je organisatie in slaap sust. Christian laat zien waarom deze golf anders is: AI automatiseert niet alleen handwerk, maar het cognitieve fundament van bedrijven en daarmee raakt het niet alleen processen, maar ook identiteit, carrièrepaden en waardecreatie.We bespreken:waarom “AI neemt banen weg” een frame is dat angst voedt (en dus verkoopt),waarom sommige organisaties AI als label gebruiken voor efficiency-verhalen die eigenlijk over iets anders gaan,waarom de echte schaarste verschuift naar menselijke kwaliteiten (bezieling, compassie, creativiteit, moreel oordeel),en waarom het meten daarvan via KPI’s het juist kan corrumperen.Dit is geen gesprek over tools. Dit is een gesprek over menselijkheid onder druk en wat leiders en bestuurders moeten doen als het oude spel (rollen, titels, ladders) begint te wankelen.Bestel het nieuwe boek Christian hier: The Human Spark Beyond AIAls je na deze aflevering nog steeds denkt “we doen eerst een pilotje”, dan heb je of stalen zenuwen… of je hebt niet geluisterd.

De AI-hype is een handige businesscase. Niet voor jouw organisatie maar voor iedereen die geld verdient aan angst, sci-fi scenario’s en “AI gaat straks de mensheid vervangen”-koppen. In deze aflevering van AI Almanac podcast praat ik met Mark van Meel, AI governance lead bij KPMG, over wat er overblijft als je de hysterie eruit filtert: governance, verantwoordelijkheid en nuchter risicomanagement.  Mark opent met een zin die eigenlijk in elke boardroom op de muur moet: “You are wrong.” Niet als belediging, maar als bestuursdiscipline: ga terug naar first principles, onderzoek waar je aannames niet kloppen, en besluit beter.  We hebben het over werk en banen zonder apocalyptisch theater. AI automatiseert vooral taken vooral voorspelbare, routinematige taken maar dat is niet hetzelfde als “banen verdwijnen massaal”. Een dokter is niet “iemand die scans bekijkt”; dat is één onderdeel van een groter doel.  Daarna trekken we het naar de kern: wat is governance nou echt? Niet een bureaucratisch monster, maar simpelweg: organisaties helpen hun doelen te bereiken, inclusief het mitigeren van risico’s die dat doel ondermijnen. En ja, het is verleidelijk om AI te delegeren (“CIO regelt het wel”), maar bestuurders en toezichthouders hebben ook een plicht om zich te verdiepen in nieuwe technologie, net zoals bij cybersecurity.We gaan ook praktisch: als je morgen GenAI wilt inzetten, begin dan niet met “welke tool”, maar met de basis: People, Process, Technology training, schone/bruikbare data, en processen met menselijke checks op kritieke besluiten. Modellen worden commodities; jouw data en datamanagement worden het verschil.  En we sluiten af met een volwassen boodschap over risico’s: stop met doen alsof je alles kunt voorkomen. In AI verschuift risicomanagement richting mitigatie: bouw vangrails, ga ervan uit dat het ooit misgaat, en minimaliseer de impact (“splash damage”).  PS Mark is genomineerd voor AI person of the year, stem via de deze link: STEM OP MARC

In deze aflevering van de AI Almanac podcast ga ik in gesprek met Sohrab Hosseini, Co-Founder van Orq.ai over de impact van de consensuscultuur op de ontwikkeling van AI in Nederland. We onderzoeken hoe besluiteloosheid en bureaucratie de snelheid van innovatie belemmeren en pleiten voor een systematische verandering in organisaties. Ook de rol van experimenteren met AI, het belang van cultuur en gedrag, en de toekomst van AI in Nederland komen aan bod. Daarnaast trekken we een vergelijking met de dotcom-bubbel en bespreken we de uitdagingen van Europese soevereiniteit in de techsector.TakeawaysConsensus cultuur belemmert de snelheid vanAI-innovatie.Besluiteloosheid leidt tot stagnatie in organisaties.AI-transformatie vereist een systematische aanpak.Experimenteren met AI moet snel en goedkoop zijn.Cultuur en gedrag zijn cruciaal voor succesvolleAI-implementatie.De overheid moet een betere inkoper zijn voor tech.Talent en ideeën zijn aanwezig in Europa, maar kapitaalontbreekt.De technologie werkt echt voor de juiste use cases.Organisaties moeten zich aanpassen aan de snelveranderende AI-omgeving.95% vooruitgang is beter dan stilstand.

