Mondriaan de Denker

In 1937 werden twee van Mondriaans schilderijen tentoongesteld in de nazi-tentoonstelling "Entartete Kunst". Zijn levenswerk als propaganda tegen hem. In februari 1940, terwijl de bommen op Londen vielen, begon hij te schrijven over bevrijding.IN DEZE AFLEVERING:• Hoe twee schilderijen werden misbruikt in "Entartete Kunst" (1937)• De paradox van vrijheid: hoe kunst met strikte regels toch "bevrijd" kan zijn• Zijn laatste, onvoltooide meesterwerk "Victory Boogie Woogie"KUNSTWERK: Victory Boogie Woogie (1942-1944, onvoltooid) - Kunstmuseum Den HaagCITAAT: "De beeldende kunst laat zien dat werkelijke vrijheid geen onderling evenwicht is, maar onderlinge gelijkwaardigheid." - MondriaanBoeken Louis Veen: uitgeverij-ijzer.nl/component/tags/tag/veenMuziek: Mallard - open.spotify.com/artist/3ZpDziADNH1JZmlGGWa1uPMeer info: mondriaan-de-denker.nl

Waar haalde Mondriaan zijn ideeën vandaan? Hij begon niet als denker over kunst en maatschappij. Van gereformeerd naar theosofisch - dat is niet bepaald een kleine stap.IN DEZE AFLEVERING:• Hoe Mondriaan op zijn 37e lid werd van de Theosofische Vereniging• Aristoteles' onderscheid tussen "substantie" (het blijvende) en "accidenten" (het tijdelijke)• De verrassende waarheid: Neo-Plasticisme ontstond door schilderen, niet uit filosofieKUNSTWERK: Evolutie (1911) - Drieluik over spirituele ontwikkeling. Kunstmuseum Den Haag.CITAAT: "Het Neo-Plasticisme is niet ontstaan uit berekeningen noch uit filosofische beschouwingen, maar door het voortzetten van kubistische vernieuwingen." - Mondriaan, 1930Boeken Louis Veen: uitgeverij-ijzer.nl/component/tags/tag/veenMuziek: Mallard - open.spotify.com/artist/3ZpDziADNH1JZmlGGWa1uPMeer info: mondriaan-de-denker.nl

Mondriaan had niet alleen een droom - hij had een systeem. Zes principes die hij beschouwde als universele wetten. In december 1926 schreef hij ze op in drie handgeschreven bloknootvelletjes. En toen brak zijn beste vriend Theo van Doesburg de regels.IN DEZE AFLEVERING:• De zes principes van het Neo-Plasticisme - van rechthoekige vlakken tot uitsluiting van symmetrie• Het drama met Theo van Doesburg: waarom diagonale lijnen "vals evenwicht" waren• Hoe de principes terugkomen in Apple's Human Interface Guidelines en Google's Material DesignKUNSTWERK: Compositie IV met rood, blauw en geel (1929) - Stedelijk Museum AmsterdamCITAAT: "De gelijkwaardigheid van de beeldingsmiddelen is essentieel." - MondriaanBoeken Louis Veen: uitgeverij-ijzer.nl/component/tags/tag/veenMuziek: Mallard - open.spotify.com/artist/3ZpDziADNH1JZmlGGWa1uPMeer info: mondriaan-de-denker.nl

Mondriaan keek om zich heen en zag "tragiek" - zijn woord voor alles wat uit balans is. Ongelijkheid tussen arm en rijk, tussen man en vrouw. Maar hij accepteerde dit niet. Hij geloofde dat kunst de weg kon wijzen naar een aards paradijs.IN DEZE AFLEVERING:• Wat Mondriaan bedoelde met "tragiek" en waarom hij dit overal zag• Zijn droom van een aards paradijs - hier en nu, te realiseren door kunst• Het pijnlijke verhaal van tentoonstelling De Klomp (1927) waar mensen hem uitlachtenKUNSTWERK: Compositie met rood, geel en blauw (1927) - Kröller-Müller Museum, OtterloCITAAT: "Met een beetje goede wil zal het niet zo onmogelijk zijn een aards paradijs te scheppen." - Mondriaan, 1930Boeken Louis Veen: uitgeverij-ijzer.nl/component/tags/tag/veenMuziek: Mallard - open.spotify.com/artist/3ZpDziADNH1JZmlGGWa1uPMeer info: mondriaan-de-denker.nl

Je kent de rode, gele en blauwe vlakjes met zwarte lijnen. Ze staan op koffiebekers en stropdassen. Maar wat als die schilderijen geen decoratie zijn? Wat als elk Mondriaan-schilderij een visueel manifest is - een boodschap voor de mensheid?IN DEZE AFLEVERING:• Waarom Mondriaan zijn schilderijen "statements zonder woorden" noemde• Het cruciale verschil tussen gelijkheid en gelijkwaardigheid in zijn denken• Hoe filosoof Gerard Bolland hem leerde dat "schoonheid verhoudingsbegrip is"KUNSTWERK: Compositie No. II, met geel en blauw (1929) - Museum Boijmans Van Beuningen, RotterdamCITAAT: "'t Is moeilijk, uit te leggen, wat ik met mijn schilderijen bedoel. Daarin heb ik het zo goed mogelijk uitgedrukt." - Mondriaan, 1922Boeken Louis Veen: uitgeverij-ijzer.nl/component/tags/tag/veenMuziek: Mallard - open.spotify.com/artist/3ZpDziADNH1JZmlGGWa1uPMeer info: mondriaan-de-denker.nl

Dacht je dat Mondriaan alleen maar wat lijntjes en kleurvlakken schilderde? Achter die beroemde composities schuilt een levensfilosofie. Hij schreef meer dan honderd essays over kunst, leven en maatschappij - maar bijna niemand kent ze.IN DEZE AFLEVERING:• Waarom Mondriaan 30 jaar lang essays bleef schrijven ondanks constante afwijzing• Hoe een schilderij met slechts twee lijnen een statement is over gelijkwaardigheid• De verrassende verbinding tussen abstracte kunst en een betere maatschappijKUNSTWERK: Ruitvormige compositie met twee lijnen (1931) - Stedelijk Museum AmsterdamCITAAT: "De beeldende kunst laat zien dat werkelijke vrijheid onderlinge gelijkwaardigheid is" - Mondriaan, 1942Boeken Louis Veen: uitgeverij-ijzer.nl/component/tags/tag/veenMuziek: Mallard - open.spotify.com/artist/3ZpDziADNH1JZmlGGWa1uPMeer info: mondriaan-de-denker.nl

Dacht je dat Piet Mondriaan alleen maar wat lijntjes en gekleurde vakjes schilderde? Wat weinig mensen weten: achter die beroemde composities schuilt een verstrekkend gedachtegoed. Mondriaan schreef meer dan honderd essays over kunst, leven en maatschappij.In zes afleveringen nemen Emma, cultureel journalist, en Lucas, kunsthistoricus, je mee in de denkwereld achter de schilderijen van Mondriaan. Van onbekende schrijver naar invloedrijk denker, van decoratie naar sociale boodschap.Voor iedereen die dieper wil graven dan de oppervlakte. Gebaseerd op het onderzoek van Louis Veen. Muziek van Mallard. Een productie van Stichting Busara.Meer info: https://mondriaan-de-denker.nl/