Achter de Bouwhekken

In de laatste aflevering leggen Zegert en Bert samen met dr. Claire Brouwer (VU Amsterdam) de vinger op de zere plek: waarom blijft circulair bouwen steken, terwijl de noodzaak onomstreden is en de kennis allang op tafel ligt?De TranCiBo-onderzoeken laten zien dat de rem ook vaak sociaal van aard is: normen, stigma’s, groepsdynamieken en de subtiele manieren waarop vertrouwde lineaire werkwijzen worden gerechtvaardigd, bepalen in stilte het tempo van de transitie. Veel mensen vinden het te spannend om kleur te bekennen en tegen de norm in te gaan, en wachten tot anderen het voortouw nemen. Maar wie zich wél uitspreekt voor circulariteit loopt het risico te worden weggezet als “klimaatgekkie” of “stoorzender.”En dat is zonde, want juist wie het lef toont zich uit te spreken kan grote impact hebben: het verdubbelt de kans dat anderen hetzelfde durven, waardoor de beweging sneller groeit. Het doorbreken van stilzwijgende normen en het zichtbaar maken van steun voor circulariteit kan de stap zetten van ‘gekke uitzondering’ naar het nieuwe normaal. Organisaties kunnen dit versterken door duurzame keuzes te verankeren in processen, veilige werkculturen te creëren, koplopers erkenning te geven en gewenst gedrag te belonen.Luister hoe de bouwtransitie niet alleen draait om materialen, financiering en techniek, maar ook om menselijk gedrag, cultuur en moed. De oproep is helder: doe goed. Maar vooral, doe het hardop!Het TranCiBo-onderzoek is hier te vinden: https://research.vu.nl/en/projects/changing-inter-organizational-collaborative-behaviour-in-circular/ 

In deze aflevering onderzoeken Zegert en Bert samen met Thomas Heye van Dutch Green Building Council hoe Europese regelgeving de bouwsector richting circulariteit beweegt.Thomas licht toe hoe de Energy Performance of Buildings Directive, met aandacht voor energieprestatie en ‘whole life carbon’, en de CSRD, die verplicht tot transparante en controleerbare duurzaamheidsrapportages, de sector tot meer inzicht in materiaalgebruik, CO -uitstoot en lange-termijnwaarde dwingen. Met de aankomende Circular Economy Act ontstaat bovendien een overkoepelend Europees kader dat circulariteit structureel stimuleert.​Europese regelgeving biedt duidelijke richting en versnelt innovatie, maar brengt ook onzekerheid met zich mee: bouwprojecten hebben lange doorlooptijden, terwijl wetgeving snel kan veranderen. Grote bedrijven lopen vaak voorop, waardoor kleinere partijen via een ‘trickle-down’-effect worden meegetrokken. Dat leidt tot meer aandacht voor materiaalgebruik, losmaakbaarheid en duurzame ontwerpprincipes zonder dat de ruimte voor nationale invulling en lokale innovatie verloren gaat. Het einddoel is helder: een uniforme, transparante en circulaire bouwpraktijk waarin bedrijven en overheden gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen.Luister hoe Europa niet alleen regels stelt, maar vooral juist kansen creëert voor een uniforme en toekomstbestendige gebouwde omgeving.Het TranCiBo-onderzoek is hier te vinden: https://research.vu.nl/en/projects/changing-inter-organizational-collaborative-behaviour-in-circular/  

In deze aflevering gaan Zegert en Bert samen met gastspreker Leontien de Waal van ABN AMRO in op een cruciale vraag: hoe wordt de waarde van circulair bouwen financieel zichtbaar? Hoewel circulariteit veel oplevert voor mens en milieu, ontbreekt nog vaak een financieel kader dat die meerwaarde erkent.Daarom werken banken, beleggers en taxateurs aan nieuwe meetinstrumenten, zoals de Circular Real Estate Scorecard en duurzaamheidsparagrafen in taxaties. Hiermee wordt duidelijk wat de financiële waarde van circulaire projecten werkelijk is, waarna financiële prikkels zoals rentekortingen of fiscale voordelen kunnen worden gekoppeld.Ook Europese regelgeving, waaronder de EU-taxonomie en CSRD, versterkt de noodzaak tot transparantie en betrouwbare dataverzameling. De focus verschuift daarbij van individuele gebouwen naar complete gebiedsontwikkelingen, materiaalstromen en biodiversiteit.Inspirerende voorbeelden, zoals de circulaire herontwikkeling van het ABN AMRO-hoofdkantoor, tonen aan dat circulair bouwen zowel uitvoerbaar als financieel haalbaar is wanneer de juiste meetmethodes worden toegepast. Succes vraagt echter een brede beweging: niet alleen de koplopers, maar ook het peloton en de achterblijvers moeten aanhaken.Luister hoe financiële instrumenten, meetbaarheid en regelgeving samen een stevige basis creëren om circulair bouwen legitiem te maken.