In deze aflevering van AI Almanac ga ik in gesprek met Esther van Egerschot over de vraag die in elke boardroom te vaak wordt doorgeschoven: “Is AI niet gewoon iets voor de CIO, compliance, of de DPO?” Spoiler: nee. Esther is glashelder: ieder bedrijf is een techbedrijf en dus draagt ieder bestuurslid verantwoordelijkheid voor AI ongeacht portefeuille of functie.We bespreken waarom AI-risico’s allang niet meer alleen “technisch” zijn, maar keihard kunnen landen als discriminatie, reputatieschade en governance-falen met voorbeelden van hoe snel vertrouwen verdampt als je dit niet op orde hebt. En we gaan praktisch: hoe maak je AI-geletterdheid toegankelijk voor iedereen, hoe gebruik je bestaande structuren (in plaats van weer een nieuwe governance-toren te bouwen), en waarom monitoring + audit een “never ending story” is net als brandveiligheid. Belangrijkste takeawaysIedereen in de organisatie moet AI op z’n eigen niveau begrijpen. Bestuurders kunnen verantwoordelijkheid niet delegeren. Zonder AI-inventory (wat gebruik je waarvoor?) roep je vooral “we hebben controle” in het luchtledige. Legal & Compliance moet van “politieagentje” naar proactieve AI-vertaler. Boek Toezicht houden in het AI-tijdperk (bestellen via https://www.ai-toezicht.nl/Startpunten om AI-geletterd te worden: o.a. Google-cursussen, Microsoft Copilot-tutorials en Jim Stolze nationale AI-cursus Hoofdstukken00:00 Introductie en AI in de boardroom02:46 Verantwoordelijkheid en risico’s van AI05:48 De snelheid van technologische ontwikkeling09:04 AI-geletterdheid en de rol van medewerkers11:58 Discriminatie en verantwoordelijkheid in AI15:00 De ethiek van AI en de toekomst17:43 De impact van AI op organisaties20:52 De rol van governance en compliance23:52 Ouders, onderwijs en AI-geletterdheid26:52 Praktische voorbeelden van AI-geletterdheid29:57 De toekomst van organisaties en AI32:44 Conclusies en aanbevelingenDisclaimer: dit gesprek is bedoeld voor kennisdeling en reflectie, niet als juridisch advies.

In deze aflevering van AI Almanac schuift AI-ethicus en auteur Joris Krijger aan, bekend van het boek Onze kunstmatige toekomst: wat wij willen met AI (en AI met ons). We beginnen met één zin die in elke boardroom op de muur zou moeten hangen: “There are no solutions, there are only trade-offs.”Vanaf daar duiken we in de frictieloze wereld die Big Tech ons belooft: alles on demand, direct beschikbaar, hyper-geoptimaliseerd. Maar wat gebeurt er met waarden als rechtvaardigheid, solidariteit en verantwoordelijkheid als we alles inrichten op efficiëntie en gemak? En wie draagt de schuld als een AI-systeem discrimineert of mensen benadeelt de ontwikkelaar, de organisatie, de bestuurder… of niemand meer?Joris en ik praten over AI als machts- en waardetechnologie, niet als speeltje. Over het groeiende verantwoordelijkheidsvacuüm, de verleiding van “meer data = betere beslissingen” en de vraag hoe bestuurders, beleidsmakers en professionals kunnen voorkomen dat ze hun moreel kompas uitbesteden aan algoritmes.Voor iedereen die in MT, bestuur, toezicht of beleid zit en voor iedereen die met AI werkt is dit een nuchtere reality check: AI lost niet alleen problemen op, het creëert ook nieuwe. De vraag is niet wat AI kan, maar wat wij ermee willen.

