PB BILANS

Młodzi Polacy coraz gorzej oceniają swoje szanse na rynku pracy i coraz później się usamodzielniają. Sztuczna inteligencja odkrywa luki w fundamentach internetu i szarogęsi się w systemach bankowych, a naukowcy chcą odcinać ją od sieci. Sejm rozdaje prezenty podatkowe, a Francja balansuje na krawędzi kryzysu – to tematy najnowszego odcinka. W tym tygodniu przyglądamy się wyzwaniom, z jakimi mierzy się młode pokolenie. Poruszamy temat pogarszających się nastrojów na rynku pracy – powołując się na dane CBOS, z których wynika, że aż 42% młodych Polaków (18–24 lata) ocenia swoją sytuację zawodową jako trudną, co stanowi ogromny wzrost w porównaniu z 11% w 2018 roku. Analizujemy przyczyny wydłużającego się wieku usamodzielniania i problemy z zakupem pierwszego mieszkania (obecnie to średnio 31 lat w Europie), a także zjawisko samotności i rozluźnienia więzi międzypokoleniowych, wpływającej na relacje młodych pracowników ze starszymi pracodawcami. Drugi wątek to coraz dłuższa lista zagrożeń, jakie stwarza AI. To właśnie sztuczna inteligencja wykryła krytyczną lukę w oprogramowaniu PHP. Zwracamy też uwagę na awarie i ryzyka związane z autonomicznymi agentami w bankowości, przyglądając się reakcjom gigantów, takich jak Morgan Stanley czy JP Morgan, którzy prewencyjnie blokują AI dostęp do kont klientów. W plusach i minusach rozmawiamy o podatkowym psikusie, jaki Sejm sprawił rządowi, nieoczekiwanym spadku deficytu finansów publicznych w Polsce, rosnących rentownościach francuskich obligacji i dobrych danych z rodzimej gospodarki. Odnotowujemy też przetasowania w polskim rządzie, a na koniec wybieramy najlepsze komentarze tygodnia.

Zaledwie 3 proc. Polaków chce założyć własną firmę. To najmniejszy odsetek na świecie. Dlaczego nie garniemy się do przedsiębiorczości, skoro to właśnie ona jest fundamentem sukcesu polskiej gospodarki? To temat otwierający nowy odcinek. Rozmawiamy również o coraz ściślejszym związku banków z finansami publicznymi. Już jedna czwarta aktywów sektora bankowego to obligacje skarbowe. Jakie ryzyko się z tym wiąże? Czy rzeczywiście może dojść do efektu wypychania, w którym zakupy obligacji zastępują udzielanie kredytów? A może dzieje się odwrotnie? W minusach i plusach tygodnia bierzemy pod lupę hakerski atak na lodówki w sieci francuskich supermarketów i to, co mówi nam to o bezpieczeństwie tzw. internetu rzeczy. Zwracamy uwagę na coraz mocniejszą obecność chińskich firm w Polsce, ale dostrzegamy też rosnący eksport i coraz większe aktywa pracowniczych planów kapitałowych (PPK). W sekcji komentarzy wracamy do pomysłu wprowadzenia podatku przychodowego zamiast CIT. Dla kogo taka zmiana byłaby korzystna, a kto by na niej stracił? Zastanawiamy się też nad ryczałtową składką zdrowotną równą dla wszystkich – ale umożliwiającą dostęp do jasno określonego koszyka świadczeń.