In deze aflevering gaan Zegert en Bert in gesprek met Sander Woertman (Lenteakkoord en NEPROM) over de ontwikkeling van een circulaire bouwketen.De traditionele lineaire keten, waarin materialen na sloop verdwijnen, maakt langzaam plaats voor een circulaire keten waarin materialen worden behouden, opgeslagen en opnieuw benut.Dit vraagt om intensieve samenwerking tussen gemeenten, ontwikkelaars, producenten, leveranciers, slopers en woningcorporaties. Alleen via structurele kennisdeling en langdurige partnerschappen kan circulariteit echt vorm krijgen.Een belangrijk thema is losmaakbaarheid: gebouwen en materialen moeten zó worden ontworpen dat ze eenvoudig te demonteren en opnieuw in te zetten zijn. Daarnaast bieden hybride circulaire ketens, waar biobased materialen worden gecombineerd met duurzaam beton en andere herbruikbare materialen, nieuwe kansen om de milieu-impact sterk te verlagen. Bert en Sander pleiten bovendien voor een nationale aanpak voor het hergebruik van bouwmaterialen, waarbij kennis, data en succesvolle voorbeelden worden gebundeld. Dit maakt het mogelijk om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen en materiaalstromen optimaal te benutten.​Luister hoe circulariteit niet alleen draait om techniek, maar om nieuwe rollen, onderling vertrouwen en een collectieve ambitie.Het TranCiBo-onderzoek is hier te vinden: https://research.vu.nl/en/projects/changing-inter-organizational-collaborative-behaviour-in-circular/ 

In deze eerste aflevering duiken Zegert en Bert in de wereld van circulair aanbesteden met gastspreker Chandar van der Zanden , teamcoördinator Circulair gebouwde omgeving bij de gemeente Amsterdam.Chandar deelt zijn ervaringen vanuit zowel een coöperatief woonproject, De Warren, als zijn werk bij de gemeente Amsterdam. Die praktijkkennis maakt duidelijk wat circulair bouwen vraagt aan de voorkant van een project: andere vragen stellen, scherper bepalen wat écht nodig is en ruimte laten voor slimme oplossingen vanuit de markt.Aan de hand van concrete voorbeelden wordt besproken hoe Amsterdam circulaire ambities in de praktijk omzet in concrete eisen, prestatieafspraken en innovatieve projecten. De aanpak van bruggen en kademuren en de Puccini-methode voor hergebruik van straatstenen laten zien hoe circulair denken kan leiden tot minder materiaalgebruik, lagere kosten en minder uitstoot.Ook gaat Chandar in op hoe de gemeente circulaire projecten opschaalt via langdurige samenwerkingen en leertrajecten, en hoe thema’s als biobased materialen en circulaire taxatie een plek krijgen in aanbestedingen en werkwijzen.Luister hoe circulaire ambitie verandert in uitvoerbare projecten die duidelijk maken dat circulair bouwen geen luxe is, maar een slimme en noodzakelijke manier van werken.Het TranCiBo-onderzoek is hier te vinden: https://research.vu.nl/en/projects/changing-inter-organizational-collaborative-behaviour-in-circular/ 

Circulair bouwen heeft de toekomst. Daar zijn we het over eens, ook al spreken we dat nog niet vaak genoeg uit. Dat is zonde, want zolang wij ons niet uitspreken, blijft lineair bouwen de standaard. Tijd om daar verandering in te brengen! In vijf afleveringen bespreken presentator Zegert van der Linde en co-host én Cirkelstad-directeur Bert Krikke de toekomst van de circulaire bouweconomie.