In deze aflevering van AI Almanac ga ik in gesprek met Hugo Raaijmakers over een onderwerp waar steeds meer bedrijven mee worstelen: de snelheid van AI-adoptie en wat dit betekent voor organisaties, professionals en de toekomstige economie.We spreken over de shift naar AI Native, de fundamentele veranderingen in waardecreatie, de dreigende kloof tussen organisaties met legacy-structuren en exponentiële AI-players, en de vraag die iedereen bezighoudt:Wat blijft er over van werk, waarde en menselijke expertise als kennis volledig gecommoditiseerd wordt?Hugo deelt ongefilterde inzichten uit zijn werk bij PA Consulting, waar hij dagelijks organisaties begeleidt die proberen mee te bewegen in een wereld die honderd keer sneller verandert dan vijf jaar geleden. We raken thema’s als economische macht, datacenters, de rol van Big Tech, de veranderende arbeidsmarkt, AI-agents, solopreneurs en de vraag of Europa nog een rol van betekenis heeft.Wat je in deze aflevering leertWat is een AI Native organisatie?Waarom bedrijven als Revolut, Mistral en nieuwe AI-scaleups een concurrentievoordeel hebben dat niet meer bij te halen is met klassieke organisatiestructuren.De nieuwe economie van compute, modellen en dataWaarom human capital niet langer de dominante waardedrijver is en hoe compute, chips en eigen datamodellen de nieuwe valuta worden.De impact op kenniswerkers en de arbeidsmarktWaarom vooral witte-boord-beroepen onder druk staan en waarom het werk van de toekomst meer op orchestratie lijkt dan op klassieke productie.De democratisering van ondernemerschapHoe één professional met alleen een laptop een bedrijf kan bouwen dat vroeger entire teams nodig had.De geopolitieke strijd om AI-dominantieVS, China en Europa: waar staan we, hoe groot is de achterstand, en wat betekent dit voor onze technologische soevereiniteit?Het echte verschilmaker: mindsetWaarom de grootste bedreiging én de grootste kans niet de technologie is, maar de manier waarop mensen ermee omgaan.Tools & Platforms genoemd in deze afleveringReplitAI-coding platform dat complete AI-agents en applicaties voor je genereert.Gebruik het voor: prototypes, agents, apps, deployment.Lovable (AI coding)Explosief groeiend platform dat je app of agent automatisch bouwt op basis van een beschrijving.VercelProfessionele hosting voor AI-powered webapps en agents.ChatGPT (OpenAI)Voor prompt engineering, agent-architecturen en het schrijven van complete functionaliteiten.Greg Eisenberg (YouTube)Topcreator die uitlegt hoe je als solo-ondernemer een AI-gedreven bedrijf bouwt. Superpraktisch voor makers, freelancers en professionals die willen opschalen.Payment tools Stripe / Gumroad / LemonSqueezy om je AI-agenten als product of abonnement te verkopen.Key TakeawaysDe komende 18 maanden zijn cruciaal. Organisaties die niet bewegen, verliezen onherroepelijk terrein.Werk verandert van produceren naar orchestreren.Compute en modellen worden belangrijker dan uren.AI-agents gaan complete workflows en beroepen veranderen.Ondernemerschap is radicaal gedemocratiseerd: iedereen kan een product bouwen.Europa staat technologisch onder druk — en Nederland moet versnellen om relevant te blijven.De grootste differentiator is geen technologie, maar mindset.AI Native wordt geen keuze, maar een voorwaarde voor overleven.

