آوای سرو

در این قسمت، ما به معرفی کتاب جریان‌ساز «مردان معمولی: کالبد شکافی یک جنایت» اثر کریستوفر براونینگ می‌پردازیم. این اثر با بررسی دقیق پرونده‌های گردان ۱۰۱ پلیس ذخیره آلمان، به یکی از چالش‌برانگیزترین پرسش‌های تاریخ مدرن پاسخ می‌دهد: چگونه «انسان‌های عادی» در شرایط خاص به عاملان جنایات هولناک تبدیل می‌شوند؟ ما در این قسمت آوای سرو، علاوه بر تحلیلی گذرا بر یافته‌های براونینگ درباره نقش فشار گروهی، اطاعت از قدرت، و سازگاری با نقش‌های تحمیلی، مناظره‌های او با دانیال گلدهاگن و آزمایش‌های روان‌شناختی میلگرم و زیمباردو را نیز مرور می کنیم. کنجکاوی مان این است که ریشه این فجایع به چه میزان در ایدئولوژی‌های خاص نهفته است و تا چه حد در ویژگی‌های جهان‌شمول طبیعت بشری و قدرت موقعیت‌های اجتماعی.   

کتاب «تروما یک تئوری اجتماعی» اثر جفری سی. الکساندر، چرخشی بنیادین در درک ما از مفهوم رنج ایجاد می‌کند. در حالی که روان‌شناسی سنتی تروما را واکنشی غریزی و عصبی به حوادث هولناک می‌بیند، الکساندر در این اثر استدلال می‌کند که هیچ حادثه‌ای به‌خودی‌خود «تروماتیک» نیست، مگر آنکه جامعه آن را چنین تعریف کند. الکساندر مفهوم «ترومای فرهنگی» را معرفی می‌کند؛ وضعیتی که در آن اعضای یک جمع احساس می‌کنند با واقعه‌ای هولناک روبرو شده‌اند که تار و پود هویت آن‌ها را در نوردیده و آینده‌شان را به شکلی تغییرناپذیر دگرگون ساخته است. از نظر او، تروما محصول یک «فرایند اجتماعی» است. این فرایند شامل روایت‌گری، نمادسازی و میانجی‌گری‌های فرهنگی است که در آن «عاملان» (مانند سیاستمداران، هنرمندان و رسانه‌ها) تلاش می‌کنند معنای خاصی به یک درد جمعی ببخشند. کتاب توضیح می‌دهد که چگونه یک رخداد از طریق «مدعای تروما» به آگاهی جمعی راه می‌یابد. در این مسیر، سوالاتی حیاتی مطرح می‌شود: چه اتفاقی افتاد؟ قربانیان چه کسانی بودند؟ چه کسی مقصر است؟ و این حادثه چه تأثیری بر «ما» دارد؟ الکساندر با بررسی نمونه‌های تاریخی، نشان می‌دهد که چگونه جوامع از تروما برای مرزبندی‌های اخلاقی و تقویت همبستگی استفاده می‌کنند یا چگونه تروما می‌تواند به ابزاری برای طرد و خشونت تبدیل شود.

این کتاب با یک واقعیت ناراحت‌کننده شروع می‌شود: جنایت‌های بزرگ تاریخ همیشه توسط هیولاها انجام نشده‌اند، بلکه اغلب آدم‌های معمولی عامل جنایت بوده‌اند. «انسان‌های معمولی: کالبدشکافی یک جنایت» نوشتهٔ کریستوفر براونینگ، روایت مستند و تکان‌دهنده‌ای است از گردان ۱۰۱ پلیس ذخیره آلمان در جنگ جهانی دوم؛ شهروندانی که نه لزوما ایدئولوگ‌های افراطی بودند و نه آموزش‌دیده برای خشونت، اما قدم‌به‌قدم به عاملان کشتار جمعی یهودیان در لهستان تبدیل شدند. براونینگ با تکیه بر اسناد دادگاهی و شهادت‌ها نشان می‌دهد چگونه فشار جمع، فقدان تفکر انتقادی، اطاعت از قدرت، عادی‌شدن خشونت و ترس از متفاوت بودن می‌تواند مرزهای اخلاقی انسان را جابه‌جا کند. امیدواریم شنیدن این چند دقیقه برای شما مفید و روشنگر باشد. یادآوری می‌کنیم که این پادکست با کمک هوش مصنوعی تهیه و تولید شده است. به همین دلیل ممکن است در برخی جمله‌ها یا تلفظ بعضی واژه‌ها، خطاهای لفظی یا ناهماهنگی‌هایی بشنوید. کلماتی مانند «گردان»، «بالفطره»، «تفره» و «مهمات» گاهی توسط گویندگان هوش مصنوعی به‌درستی ادا نمی‌شوند. پیشاپیش بابت این کاستی‌ها از شما پوزش می‌خواهیم و از همراهی و درک شما سپاسگزاریم.