Niższe składki zdrowotne dla części działalności gospodarczych, obniżka podatku Belki, podatek obrotowy zamiast CIT – czy to jeszcze program Polski solidarnej, czy już powrót do idei liberalnych w gospodarce? Takie zmiany proponuje Prawo i Sprawiedliwość, czyli obecnie największa partia opozycyjna, która kiedyś pod hasłami inkluzywnego wzrostu gospodarczego szła po władzę. To temat otwierający nowy odcinek. Drugi temat to duże inwestycje, a konkretnie szukanie odpowiedzi na pytanie zawsze są one skazane na opóźnienia i od czego zależy ich efektywność. Punkt wyjścia to wypowiedź Jerzego Mirgosa, szefa giełdowej spółki budowlanej Mirbud, który ostatnio stwierdził, że inwestycja w Port Polska przesła zarówno zamawiającego jak i wykonawców. W minusach i plusach tygodnia poruszamy kwestię sytuacji w budżecie: dlaczego duże podwyżki podatków o efekcie 1 proc. PKB nie wystarczą, żeby zmniejszyć deficyt. Zwracamy uwagę na alarmistyczny ton zachodnich ekonomistów w sprawie coraz trudniejszej sytuacji fiskalnej Francji. Na plus zaliczamy znaczny wzrost aktywów otwartych funduszy emerytalnych (co pozytywnie wpłynie na finanse ZUS) oraz badania, z których wynika, że polskie firmy poświęcają mniej czasu na obsługę rozliczeń podatkowych niż przedsiębiorcy w innych krajach.W komentarzach tygodnia wracamy do spadku spożycia alkoholu i jego przyczyn, a także do efektywności programu Rodzina 800 Plus. Odpowiadamy m.in. na pytanie, czy wielkość obciążeń podatkowych może mieć wpływ na dzietność.

Program 800+ będzie powoli sam wygasał, bo spadek liczby dzieci przyspieszy. Czy go ratować, zmienić, czy dać mu odejść? A może da się go potraktować jako sposób na zmniejszenie deficytu budżetowego? Tylko czy rzeczywiście zwiększenie dyscypliny w finansach publicznych można uzyskać, tnąc wydatki, czy bardziej skuteczne byłyby zmiany w podatkach? Rząd chciałby zwiększyć wpływy podatkowe, bo niektóre źródła – jak akcyza od alkoholu – zdają się wysychać. Polacy piją mniej? Przynajmniej tak twierdzą. To najważniejsze tematy dzisiejszego odcinka.W minusach i plusach tygodnia rozmawiamy o czarnej serii wycieków danych z firm medycznych oraz o wzroście inflacji. Bierzemy na tapet niezłe dane z europejskiej gospodarki, gdzie nastroje w przedsiębiorstwach są dobre mimo kryzysu paliwowego. Odnotowujemy też obietnice polskiego rządu, że weźmie się za problem hulajnóg i skuterów elektrycznych pędzących chodnikami.W komentarzach tygodnia wracamy do tematu płac w ochronie zdrowia, bo według jednego ze słuchaczy problem nie wynika z braku kadr medycznych, lecz z ich złej alokacji. Próbujemy też odpowiedzieć na pytanie, czy kupowanie przez banki obligacji rządowych powoduje, że nie chcą one udzielać kredytów.

Prawicowa Alternatywa dla Niemiec zyskuje coraz większe poparcie. Wygrała wybory w dwóch landach, ale mierzy znacznie wyżej. Czy przejęcie władzy przez AfD na poziomie federalnym jest groźne dla Polski? Szczególnie biorąc pod uwagę, że to partia prorosyjska, antyimigrancka i rewizjonistyczna, a związki polskiej gospodarki z niemiecką są ścisłe: jedna dziesiąta polskiego PKB powstaje, by zaspokoić tamtejszy popyt.Wiatr zmian, jaki wieje za Odrą, i jego potencjalne konsekwencje to główny temat najnowszego odcinka. Rozmawiamy też o reakcjach na obniżkę ratingu polskiego długu przez agencję Moody’s. Rynek to wydarzenie praktycznie zignorował – popyt na polskie obligacje na ostatniej aukcji niemal dwukrotnie przewyższył podaż – ale nie znaczy to, że nic się nie stało.W minusach tygodnia mówimy o incydencie bezpieczeństwa, którego bohaterem był jeden z modeli Gemini od firmy Alphabet, oraz o ryzyku przegrzania amerykańskiej gospodarki na fali dużych inwestycji w sztuczną inteligencję. Do plusów zaliczamy dobre dane z Polski i rządową próbę nałożenia limitów na płace w ochronie zdrowia. Na koniec, w komentarzach tygodnia, wracamy do tematu skutków wysokich cen paliw i zastanawiamy się, czy samorządy mogłyby między sobą konkurować jakością usług publicznych.