Wat we “kunstmatige intelligentie” noemen, rust op een fundament van zeer menselijke arbeid. Achter de glanzende interfaces van ChatGPT, Spotify en Uber schuilt een wereld van miljoenen onzichtbare werkers de data-annotators, content-moderatoren en platformwerkers die dag in dag uit de algoritmes voeden, corrigeren en schoonhouden.In deze aflevering van AI Almanac ga ik in gesprek met Martijn Arets onderzoeker, schrijver en wereldreiziger in de platform-economie. We praten over ghost work, de machtsasymmetrie tussen Big Tech en de mens, en waarom democratisering van technologie vaak niet meer is dan een marketingframe.Martijn deelt zijn observaties uit Kenia, Estland en Nederland over hoe technologie niet alleen banen verandert, maar ook de sociale balans en onze morele grenzen. Samen verkennen we vragen als:Hoeveel van AI is eigenlijk gewoon menselijke arbeid in een digitale jas?Voor wie werken we als we de algoritmes voeden?Wat kunnen we leren van landen die hun digitale infrastructuur wel zelf vormgeven?En durven we nog moeilijke gesprekken te voeren over macht, verantwoordelijkheid en de waarde van werk?Een aflevering over de onzichtbare mensen achter de zichtbare vooruitgang. Over arbeid, macht, en de noodzaak om menselijkheid te behouden in een tijdperk van automatisering.Websites uit het gesprekKlusCVMartijn AretsWage Indicator Foundation

AI zonder wijsheid is slechts rekenkracht.In mijn nieuwe AI Almanac-aflevering ga ik met Gideon Haan (bedrijfsfilosoof, ethisch adviseur en programmamanager aan Hogeschool Saxion) de diepte in: hoe bewaken we menselijkheid, ethiek en kritisch denken in een tijdperk van agentic AI en “verslaving by design”?Je hoort o.a.:Waarom we AI nog te vaak verwarren met biologische intelligentieHoe waarden onzichtbaar in technologie worden ingebakken (en ons “nudgen”)Wat wijsheid in organisaties vraagt: ruimte, reflectie en echte tegenspraakGovernance en geweten: wat regelgeving kan (en niet kan) oplossenTwijfel als kracht: van Socrates → Descartes → Popper“Los niet de wereld op, maar je verhouding tot de wereld.” stoïcijnse les die vandaag urgenter is dan ooit.

In deze aflevering ga ik in gesprek met professor dr. Rob van den Hoven van Genderen, pionier in robotrecht en AI-regelgeving. Vanuit zijn internationale ervaring van de Vrije Universiteit tot de VN en NAVO deelt Rob zijn visie op de juridische en maatschappelijke impact van kunstmatige intelligentie. Wat kun je verwachten:De evolutie van robotrecht en de opkomst van mensachtige robotsJuridische dilemma’s rond aansprakelijkheid, rechtspersoonlijkheid en AI in de zorgGeneratieve AI en de bedreiging voor privacy, auteursrecht en persoonlijke integriteitHoe AI bijdraagt aan polarisatie, fake news en het ondermijnen van democratische waardenGovernance en ethiek: waarom menselijke waardigheid centraal moet staan in AI-wetgevingRob stelt scherpe vragen over onze digitale toekomst en pleit voor meer intermenselijke communicatie en kritisch denken als tegenwicht voor technologische versimpeling. Een must-listen voor bestuurders, toezichthouders en professionals die AI willen begrijpen voorbij de hype.Boeken:Privacy Limitation Clauses. Trojan Horses under the Disguise of DemocracyEmotional Data Applications and Regulation of Artificial Intelligence in Society

In deze AI Almanac-aflevering ga ik in gesprek met Pieter de Kok (Coney Minds) over wat er éeht verandert in audit en accountancy wanneer AI, data-analytics en menselijke oordeelsvorming samenkomen. We raken de spanning tussen innovatie en kosten, wat “AI-analytics” wel en niet is, waarom Human Intelligence de doorslag blijft geven, en hoe het traditionele verdienmodel schuurt met server-, tool- en opleidingskosten. We bespreken de verschuiving van accountant naar vertrouwde consultant, de opkomst van assurance rond AI-systemen (EU-kaders, ISO), de “verborgen Excel-werkloosheid”, en het pad van data-analyse naar machine learning en misschien echte zelflerende controles.Soundbites: “AI is de volgende gamechanger.” • “De verborgen Excel-werkloosheid.” • “De toekomst is AI-analytics.”

We overschatten AI op de korte termijn en onderschatten haar op de lange. In deze aflevering gaat Hajo van Bijma (tech-recruitment expert) in op de echte impact van AI op werk: minder repetitie, meer ruimte voor menselijkheid. We hebben het over reorganisaties die als “AI-efficiëntie” verkocht worden, waarom cv’s terrein verliezen, en welke menselijke kwaliteiten nu het verschil maken: authenticiteit, empathie, kritisch denken en aanpassingsvermogen.In deze aflevering hoor je:Waarom generatieve AI niet het hele verhaal is en waar zelflerende systemen wél verschil maken.Reorganisaties ≠ “AI neemt je baan over”: hoe trendvolging de markt kleurt.De nieuwe standaard in hiring: karakter en leervermogen boven lijstjes van harde skills.Waarom “gaten” in je cv vaak je sterkste verhaal zijn (en AI-screening dat mist).Generatieverschillen: van Valencia-werkmaanden tot een jaar werken in Nieuw-Zeeland.Praktische handvatten om AI als assistent te gebruiken en zelf richting te blijven geven.Quote“De beste matches die ik maak zijn mensen die iets echts hebben meegemaakt.”

In deze aflevering van de AI Almanac duiken we met Nerko Hadžiarapović promovendus op het gebied van fair copyright in de digitale muziekindustrie in de kernvraag:"Hoe behouden we menselijke en publieke waarden in een tijdperk dat wordt gedomineerd door kunstmatige intelligentie?"We bespreken:Waarom technologie nooit neutraal isHoe AI het creatieve proces beïnvloedt van kansen tot bedreigingenHet verschil tussen eigenaarschap en zeggenschap over digitale creatiesWaarom publieke waarden zoals rechtvaardigheid, transparantie en inclusie expliciet ingebouwd moeten worden in technologieEen gesprek vol kritische reflecties, filosofische inzichten en praktische uitdagingen voor wetgevers, ontwerpers en makers.

Wat gebeurt er als we AI niet langer zien als speeltje van de hype, maar als serieuze verantwoordelijkheid? In deze aflevering van AI Almanac spreken we met Eddy Borremans amateur filosoof en softwarearchitect over zijn scherpe kijk op AI, softwareontwikkeling en de vergeten kunst van nuchter nadenken.Samen duiken we in vragen die je zelden hoort in een wereld vol AI-optimisme:Waarom wordt er zoveel geroepen over AI, maar zo weinig gebouwd met echte degelijkheid?Hoe kan het dat ethiek vaak slechts een marketinglaagje is bovenop halfbegrepen technologie?Zijn we vergeten dat modellen ook gewoon fout kunnen zitten?Waarom durft niemand nog ‘ik weet het niet’ te zeggen als het over AI gaat?Maken we nog software of plakken we gewoon API’s aan elkaar?Hoeveel waarde hechten we eigenlijk nog aan documentatie, transparantie en langetermijndenken?Eddy laat zien dat kritisch zijn over AI niet hetzelfde is als anti-technologie zijn. Integendeel: zijn liefde voor goed vakmanschap, robuuste architectuur en ethisch verantwoorde keuzes is precies wat deze tijd nodig heeft.Voor iedereen die verder wil denken dan buzzwords. Geen opgeklopte beloften maar een eerlijk gesprek over wat AI wel en niet kan zijn.

In deze aflevering van de AI Almanac podcast duiken we diep in een van de meest urgente vragen van deze tijd: hoe blijf je authentiek in een wereld waarin AI steeds meer menselijke eigenschappen overneemt? Samen met Dennis Jak, oprichter van Fynt en specialist in storytelling en merkidentiteit, verkennen we hoe organisaties en individuen hun kernwaarden kunnen behouden in een tijd van algoritmes, deepfakes en contentgeneratie.We bespreken:Waarom imperfectie jouw kracht isHoe AI workflows verandert, maar niet je waardenWaarom imperfectie en menselijkheid juist waardevol zijnEn waarom ‘wie je bent’ belangrijker wordt dan ‘wat je maakt’Een prikkelende aflevering over menselijke maat, technologie en wat ons onderscheidt in een wereld van voorspelbare perfectie.